Health

వృద్ధాప్యంలో మెదడు పనితీరు తగ్గకుండా ఉండాలంటే ఏం చేయాలి? పక్షులను గమనించే అలవాటు దీనికి తోడ్పడుతుందా? అంటే అవుననే అంటున్నాయి కొన్ని అధ్యయనాలు. పక్షుల కిలకిలరావాలు, వాటి కదలికలను ఆస్వాదించడం మానసిక ప్రశాంతతను అందించడమే కాకుండా.. మెదడు ఆరోగ్యానికీ మేలు చేయవచ్చని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. వృద్ధాప్యంలో జ్ఞాపకశక్తి, ఏకాగ్రతను కాపాడుకోవడంలో ఈ అలవాటు ఎంతగానో ఉపయోగపడుతోందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.ఇంగ్లండ్‌లోని ఫోర్జ్‌ మిల్‌ సరస్సు వద్ద నిర్వహిస్తున్న పక్షుల వీక్షణ కార్యక్రమం డిమెన్షియా బాధితుల్లో ఆసక్తిని పెంచుతోంది. 78 ఏళ్ల హారోల్డ్‌ అనే వ్యక్తి ఈ సమస్యతో ఆందోళనకు గురవుతుండగా, ఆయన కుమార్తె లూసీ పక్షులను చూపించేందుకు అక్కడికి తీసుకెళ్లారు. మొదట వద్దనుకున్న ఆయన.. రాబిన్‌ పక్షి, నీటిలో ఆడుకుంటున్న బాతులను చూసి నవ్వారు. బ్రిటన్‌కు చెందిన ఏజ్‌ యూకే సంస్థలో పనిచేస్తున్న జెన్నీ బుడింగర్‌ అభిప్రాయం ప్రకారం.. ఇలాంటి అనుభవాలు బాధితులు తమ ఆందోళనలను కొంతసేపు మరిచి ప్రస్తుత క్షణాన్ని ఆస్వాదించేందుకు తోడ్పడతాయి.మానసిక ఒత్తిడికి చెక్‌..కెనడాలోని బేక్రెస్ట్‌ అకాడమీ ఫర్‌ రీసెర్చ్‌ అండ్‌ ఎడ్యుకేషన్‌కు చెందిన ఎరిక్‌ వింగ్‌ నేతృత్వంలో పరిశోధకులు పక్షులను గుర్తించడంలో నిపుణులైనవారి మెదడులను, కొత్తవారి మెదడులను ఎంఆర్‌ఐ స్కాన్లతో పరిశీలించారు. ఈ అధ్యయనంలో నిపుణుల్లో ఏకాగ్రత, దృశ్యాలను గుర్తించడం వంటి పనులకు సంబంధించిన మెదడు తీరు మరింత చురుగ్గా ఉన్నట్లు గుర్తించారు.అలాగే, మెదడులోని కొన్ని భాగాల మధ్య సమన్వయం మెరుగ్గా ఉన్నట్లు పరిశోధన సూచించింది. అయితే, ఈ మార్పులకు పక్షులను గమనించే అలవాటే కారణమని నిర్ధారించడానికి మరిన్ని అధ్యయనాలు అవసరమని వింగ్‌ పేర్కొన్నారు. జర్మనీలోని కాథలిక్‌ యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ ఐచ్ష్టాట్‌-ఇంగోల్‌స్టాడ్ట్‌కు చెందిన ప్రొఫెసర్‌ ఎలిజబెత్‌ కాల్స్‌ బృందం.. 65 వృద్ధాశ్రమాల్లో పక్షులకు ఆహారం అందించే ఏర్పాట్లు చేసింది. వృద్ధులు వాటిని గమనించేలా చేసి వారి మానసిక స్థితి, జ్ఞాపకశక్తిని పరిశీలించింది. మానసికంగా బాధపడుతున్న కొందరిలో కొన్ని వారాల్లోనే సంభాషణలను అనుసరించడం, కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడటం, గతంలో చూసిన పక్షులను గుర్తుపట్టడం వంటి అంశాల్లో సానుకూల మార్పులు కనిపించాయని, దీంతో బవేరియా ప్రాంతంలోని 400కు పైగా వృద్ధాశ్రమాల్లో పక్షులను వీక్షించే ఏర్పాట్లకు మద్దతు లభించిందని బృందం చెబుతోంది.మెదడుకు మేలు..అమెరికాలోనూ డిమెన్షియా బాధితుల కోసం ‘బర్డ్‌ టేల్స్‌’ పేరుతో ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. 2013లో కనెక్టికట్‌లో ప్రారంభమైన ఈ కార్యక్రమం తర్వాత ఇతర ప్రాంతాలకూ విస్తరించింది. ఇందులో పక్షులకు ఆహారం అందించడంతోపాటు, పక్షుల్లా శబ్దాలు చేసే బొమ్మలతో అనేక జాతులను పరిచయం చేస్తారు.మానసిక బాధితుల మెదడుకు చురుకుదనం లభించడంతోపాటు, గత జ్ఞాపకాలను గుర్తుచేసుకునే అవకాశం కలుగుతోందని ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నవారు చెబుతున్నారు. పక్షులను గమనించడానికి వాటి పేర్లు, రకాలపై పూర్తి అవగాహన అవసరం లేదని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.పోలాండ్‌లో 388 మంది పక్షి వీక్షకులపై నిర్వహించిన అధ్యయనంలో.. ఈ అలవాటుపై ఎక్కువ ఆసక్తి చూపేవారు.. ఎక్కువగా మానసిక ప్రశాంతతను అనుభవిస్తున్నట్లు గుర్తించారు. ప్రకృతితో అనుబంధం, కొత్త విషయాలపై ఆసక్తి, ఇతరులతో సంభాషించడం వంటివి మానసిక ఆరోగ్యానికి ఎంతో మేలుగా ఉంటుందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.అయితే, పక్షులను చూడటం ఒక్కటే డిమెన్షియాను నివారిస్తుందని లేదా నయం చేస్తుందని చెప్పడానికి ప్రస్తుతం తగిన ఆధారాలు లేవు. అయినప్పటికీ, వైద్య సంరక్షణకు అదనంగా ఇలాంటి కార్యకలాపాలు వృద్ధుల మానసిక ఆరోగ్యానికి, జీవన నాణ్యతకు మేలు చేయవచ్చని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. బయటకు వెళ్లలేని వారు ఇంటి కిటికీ దగ్గర నుంచే పక్షులను గమనించవచ్చు. ఇది చిన్న అలవాటే అయినా.. ప్రకృతితో అనుబంధాన్ని పెంచుకుంటూ, మనసును ఉల్లాసంగా ఉంచేందుకు ఎంతో సులభమైన పద్ధతిగా పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.ఇదీ చదవండి: నిద్ర చెప్పే వ్యాధుల సంకేతాలు.. ఏఐతో గుర్తింపు!

ప్రస్తుత ఆధునిక కాలంలో డిజిటల్‌ విప్లవం ఎంతో వేగంగా దూసుకుపోతున్నప్పటికీ, భారతీయ సమాజంలో కుటుంబ బంధాల ప్రాధాన్యత తగ్గలేదని వార్కీ ఫౌండేషన్‌ నిర్వహించిన ‘ఫ్యామిలీ ఫస్ట్‌ గ్లోబల్‌ సర్వే–2026’వెల్లడించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 15 దేశాల్లోని నాలుగు తరాలకు చెందిన 18,013 మంది అభిప్రాయాలను సేకరించి తయారుచేసిన ఈ అధ్యయనం, భారతీయ కుటుంబాల జీవనశైలిలోని ఆసక్తికరమైన అంశాలను, అలాగే ఆధునిక ఒత్తిళ్ల మధ్య నలిగిపోతున్న బంధాల వైరుధ్యాలను కళ్లకు కట్టింది.కుటుంబ బంధాల్లో భారత్‌ టాప్‌ప్రపంచంలోని ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే భారతీయ ‘జెన్‌ జీ’యువత కుటుంబానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నట్లు ఈ అధ్యయనం స్పష్టం చేసింది. సర్వేలో పాల్గొన్న భారతీయ యువతలో ఏకంగా 84 శాతం మంది కుటుంబంతో గడిపే సమయం తమ జీవితంలో అత్యంత కీలకమైనదని స్పష్టం చేశారు. ప్రపంచంలోనే ఈ విషయంలో భారత్‌ మొదటి స్థానంలో నిలవడం విశేషం. అంతేకాకుండా, కలిసి భోజనం చేసే సమయంలో అందరూ ఆప్యాయంగా మాట్లాడుకుంటారని 81 శాతం మంది భారతీయ తల్లిదండ్రులు పేర్కొన్నారు.విడదీయరాని అనుబంధం భారతీయ కుటుంబాల్లో తాతయ్యలు, అమ్మమ్మలు, నానమ్మలతో పిల్లలకు ఉండే అనుబంధం చాలా ప్రత్యేకమైనది. సర్వేలో పాల్గొన్న చిన్నారుల్లో 76 శాతం మంది తమ తాతయ్యలు, అమ్మమ్మలతో మరికాసేపు సమయం గడపాలని ఆరాటపడుతున్నట్లు తెలిపారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సర్వే జరిగిన దేశాల్లో ఇది అత్యధికం.అలాగే 76 శాతం మంది తాతయ్యలు, అమ్మమ్మలు ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థలోనే నివసిస్తుండగా, 65 శాతం మంది ప్రతిరోజూ తమ మనవళ్లు, మనవరాళ్లను ప్రత్యక్షంగా చూస్తూ ఆనందిస్తున్నారు. మరోవైపు, తల్లిదండ్రుల్లో 85 శాతం మంది తమ తల్లిదండ్రులతో కనీసం వారానికి ఒకసారైనా సమయం గడుపుతున్నామని, 65 శాతం మంది ప్రతిరోజూ కలుస్తున్నామని వెల్లడించారు.సమయం చాలడం లేదు!కుటుంబ బంధాలకు అత్యంత ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నప్పటికీ, కుటుంబంతో నాణ్యమైన సమయం గడుపుతున్నామని సంతృప్తిగా చెప్పిన భారతీయ పిల్లలు కేవలం 22 శాతమే కావడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. సర్వేలోని అన్ని దేశాల కంటే భారత్‌లోనే ఈ సంతృప్తి స్థాయి చాలా తక్కువగా ఉంది. తల్లిదండ్రులు తమ పనుల్లో తీవ్ర బిజీగా ఉండటం వల్ల వారితో సమయం గడపలేకపోతున్నామని 29 శాతం మంది పిల్లలు ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.అలాగే స్కూలు హోంవర్క్, చదువుల ఒత్తిడి వల్ల కుటుంబ సమయానికి దూరమవుతున్నామని 43 శాతం మంది పిల్లలు తెలిపారు. పిల్లల బిజీ షెడ్యూళ్లు, ట్యూషన్లు, ఇతర యాక్టివిటీస్‌ వల్ల తాము వారితో అనుకున్నంతగా సమయం గడపలేకపోతున్నామని 44 శాతం మంది తల్లిదండ్రులు, 54 శాతం మంది తాతయ్యలు–అమ్మమ్మలు అభిప్రాయపడ్డారు.కుటుంబాల్లో ‘డిజిటల్‌’ఆందోళనస్మార్ట్‌ఫోన్లు, సోషల్‌ మీడియా, డిజిటల్‌ స్క్రీన్‌ల వాడకం కుటుంబ అనుబంధాలకు అతిపెద్ద సవాలుగా మారింది. స్క్రీన్‌ టైమ్, డిజిటల్‌ పరికరాల పరిమితి దాటడం వల్ల కుటుంబ సభ్యుల మధ్య మానసిక బంధాలు దెబ్బతింటున్నాయని 70 శాతం మంది భారతీయ తల్లిదండ్రులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. అలాగే స్క్రీన్‌ వాడకం వల్ల కుటుంబంతో గడిపే సమయం తగ్గిపోతోందని 45 శాతం మంది పిల్లలు, 60 శాతం మంది పెద్దలు అంగీకరించారు.ఈ పరిస్థితిని అదుపు చేయడానికి పిల్లల స్క్రీన్‌ వినియోగం, ఆన్‌లైన్‌ భద్రతపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు లేదా నిబంధనలు తీసుకురావాలని 38 శాతం మంది తల్లిదండ్రులు కోరుతున్నారు. మరోవైపు ఒకే ఇంట్లో కలిసి ఉండటం మాత్రమే కాదు, ఒకరికొకరు తోడుగా సమయాన్ని కేటాయిస్తూ కలిసిమెలిసి ఉండటమే నిజమైన కుటుంబ సమయమని ఈ సర్వే స్పష్టం చేస్తోంది. డిజిటల్‌ వినోదాన్ని పక్కనబెట్టి, రోజులో కొంత సమయమైనా ఆత్మీయంగా మాట్లాడుకుంటేనే ఈ అంతరాన్ని పూడ్చవచ్చని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.– సాక్షి స్పెషల్‌ డెస్క్‌ఇదీ చదవండి: గిరిజనుల్లో శతాబ్దాల సూక్ష్మజీవులు...

‘రాత్రి ఆలస్యంగా పడుకున్నా, ఉదయం స్కూల్‌కు వెళ్తున్నాడుగా!’ అని సరిపెట్టుకుంటు న్నారా? అయితే పిల్లల నిద్ర విషయంలో పెద్ద పొరపాటే చేస్తున్నారు. పిల్లల ఎదుగుదలలో నిద్ర పోషించే పాత్ర ఏమిటి? తల్లిదండ్రులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలేంటి? వంటి వివరాలన్నీ వైద్య నిపుణుల మాటల్లో మీకోసం...నిద్ర అంటే కళ్లకు విశ్రాంతి మాత్రమే కాదు, మెదడుకు మరమ్మతు, జ్ఞాపకశక్తికి పదును, శరీరానికి ఎదుగుదల కూడా! పగలంతా పరుగులు పెట్టే పిల్లల శరీరం, మెదడు... రాత్రి నిద్రలోనే నేర్చుకున్న పాఠాలను సర్దుకుంటాయి. పిల్లలకు నిద్ర చాలకపోతే చదువులో శ్రద్ధ తగ్గుతుంది. చిన్న విషయాలకే చిరాకు, కోపం, ఏడుపు, అల్లరి పెరుగుతాయి. అదే, కంటినిండా నిద్రపోయిన పిల్లలు చదువుపై ఎక్కువ శ్రద్ధ పెట్టగలరు. కొత్త విషయాలను సులభంగా నేర్చుకోగలరు. సమస్యలకు పరిష్కారాలు వెతకడంలోనూ మెరుగ్గా ఉంటారు. అందుకే పిల్లల ఎదుగుదలలో పౌష్టికాహారం, ఆటలు ఎంత ముఖ్యమో, నిద్ర కూడా అంతే ముఖ్యం.ప్రశాంతమైన నిద్రకు పరిష్కారాలు!సమయపాలనే తొలి సూత్రం:సెలవు రోజుల్లోనూ పడుకునే, మేల్కొనే సమయాలను సాధ్యమైనంత స్థిరంగా ఉంచండి.స్క్రీన్‌ కు గంట ముందు సెలవు:ఫోన్‌ , గేమింగ్, సామాజిక మాధ్యమాలు నిద్రను ఆలస్యం చేస్తాయి. పడుకునే గంట ముందు తెరలకు విరామమిచ్చి, ఫోన్‌ ను పడకగదికి బయట ఉంచండి. నిద్రకు ముందు భయపెట్టే కథలు, వీడియోలు చూపించకండి. రాత్రి భయంతో పిల్లలు అరిచినా, పూర్తిగా మేల్కొనకుండా గందరగోళంగా కనిపించినా, వారిని సురక్షితంగా ఉంచి, ప్రశాంతంగా ఉండేలా చూడండి.ఉదయపు వెలుతురుతో రోజుకు శ్రీకారం:ఉదయపు సహజ వెలుతురులో కొంత సమయం గడపడం శరీర గడియారాన్ని క్రమబద్ధం చేస్తుంది. దీనివలన రాత్రి నిద్రపోయే సమయం కూడా మెరుగుపడవచ్చు.ఆటే నిద్రకు బాట:వయసుకు తగిన శారీరక చలనం, బయట ఆటలు, క్రమమైన దినచర్య రాత్రి నిద్రకు తోడ్పడతాయి. అయితే పడుకునే సమయానికి దగ్గరగా తీవ్రమైన వ్యాయామం చేయకుండా చూడండి.పడకగది ప్రశాంతంగా ఉండాలి:గది నిశ్శబ్దంగా, సౌకర్యవంతమైన ఉష్ణోగ్రతలో ఉండాలి. అర్ధరాత్రి మెలకువ వస్తే ఆకలి, నొప్పి, దగ్గు, భయం వంటి కారణాలున్నాయేమో గమనించండి. అవసరాలను తీర్చి, ప్రశాంతంగా మళ్లీ నిద్రపోయేలా చూడండి.కెఫీన్‌ కు కళ్లెం:టీ, కాఫీ, కోలా, ఎనర్జీ డ్రింక్స్‌లోని కెఫీన్‌ నిద్రకు ఆటంకం కలిగించవచ్చు. అలాగే, ఈ అలవాట్లు నిద్రపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతున్నాయో గమనించండి.భోజనంలో సమతుల్యత:మరీ ఆకలితోనో, కడుపునిండా భారీ భోజనం చేసో పిల్లలు పడుకోకుండా చూడండి. పడుకునే ముందు అధికంగా ద్రవాలు తీసుకోవడాన్ని తగ్గించండి.మనసులోని మాటకు చోటివ్వండి:పరీక్షలు, స్నేహితులు, ఇతర ఆందోళనల గురించి పిల్లలతో మాట్లాడండి. పడుకునే సమయాన్ని మందలింపులు, వాదనలకు వేదికగా మార్చకండి. చిన్న కథ, మసక వెలుతురుతో ధైర్యం చెప్పి, క్రమంగా సొంతంగా పడుకునే అలవాటు చేయండి.తల్లిదండ్రులే ఆదర్శం:పెద్దలు కూడా క్రమమైన నిద్ర వేళలు, టీవీకి, స్మార్ట్‌ఫోన్‌కు విరామం పాటిస్తే పిల్లలు సులభంగా అలవాటు చేసుకుంటారు.నిద్రలో భద్రత మరువద్దు:ఏడాది లోపు శిశువును ప్రతి నిద్రకూ వీపుపై పడుకోబెట్టాలి. గట్టి, సమతలమైన ప్రత్యేక పడకపై దిండ్లు, వదులైన దుప్పట్లు, మెత్తని బొమ్మలు లేకుండా నిద్రపుచ్చాలి. ఒకే గదిలో శిశువుతో ఉండటం మంచిదే కానీ పెద్దల మంచం, సోఫా లేదా కుర్చీలో కలిసి నిద్రపోవడం ప్రమాదకరం.ఈ లక్షణాలుంటే వైద్యుడిని కలవాలి!తరచు గురక పెట్టడం, నిద్రలో ఊపిరి ఆగినట్లు కనిపించడం, ఉక్కిరిబిక్కిరి కావడం, పగటిపూట విపరీతమైన నిద్రమత్తు, చదువు లేదా ప్రవర్తనలో స్పష్టమైన మార్పులు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకండి.నిద్ర సమస్యలు వారాల తరబడి కొనసాగినా, పెదవులు నీలంగా మారడం, నిద్రలో తరచూ గాయపడే కదలికలు ఉన్నా వైద్యుడి సలహా తీసుకోవాలి. చివరగా, పిల్లల ప్రవర్తనలో కనిపించే ప్రతి మార్పునూ మొండితనంగా చూడకండి. కొన్నిసార్లు వాళ్లకు కావాల్సింది మరో చాక్లెట్‌ కాదు, సరైన నిద్రని గుర్తించండి.- డా. కె. పవన్‌ కుమార్‌, సీనియర్‌ పీడియాట్రిషియన్, పీడియాట్రిక్‌ అలర్జిస్ట్, ప్రొఫెసర్‌ ఆఫ్‌ పీడియాట్రిక్స్‌ఇదీ చదవండి: వాహ్‌! 'సర్జీ..' వాహ్‌! డాక్టర్‌ స్థానంలో రోబో...!! ప్రాణం బాధ్యత ఎవరిది?

పిల్లలకు మట్టి అంటకూడదు.. దుమ్ము తగలకూడదు.. పరిగెత్తితే కింద పడకూడదు. ఏ వస్తువును ముట్టుకున్నా వెంటనే చేతులు కడగాలి.. ఇతర పిల్లలతో ఆడితే, బయటకు వెళ్లనిస్తే ఎక్కడ జబ్బులు వస్తాయేమోనన్న భయం. ఇలా ప్రతిదానికీ ఆందోళన చెందుతున్నారు నేటి పేరెంట్స్‌. పిల్లల ఆరోగ్యం పట్ల శ్రద్ధ అవసరమే. కానీ ప్రతి చిన్న ప్రమాదం నుంచి కాపాడాలనే అతిజాగ్రత్త వారి సహజ ఎదుగుదలకు అడ్డంకిగా మారవచ్చని హెచ్చరిస్తున్నారు నిపుణులు.మట్టిలో ఆడుకోవడం, గడ్డిపై నడవడం, ప్రకృతిని దగ్గరగా చూడటం, ఇతర పిల్లలతో కలవడం వంటివి చిన్నారులకు కొత్త ప్రపంచాన్ని పరిచయం చేస్తాయి. మట్టిలో ఆడటం వంటి వారిలో ఇమ్యూనిటీకి తోడ్పడుతుంది. ఇతర పిల్లలతో కలిసి ఆడుకోవడం వల్ల కొత్త విషయాలను నేర్చుకుంటారు.ప్రతి పనికీ పిల్లలు.. తల్లిదండ్రులపైనే ఆధారపడేట్లు చేయకూడదు. దీనివల్ల స్వతంత్రంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, చిన్న సమస్యలను పరిష్కరించుకోవడం వంటివి నేర్చుకోవడానికి సమయం పడుతుంది. ఆటలో చిన్నగా పడిపోవడం, కొత్త పనిని ప్రయత్నించడం, ఇతర పిల్లలతో కలిసి ఆడుకోవడం వంటి అనుభవాలు ధైర్యాన్ని పెంచుతాయి. ప్రతిదానికీ భయపడే వాతావరణం పిల్లల్లో ఆందోళనను పెంచవచ్చు.పిల్లలను ఇంటి నాలుగు గోడలకే పరిమితం చేయకుండా.. బయట ఆడుకునేలా ప్రోత్సహించాలి. తగు జాగ్రత్తలు తీసుకుంటూనే కొత్త విషయాలను నేర్చుకోవడానికి అవకాశం ఇవ్వాలి. పిల్లల్ని కాపాడటం అంటే ప్రపంచం నుంచి దూరంగా ఉంచడం కాదు.. ప్రపంచాన్ని సురక్షితంగా ఎదుర్కొనేలా తీర్చిదిద్దడం!ఇదీ చదవండి: పిల్లల్లో నైతిక విలువలు పెంచాలంటే.. పేరెంట్స్‌ ఏం చేయాలి?

పిల్లలకు చదువు ఎంత ప్రధానమో, ఆధ్యాత్మిక చింతన కూడా అంతే అవసరం. దీనివల్ల జీవితంలో సన్మార్గంలో నడవడంతో పాటు, సవాళ్లను ఎలా ఎదుర్కోవాలి, ఒత్తిడిని అధిగమించి మానసిక ప్రశాంతత ఎలా పొందాలి లాంటి విషయాలు తెలుస్తాయి. అయితే, పిల్లలకు ఆధ్యాత్మిక చింతనను అలవరచే క్రమంలో పేరెంట్స్‌ కొన్ని విషయాలు దృష్టిలో పెట్టుకోవాలి.తెలుసుకుంటూ తెలియజెప్పడంకుటుంబపరంగా, సమాజపరంగా వివిధ ఆచారాలు, సంప్రదాయాలు పాటించక తప్పదు! కానీ, ఈ రోజుల్లో చాలామంది వాటి అర్థం ఆంతర్యం తెలుసుకోకుండా ఒకరిని చూసి మరొకరు గుడ్డిగా పాటిస్తూ అసలు విషయాన్ని గాలికి వదిలేస్తున్నారు. కాబట్టి, మనం పిల్లలకు ఏ విషయాలు నేర్పించాలనుకుంటున్నామో ముందుగా వాటి గురించి పూర్తిగా తెలుసుకుని ఆ తర్వాత వాళ్లకు తెలియజెప్పడం వల్లే ఆయా ఆచారాలు, సంప్రదాయాలు వల్ల కలిగే లాభాలు ఏంటో వారు తెలుసుకోగలుగుతారు. తద్వారా వారికి క్రమేపీ ఆధ్యాత్మికత దిశగా ఆసక్తి కలుగుతుంది.పౌరాణిక కథలురామాయణం, మహాభారతం, భాగవతం వంటి పురాణాలలో ఉండే వివిధ అంశాల గురించి పిల్లలకు కథల రూపంలో చెప్పడం వల్ల వారిలో ఆధ్యాత్మిక భావన పెరుగుతుంది. అలాగే, జీవితంలో వచ్చే సవాళ్లను ఎలా ఎదుర్కోవాలి. వివిధ సందర్భాల్లో ఎలా ప్రవర్తించాలి వంటి ఎన్నో విషయాలు వారికి వ్యక్తిగత పాఠాలుగా ఉపయోగపడతాయి.చేసి చూపించాలి...ప్రతి మతంలోనూ ఎన్నో మంచి విషయాలు ఉంటాయి. అయితే, వాటిని పాటించే విషయంలో మాత్రం చాలా మంది పాటించరు. ఆయా మతాలలోని మంచి అలవాట్లను మనం పాటిస్తూ, పిల్లలూ వాటిని పాటించేలా చేయడం వల్ల వారిలో లౌకిక భావనలు పెంపొందుతాయి.మెడిటేషన్‌పిల్లలు క్రమం తప్పకుండా ధ్యానం చేసేలా ప్రోత్సహించడం ద్వారా వారికి ఆధ్యాత్మిక భావన కలగడంతోపాటు మానసిక ప్రశాంతత కూడా లభిస్తుంది. ఫలితంగా వారు చదువులో రాణించడంతో పాటు, జీవితంలో ఉన్నత స్థాయికి చేరుకో గలుగుతారు.చదువుకు ఆటంకం కలగకుండా... పిల్లలకు చదువుకునే వయసులోనే ఆధ్యాత్మిక చింతనను కూడా అలవరిస్తే చక్కటి పౌరులుగా ఎదుగుతారు. అయితే, ఆధ్యాత్మికతను అలవాటు చేసే క్రమంలో వారి చదువుకు భంగం కలగకుండా జాగ్రత్త పడటమూ ఎంతో అవసరం. ఆధ్యాత్మికత మంచిది కదా అని పరీక్షల సమయంలోనో లేదా స్కూలు ఎగ్గొట్టించో గుళ్లకు, తీర్థయాత్రలకు తిప్పడం వల్ల ప్రయోజనాలు చేకూరకపోగా పాఠాలు పోయి లేనిపోని ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి. అలాగే ఎక్కువ సమయం పట్టే కార్యక్రమాలను సాధ్యమైనంత వరకు సెలవు రోజుల్లోనే సాధన చేయించడం ద్వారా వారి చదువుకి ఆటంకం కలగకుండా జాగ్రత్తపడచ్చు.– డి.వి.ఆర్‌.ఇదీ చదవండి: మనసు ప్రశాంతంగా ఉండాలంటే.. ఈ పని చేయండి!

మనసులో బాధ ఉన్నా, ఎవరిమీదో కోపం వచ్చినా, ఒత్తిడితో ఉక్కిరిబిక్కిరైనా.. వాటిని మాటల్లో చెప్పడం ఒక్కోసారి సాధ్యం కాదు. అలాంటప్పుడు ఓ కాగితం, కొన్ని రంగులు చేతిలో ఉంటే చాలు.. మనసులోని భావాలను బొమ్మల రూపంలో బయటపెట్టవచ్చు. దీనినే ఆర్ట్‌ థెరపీగా పిలుస్తుంటారు.2015 ముందు వరకు ఉన్న ఈ ట్రెండ్‌ ఇపుడు సోషల్‌ మీడియాలోనూ డూడ్లింగ్, సెన్సరీ డ్రాయింగ్, ఆర్ట్‌ థెరపీ వంటి పేర్లతో పాపులర్‌ అయిపోయింది. బొమ్మలు గీయడం, రంగులు నింపడం, మట్టితో బొమ్మలు చేయడం వంటి పనులు మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచడానికే కాదు.. భావాలను అర్థం చేసుకోవడంలోనూ సహాయపడుతాయి. అయితే ఇక్కడ బొమ్మ ఎంత అందంగా గీశామన్నది కాదు. మనసులోని భావాలకు రంగులు అద్దడమే అసలు విషయం!పదేళ్ల క్రితం ‘ఒత్తిడి’ అనేది చాలా తక్కువ మంది నోటి నుంచి, తక్కువగా వచ్చే మాట. కానీ నేడు చిన్నా పెద్దా అనే తేడా లేదు... చేస్తున్న పనితో సంబంధం లేదు. ప్రతి ఒక్కరూ ఏదో ఒక సందర్భంలో ఒత్తిడిని ఎదుర్కోక తప్పడం లేదు. అందుకే మళ్లీ వెనకటి రోజులకే ప్రయాణం మొదలు పెడుతున్నారు. బొమ్మలు గీయడం, రంగులు వేయడం వంటి వాటివైపు మళ్లుతున్నారు.మనసు గందరగోళంగా ఉన్నపుడు ఓ కాగితం, ఓ పెన్సిల్‌ తీసుకోండి.. నచ్చినట్లు గీతలు గీయండి, రంగులు నింపండి, చిన్న చిన్న ఆకారాలు వేయండి. బొమ్మ అందంగా రావాలన్న నియమం లేదు.. మీ మనసు అందులో లీనమైతే చాలు. ఇలా రోజులో కొద్దిసమయం డ్రాయింగ్‌కు కేటాయించడం ద్వారా ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడానికి, ఆలోచనల హడావిడి నుంచి బయటపడటానికి ఓ చక్కని మార్గం కావచ్చునంటున్నారు మానసిక నిపుణులు.కుటుంబం, ఆఫీస్‌లో సాధించాల్సిన టార్గెట్‌లు చాలామందిని ఆందోళనకు, ఒత్తిడికి గురిచేస్తుంటాయి. దీనికి తోడు స్మార్ట్‌ఫోన్లు మన మెదడుకు విశ్రాంతి లేకుండా చేస్తున్నాయి. పదే పదే వచ్చే నోటిఫికేషన్‌లు, ఎస్‌ఎంఎస్‌లు, పలు సోషల్‌ మీడియా వేదికలు మన దృష్టి్టని ఆకర్షిస్తుంటాయి. కొన్ని యాప్‌లు మనల్ని గంటల తరబడి వాటికే అంకితమైపోయేలా చేస్తాయి.ఈ డిజిటల్‌ అలవాట్లు మన మెదడుకు తగినంత విశ్రాంతి లేకుండా చేయడమే కాకుండా.. మనసులో అలజడికి, ఆందోళనకు కారణమవుతుంటాయి. అలాంటపుడే ఓ పది నిమిషాలపాటు స్క్రీన్‌కి దూరంగా ఉండేలా ఏదయినా నచ్చిన పనిచేయడం వల్ల మనసును ఒత్తిడి నుంచి మళ్లించవచ్చు.మనసులోని భావాలే బొమ్మలుగా!మనసులోని భావాలను ప్రతిసారీ మాటల్లో చెప్పడం సాధ్యం కాదు. బాధ, కోపం, భయం, అయోమయం వంటి భావాలను రంగులు, ఆకారాలు, గీతలు, గుర్తుల రూపంలో వ్యక్తపరచడమే బొమ్మల భాష. ఇలా మదిలోని భావాలను బొమ్మల రూపంలో బయట పెట్టడం వల్ల సమస్యను అర్థం చేసుకోవడానికి, వాటిని ఎలా ఎదుర్కోవాలో ఆలోచించడానికి అవకాశం దొరుకుతుంది.బొమ్మలు గీసేటప్పుడు కళ్లతో ఆకారాలను గమనించడం, చేతితో గీతలు గీయడం, రంగులను ఎంచుకోవడం, ఏం గీయాలో నిర్ణయించుకోవడం వంటి పనులు ఒకేసారి జరుగుతాయి. ఇందుకోసం మెదడులోని పలు వ్యవస్థలు సమన్వయంతో పనిచేస్తాయి. గీతలు, ఆకారాలు, రంగులపై దృష్టి్ట పెట్టడం వల్ల ఏకాగ్రత పెరుగుతుంది. ఒకే పనిపై కొంతసేపు దృష్టి నిలపడం వల్ల పదేపదే వచ్చే ఆందోళనకరమైన ఆలోచనల నుంచి విరామం లభిస్తుంది.కళాకారులే కానక్కర్లేదు!బొమ్మలు గీయాలంటే గొప్ప కళాకారులై ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. అద్భుతమైన చిత్రాల్నే గీయాల్సిన అవసరం లేదు. మనసుకు నచ్చినట్టు గీతలు గీసినా ఉపశమనం పొందవచ్చు. అయితే దీనికోసం గంటల సమయం కేటాయించక్కర్లేదు. పరిశోధనల ప్రకారం తొలినాళ్లలో 20 నిమిషాల పాటు బొమ్మలు గీసినా వేగంగా సాగుతున్న ఆందోళనకరమైన ఆలోచనల నుంచి మనసుకు విరామం దొరుకుతుంది.అందరికీ బొమ్మలు గీయడం నచ్చకపోవచ్చు. అలాంటివారు మట్టితో బొమ్మలు చేయడం, రంగులతో చిత్రాలు వేయడం వంటివి కూడా ప్రయత్నించవచ్చు. కొందరికి మట్టితో పని చేయడం ప్రశాంతతను ఇస్తే, మరికొందరికి రంగులతో చిత్రాలు వేయడం నచ్చుతుంది. ఇక్కడ మీరు ఏది ఎంచుకుంటారనేది ముఖ్యం కాదు.. ఏది ప్రశాంతతను ఇస్తుందో దాన్ని సెలెక్ట్‌ చేసుకోవడమే అత్యంత ప్రధానం.ఫైట్‌ ఆర్‌ ఫ్లైట్‌సాధారణంగా మనకు ఒత్తిడి కలిగినపుడు శరీరంలోని సింపథటిక్‌ నాడీ వ్యవస్థ చురుగ్గా మారుతుంది. అంటే ప్రమాదం రాబోతుందని భావించినపుడు మనకు తెలియకుండానే గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, కండరాలు బిగుసుకుపోవడం, బీపీ పెరగడం, అలాగే ఒత్తిడిని పెంచే కార్టిసాల్‌ వంటి హార్మోన్లు విడుదలవుతాయి. అంటే సమస్యతో పోరాడటమో లేదంటే ఆ సమస్య నుంచి పారి΄÷మ్మనో మన మెదడు చెబుతుంటుంది. దీనినే ఫైట్‌ ఆర్‌ ఫ్లైట్‌ అంటుంటారు.ఇలాంటి సమయంలోనే మన మనసుకు నచ్చిన బొమ్మలు గీయడం ద్వారా మన దృష్టిని ఒత్తిడితో కూడిన ఆలోచనల నుంచి మరోవైపు మళ్లించవచ్చు. దీనివల్ల శరీరంలో విశ్రాంతికి తోడ్పడే పారాసింపథటిక్‌ నెర్వస్‌ సిస్టమ్‌ చురుగ్గా మారి.. గుండె వేగాన్ని తగ్గిస్తుంది. కండరాల ఒత్తిడిని సడలించి, శరీరం తిరిగి ప్రశాంత స్థితికి చేరుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.బొమ్మల్లో భావాలు!బాధగా ఉన్నప్పుడు మనసు దేనిపైనా నిలవదు. కోపంగా ఉన్నప్పుడు ఆలోచనలు మరింత వేగంగా సాగుతుంటాయి. ఇలాంటి ప్రతికూల భావోద్వేగాలను కంట్రోల్‌ చేయడంలో డ్రాయింగ్‌ పాత్రను చైనాకు చెందిన పరిశోధకులు అధ్యయనం చేశారు.ఈ పరిశోధనలో.. బొమ్మలు గీయడం వల్ల బాధ, విచారం, నిరాశతో కూడిన భావోద్వేగాలు.. సానుకూలంగా మారినట్లు గుర్తించారు. బొమ్మలు గీసే సమయంలో మెదడులో జరిగే కొన్ని మార్పులను కూడా వారు గుర్తించారు. డ్రాయింగ్‌ అనేది మనసును ప్రతికూల ఆలోచనల నుంచి మళ్లించడమే కాకుండా, భావాలను వ్యక్తపరచడానికి కూడా తోడ్పడుతుందని ఈ పరిశోధన సూచిస్తోంది.– నిర్వహణ : రమా జంబులఇదీ చదవండి: ఆసియా శాస్త్రవేత్తల్లో ఆశాభావం!

ఆరోగ్యం బాగానే ఉన్నా.. ఏదో వ్యాధి ఉందేమోనని భయపడుతున్నారా? చిన్నపాటి నొప్పి వచ్చినా ప్రాణాలకే ప్రమాదమేమోనని ఆందోళన చెందుతున్నారా? ఇంటర్నెట్‌లో ఇలాంటి లక్షణాలకై వెతుకుతూ మరింత భయపడుతున్నారా? అయితే మీరు హెల్త్‌ యాంగ్జైటీతో బాధపడుతున్నారేమో! బ్రిటన్‌కు చెందిన హోలీ షర్మన్‌ 25 సంవత్సారాల మహిళ. తనకి ఇలాంటి అనుభవమే ఎదురైంది. అదేంటో చూద్దాం!చిన్నప్పటి నుంచే తన ఆరోగ్యం గురించి అతిగా ఆందోళన చెందే హోలీ.. ఛాతీలో తీవ్రమైన నొప్పి రావడంతో వారానికి నాలుగైదు సార్లు ఆస్పత్రికి వెళ్లేది. వైద్యులు ఎన్నిసార్లు పరీక్షలు చేసినా ఎలాంటి సమస్య కనిపించేది కాదు. అయితే ఇంటికి వెళ్లిన తర్వాత కాళ్లు బలహీనంగా అనిపించినా, మరో చిన్న లక్షణం కనిపించినా వెంటనే ఇంటర్నెట్‌లో వెతికేది. దీంతో గుండె జబ్బు వంటి తీవ్రమైన వ్యాధులున్నాయేమోనని భయపడి మళ్లీ ఆస్పత్రికి పరుగులు తీసేది. ఇలా ఆమె భయం ఓ మరో పెద్ద మానసిక వ్యాధిగా మారిపోయింది.క్రమంగా ఈ ఆందోళన 'నా వ్యక్తిగత జీవితాన్నే ప్రభావితం చేసింది. నా కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడటం తగ్గించేశాను. నా భర్త ఎంతగా ధైర్యం చెప్పినా తన మనసులోని భయం మాత్రం తగ్గేది కాదు. చివరికి నాకు హెల్త్‌ యాంగ్జైటీతో పాటు ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన అబ్సెసివ్‌ కంపల్సివ్‌ డిజార్డర్‌ (ఓసీడీ) ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయింది. అయితే నా కుటుంబ సభ్యులు, భర్త అందించిన సహకారంతో నేను క్రమంగా కోలుకున్నాను. గతంలో కనిపించిన లక్షణాలను రాసుకుని, అప్పుడు కూడా నేను బాగానే ఉన్న విషయాన్ని గుర్తుచేసుకోవడంతో ఈ ఆందోళనను నియంత్రించుకోవడం నేర్చుకున్నానని' వివరించింది.హెల్త్‌ యాంగ్జైటీ లక్షణాలివే!ఆరోగ్యంపై నిరంతరం ఆందోళన చెందడం, శరీరాన్ని పదేపదే పరిశీలించుకోవడం, రక్తపోటు, శరీర ఉష్ణోగ్రతలను తరచూ కొలవడం, ఇంటర్నెట్‌లో వ్యాధుల లక్షణాల కోసం వెతకడం వంటివి ఈ సమస్యకు సంకేతాలని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. అలాగే తమకు ఏమీ కాలేదని కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు పదేపదే భరోసా ఇవ్వాలని కోరుకుంటారు. మరికొందరు తీవ్రమైన వ్యాధి బయటపడుతుందనే భయంతో వైద్యులను సంప్రదించడానికి కూడా వెనుకాడుతుంటారు. ఈ ఆందోళన ఎక్కువైతే రోజువారీ పనులు, కుటుంబ సంబంధాలు కూడా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉందని, అలాగే, ఈ మానసిక వ్యాధికి ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు.ఆందోళనను అధిగమించేదెలా?శరీరంలో కనిపించే ప్రతి చిన్న మార్పునూ తీవ్రమైన వ్యాధిగా భావించకూడదు. ఇంటర్నెట్‌లో పదేపదే లక్షణాల కోసం వెతకడం, ఇతరులను భరోసా కోసం అడగడం తగ్గించాలి. అలాగే నడక, తేలికపాటి వ్యాయామం, నెమ్మదిగా శ్వాస తీసుకోవడం, చుట్టూ ఉన్న విషయాలపై దృష్టి పెట్టడం వంటి పద్ధతులు ఆందోళనను నియంత్రించడంలో తోడ్పడవచ్చు. కొత్తగా కనిపించిన లక్షణాలు తగ్గకుండా కొనసాగితే, ముఖ్యంగా తీవ్రమైన ఛాతీ నొప్పి లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉంటే వెంటనే వైద్యుల సూచలనలను తీసుకోవాలని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఆరోగ్యంపై శ్రద్ధ ఉండటం మంచిదే.. కానీ అదే శ్రద్ధ అతిగా మారి నిరంతర భయానికి కారణమైతే మాత్రం జాగ్రత్త పడాలి. భయంతో జీవితాన్ని ఆపేసుకోవద్దు.. అవసరమైనప్పుడు వైద్య సలహా తీసుకుంటూ, ఆందోళనను ఎదుర్కొనే ప్రయత్నం చేయాలి. హోలీ అనుభవం చెప్పేది కూడా ఇదే.. మనసులోని భయాన్ని గుర్తించి, సరైన సహాయం తీసుకుంటే మళ్లీ సాధారణ జీవితాన్ని ఆస్వాదించవచ్చునని వైద్యుల సలహా.ఇదీ చదవండి: కేరళ గ్రామం నుంచి లాస్ ఏంజిల్స్‌ వరకు..! ఎవరీ రవ్లీన్ వర్గీస్?

‘‘కనిపించని ఆ నాలుగో సింహమేరా... పోలీస్‌’’ అనే ఈ సినిమా డైలాగ్‌ చాలా పాపులర్‌. వైద్యవిజ్ఞానానికి మన అశోక చక్రంలోని సింహాలకు అనువర్తిస్తే... ఆ కనిపించని నాలుగో సింహమే అనస్థిసిస్ట్‌ అన్నది అక్షరాలా నిజం. ఎందుకంటే... ఓ సర్జరీకి అనస్థసిస్ట్‌ ఎంత కీలకం, అతడి ప్రాముఖ్యం చాలామందికి తెలియదు.ఓ పేషెంట్‌ ప్రాణాలను కాపాడే పనిలో... సర్జరీ సమయంలో పేషెంట్‌ శ్వాసను కొనసాగించడం, ఆక్సిజన్‌ సరిగా అందేలా చూడటం, గుండె పనిని పర్యవేక్షించడం, రక్తపోటు నియంత్రించడం, నొప్పి తెలియకుండా చూడటం... ఇలాంటి కీలకమైన బాధ్యతలన్నీ అనస్థీషియాలస్ట్‌ లేదా అనస్థసిస్టువే. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే... సర్జన్‌ ఆపరేషన్‌ చేసే కీలక భూమిక పోషిస్తాడు.... ఇక అనస్థీషియాలజిస్టు పేషెంట్‌ను తాత్కాలికంగా దాదాపుగా ఓ స్పృహలేని స్థితిలోకి పంపి, మళ్లీ బతికించి తెచ్చే ప్రాణదాత అని చెప్పవచ్చు. ఈ నేపథ్యంలో అనస్థీషియాతో పాటు... అనస్థిసిస్ట్‌ల గురించి సాధారణ ప్రజలకు తెలియని అనేక ఆసక్తికరమైన విషయాల సమాహారమే ఈ కథనం.మత్తు మందు ఇవ్వడమంటే... పేషెంట్‌ స్పృహ కోల్పోయేలా చేయడం కాదు. ఆపరేషన్‌ కు ముందు నుంచి తర్వాతి వరకు పేషెంట్‌ భద్రతను చూసుకునే ప్రత్యేక వైద్యశాస్త్రం ఇది. మత్తు వెనక ఉన్న ఆ మహావిజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని ఔపోసన పట్టి... పేషెంట్‌కు బాధ తెలియకుండా చేయడమే కాదు, పేషెంట్‌ ప్రాణాలను తాత్కాలికంగా తన చేతుల్లోకి తీసుకుని... ఆపరేషన్‌ పూర్తయ్యాక తన చేతి వేళ్లలోంచి ఆ పంచ్రపాణాలను శరీరంలోకి పంపి తిరిగి ప్రాణప్రతిష్ఠ చేసేవాడే అనస్థసిస్ట్‌. ఆ మహావిజ్ఞానమైన మత్తుశాస్త్రం (అనస్థీషియా) గురించీ, ప్రాణాలు కాపాడే ఆ అనస్థసిస్టు గురించి కొన్ని అంశాలు తెలుసుకుందాం.అనేక రకాల మత్తు ప్రక్రియల సమాహారమే అనస్థీషియా...అనస్థీషియా అంటే కేవలం ఒక మందు ఇచ్చి పేషెంట్‌ను మత్తులోకి పంపడం కాదు. ఆపరేషన్‌ స్వభావాన్ని బట్టి వివిధ రకాల మందుల్ని, అనేక పద్ధతులను వాడతారు. ఉదాహరణకు...జనరల్‌ అనస్థీషియా : ఈ ప్రక్రియలో దేహం మొత్తం ప్రభావితమవుతుంది. మత్తుమందు సహాయంతో పేషెంట్‌ను స్పృహలేని స్థితిలోకి తీసుకెళ్తారు. ఆపరేషన్‌ సమయంలో నొప్పి తెలియకుండా చేసి అతడిలో కదలికలు లేకుండా చూస్తారు. కొన్ని సందర్భాల్లో శ్వాసనాళంలో ట్యూబ్‌ పెట్టి వెంటిలేటర్‌ సహాయంతో శ్వాసను అందిస్తారు. కీలకమైన కొన్ని ఆపరేషన్లలో దీన్ని ఉపయోగిస్తారు.లోకల్‌ అనస్థీషియా : ఇందులో మొత్తం దేహానికి కాకుండా శరీరంలోని ఒక చిన్న ప్రాంతానికి మాత్రమే మత్తు ఇస్తారు. పేషెంట్‌ మెలకువతోనే ఉంటాడు. శస్త్రచికిత్స జరుగుతున్న ప్రాంతంలో మినహా మిగతావన్నీ పేషెంట్‌కు తెలుస్తుంటాయి. పన్ను తొలగింపు, చిన్న గాయాలకు కుట్లు వేయడం, కొన్ని చర్మ శస్త్రచికిత్సల్లో దీన్ని ఉపయోగిస్తారు.స్పైనల్‌ అనస్థీషియా : వెన్నెముక దిగువ భాగంలో సెరెబ్రోస్పైనల్‌ ద్రవం ఉండే ప్రదేశంలోకి మత్తు మందు ఇస్తారు. దీంతో సాధారణంగా నడుము దిగువ భాగంలో నొప్పి అనుభూతి తాత్కాలికంగా నిలిచిపోతుంది. సిజేరియన్‌ ప్రసవం, కొన్ని కాలి, తుంటి, మూత్రాశయ శస్త్రచికిత్సల్లో దీన్ని ఉపయోగిస్తారు.ఎపిడ్యూరల్‌ అనస్థీషియా : వెన్నెముక చుట్టూ ఉండే ఎపిడ్యూరల్‌ ప్రదేశంలో మత్తు మందు ఇస్తారు. అవసరాన్ని బట్టి సన్నని కాథెటర్‌ ద్వారా మందు ఇవ్వడాన్ని కొనసాగిస్తుంటారు. ప్రసవం సందర్భాల్లో నొప్పి నియంత్రణలో ఇది ముఖ్యమైన పద్ధతి.రీజినల్‌ అనస్థీషియా, నర్వ్‌ బ్లాక్స్‌ : శరీరంలోని ఒక ప్రాంతానికి నొప్పి తెలియకుండా చేసేందుకు ఆ నొప్పిని చేరవేసే సంకేతాలకు అడ్డకట్ట వేస్తారు. ఇలా సంకేతాలను బ్లాక్‌ చేయడం కోసం సంబంధించిన నరాల దగ్గర మత్తు మందు ఇస్తారు. చేయి, భుజం, కాలు వంటి భాగాల శస్త్రచికిత్సల్లో ఈ ప్రక్రియను ఉపయోగిస్తారు.సెడేషన్‌ (మగతలో ఉంచడం) : పేషెంట్‌లో ఆందోళన తగ్గి అతడిని ప్రశాంతంగా ఉంచడానికీ లేదా అతడు మగతగా ఉండేందుకు అతడికి ఇచ్చే మందును సెడెషన్‌ అంటారు. ఇది జనరల్‌ అనస్థీషియాతో సమానం కాదు. మత్తు మోతాదును బట్టి పేషెంట్‌కు జరిగిన విషయాలు గుర్తుండవచ్చు లేదా గుర్తుండకపోవచ్చు.అయితే ఈ అన్ని పద్ధతుల్లో దేన్ని ఎంచుకోవాలన్నది చేస్తున్న ఆపరేషన్‌ ను బట్టి, పేషెంట్‌ ఆరోగ్య పరిస్థితి, ప్రయోజనాలు, ఎదురయ్యే ముప్పు వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.అనస్థీషియా ఆవిర్భావానికి ముందు...నొప్పిని జయించిన ఈ వైద్యవిజ్ఞానశాస్త్రం ‘అనస్థీషియా’ ఒక్క రోజులో రాలేదు. అనేకానేక మైలురాళ్లను దాటుకుంటూ పురోగమించింది. ఉదాహరణకు... మత్తుమందులు అందుబాటులో లేని సమయంలో ఒక వ్యక్తికి ఆపరేషన్‌ చేయాల్సివచ్చినప్పుడు మద్యం, నల్లమందు వంటివి వాడేవారు. నేటి ఆధునిక అనస్థీషియాతో పోలిస్తే వాటికి నొప్పిని నియంత్రించడం అంతగా సాధ్యమయ్యేది కాదు. అందుకే ఆ టైమ్‌లో సర్జన్‌ ఎంత వేగంగా ఆపరేషన్‌ చేయగలడనే అంశానికి ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉండేది. పేషెంట్‌ నొప్పితో కదలడం వల్ల ఆపరేషన్‌ మరింత కష్టమయ్యేది. అందుకే పెద్ద శస్త్రచికిత్సల్ని ఆ టైమ్‌లో అత్యంత ప్రమాదకరమైనవిగా పరిగణించేవారు. అయితే ఒక్క అనస్థీషియా మాత్రమే కాకుండా... ఇన్ఫెక్షన్ల నివారణ, స్టెరిలైజేషన్‌ ప్రక్రియలు, మెరుగైన శస్త్రచికిత్సా పద్ధతులు, రక్తమార్పిడి, ఆధునిక పర్యవేక్షణ పరికరాలు... ఇవన్నీ శస్త్రచికిత్సలో విప్లవాత్మక మార్పులు తెచ్చాయి.ఈథర్‌ నుంచి ఈనాటి ఆధునిక అనస్థీషియా వరకు... అనస్థీషియా ఆవిర్భావం కేవలం ఒకే ఒక వ్యక్తి చేసిన ఒకే ఒక ప్రయోగంతో జరగలేదు. అనేక మంది శాస్త్రవేత్తలు, వైద్యులు చేసిన పరిశోధనలు, ప్రయోగాలు, వైఫల్యాలు, విజయాలు కలిసి ఈ వైద్యశాస్త్రానికి పునాది వేశాయి. ఉదాహరణకు... 21799లో బ్రిటిష్‌ శాస్త్రవేత్త హంఫ్రీ డేవీ నైట్రస్‌ ఆక్సైడ్‌ అనే వాయువుపై పరిశోధనలు చేశాడు. దాన్ని పీల్చినప్పుడు నొప్పి తగ్గుతుందని గమనించాడు. దీన్నే ‘లాఫింగ్‌ గ్యాస్‌’ అని కూడా అంటారు. అయితే దాన్ని వెంటనే వైద్యరంగంలో వాడలేదు.21842లో క్రాఫర్డ్‌ లాంగ్‌ అనే అమెరికన్‌ వైద్యుడు ఈథర్‌ను వాడి శస్త్రచికిత్స చేసినట్లు చారిత్రక ఆధారాలున్నాయి. అయితే అతడు తన అనుభవాలను వెంటనే నమోదు చేయకపోవడంతో ఆయనకు దక్కాల్సిన గుర్తింపు విషయంలో కొన్ని వివాదాలు ఏర్పడ్డాయి.21844లో హోరేస్‌ వెల్స్‌ అనే దంతవైద్యుడు నైట్రస్‌ ఆక్సైడ్‌ను ఉపయోగించి పన్ను తొలగించే ప్రయోగాలు చేశాడు. తనపై తాను కూడా ప్రయోగం చేసుకున్నాడు. అయితే ఓ బహిరంగ ప్రదర్శనలో అతడు విఫలం కావడంతో అతడి ప్రయత్నాలకు తీవ్ర విఘాతం ఏర్పడింది.21846లో విలియం మోర్టన్‌ అనే వైద్యుడు ఈథర్‌ను ఉపయోగించి శస్త్రచికిత్స సమయంలో నొప్పిని నియంత్రించవచ్చని బహిరంగంగా ప్రదర్శించాడు. 1846 అక్టోబరు 16న చోటు చేసుకున్న ఈ సంఘటన ఆధునిక అనస్థీషియా చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన మైలురాయిగా గుర్తింపు ΄÷ందింది. అందుకే ఈ రోజును ‘అనస్థీషియా డే’ గా ప్రకటించారు.21847లో స్కాట్లాండ్‌కు చెందిన జేమ్స్‌ యంగ్‌ సింప్సన్‌ అనే వైద్యుడు క్లోరోఫామ్‌ను ప్రసూతి వైద్యంలో వాడటం మొదలుపెట్టాడు. ప్రసవ సమయంలో నొప్పి నియంత్రణకు ఇది కొత్త దారి తెరిచింది. అయితే క్లోరోఫామ్‌ గుండెకు సంబంధించిన కొన్ని దుష్ప్రభావాలను కలిగిస్తుందని తర్వాత స్పష్టమైంది.గుండె ఆపరేషన్లలో అనస్థసిస్ట్‌ల భూమిక మరింత కీలకం... గుండె శస్త్రచికిత్సల్లో అనస్థీషియాలజిస్టు బాధ్యతలు మరింత ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి. పేషెంట్‌ తాలూకు గుండె పనితీరు, రక్తప్రసరణ, రక్తపోటు, ఆక్సిజన్‌ సరఫరా వంటి అంశాలను అత్యంత జాగ్రత్తగా పర్యవేక్షిస్తారు. ఆపరేషన్‌ రకాన్ని బట్టి ప్రత్యేక మానిటరింగ్, వెంటిలేషన్‌ , ద్రవాల నిర్వహణ, రక్తం పోకుండా నియంత్రించడం వంటి చర్యలు అవసరమవుతాయి. కొన్ని గుండె శస్త్రచికిత్సల్లో కార్డియాక్‌ అనస్థీషియాలో నైపుణ్యం కలిగిన మత్తు వైద్యనిపుణులు ప్రత్యేక పాత్ర పోషిస్తారు.అనస్థీషియా ఇచ్చినా ఆపరేషన్‌ గుర్తుండవచ్చా?జనరల్‌ అనస్థీషియా ఇచ్చిన పేషెంట్‌కు ఆపరేషన్‌ సమయంలోస్పృహలో ఉండకూడదన్నదే లక్ష్యంగా అనస్థీషియా ఇస్తారు. అయినప్పటికీ, చాలా అరుదుగా కొంతమంది పేషెంట్లకు ఆపరేషన్‌ సమయంలో జరిగిన విషయాలు గుర్తుండవచ్చు. దీన్ని ‘అనస్థీషియా అవేర్‌నెస్‌’ అంటారు.కొన్ని సందర్భాల్లో కొన్ని రకాల శబ్దాలు వినిపించడం, ఒత్తిడిగా అనిపించడం వంటి అనుభవాలూ ఉండవచ్చు. అయితే ఇలాంటి అనుభవం ఉన్నంతమాత్రాన నొప్పి అనుభవించారని అర్థం కాదు.అమెరికన్‌ సొసైటీ ఆఫ్‌ అనస్థీషియాలజిస్ట్స్‌ అనుభవాల ప్రకారం... జనరల్‌ అనస్థీషియా తీసుకున్న ప్రతి 1,000 కేసుల్లోనూ సుమారు ఒకటి నుంచి రెండు సందర్భాల్లో ఇలాంటి అనుభవాలు ఎదురుకావచ్చని వారి అనుభవాలు చెబుతున్నాయి. అయితే ఇదొక సాధారణ అంచనా మాత్రమే.ఆపరేషన్‌ కు ముందు పేషెంట్‌ తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలుఒక ఆపరేషన్‌లో అనస్థీషియా సురక్షితంగా ఉండటానికి పేషెంట్‌ సహకారం కూడా ఎంతో అవసరం. గతంలో పేషెంట్‌కు ఏవైనా సర్జరీలు అయి ఉంటే... ఆ టైమ్‌లో అనస్థీషియా తీసుకున్నప్పుడు ఏమైనా సమస్యలు వచ్చాయా అన్నది డాక్టర్‌కు చెప్పాలి. ఏవైనా మందులకు అలర్జీలు ఉంటే అది ముందుగానే తెలియజేయాలి.మధుమేహం (డయాబెటిస్‌), రక్తపోటు (హైబీపీ), గుండె లేదా ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు, స్లీప్‌ అప్నియా వంటి కండిషన్స్‌ ఏవైనా ఉంటే డాక్టర్‌కు వివరించాలి.ప్రస్తుతం వాడుతున్న మందులు, ఇన్సులిన్‌ , రక్తం గడ్డకట్టకుండా చేసే మందులు (బ్లడ్‌ థిన్నర్స్‌), తాము తీసుకుంటున్న సప్లిమెంట్ల వివరాలు తెలపాలి.తమ కుటుంబంలో ఎవరికైనా అనస్థీషియాకు సంబంధించిన తీవ్రమైన సమస్యలు ఎదురయ్యాయా అనే వివరాలు ఉంటే చెప్పాలి.ఆపరేషన్‌ కు ముందు ఆహారం, నీరు ఎప్పటి నుంచి తీసుకోకూడదనే సూచనలను ఆసుపత్రి నుంచి తెలుసుకుని వాటిని తప్పక పాటించాలి.వైద్యుల సలహా లేకుండా తాము రోజూ వాడే మందులను తమ స్వయం నిర్ణయంతో తమంతట తామే ఆపకూడదు.అనస్థీషియాతో ప్రమాదం తప్పనిసరిగా ఎంతో కొంత ఉంటుందా? ఆధునిక అనస్థీషియా పద్ధతులు, మానిటరింగ్‌ పరికరాలు, శిక్షణ ΄÷ందిన నిపుణులైన టీమ్‌ వల్ల అనస్థీషియాతో నష్టాలు గణనీయంగా తగ్గి భద్రత గణనీయంగా మెరుగుపడింది. అయితే అనస్థీషియాతో ప్రమాదం పూర్తిగా జీరో అని చెప్పడం కుదరనప్పటికీ... అది అత్యంత పరిమితం / చాలా కనిష్టం (లీస్ట్‌) అని చెప్పవచ్చు. ఎందుకంటే... మత్తు తర్వాత మగత, వికారం, వాంతులు, గొంతు నొప్పి వంటి కొన్ని దుష్ప్రభావాలు కనిపించవచ్చు.అరుదుగా తీవ్రమైన అలర్జీ, శ్వాస సమస్యలు, గుండె సంబంధిత కాంప్లికేషన్లూ రావచ్చు. అయితే అవన్నీ పేషెంట్‌ ఆరోగ్య పరిస్థితి, శస్త్రచికిత్స రకం, ఏ రకమైన అనస్థీషియా ఇచ్చేరనే అంశాలను బట్టి ఏర్పడే ముప్పు (రిస్క్‌) కూడా మారుతుంటుంది. అందుకే ఆపరేషన్‌ కు ముందు వైద్య పరీక్షలు, సరైన అనస్థీషియా ప్రణాళిక, ఆపరేషన్‌ సమయంలో నిరంతర పర్యవేక్షణ, ఆపరేషన్‌ అనంత సంరక్షణ (పోస్ట్‌ ఆపరేటివ్‌ కేర్‌) వంటి అన్ని అంశాలూ చాలా ముఖ్యం. సర్జరీకి ముందు తినడం, తాగడం వద్దని చెప్పడం ఎందుకంటే...ఆపరేషన్‌ కు ముందు ఫలానా టైమ్‌ నుంచి తినడం, తాగడం వద్దని చెబుతుంటారు. అలా ఆపమని చెప్పడానికి ముఖ్యమైన కారణాల్లో ముఖ్యమైనది ఏమిటంటే... మత్తు సమయంలో కడుపులోని పదార్థాలు తిరిగి గొంతులోకి వచ్చి ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్లి శ్వాసను ఆపేసే ముప్పు ఉంటుంది. దాంతో ఊపిరి ఆడక ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు. అయితే ఇలా తినడం, తాగడం చేయకుండా ఉండాల్సిన టైము కేసును బట్టి మారవచ్చు. అందుకే ఈ విషయంలో ఆసుపత్రివర్గాలు ఇచ్చిన సూచనల్ని పేషెంట్లు తప్పక పాటించాలి.ఆపరేషన్‌ తర్వాత అనస్థీషియా కేర్‌ ఇలా... ఆపరేషన్‌ పూర్తయిన వెంటనే అనస్థసిస్ట్‌ బాధ్యత అంతటితోనే ముగిసిపోదు. పేషెంట్‌ రికవరీ గదిలో ఉన్నప్పుడు శ్వాస, స్పహ, రక్తపోటు, నొప్పి, వికారం వంటి అంశాలను అతడు పర్యవేక్షిస్తూ ఉండాల్సిందే. సర్జరీ తర్వాత కొందరు త్వరగా కోలుకుంటారు. మరికొందరికి మందుల ప్రభావం తగ్గడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు. పేషెంట్‌ పరిస్థితిని బట్టి అదనపు పర్యవేక్షణ లేదా ఇంటెన్సివ్‌ కేర్‌ అవసరం కావచ్చు. అందువల్ల అనస్థీషియాలజిస్టు పని కేవలం ఆపరేషన్‌ థియేటర్‌కే పరిమితం కాదు. అలాగే అతడి నైపుణ్యం శస్త్రచికిత్సకే పరిమితం కాదు. ఇక మహిళల ప్రసవ సమయంలో నొప్పి నియంత్రణ, ఆపరేషన్‌ తర్వాతి నొప్పి నివారణ, దీర్ఘకాలిక నొప్పి చికిత్స, కొన్ని అత్యవసర పరిస్థితులు, ఇంటెన్సివ్‌ కేర్‌ వంటి రంగాల్లోనూ అనస్థసిస్ట్‌ పాత్ర ఉంటుంది.పిల్లలకు అనస్థీషియా ఇవ్వడంలో... పిల్లలకు అనస్థీషియా ఇవ్వడం అంటే కేవలం పెద్దవారికి ఇచ్చే మందుల మోతాదును తగ్గించడం మాత్రమే కాదు. పిల్లల వయసు, బరువు, శ్వాసనాళ నిర్మాణం, శరీర ఉష్ణోగ్రతను నిలుపుకునే సామర్థ్యం, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను పరిగణనలోకి తీసుకుని మత్తు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. ఈ మత్తుమందు మోతాదు, శ్వాసప్రక్రియ పర్యవేక్షణ, ద్రవాల నిర్వహణ వంటి అంశాల్లో ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు అవసరం. అందుకే పిల్లల అనస్థీషియాలో అనుభవం, తగిన పరికరాలు చాలా కీలకమైన భూమిక పోషిస్తాయి.అనస్థీషియాలజిస్టు ఏం చేస్తాడంటే... ఆపరేషన్‌ థియేటర్‌లో సర్జన్‌ పేషెంట్‌కు శస్త్రచికిత్స చేస్తుంటే, అనస్థీషియాలజిస్ట్‌ / అనస్థిసిస్ట్‌ పేషెంట్‌ తాలూకు కీలకమైన దేహ వ్యవస్థలన్నీ సక్రమంగా పనిచేసేలా పర్యవేక్షిస్తుంటాడు.అనస్థిసిస్ట్‌ పని ఆపరేషన్‌ కు ముందు నుంచే మొదలవుతుంది. ఆపరేషన్‌ కు ముందు పేషెంట్‌ వైద్య చరిత్రను (మెడికల్‌ హిస్టరీని) క్షుణ్ణంగా తెలుసుకుంటాడు. గుండె, ఊపిరితిత్తులు, కిడ్నీల పనితీరునూ; డయాబెటిస్, హైబీపీ వంటి సమస్యలను పరిశీలిస్తాడు. గతంలో అనస్థీషియా తీసుకున్నప్పుడు ఏవైనా సమస్యలు వచ్చాయా, ఏవైనా మందులకు అలర్జీలు ఉన్నాయా, ప్రస్తుతం ఏ మందులు వాడుతున్నారు వంటి వివరాలు అడిగి తెలుసుకుంటాడు.పేషెంట్‌ ఉన్న కండిషన్‌లో అతడికి ఏ రకమైన అనస్థీషియా అనుకూలమో నిర్ణయించి, దాని ప్రయోజనాలు, ప్రమాదాలను, ఎదురయ్యేందుకు అవకాశమున్న ముప్పు (రిస్క్‌లను) వివరిస్తాడు.ఆపరేషన్‌ సమయంలో గుండె వేగం, గుండె లయ, రక్తపోటు, రక్తంలో ఆక్సిజన్‌ స్థాయులను గమనిస్తుంటాడు. అవసరమైనప్పుడు శ్వాసనాళాన్ని సురక్షితంగా ఉంచి, వెంటిలేటర్‌ సహాయంతో శ్వాసను అందిస్తారు. శ్వాస నిరంతరం అందుతూ ఉండటం అవసరం కాబట్టి... శ్వాసనాళంలోకి గొట్టం పంపించడం ఎంత వేగంగా జరుగుతుందంటే... క్షణాల్లో ఆ గొట్టాన్ని లోనికి ప్రవేశపెట్టేంతటి నేర్పు అనస్థసిస్ట్‌కు ఉంటుంది. దేహ ఉష్ణోగ్రత, దేహంలోని ద్రవాల సమతుల్యత, పేషెంట్‌ ఏ మేరకు రక్తాన్ని నష్టపోతున్నాడు వంటి అంశాలను కూడా పర్యవేక్షిస్తుంటాడు.పేషెంట్‌ను సురక్షితంగా స్పృహలోకి తీసుకురావడం కూడా... ఇక ఆపరేషన్‌ పూర్తయ్యాక పేషెంట్‌ను సురక్షితంగా మెలకువలోకి తీసుకురావడం, శ్వాస సరిగా కొనసాగేలా చూడటం, రక్తపోటు స్థిరంగా ఉండేలా చూడటం, నొప్పి, వికారం వంటి సమస్యలను నియంత్రించడం... ఇవన్నీ కూడా అనస్థసిస్టు బాధ్యతలే. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే... సర్జన్‌ ప్రధానంగా వ్యాధిగ్రస్తమైన భాగంపై శస్త్రచికిత్స చేస్తుంటే... అనస్థసిస్ట్‌ మాత్రం పేషెంట్‌ పూర్తి దేహాన్ని తన అదుపులో ఉంచుకొని, పేషెంట్‌ శరీరం ఆ ఆపరేషన్‌ ను తట్టుకునేలా చూసి, ఆపరేషన్‌ పూర్తయ్యాక పూర్తిగా సురక్షితంగా మళ్లీ స్పృహలోకి తీసుకొచ్చే బాధ్యత అతడిదే. అంటే పేషెంట్‌ సురక్షితంగా ఉంచే పూర్తి బాధ్యతలు అతడిపై ఉంటాయనడంలో సందేహం లేదు.అపోహలూ... వాస్తవాలు అనస్థీషియాతో జ్ఞాపకశక్తి దెబ్బతింటుందా?అనస్థీషియా గురించి ముఖ్యంగా చాలామంది వృద్ధుల్లో ఉండే భయం ఇది. ఆపరేషన్‌ తర్వాత కొందరికి తాత్కాలికంగా గందరగోళం, మతిమరుపు లేదా ఏకాగ్రతలో మార్పులు రావచ్చు. దీనికి అనస్థీషియా ఒక్కటే కారణం కాకపోవచ్చు. ఆపరేషన్‌ ఎంత పెద్దది, ఇన్ఫెక్షన్‌ , నొప్పి, నిద్రలేమి, ఇతర అనారోగ్యాలు వంటి అనేక అంశాలు జ్ఞాపకశక్తిపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అందుకే అందరిలోనూ... మరీముఖ్యంగా వృద్ధుల్లో ఈ సమస్యలన్నింటినీ గుర్తించి తగిన పర్యవేక్షణ అందించడం అవసరం. అయితే ఒకసారి అనస్థీషియా తీసుకున్నంత మాత్రాన ప్రతి ఒక్కరిలోనూ మెదడుకు శాశ్వత నష్టం జరుగుతుందనడం కేవలం అపోహ మాత్రమే.వృద్ధుల (జీరియాట్రిక్‌ పేషెంట్స్‌) విషయంలో అనస్థీషియాలజిస్ట్‌ పాత్ర, ప్రాముఖ్యత... వయసు పెరిగే కొద్దీ మన శరీరంలోని అవయవాల పనితీరులో సహజమైన మార్పులు వస్తాయి. గుండె, ఊపిరితిత్తులు, మూత్రపిండాలు, మెదడుపనితీరు మారడంతో పాటు, మధుమేహం, రక్తపోటు, గుండె జబ్బులువంటి దీర్ఘకాలిక సమస్యలు కూడా ఉండవచ్చు. అందువల్ల వృద్ధులకు శస్త్రచికిత్స చేసే విషయంలో ప్రత్యేక శ్రద్ధ, అనుభవం, సమగ్ర వైద్య ప్రణాళిక అవసరం. శస్త్రచికిత్సకు ముందు పేషెంట్‌ వయసుతో పాటు వారి శారీరక సామర్థ్యం, గుండె, ఊపిరితిత్తుల పనితీరు, ప్రస్తుతం వాడుతున్న మందులు, ఇతర అనారోగ్య సమస్యలను క్షుణ్ణంగా అంచనా వేయాల్సి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా వృద్ధులలో శస్త్రచికిత్స వల్ల కలిగే ముప్పునూ / ప్రమాదాలను ముందుగానే గుర్తించి, వాటిని తగ్గించేందుకు ప్రణాళిక రూ΄÷ందించడం తప్పనిసరి.శస్త్రచికిత్స సమయంలో పేషెంట్‌కు తగిన అనస్థీషియా పద్ధతిని ఎంచుకుని, రక్తపోటు, గుండె స్పందనలు, ఆక్సిజన్‌ స్థాయులు, శ్వాసక్రియలను నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తూ ఉండాలి. వృద్ధుల శరీరం మందులకు భిన్నంగా స్పందించే అవకాశం ఉన్నందున, అవసరానికి అనుగుణంగా మందుల మోతాదులను ఎప్పటికప్పుడు సర్దుబాటు చేయాలి. రక్తనష్టం, శరీర ఉష్ణోగ్రత, ద్రవాల సమతుల్యత నిర్వహణ విషయాల్లోనూ మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి.శస్త్రచికిత్స తర్వాత నొప్పిని నియంత్రించడంతో పాటు శ్వాసకోశసమస్యలు, గుండె సంబంధిత సమస్యలు, గందరగోళం లేదా పోస్ట్‌ ఆపరేటివ్‌ డెలీరియం, జ్ఞాపకశక్తి, మానసిక స్థితిలో వచ్చే మార్పులను ముందుగానే గుర్తించేందుకు ప్రయత్నించాలి. అవసరమైనప్పుడు ఐసీయూలో ఉంచి తగిన సంరక్షణ అందిస్తూ, వృద్ధ పేషెంట్లు త్వరగా కోలుకుని తమ రోజువారీ కార్యకలాపాలకు తిరిగి చేరుకునేందుకు ప్రయత్నించాల్సి ఉంటుంది.ముఖ్యంగా, వృద్ధులలో వయసు ఒక్కటే శస్త్రచికిత్సకు అడ్డంకి కాదు. వారి మొత్తం ఆరోగ్య పరిస్థితి, శారీరక సామర్థ్యం, వ్యక్తిగత అవసరాల ఆధారంగా సరైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం అత్యంత కీలకం.ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే... వృద్ధుల విషయంలో అనస్థీషియాలజిస్ట్‌ పాత్ర కేవలం నొప్పి తెలియకుండా చేయడానికే పరిమితం కాదు. శస్త్రచికిత్సకు ముందు నుంచీ మొదలుకొని శస్త్రచికిత్స సమయంలో, శస్త్రచికిత్స తర్వాతి వరకు పేషెంట్‌ ప్రాణాలను కాపాడటం, అవయవాల పనితీరును సంరక్షించడంతో పాటు సురక్షితంగా, మరింత మెరుగ్గా కోలుకునేందుకు తోడ్పడటంలో అనస్థసిస్ట్‌ల భూమిక ఎంతో ఉంటుంది.అనస్థీషియా రంగంలో కృత్రిమ మేధస్సు (ఏఐ) భూమిక...భవిష్యత్తులో అనస్థీషియాలజీకి ఉన్న అవకాశాలు... నేటి ఆధునిక వైద్యరంగంలో కృత్రిమ మేధస్సు (ఆర్టిఫిషియల్‌ ఇంటెలిజెన్స్‌ – ఏఐ) వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. అనస్థీషియాలజీ కూడా దీనికి మినహాయింపు కాదు. ఈ రంగంలోనూ ఎన్నో కీలక మార్పులు వస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు అనస్థసిస్ట్‌ / అనస్థీషియాలజిస్ట్‌ తన అనుభవం, క్లినికల్‌ పరిశీలన, మానిటరింగ్‌ ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకునేవాడు.ఇప్పుడు ఏఐ ఆధారిత సాంకేతికతలు... పేషెంట్ల డేటాను విశ్లేషించడం, ప్రమాద సూచనలను గుర్తించడం, మందుల నిర్వహణలో సహాయపడటం ద్వారా వైద్య నిర్ణయాలను మరింత సమర్థంగా తీసుకోవడంలో దోహదపడుతున్నాయి. అయితే, ఏఐ అనేది అనస్థీషియాలజిస్ట్‌కు ప్రత్యామ్నాయం కాదు; వైద్యుడి నిర్ణయ సామర్థ్యాన్ని మరింతగా పెంచే ఒక సహాయక సాధనం మాత్రమే.అనస్థీషియాలో ఏఐ ఎలా ఉపయోగపడుతుందంటే... 1. పేషెంట్‌ పర్యవేక్షణతో పాటు ప్రమాదాల ముందస్తు గుర్తింపు ఏఐ ఆధారిత వ్యవస్థలు ఈసీజీ, రక్తపోటు, ఆక్సిజన్‌ స్థాయులు, ఈటీసీవో2 వంటి మానిటరింగ్‌ డేటాను విశ్లేషించి, వచ్చేందుకు అవకాశమున్న కొన్ని ప్రమాదకరమైన మార్పులను ముందుగానే గుర్తించేందుకు సహాయపడవచ్చు. ఉదాహరణకు, రక్తపోటు తీవ్రంగా పడిపోయే అవకాశం లేదా పేషెంట్‌ పరిస్థితి క్షీణించే సూచనలను గుర్తించేందుకు కొన్ని వ్యవస్థలను నిపుణులు అభివృద్ది చేస్తున్నారు. అయితే వాటి అంచనాలు ఎల్లప్పుడూ ఖచ్చితమైనవి కావు; వైద్యుడి నిర్ధారణ అవసరం.2. అనస్థీషియా ఎంత లోతుగా ఇవ్వాలనే నిర్ణయంలో సహాయం... ఏఐ అలాగే ఇతర కొన్నిఆటోమేటెడ్‌ కంట్రోల్‌ వ్యవస్థలు మెదడు విద్యుత్‌ కార్యకలాపాలు, పేషెంట్‌ తాలూకు శారీరక ప్రతిస్పందనలు, మందుల ప్రభావాన్ని విశ్లేషించి... ఆ డేటా సహాయంతో అనస్థీషియా ఎంత లోతుగా ఇవ్వాలో నిర్ణయించడానికి ఏఐ సహాయపడవచ్చు.3. వ్యక్తిగతంగా మందును ఇవ్వడంలో (పర్సనలైజ్‌డ్‌ మెడిసిన్‌) ఏఐ సహాయంతో భవిష్యత్తులో ఎవరికి సరిపోయే మందులను వారికే ఇస్తూ... పర్సనలైజ్‌డ్‌గా మందును నిర్ణయించడానికి అవకాశం ఉంది. ఇందుకోసం ఇప్పటికే కొన్ని ఆటోమేటెడ్‌ వ్యవస్థలు పరిశోధనలో ఉన్నాయి. లేదా కొన్నిచోట్ల పరిమిత వినియోగంలో ఉన్నాయి. అయితే ఇవి అన్ని ఆసుపత్రుల్లోనూ ఉండే సాధారణ పద్ధతులు కావు.4. మందుల మోతాదుల నిర్ణయంలో సహాయం... పేషెంట్‌ వయసు, బరువు, అవయవాల పనితీరు, ఇతర వ్యాధులు, మానిటరింగ్‌ డేటాను పరిగణనలోకి తీసుకుని పేషెంట్‌కు ఇవ్వాల్సిన మందుల మోతాదుల నిర్ణయం, నిర్వహణకు ఏఐ సహాయపడవచ్చు. ముఖ్యంగా వృద్ధులు, ముప్పు ఎక్కువగా ఉండే పేషెంట్లు (హై రిస్క్‌ పేషెంట్స్‌), క్లిష్టమైన శస్త్రచికిత్సల్లో ఏఐ సహాయం మరింత ఉపయోగకరంగా ఉండవచ్చు.అయితే ఏఐ సూచించిన మోతాదును యథాతథంగా అనుసరించకుండా, పేషెంట్‌ పరిస్థితిని బట్టి అనస్థీషియాలజిస్ట్‌ తన అనుభవం మేరకు నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.5. ఆపరేషన్‌ తర్వాతి సంరక్షణ, ఐసీయూలో పేషెంట్‌ స్థితిగతులుఏఐ ద్వారా శస్త్రచికిత్స తర్వాత వచ్చేందుకు అవకాశమున్న ఇన్ఫెక్షన్లు, కిడ్నీ ఇంజ్యూరీలు, శ్వాసకోశ సమస్యలు లేదా ఐసీయూలోని ప్రమాదాలను అంచనా వేయడానికి పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. ఇది ముప్పు ఎక్కువగా ఉన్న హైరిస్క్‌ పేషెంట్లను ముందుగానే గుర్తించి, వారి విషయంలో తగిన పర్యవేక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడంలో ఉపయోగపడవచ్చు.6. అనస్థీషియా విద్య – శిక్షణ ఏఐ ఆధారిత సిమ్యులేషన్లు, వర్చువల్‌ కేస్‌ స్టడీస్‌ వంటివి వైద్య విద్యను అభ్యసించే రెసిడెంట్లకు ఉపయోగపడతాయి. ఉదాహరణకు, కష్టమైన ఎయిర్‌వే, మాసివ్‌ హీమరేజ్, కార్డియాక్‌ అరెస్ట్‌ వంటి పరిస్థితులను సురక్షితమైన సిమ్యులేషన్‌ వాతావరణంలో అభ్యసించవచ్చు.అలాగే... ఒక కేస్‌ తాలూకు సారాంశాలు, పరిశోధన, డేటా విశ్లేషణ, థీసిస్‌ తయారీకి కూడా ఏఐ ద్వారా సహాయం ΄÷ందే అవకాశముంటుంది. అయితే ఈ విషయంలో ఏఐని గుడ్డిగా నమ్మకుండా ఆ వైద్య సమాచారం తాలుకు ఖచ్చితత్వాన్ని ధ్రువీకరించాల్సిన అవసరం తప్పనిసరి.అనేక రకాల మందులతో ఇప్పుడు ఆధునికమైన ‘మల్టీమోడల్‌ పెయిన్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌’...నొప్పిని తగ్గించే చికిత్సలో ఇప్పుడు ఒకే రకమైన మందుపై ఆధారపడకుండా, వివిధ పద్ధతులను కలిపి ఉపయోగించే ‘మల్టీమోడల్‌ పెయిన్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌’ ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. అల్ట్రాసౌండ్‌ సహాయంతో నర్వ్‌ బ్లాక్స్‌ చేయడం, పేషెంట్‌ అవసరాలకు తగినట్లుగా అనస్థీషియా ప్రణాళిక రూ΄÷ందించడం వంటి పద్ధతులిప్పుడు వైద్యరంగంలో కీలకంగా మారుతున్నాయి.చివరగా... ఇప్పటికే అనస్థీషియా రంగం చాలా అభివృద్ధి చెందినప్పటికీ... ఇదింకా అభివృద్ధి చెందుతూనే ఉంది. మందుల మోతాదును మరింత ఖచ్చితంగా నియంత్రించడం, పేషెంట్‌ కండిషన్‌కు అనుగుణంగా మత్తు మోతాదును నిర్ణయించడం, పర్యవేక్షించడం, ఆపరేషన్‌ తర్వాతి నొప్పినీ, వికారాన్నీ వీలైనంతగా తగ్గించడం, పేషెంట్‌ వీలైనంత త్వరగా కోలుకునేలా చేయడం వంటి అంశాలపై మరిన్ని పరిశోధనలు కొనసాగుతునే ఉన్నాయి.అలాగే అల్ట్రాసౌండ్‌ సహాయంతో నరాలను, వాటి స్థానాలను నిశితంగా గుర్తించి, మందును సరైన ప్రదేశానికి చేరేలా అందించడం, వివిధ రకాల నొప్పి నివారణ పద్ధతులను కలగలిపి వాడటం, వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులకు అనుగుణంగా చికిత్సనూ, మత్తు ప్రణాళికను రూ΄÷ందించడం వంటివి ఇప్పటికే అనుసరిస్తున్నారు. ఇక ఈ రంగంలోనూ ఇంకా మరికొన్ని ప్రక్రియలపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. సరికొత్తవి అమల్లోకి వస్తున్నాయి. అయితే అవన్నీ పేషెంట్లందరికీ సమానంగా వర్తించకపోవచ్చు. ఏవి ఎవరికి అవసరమన్నది అనస్థసిస్ట్‌లు నిర్ణయిస్తారు.- డాక్టర్‌ కృష్ణారెడ్డి పింగిళి, కన్సల్టెంట్‌ అనస్థీషియాలజిస్ట్‌నిర్వహణ : యాసీన్‌ఇదీ చదవండి: డబ్బున్నోళ్లకే గుండె జబ్బుల ముప్పు!

ప్రోస్టేట్‌ క్యాన్సర్‌ అవగాహనకు సంబంధించి ఢిల్లీకి చెందిన హీల్ ఫౌండేషన్ నిర్వహించిన జాతీయ సర్వేలో కీలక విషయాలు తెలిశాయి. 45 ఏళ్లు అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న 10 మంది భారతీయ పురుషులలో దాదాపు ఏడుగురు ప్రోస్టేట్‌ క్యాన్సర్‌ ప్రమాద కారకాన్ని గుర్తించలేకపోతున్నారని కనుగొన్నారు. ఇది దేశవ్యాప్తంగా విస్తృతమైన అవగాహన లోపాన్ని స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. ఈ సర్వేలో ఢిల్లీ ఎన్సీఆర్, తమిళనాడు, కర్ణాటక, తెలంగాణ మహారాష్ట్రలో 45 ఏళ్లు అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న పురుషులు పాల్గొన్నారు. ఈ సర్వేలో 45 ఏళ్లు పైబడిన 68.9% మంది పురుషులు ఒక్క ప్రోస్టేట్‌ క్యాన్సర్‌ ప్రమాద కారకాన్ని కూడా చెప్పలేకపోయారు. ప్రోస్టేట్‌ క్యాన్సర్‌ ప్రమాదానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన కారణాల్లో ఒకటైన కుటుంబ చరిత్రను కేవలం 13.2% మంది మాత్రమే గుర్తించారు. ఈ అవగాహన లేకపోవడం తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఎవరు ప్రమాదంలో ఉన్నారు, ఎప్పుడు పర్యవేక్షణ ప్రారంభించాలి? వైద్యులతో ముందుగానే చర్చించడం ఎందుకు ముఖ్యమైనది? అనే దానిపై మరింత బలమైన ప్రచారం అవసరమని ఈ జాతీయ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ అవగాహన లోపం స్క్రీనింగ్‌ బిహేవియర్లో కూడా ప్రతిబింబిస్తోంది. జాతీయ స్థాయిలో ప్రతి ఆరు గురిలో ఒకరు మాత్రమే తాము ఎప్పుడైనా స్క్రీనింగ్‌ చేయించుకున్నట్టు చెప్పగా 60.8% మందికి తమ స్క్రీనింగ్‌ స్టేటస్‌ గురించి తెలియదు. పిఎస్‌ఎ రక్త పరీక్షపై కూడా అవగాహన పరిమితమే. కేవలం 31% మంది మాత్రమే దీని గురించి విన్నామన్నారు. కేవలం 14% మంది మాత్రమే ప్రత్యేకంగా పరీక్షను అభ్యర్థించారు. దాదాపు మూడింట రెండు వంతుల మంది పురుషులు సాధారణ వార్షిక ఆరోగ్య పరీక్ష చేయించుకుంటామని చెప్పినా అందులో తప్పనిసరిగా ప్రోస్టేట్‌–నిర్దిష్ట స్క్రీనింగ్‌ సంబంధించిన ప్రత్యేక స్క్రీనింగ్‌ లేదని ఈ ఫలితాలు తేల్చాయి.వ్యాధి లక్షణాలపై అవగాహన కూడా తక్కువే.. ఈ వ్యాధి లక్షణాలపై అవగాహన కూడా తక్కువగానే ఉంది. తరచుగా మూత్రవిసర్జన వంటి మూత్ర సంబంధిత లక్షణాలు, సుమారు 54% మందిలో ఉన్నట్టు గుర్తించగా బలహీనమైన లేదా మధ్యలో ఆగిపోయే మూత్ర ప్రవాహం అనే సమస్యకు గురవుతున్నట్టు సుమారు 44% మందిని గుర్తించారు. జాతీయ స్థాయిలో, 34% మంది స్క్రీనింగ్‌ అవసరం లేదని భావిస్తున్నామన్నారు. సుమారు 28% మంది తమకు ఎటువంటి లక్షణాలు లేవకపోవడమే దీనికి కారణంగా చెప్పారు.సుమారు 22% మంది తమకు వైద్యుడు ఈ పరీక్షలు సిఫారసు చేయలేదన్నారు. వైద్యులను సంప్రదించడం కూడా ప్రాధాన్యతకు నోచుకోవడం లేదు. జాతీయ స్థాయిలో 59.5% మంది పురుషులు ప్రోస్టేట్‌ స్క్రీనింగ్‌ లేదా చికిత్స గురించి వైద్యుడితో మాట్లాడటానికి అసౌకర్యంగా ఉందని చెప్పగా.. 18% మంది మాత్రమే సంభాషిస్తామని చెప్పారు. ప్రోస్టేట్‌ క్యాన్సర్‌కు యూరాలజిస్టును నిపుణుడిగా కేవలం 36% మంది మాత్రమే గుర్తించారు. కేవలం 13% మంది పురుషులు మాత్రమే కుటుంబ చరిత్రను ప్రోస్టేట్‌ క్యాన్సర్‌ ప్రమాద కారకంగా గుర్తించారు. ఈ అవగాహన లోపాలు 65 ఏళ్లు అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న పురుషులలో మరింత స్పష్టంగా కనిపించాయి. ‘దాదాపు 10 మందిలో ఏడు గురు ఒక్క ప్రమాద కారకం పేరు కూడా చెప్పలేకపోవడం ఆందోళనకరం. వ్యాధి చికిత్సలో ఈ ప్రమాద– కారకాలపై అవగాహన తప్పనిసరి. లక్షణాలు కనిపించిన తర్వాత మాత్రమే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి అనుకోవడం సరైంది కాదు’ అని హైదరాబాద్‌లోని అపోలో హాస్పిటల్స్‌ కన్సల్టెంట్‌ మెడికల్‌ ఆంకాలజీ డాక్టర్‌ వి వెంకట సంపత్‌ అన్నారు. ‘ముందస్తు వైద్య సేవలు అందుకోవడానికి మాత్రమే కాకుండా, క్యాన్సర్‌ నిర్ధారణ అయినప్పుడు వ్యాధి ప్రయాణాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి కూడా అవగాహన ముఖ్యమైనది. అధునాతన ప్రోస్టేట్‌ క్యాన్సర్‌ ఉన్న తగిన రోగులకు రేడియోలిగాండ్‌ థెరపీతో సహా పలు చికిత్సలు అభివృద్ధి చెందుతున్నందున, తమకు అందుబాటులో ఉన్న ఆప్షన్ల గురించి తెలుసుకోవాలి. బలమైన అవగాహన ఏర్పడటం ద్వారా ప్రోస్టేట్‌ క్యాన్సర్‌ పై చర్యలు ముందుగానే ప్రారంభమై చికిత్సా ప్రక్రియ అంతటా కొనసాగేందుకు సహాయపడుతుంది’ అని ఏఐజీ హాస్పిటల్స్‌ మెడికల్‌ ఆంకాలజీ విభాగం డైరెక్టర్‌ డాక్టర్‌ ఎం వంశీ కృష్ణ అన్నారు.

వైద్యులు ఆరోగ్యకరమైన జీవితం కోసం ఎన్నో సూచనలు సలహాలు ఇస్తుంటారు. అందులో ప్రధానంగా వర్కౌట్లు, ఆహారపు అలావాట్లు అత్యంత కీలకం. తీసుకునే ఆహారంపైనే ఆరోగ్యం ఆధారపడి ఉంటుందని చెబుతుంటారు. కానీ ఈ తాతగారు ఆ మాటలన్నింటిని తలకిందులు చేసేలా 101 ఏళ్లు బతికి చూపాడు. అతడు అనుసరించే అలవాట్లు తెలిస్తే..నోటమాటరాదు. ఇదేంటిది ఇవేమి ఆహారపు అలవాట్లు అని విస్తుపోవడం ఖాయం. ఆ తాతగారే చైనాకు చెందిన లూ షిజెంగ్‌. జెజియాంగ్‌ ప్రావిన్స్‌కు చెందిన ఈ తాతగారు ఆయన తీసుకునే ఆహారాలకు..దీర్ఘాయువుకి అస్సలు సంబంధం ఉండదు. సుదీర్ఘకాలం ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే..చక్కెర రహిత పదార్థాలను తీసుకోవాలని సూచిస్తుంటారు. కానీ ఈ లూ తాత తనకు ఇష్టమైన శీతల పానీయాలను ఆస్వాదిస్తూనే..నచ్చినవన్నీ లాగించేస్తున్నాడు. తన పొదపులో గణనీయమైన భాగం ఆహారంపైనే ఖర్చు చేస్తుండటం విశేషం. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివశించే లూ కిరాణ సామాను కోసం ప్రతి ఐదురోజులకొకసారి రిక్షాలో స్థానిక మార్కెట్‌కు వెళ్తాడట. అక్కడ ఎక్కువగా కొనుగోలు చేసే వాటిలో చేపలు, రొయ్యలు, పీతలు, సముద్రపు ఆహారం, తాజా కూరగాయాలే ఉంటాయి. గతేడాది వరకు ఈ తాతగారు తన సొంత ట్రై సైకిల్‌పైనే వెళ్లేవారట మార్కెట్‌కి. అయితే ఒకసారి కిందపడటంతో అతని కుటుంబం ఇలా అతడికి సౌకర్యం అందించింది. అప్పటి నుంచే కాస్త జాగ్రత్తగా ఉండటం ప్రారంభించారడు లూ. ఆయనకు కోక్‌, స్ప్రైట్‌ అంటే మహా ఇష్టమట. అవి లేకుండా రోజు గడవుదు, ముద్ద దిగదట. ముఖ్యంగా చల్లటి స్ప్రైట్‌లో చల్లటి వైన్‌ కలుపుకుని తాగనిదే రోజు గడవదట ఈ తాతగారికి. ఆయన ఒకే భోజనంలో అరగిన్నె భోజనం హాంఫట చేసేస్తాడట. స్వీట్స్‌ అన్నా మహా ఇష్టమట. అతని కుమారులు ఇటీవలే అతడి బాగోగులు చూసుకునేలా ఒక ఆయాను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. అతని కుమారుల్లో ఒకరు బీజింగ్‌లో నివశిస్తుండగా, మరొకరు సమీపంలోని ఫ్యాక్టరీని నిర్వహిస్తున్నారు. అయితే లూ నిద్రవేళలు క్రమం తప్పవట. అతను సాయంత్రం 5 గంటల ప్రాంతంలో భోజనం ముగించి, సుమారు రాత్రి 8 గంటలకల్లా నిద్రపోతాడు. అతడు ఉదయం 4 గంటలకు నిద్రలేచినప్పటికీ, ఆరు అయ్యేంత వరకు బెడ్‌మీదనే విశ్రాంతి తీసుకుంటూ ఉంటాడట. అలాగే మధ్యాహ్నం పూట ఒక కునుకు వేయాల్సిందేనట. అంతేగాదు జలుబు కూడా అత్యంత అరుదేనట. అంతేగాదు మంచి జ్ఞాపకశక్తి అతడి సొంతం. బీపీ, షుగర్‌ వంటి ఎలాంటి దీర్ఘ ‍వ్యాధులు కూడా లేవు. తనకు నెలవారీగా వచ్చే వృద్ధాప్య భృతితోనే కాలం వెళ్లదీస్తున్నారాయన. అక్కడ చైనా సుదీర్ఘకాలం జీవించ వృద్ధులకు నెలకు రూ. 11 వేలు చొప్పున జీవన భృతి అందిస్తుందట. అంతేగాదు ఈ లూ తాతగారి జీవనశైలి అత్యంత విరుద్ధంగా ఉన్నా..క్రమబద్ధమైన నిద్రవేళలే అతడి దీర్ఘాయువు రహస్యం కాబోలు అని అనుకుంటున్నారు పలువురు. ఈ తాతాగారి హెల్త్‌ సీక్రెట్‌ విన్నాక..ఒక నిర్థిష్టమైన జీవనశైలిపై ఆరోగ్యం ఆధారపడి ఉండదని, ప్రశాంతమైన జీవితం గడిపే వాళ్లు ఎలాంటి ఆహారపు అలవాట్లు ఉన్నా..సుదీర్ఘకాలం ఆరోగ్యంగా ఉంటారని నిరూపితమైంది కదూ..!.ఇదీ చదవండి: రేడియంట్‌ బ్యూటీ! పొరపాటున కూడా ఆ తప్పు చేయొద్దు..

వెలగపండు మన దేశంలో పురాతనకాలం నుంచి ఉన్నదే! భారత్‌ సహా దక్షిణ, ఆగ్నేయాసియా దేశాల్లో విరివిగా పండే వెలగపండును వినాయక చవితి సహా పలు పర్వదినాలలో నైవేద్యంగా కూడా సమర్పిస్తారు. వెలగపండులో పోషకాలు పుష్కలంగా ఉంటాయి.మిగుల పండిన వెలగపండు ఆరోగ్యానికి ఎనలేని మేలు చేస్తుందని ‘చరకసంహిత’ సహా పలు ప్రాచీన ఆయుర్వేద గ్రంథాలు కూడా చెబుతాయి. వెలగపండు దిగుబడిలో మన భారతదేశం అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది. వెలగపండు విశేషాలను గణాంకాల్లో తెలుసుకుందాం...వెలగపండులో పోషకాలు..వెలగపండులో కార్బోహైడ్రేట్లు, ప్రొటీన్లు, పుష్కలంగా పీచుపదార్థాలతో పాటు విటమిన్లు, ఖనిజాలు కూడా ఉంటాయి. వెలగపండు ప్రతి వందగ్రాములకు 140 కిలోకేలరీల శక్తినిస్తుంది. ఇందులో నీరు 64% –74% వరకు ఉంటుంది. వెలగపండులోని పోషకాల గురించి గణాంకాల్లో చూద్దాం...ఇదీ చదవండి: కాగితం విమానాలతో గిన్నిస్‌ రికార్డు.. ఇతడి టాలెంట్‌కు హ్యాట్సాఫ్‌!

చిన్నారులు తరచూ జలుబు, దగ్గు, జ్వరం అంటూ మంచం పడుతుంటే తల్లిదండ్రుల టెన్షన్‌ మామూలుగా ఉండదు. వెంటనే ‘బిడ్డకు ఇమ్యూనిటీ తక్కువైపోయిందేమో!’ అనే అనుమానంతో పాటు, ఇమ్యూనిటీ సిరప్‌ కోసం వెతుకులాట మొదలవుతుంది. కానీ ప్రతి జలుబుకి కారణమేమిటి? ఎప్పుడు ఆందోళన చెందాలి? ఏం చేయాలి? అనే విషయాలన్నీ ఇక్కడ తెలుసుకుందాం..చిన్నారులకు తరచూ జలుబు వస్తోంది అంటే కేవలం రోగనిరోధక శక్తి బలహీనంగా ఉంటుందనే అనుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. మూడేళ్ల వయసు పిల్లలు ఇంట్లో కూర్చోవడం కంటే ప్లేస్కూల్, డేకేర్, పార్క్‌లు, బర్త్‌డే పార్టీలు అంటూ తోటి పిల్లలతో ఎక్కువగా కలుస్తుంటారు. ఒకరి చేతిలోని బొమ్మ మరొకరి చేతిలోకి.. ఒకరి చేతిలోని బిస్కెట్‌ మరో నోట్లోకి.. ఇలా వైరస్‌లకు ప్రయాణ మార్గాలు బోలెడన్ని!అందుకే ఈ వయసులో జలుబు, దగ్గు, జ్వరం, గొంతునొప్పి, కొన్నిసార్లు విరేచనాలు కూడా తరచూ రావచ్చు. ఆరోగ్యంగా ఉన్న చిన్నారులకు సంవత్సరంలో సుమారు 68 జలుబులు కూడా రావచ్చు. డేకేర్లో ఉన్నవారికి ఇంకా ఎక్కువ రావచ్చు. అలాగే, సరైన నిద్ర లేకపోవడం, రోజూ ఒకే రకమైన ఆహారానికే పరిమితం కావడం కూడా పిల్లల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపిస్తుంది. అలాగే, అనవసరమైన యాంటీబయాటిక్‌ మందులను సొంతంగా వాడటం. సాధారణ వైరల్‌ జలుబుకు యాంటీబయాటిక్స్‌ పనిచేయవు.పది బలమైన అడుగులు! చాలాసార్లు చిన్నారుల చిన్న చిన్న ఆరోగ్య సమస్యలను అధిగమించడానికి వారి రోజువారీ జీవనశైలే అసలు బలం. అయితే, రోగనిరోధక శక్తి ఒక్కరోజులో పెరగదు. ఒక్కో అడుగు అధిగమిస్తూ ఆరోగ్యాన్ని సాధించాలి. 1. ప్లేట్లో రంగుల ఆహారం: రోజూ కూరగాయలు, ఆకుకూరలు, పండ్లు, పప్పులు/పప్పుదినుసులు, గుడ్డు/పాలు/పెరుగు, అవసరానికి అనుగుణంగా చేప/మాంసం వంటి ప్రోటీన్‌ వనరులను మార్చి మార్చి ఇవ్వాలి. 2. ప్రతి భోజనంలో ప్రొటీన్‌: ప్రతి చిన్నారికి తగిన ప్రొటీన్‌ వారి పెరుగుదలకు, రోగనిరోధక వ్యవస్థకు అవసరం. ప్రతి రోజూ ఆహారం ద్వారా ప్రొటీన్‌ అందేలా చూడాలి.3. పండ్లు కూరగాయలు తప్పనిసరి: రోజులో పలు రకాల రంగుల పండ్లు, కూరగాయలు ఇవ్వండి. జ్యూస్‌ కంటే పండు ముక్కలు/మొత్తం పండు మంచిది.4. తగిన నిద్ర: 3 ఏళ్ల పిల్లలకు సాధారణంగా 24 గంటల్లో సుమారు 10 నుంచి 13 గంటల నిద్ర అవసరం. ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి పడుకోవడం, లేవడం అలవాటు చేయండి.5. రోజూ చురుకైన ఆట: బయట సురక్షితంగా పరుగెత్తడం, ఆడటం, సైకిల్‌/బంతి ఆటలు వంటి శారీరక చలనం పిల్లల మొత్తం ఆరోగ్యానికి సహాయపడుతుంది.6. చేతులు కడుక్కోవడం నేర్పండి: తినే ముందు, టాయిలెట్‌ తర్వాత, బయట నుంచి ఇంటికి వచ్చినప్పుడు, దగ్గు/తుమ్ము తర్వాత సబ్బుతో చేతులు కడుక్కోవడం అలవాటు చేయండి.7. టీకాలు మిస్‌ కాకూడదు: జాతీయ టీకా షెడ్యూల్‌ ప్రకారం అన్ని టీకాలు పూర్తి చేయడంతో పాటు పిల్లల వయస్సు, ఆరోగ్య పరిస్థితికి తగిన సిఫారసు చేయబడిన టీకాల గురించి బాల వైద్యుడిని అడగండి.8. పొగ రహిత ఇల్లు: సిగరెట్‌/బీడీ పొగతో పాటు ఇతర పొగ, ధూళి, వాయు కాలుష్యాన్ని తగ్గించండి. ఇంట్లో ఎవరూ పిల్లల దగ్గర పొగ తాగకూడదు.9. జబ్బుపడినప్పుడు విశ్రాంతిద్రవాలు: జలుబు వచ్చినప్పుడు బలవంతంగా తినిపించడం కంటే తగిన ద్రవాలు, విశ్రాంతి, సులభంగా జీర్ణమయ్యే ఆహారం ఇవ్వడం ముఖ్యం.10. సిరప్‌ కోసం పరుగెత్తకండి: వైద్యుడు సూచించని మల్టీవిటమిన్లు, జింక్, ప్రోబయోటిక్స్‌ లేదా హెర్బల్‌/ఇమ్యూనిటీ బూస్టర్లను ప్రతిరోజూ ఇవ్వడం అవసరం కాదు. లోపం ఉంటే దాన్ని గుర్తించి సరిచేయడం ముఖ్యం.వైద్యుడిని సంప్రదించాలి?కొన్ని లక్షణాలను మాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. వాటిల్లో ముఖ్యంగా పిల్లాడి బరువు, ఎత్తు వయసుకు తగ్గట్టు పెరగకపోవడం లేదా బరువు తగ్గడం, పదేపదే న్యుమోనియా రావడం, తీవ్రమైన చెవి లేదా సైనస్‌ ఇన్ఫెక్షన్లు తిరిగి రావడం. నోరు లేదా చర్మంపై పదేపదే తీవ్రమైన ఫంగల్‌ ఇన్ఫెక్షన్లు, యాంటీబయాటిక్స్‌ ఎక్కువగా ఇవ్వాల్సిన రావటం, దీర్ఘకాలిక విరేచనాలు వంటి సమస్యలున్నా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. జ్వరం ఎక్కువ రోజులు తగ్గకపోవడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, నీళ్లు తాగలేకపోవడం, తీవ్రమైన నీరసం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే మాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.తల్లిదండ్రులకు ఈ ఫార్ములా!ఇమ్యూనిటీకి పెద్ద పెద్ద నియమాలు గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన పనిలేదు. ఈ చిన్న ‘54321 ఫార్ములా’ గుర్తుంటే చాలు! 5 అంటే రోజూ రకరకాల పండ్లు, కూరగాయలకు ప్లేట్లో చోటివ్వాలి. 4 అంటే భోజనం, ఆట, నిద్ర, పరిశుభ్రత.. ఈ నాలుగింటికీ క్రమబద్ధమైన అలవాటు ఉండాలి. 3 అంటే రోజువారీ ఆహారంలో మూడు పోషక స్తంభాలు.. ప్రొటీన్‌ , పండు లేదా కూరగాయ, తగిన ధాన్యం లేదా ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వు. 2 అంటే జంక్‌ఫుడ్, అధిక చక్కెరతో పాటు అనవసరమైన మందులనూ తగ్గించాలి. ఇక 1 పిల్లల ఎదుగుదల, టీకాలు, తరచూ వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్లను గమనిస్తూ వైద్యుడితో ఎప్పటికప్పుడు సమీక్ష చేయించాలి. ఇమ్యూనిటీకి ఇదే అసలైన ‘బూస్టర్‌ ప్యాక్‌’!డా. కె. పవన్‌ కుమార్‌, సీనియర్‌ పీడియాట్రిషియన్, పీడియాట్రిక్‌ అలర్జిస్ట్, ప్రొఫెసర్‌ ఆఫ్‌ పీడియాట్రిక్స్‌ఇదీ చదవండి: మెగ్నీషియం సప్లిమెంట్‌ని డాక్టర్లు చెప్పకుండా ఎడాపెడా వాడొద్దు!

క్యాన్సర్‌ కణాల చుట్టూ ఏర్పడే రక్షణ కవచాన్ని బలహీనపరిచి, చికిత్స మరింత సమర్థంగా పనిచేసేలా చేసే అవకాశాన్ని ఒక సరికొత్త క్లినికల్‌ ట్రయల్‌ చూపించింది. ప్యాంక్రియాస్‌ (క్లోమం) క్యాన్సర్‌కు చికిత్స చేయడం చాలా కష్టం. దీనికి ఒక ముఖ్యమైన కారణం.. క్యాన్సర్‌ కణాల చుట్టూ కనెక్టివ్‌ టిష్యూ దట్టంగా ఏర్పడటం! ఇది క్యాన్సర్‌ కణానికి రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తూ... ఒక పట్టాన చికిత్సకు లొంగదు. అందుకే ప్యాంక్రియాటిక్‌ క్యాన్సర్‌కు చికిత్స చాలా కష్టంగా మారుతుంది. ఈ కవచంలో ఫైబ్రోబ్లాస్ట్‌లు అనే కణాలు ముఖ్యపాత్ర పోషిస్తాయి. ఇవి ఏర్పరచే కణజాలం వల్ల కీమోథెరపీ మందులు క్యాన్సర్‌ కణాల దగ్గరకు చేరడం కష్టమవుతుంది. అంతేకాదు, క్యాన్సర్‌తో పోరాడే శరీర వ్యాధినిరోధక వ్యవస్థ పనితీరు కూడా అణచివేతకు గురవుతుంది. ఈ సమస్యను అధిగమించేందుకు అమెరికాలోని డానా–ఫార్బర్‌ క్యాన్సర్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ నేతృత్వంలో ఒక క్లినికల్‌ ట్రయల్‌ నిర్వహించారు. ఈ ట్రయల్‌కు సాల్క్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ప్రయోగశాల్లో జరిగిన పరిశోధనలు ఒక పునాదిగానూ నిలిచాయనుకోవచ్చు. ఈ అధ్యయనంలో పారికాల్సిటాల్‌ అనే ఔషధాన్ని పరీక్షించారు. ఇది విటమిన్‌డి తరహాలోనే పనిచేసే ఒక ఔషధం. ఇది క్రానిక్‌ కిడ్నీ డిసీజ్‌కి సంబంధించిన కొన్ని సమస్యల చికిత్సలో ఇప్పటికే ఉపయోగిస్తున్నారు.ఇంతకుముందు చికిత్స పొందని, శరీరంలోని ఇతర భాగాలకు వ్యాపించిన ప్యాంక్రియాటిక్‌ క్యాన్సర్‌తో బాధపడుతున్న 36 మంది ఈ ట్రయల్‌లో పాల్గొన్నారు. వారికి సాధారణ కీమోథెరపీతో పాటు పారికాల్సిటాల్‌ ఇచ్చినప్పుడు, క్యాన్సర్‌ చుట్టూ ఉన్న కణజాలంలో మార్పులు వచ్చినట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. ఫైబ్రోబ్లాస్ట్‌ల క్రియాశీలత తగ్గడంతో, క్యాన్సర్‌తో పోరాడే టీ సెల్స్‌ కణితి లోపలి భాగాల్లోకి చొచ్చుకెళ్లే అవకాశాలు పెరిగాయి. అంటే, ఈ ఫలితాలు క్యాన్సర్‌ కణాలను నేరుగా లక్ష్యంగా చేసుకోవడంతోపాటు, వాటి చుట్టూ ఉన్న కణజాలాన్ని కూడా లక్ష్యంగా చేసుకునే చికిత్సా ప్రక్రియకు ఉన్న అవకాశాన్ని సూచిస్తున్నాయి. ‘నేచర్‌ క్యాన్సర్‌’ జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన ఈ అధ్యయనంలో ప్రాథమికంగా ఆశాజనక ఫలితాలు నమోదయ్యాయి. పారికాల్సిటాల్‌తో పాటు కీమోథెరపీ తీసుకున్న 24 మందిలో 10 మందికి క్యాన్సర్‌ కణితి గణనీయంగా చిన్నదైంది. దీన్ని పార్షియల్‌ రెస్పాన్స్‌ అంటారు. పారికాల్సిటాల్‌ ఇవ్వకుండా సాధారణ కీమోథెరపీ మాత్రమే తీసుకున్న 12 మందిలో ఒక్కరికే ఈతరహా ఫలితం కనిపించింది. అయితే, కొందరిలో రక్తంలో కాల్షియం స్థాయులు పెరిగాయి. దీంతో ఔషధ మోతాదును తగ్గించాల్సి వచ్చింది. అయినప్పటికీ, ఈ ఔషధాల కలయిక సాధారణంగా సురక్షితంగా ఉన్నట్లు పరిశోధకులు నివేదించారు. అయితే... ఈ పరిశోధనలో కనిపించిన ఫలితాలు ఇప్పటికి ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ తొలి దశ క్లినికల్‌ ట్రయల్‌ ద్వారా బాధితుల జీవితకాలం పెరుగుతుందని ఇంకాపూర్తిగా నిరూపితం కాలేదు. క్యాన్సర్‌ కణాలను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకోవడం కాకుండా, వాటి చుట్టూ ఏర్పడే రక్షణ కవచాన్ని బలహీనపరచడం ద్వారా కూడా చికిత్సను మెరుగుపరచవచ్చని మాత్రమే ఇప్పటికి ఈ పరిశోధన సూచిస్తోంది.ప్రాంక్రియాటిక్‌ క్యాన్సర్‌ వంటి చికిత్స చేయడం కష్టమైన వ్యాధిలో ఇది ఒక ఆసక్తికరమైన పరిశోధనా మార్గం. అయితే, దీని ప్రయోజనాలు, దీర్ఘకాలిక భద్రత, బాధితుల జీవితకాలంపై ప్రభావం వంటి అంశాలను నిర్ధారణ చేసేందుకు మరిన్ని అధ్యయనాలు అవసరం. అందుకే ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిందేమిటంటే...పారికాల్సిటాల్‌ అనేది సాధారణంగా దొరికే విటమిన్‌. ఇది సప్లిమెంట్‌ కాదు. క్యాన్సర్‌ చికిత్స కోసం వైద్యుల సలహా లేకుండా దీన్ని ఉపయోగించడం ఎంతమాత్రమూ సరికాదు.డా. ఏవీఎస్‌ సురేశ్‌, సీనియర్‌ మెడికల్‌ ఆంకాలజిస్ట్‌ నిర్వహణ: యాసీన్‌ఇదీ చదవండి: మెగ్నీషియం సప్లిమెంట్‌ని డాక్టర్లు చెప్పకుండా ఎడాపెడా వాడొద్దు!

ప్రతి ఒక్కరికీ తమకు అవసరమైన మెగ్నీషియమ్‌ ఆహారంతోనే దొరుకుతుందనేది చాలావరకు వాస్తవం. అందుకే మెగ్నీషియమ్‌ సప్లిమెంట్ల కంటే స్వాభావికంగానే మెగ్నీషియమ్‌ అందేలా చూడటం ముఖ్యం. సప్లిమెంట్ల ద్వారా తీసుకునే మెగ్నీషియం విషయంలో రోజుకు 350 మిల్లీగ్రాముల పరిమితిని మించకూడదన్నది నిపుణుల సూచన. అయితే, ఇది ఆహారం ద్వారా లభించే మెగ్నీషియానికి వర్తించే పరిమితి కాదు. ఎందుకంటే ఆహార పదార్థాల నుంచి స్వాభావికంగా దొరికే మెగ్నీషియానికి పరిమితి విధించడం సాధ్యం కాదు. అది వ్యక్తి వయసు, ఆరోగ్య పరిస్థితులను బట్టి అవసరాలు మారవచ్చు.వేర్వేరు మెగ్నీషియం కాంపౌండ్లు వేర్వేరు కార్యకలాపాలకు ఎలా ఉపయోగపడతాయంటే... మెగ్నీషియం వివిధ పదార్థాలతో కలిపి అనేక రకాల కాంపౌడ్ల రూపాల్లో దొరుకుతుంది. వాటిని వేర్వేరు అవసరాల కోసం ఉపయోగిస్తుంటారు. ఉదాహరణకు... మెగ్నీషియం గ్లైసినేట్‌ : నిద్ర, శారీరకంగా కోలుకోవడం కోసం, కండరాలు పట్టేయడం వంటి సమస్యల కోసం. మెగ్నీషియం సిట్రేట్‌ : మలబద్ధకం తగ్గించేందుకు; క్రీడాకారులు తమ శరీరంలో ఎలక్ట్రోలైట్లను త్వరగా భర్తీ చేసుకోవడానికి. (అయితే, మోతాదు ఎక్కువైతే జీర్ణ సమస్యలు వచ్చే ముప్పు ఉంటుంది). మెగ్నీషియం మాలేట్‌ : కొందరు క్రీడాకారుల దేహాల్లో శక్తి త్వరగా భర్తీ అవ్వడం కోసం. మెగ్నీషియం థ్రియోనేట్‌ : తలనొప్పి వంటి సమస్యల కోసం. మెగ్నీషియం ఆక్సైడ్‌ : మలబద్ధకం తగ్గించేందుకు, (ఎక్కువ మోతాదులో తీసుకుంటే విరేచనాలు, కడుపు కండరాలు బిగుసుకోవడం / పట్టేయడం (క్రాంప్స్‌) దేహంలో నీరు తగ్గడం (డీ హైడ్రేషన్‌) కోసం.మెగ్నీషియం నిజంగా ఎంత అవసరం?మెగ్నీషియం జీవానికి అవసరమైన పోషకమని 1923లోనే శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. అయితే, ఇప్పుడు సోషల్‌ మీడియాలో వచ్చే ప్రచార ఆర్భాటం చూస్తే మెగ్నీషియం సప్లిమెంట్లు అందరికీ తప్పనిసరేమో అన్న భావన కలుగుతోంది. నిజంగా మన శరీరానికి సప్లిమెంట్ల రూపంలో ఎంత మెగ్నీషియం అవసరమంటే... చాలామందికి దీన్ని అదనంగా సప్లిమెంట్ల రూపంలో తీసుకోవాల్సిన అవసరమే లేదనేది చాలామంది నిపుణుల భావన. సహజంగా ఆహారం నుంచే తగినంత మెగ్నీషియం దొరుకుతుందనీ, సాధారణంగా చాలామందికి అది సరిపోతుందని వారు పేర్కొంటున్నారు.ఎవరికి సప్లిమెంట్లు అవసరమంటే... కొన్ని వ్యాధులు, ఆరోగ్య సమస్యలు లేదా మందుల వల్ల మెగ్నీషియం శరీరానికి సరిగా అందక΄ోవచ్చు. లేదా దేహం నుంచి ఎక్కువగా బయటకు వెళ్లిపోతుండవచ్చు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో మెగ్నీషియమ్‌ లోపం ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. వారికి సప్లిమెంట్లు అవసరం కావచ్చు. అదీ కూడా డాక్టర్లు నిర్ణయించడమే మంచిది.గతంతో పోలిస్తే ఇప్పుడు ఆహారంతో అంత మెగ్నీషియమ్‌ అందడం లేదా? అయితే, గతంతో పోలిస్తే ఆహార పదార్థాల్లో ఖనిజాల పరిమాణం తగ్గిందనే వాదన కూడా ఉంది. 2022లో ఇంటర్నేషనల్‌ జర్నల్‌ ఆఫ్‌ ఫుడ్‌ సైన్సెస్‌ అండ్‌ న్యూట్రిషన్‌ అనే జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన ఒక అధ్యయనం... బ్రిటన్‌లో 1940, 1991, 2019 సంవత్సరాల్లో లభించిన పండ్లు, కూరగాయల్లోని ఖనిజాలను పోల్చింది. 1991 నుంచి 2019 మధ్య వాటిలో మెగ్నీషియం లభ్యత 10 శాతం తగ్గినట్లు గుర్తించింది. అయినప్పటికీ, ఆహారంలో ఖనిజాల పరిమాణం తగ్గిందనే కారణంతో అందరూ సప్లిమెంట్లు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఇప్పటికీ లేదనేది పలువురు నిపుణుల అభిప్రాయం. శరీరంలోని మెగ్నీషియంలో కేవలం ఒక శాతం మాత్రమే రక్తంలో ఉంటుంది. మిగతాది ఎముకలు, ఇతర శరీర కణజాలాల్లో నిల్వ ఉంటుంది. అందువల్ల సాధారణ రక్త పరీక్ష ఆధారంగా మాత్రమే శరీరంలో మెగ్నీషియం లోపం ఉందో లేదో నిర్ధారణ చేయడం కష్టమనేది పలువురు వైద్య నిపుణుల భావన.సొంతంగా సప్లిమెంట్లు వాడితే సమస్యలే!ఒకరికి ఉపయోగపడిన సప్లిమెంట్‌ మరొకరికి కూడా అంతే ఉపయోగపడుతుందని చెప్పలేమనేది నిపుణుల మాట. ఇలా అవసరం లేక΄ోయినప్పటికీ ఆ సప్లిమెంట్లు వాడటం వల్ల దీర్ఘకాలంలో సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందంటూ ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. కండరాలు పట్టేయడం, నిద్ర సరిగా లేకపోవడం, ఎముకలు నొప్పిగా ఉండటం, మల విసర్జనలో క్రమం తప్పడం, కళ్లు అదరడం (ఐ ట్విచ్చింగ్‌), ఇరిటబుల్‌ బవెల్‌ సిండ్రోమ్‌ (ఐబీఎస్‌), విరేచనాలు వంటి లక్షణాలు ఉన్నప్పుడు వైద్యులు మెగ్నీషియం లోపం ఉందేమోనని పరీక్షిస్తారు. ఈ లక్షణాలు ఉన్నంత మాత్రాన అందుకు మెగ్నీషియం లోపమే కారణమని భావించకూడదు.మెగ్నీషియం కంటే అది దేనితో కలిసి ఉందనేదే ముఖ్యం! మెగ్నీషియం సప్లిమెంట్‌ కంటే ఆది ఏ పదార్థంతో కలిపి ఉందన్నది కూడా ముఖ్యమనేది నిపుణులు చెబుతున్నమాట. ఉదాహరణకు, నిద్ర మెరుగుపడేందుకు మెగ్నీషియం గ్లైసినేట్‌ను సిఫారసు చేస్తుంటారు. అయితే, ఇందులో నిద్రకు తోడ్పడే ప్రభావం మెగ్నీషియం వల్లే కాకుండా, దానితో కలిపిన గ్లైసిన్‌ అనే అమైనో యాసిడ్‌ వల్ల కూడా అయి ఉండవచ్చనేది వారి భావన. గ్లైసిన్‌ దేహ ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించి, ప్రశాంతతకు తోడ్పడుతుంది. మెగ్నీషియం గ్లైసినేట్‌ సప్లిమెంట్‌ తీసుకున్నప్పుడు ఈ రెండు పదార్థాలూ శరీరంలోకి చేరుతాయి. అందువల్ల, మెగ్నీషియం సప్లిమెంట్లను అందరూ నిద్ర కోసం లేదా ఇతర సమస్యల కోసం సొంతంగా వాడటం కంటే, ఆహారం ద్వారా తగినంత మెగ్నీషియం ΄పొందుతున్నారో లేదో తెలుసుకోవడం, అవసరమైతే వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం మేలు. చివరగా... పై కారణాల రీత్యా... సోషల్‌ మీడియా మాయలో పడి ఎవరికివారు మెగ్నీషియమ్‌ సప్లిమెంట్లు వాడటం కంటే.. వాటిని నేచురల్‌ ఆహారపదార్థాల ద్వారా దేహానికి అందేలా చూడటం ముఖ్యం. నిజంగా ఎవరిలోనైనా మెగ్నీషియమ్‌ తగ్గినట్లు డాక్టర్లకు అనిపిస్తే... అప్పుడు లక్షణాలను బట్టి డాక్టర్లు ఆ వ్యక్తికి నిర్దిష్టంగా మెగ్నీషియమ్‌ తాలూకు ఏ పదార్థం / లవణం (మెగ్నీషియమ్‌ కాంపౌండ్‌) అవసరమో దాన్నే సూచిస్తారు.మెగ్నీషియం అనేది జీవక్రియల్లో చాలా కీలకమైన ఖనిజం. శరీరంలో శక్తి ఉత్పత్తి, కండరాలు, నరాల పనితీరు, రక్తపోటు నియంత్రణ, గుండె, ఎముకల ఆరోగ్యం వంటి 300కు పైగా జీవరసాయన ప్రక్రియల్లో ఈ ఖనిజం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ప్రస్తుతం నిద్ర బాగా పట్టేందుకు కూడా చాలామంది మెగ్నీషియం సప్లిమెంట్లు వాడుతున్నారు. వీటిలో మెగ్నీషియం గ్లైసినేట్‌ బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. అయితే, చాలామందికి ఆహారం ద్వారానే తగినంత మెగ్నీషియం లభిస్తుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ ఖనిజం ఎంత కీలకమైనదో తెలుసుకోవడంతో పాటు... నేటి సోషల్‌ మీడియా ప్రచారాల్లో పడి ఆ ఖనిజాన్ని మాటిమాటికీ వాడాల్సిన అవసరం లేదనీ, ఒకవేళ నిజంగానే అవసరమైతే... వారికి వైద్య నిపుణులు సూచిస్తారనే అంశాన్ని తెలియజెప్పే కథనమిది... డాక్టర్‌ శివరాజు, సీనియర్‌ ఫిజీషియన్‌ ఇదీ చదవండి: దోసె ఇలా దొరికితే..శాండ్‌విచ్‌ ఎవరికి కావాలి? ఐడియా అదుర్స్‌

భారత మాజీ స్టార్‌ క్రికెటర్‌ యువరాజ్‌ సింగ్‌ తండ్రి యోగ్‌రాజ్‌ సింగ్‌ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేస్తూ వార్తల్లో నిలుస్తూ ఉంటారు. ఇప్పుడు తన ఆహారపు అలవాట్ల కారణంగా మరోసారి వార్తల్లో నిలిచారు. 68 ఏళ్ల వయసులో ఇంత చురుగ్గా ఉండటానికి తాను పాటించే ఆహారపు అలవాట్లే అంటూ పలు ఆసక్తికరమైన విషయాలు వెల్లడించారు. ఒకప్పుడు అధికంగా తినేవాడినని, ఇప్పుడు ఒక్కపూట భోజనానికి పరిమితమైనట్లు చెప్పుకొచ్చారు. ఇలా ఆకస్మికంగా మార్పులు చేసుకోవడం ఎంత వరకు మంచిది?, ఓమాడ్‌ డైట్‌ నిజంగా బరువు తగ్గడానికి చాలా మంచిదా? దీని గురించి నిపుణులు ఏమంటున్నారు..రిటైర్డ్‌ క్రికెటర్‌ 68 ఏళ్ల యోగ్‌రాజ్‌ ఒకప్పుడు తాను తెగ తినేవాడినని, తన ఆహారపు అలవాట్లు చూసి తండ్రి సైతం ఫైర్‌ అయ్యేవారని చెప్పుకొచ్చారు. ఏకంగా 20 రోటీలు, 20 ఆమ్లేట్లు తినేవాడినని, మళ్లీ కాసేపటికి ఆకలి అంటూ ఏదైనా పెట్టమని కోరడంతో తన తండ్రి వీడిని డాక్టర్‌ దగ్గరికి తీసుకుపోండి..ఎంత తింటున్నాడో తెలియకుండా స్వాహా చేసేస్తున్నాడని మండిపడేవారని చెప్పుకొచ్చాడు. అంతలా బాగా తినేవాడినని, అయినప్పటికీ..వ్యాయామం, వర్కౌట్లు, గుర్రపు స్వారీ అన్ని చేసేవాడినని చెప్పుకొచ్చారు. పైగా తనలా శుభ్రంగా తింటూ అన్నింటిని ఆస్వాదించడం కూడా ఓ అదృష్టం అని తెగ ఫీలయ్యేవాడినని చెప్పుకొచ్చారు. అయితే క్రమంగా పరిస్థితులు మారాయని చెప్పారు. వయసు రీత్యా జీవక్రియ నెమ్మదించడంతో ఆహారపు అలవాట్లు కూడా మార్చుకోవాలని అర్థమైందన్నారు. ప్రస్తుతం తాను ఓమాడ్‌ డైట్‌ పాటిస్తున్నట్లు తెలిపారు. ఇప్పుడు రోజుకి ఒక్కపూటే తింటానని..అంటే 24 గంటలకొకసారి తింటానని చెప్పారు. వయసు పెరిగే కొద్దీ ఆహారం తగ్గించుకుంటూనే ఆరోగ్యం అని అర్థమైందన్నారు. ఎంత ఉపవాసం ఉంటే అంత ఆరోగ్యంగా ఉంటారని చెబుతున్నాడు యోగ్‌రాజ్‌నిపుణులు ఏం చెబుతున్నారంటే..రోజుకు ఒక భోజనం లేదా ఓమాడ్‌ డైట్‌ అనేది అందరికీ వర్తించదని అన్నారు. ఒక్క భోజనంలో తీసుకునే పోషకాల సమృద్ధి రీత్యా.. సరిపడుతుందే తప్ప..మాములుగా అది అంత సరైనది కాదన్నారు. కేలరీలు లోటు పరంగా మంచిదే అయినా..ఒక్క మీల్ ప్లేట్‌లో శరీరానికి సరిపడా పోషకాలు తప్పనిసరి అని గుర్తురెగలని అన్నారు. దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు వైద్యులను సంప్రదించి అనుసరించడం ఉత్తమం అన్నారు. ప్రతి ఒక్కరికి తగిన భోజనం, వేళకు నిద్ర అనేది అత్యంత ముఖ్యం అని నొక్కి చెప్పారు. రోజు రెండు లేదా మూడు పూటలా నిరంభ్యంతరంగా తినొచ్చని కేలరీల లోటుని పాటిస్తూ సమతుల్యంగా తీసుకుంటే బరువు అదుపులో ఉండటమే గాక హెల్దీగా కూడా ఉంటామని చెబుతున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు.ఇదీ చదవండి: ఇది కదా మహిళా శక్తి! 350 మంది మహిళల వీర గర్బా..వీడియో వైరల్‌

ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షలాది మంది దంపతులకు సంతాన సాఫల్యతను చేకూరుస్తున్న ఇన్ విట్రో ఫెర్టిలైజేషన్ (IVF) లేదా 'టెస్ట్ ట్యూబ్ బేబీ' విధానం వైద్య రంగంలోనే ఒక మహా విప్లవం. నేడు ఎంతో మంది చిరకాల స్వప్నాన్ని నెరవేరుస్తున్న ఈ సాంకేతికతకు భారతదేశంలో పునాది వేసిన చారిత్రాత్మక ఘట్టం ఎంతో ఆసక్తికరం, అంతే వేదనాభరితం. బ్రిటన్‌లో ప్రపంచపు మొట్టమొదటి టెస్ట్ ట్యూబ్ బేబీ జన్మించిన కేవలం 67 రోజులకే.. మన దేశంలోనూ అటువంటి అద్భుతాన్ని సృష్టించి ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచారు ఒక భారతీయ శాస్త్రవేత్త. ఆయనే దేశీయ ఐవీఎఫ్ పితామహుడు డాక్టర్ సుభాష్ ముఖోపాధ్యాయ్. భారత్‌లో వైద్య చరిత్ర సృష్టించిన 'దుర్గ'..1978 జూలై 25న బ్రిటన్‌కు చెందిన శాస్త్రవేత్తలు డాక్టర్ రాబర్ట్ ఎడ్వర్డ్స్, డాక్టర్ పాట్రిక్ స్టెప్టోల కృషితో ప్రపంచంలోనే తొలి టెస్ట్ ట్యూబ్ బేబీ 'లూయిస్ బ్రౌన్' జన్మించింది. ఆ చారిత్రాత్మక క్షణం మరువక ముందే.. సరిగ్గా అదే ఏడాది అక్టోబర్ 3న కోల్‌కతాలో డాక్టర్ సుభాష్ ముఖోపాధ్యాయ్ నేతృత్వంలోని బృందం సరికొత్త రికార్డు సృష్టించింది.రెండో అద్భుతం..ఐవీఎఫ్ సాంకేతికత ద్వారా భారతదేశపు మొట్టమొదటి, ప్రపంచంలోనే రెండవ టెస్ట్ ట్యూబ్ బేబీ అయిన కనుప్రియ అగర్వాల్ జన్మించినట్లు ఆయన ప్రకటించారు. ఆ పాపకు వారు 'దుర్గ' అని నామకరణం చేశారు. పరిమిత వనరులతోనే.. ఆ కాలంలో మన దేశంలో ఆధునిక వైద్య సదుపాయాలు, వనరులు ఎంతో పరిమితంగా ఉన్నప్పటికీ డాక్టర్ ముఖోపాధ్యాయ్ సాధించిన ఈ విజయం అంతర్జాతీయ వైద్య రంగాన్ని సైతం ఆకర్షించింది. కాలం కంటే ముందే.. అద్భుత ప్రయోగాలు.. డాక్టర్ ముఖోపాధ్యాయ్ ఆలోచనా విధానం ఆ కాలపు సాంకేతికత కంటే ఎంతో ముందుండేది. నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఐవీఎఫ్ కేంద్రాల్లో సర్వసాధారణంగా వాడుతున్న ఎన్నో పద్ధతులకు ఆయనే అప్పట్లో మార్గదర్శకత్వం వహించారు. గోనాడోట్రోపిన్ పద్ధతి.. మహిళల్లో అండాశయాలను ఉత్తేజ పరిచేందుకు ఆయన గోనాడోట్రోపిన్ హార్మోన్ ఆధారిత పద్ధతులను విజయవంతంగా ఉపయోగించారు.ఎంబ్రియో క్రయోప్రిజర్వేషన్..భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం పిండాలను సురక్షితంగా గడ్డకట్టించే 'ఎంబ్రియో క్రయోప్రిజర్వేషన్' విధానాన్ని ఆయన ఆ కాలంలోనే ప్రయోగించి విజయం సాధించారు. అవమానాలు, అపనమ్మకాలు.. చివరికి విషాదాంతం..దేశం గర్వించదగ్గ అద్భుతాన్ని సాధించినప్పటికీ డాక్టర్ ముఖోపాధ్యాయ్‌కు స్వదేశంలో ఎదురైన చేదు అనుభవాలు వర్ణనాతీతం. ఆయన సమర్పించిన పరిశోధనా నివేదికలను, ఫలితాలను అప్పటి అధికారిక కమిటీ నమ్మదగనివిగా, అసంబద్ధమైనవిగా కొట్టిపారేసింది. తీవ్ర వృత్తిపరమైన ఒంటరితనం, నిరంతర అవమానాలు, అధికారుల వేధింపులు ఆయనను తీవ్ర మానసిక క్షోభకు గురిచేశాయి. ఈ ఒత్తిడి భరించలేక ఆయన ఆరోగ్యం క్షీణించి గుండెపోటుకు గురయ్యారు.ఏక్ డాక్టర్ కీ మౌత్ పేరుతో సినిమా..చివరికి సమాజం నుంచి ఆశించిన గుర్తింపు లభించక, మనస్తాపంతో 1981 జూన్ 18న ఆయన ఆత్మహత్య చేసుకుని తనువు చాలించారు. ఆయన జీవిత కథ ఆధారంగా 1990లో 'ఏక్ డాక్టర్ కీ మౌత్' అనే చలనచిత్రం కూడా రూపుదిద్దుకుంది. రెండు దశాబ్దాల తర్వాత దక్కిన గౌరవం.. డాక్టర్ సుభాష్ ముఖోపాధ్యాయ్ మరణించిన రెండు దశాబ్దాల తర్వాత గానీ ఆయన సాధించిన ఘనతను ఈ ప్రపంచం గుర్తించలేకపోయింది. సుదీర్ఘ పరిశీలనల అనంతరం, 2002లో ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ (ICMR) ఆయన సేవలను అధికారికంగా గుర్తించి, భారతదేశపు తొలి టెస్ట్ ట్యూబ్ బేబీ సృష్టికర్త ఆయనేనని ప్రకటించింది. 2007లో ప్రతిష్టాత్మక 'డిక్షనరీ ఆఫ్ మెడికల్ బయోగ్రఫీ'లో ఆయనకు స్థానం కల్పించారు. ఐసీఎంఆర్ ఆయన పేరిట ప్రత్యేక పురస్కారాన్ని కూడా నెలకొల్పింది. నేడు ఐవీఎఫ్ కేంద్రాల ద్వారా ఎంతో మంది దంపతులు తల్లిదండ్రులుగా పొందుతున్న ఆనందం వెనుక.. ఆనాడు డాక్టర్ ముఖోపాధ్యాయ్ పడిన శ్రమ, త్యాగం దాగి ఉన్నాయి. వైద్య రంగంలో ఆయన నిలిపిన వెలుగులు ఎప్పటికీ చిరస్మరణీయం.. -పసుపులేటి వెంకటేశ్వరరావు. ఇదీ చదవండి: అతి వ్యాయామాలతో తస్మాత్‌ జాగ్రత్త..! హీరో పునీత్‌ ఆఖరి క్షణాలు నేర్పే గుణపాఠం ఇదే..

టాలీవుడ్ సీనియర్ నటుడు, కమెడియన్ గౌతమ్ రాజు అభిమానులకు విజ్ఞప్తి చేశారు. తాను ప్రస్తుతం చాలా ఆరోగ్యంగానే ఉన్నానని గౌతమ్ రాజు తెలిపారు. నటుడిగా వందల సినిమాల్లో నటించానని వెల్లడించారు. నా గురించి కొందరు సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు పెట్టారని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. నన్ను బాధపెట్టేలా వార్తలు రాశారని గౌతమ్ రాజు అన్నారు. నేను కిడ్నీ వ్యాధితో బాధపడుతున్నానని రాశారు. దయచేసి ఇలాంటి అవాస్తవాలు ప్రచారం చేయవద్దని ఆయన కోరారు. నా కెరీర్‌లో నటుడిగా చెప్పుకోవడానికి నా దగ్గర వందల సినిమాలు ఉన్నాయని కూడా వెల్లడించారు.కాగా.. గౌతమ్ రాజు నటుడిగా, క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్ట్‌గా, కమెడియన్‌గా కొన్ని వందల సినిమాలు చేశారు. అగ్ర హీరోల చిత్రాల్లో తనదైన హవాభావాలతో, నటనతో ఆకట్టుకున్నారు. ప్రస్తుతం సినిమాలు చేయకపోయినా.. సీరియల్స్‌లో కనిపిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ఆయన ఆరోగ్యంపై రూమర్స్ రావడంతో సోషల్ మీడియాలో స్పందించారు. తాను 200లకు పైగా సినిమాల్లో నటించానని గౌతమ్ రాజు వెల్లడించారు. ఘరానా మొగుడు, వినోదం, ప్రేమకు వేళాయెరా లాంటి సూపర్ హిట్ చిత్రాల్లో నటించానని గుర్తుచేశారు.(ఇది చదవండి: రణబాలిలో నా రోల్.. ఆమె పేరుతోనే: రష్మిక)తాను ఏ పత్రికకు ఎలాంటి ఇంటర్వ్యూ ఇవ్వలేదని గౌతమ్ రాజు తెలిపారు. తనపై వచ్చిన వార్తను చూసి స్నేహితులు ఆందోళన చెందుతున్నారని అన్నారు. ఎవరికైనా అనారోగ్యం వస్తే వారిని చూసి జాలిపడటమే కాకుండా.. వీలైతే సహాయం చేయాలని అన్నారు. అయితే, తాను ఆరోగ్యంగానే ఉన్నానని, సంతోషంగా జీవితాన్ని కొనసాగిస్తున్నానని స్పష్టం చేశారు. తన గురించి తప్పుడు కథనాలు రాయొద్దని.. సోషల్ మీడియా ప్రతినిధులను కోరారు.

ఆరోగ్యం కోసం మనం అనేక హెల్త్‌ సప్లిమెంట్లు, వ్యాయామం, వివిధ ఆరోగ్య సలహాలపై ఎంతో శ్రద్ధ పెడు­తుంటాం. కానీ మనిషికి అత్యంత ప్రా­థమిక అవసరాల్లో ఒకటైన ఆప్యాయ­త, అనుబంధం గురించి మాత్రం కొన్ని­సార్లు మర్చిపోతుంటాం. ఈ ఆప్యా­యత అనుబంధాలను వ్యక్తపరిచే ఆలింగనం ఆరోగ్యకర జీవితానికి చాలా కీలకమని కొన్ని అధ్యయనాల్లో తేలింది. మనిషిని మనిషికి దగ్గరగా చేసే భావోద్వేగ వ్యక్తీకరణ అయిన ఆలింగ­నంలో అపరిమితమైన శక్తి దాగి ఉందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. కాసేపు ఆప్యాయంగా ఆలింగనం చేసుకోవడం లేదా కౌగిలించుకోవడం వల్ల ఒత్తిడి తగ్గుతుందంటున్నారు. ప్రేమపూర్వకంగా తాకడం, ఆప్యాయంగా హత్తుకోవడం అనే ప్రక్రియ శరీరం ఒత్తిడికి స్పందించే తీరును మార్చగలదని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. ముఖ్యంగా తీవ్రమైన ఒత్తిడి కలిగే పరిస్థితి తర్వాత ఓ కౌగిలింత లేదా ఓ ఆత్మీయ స్పర్శ వల్ల దేహంలో విడుదలయ్యే కార్టిసాల్‌ (స్ట్రెస్‌ హార్మోన్‌) మోతాదులు తగ్గుతాయని.. ఫలితంగా ఒత్తిడి కూడా తగ్గుతుందని అనేక అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. గత రెండేళ్లుగా దాదాపు 137 అధ్యయన ఫలితాలను విశ్లేషించిన మెటా–అనాలిసిస్‌లో ఆప్యాయకర శారీరక స్పర్శ కలిగే ప్రయోజనాలు ఒత్తిడి తగ్గించడమే కాకుండా నొప్పి, ఆందోళన, డిప్రెషన్‌ లక్షణాల వంటివి కూడా గణనీయంగా తగ్గినట్లు తేలింది. అందుకే మన మనసుకు నచ్చిన వ్యక్తిని కాస్త దగ్గరగా హత్తుకోవడం ద్వారా అతడికీ, మనకూ పైసా ఖర్చులేకుండా ఆరోగ్యం సమకూరితే అంతకంటే కావాల్సిందేముంటుంది అంటున్నారు పరిశోధకులు.స్క్రీన్‌లకు అతుక్కుపోయే యువతలో డిప్రెషన్‌ !రోజూ గంటల తరబడి స్క్రీన్‌­లను చూడటం యువత మాన­సిక ఆరోగ్యంపై దుష్ప్ర­భావం చూపవచ్చని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. ఈ దురలవాటు యువతలో డిప్రెషన్, ఆందోళన, ఒంటరితనం వంటి సమస్యల ముప్పును రెట్టింపు చేయవచ్చని ఓ కొత్త పరిశోధన సూచిస్తోంది. దాదాపు 90 లక్షల మందికిపైగా వ్యక్తుల సమాచారాన్ని విశ్లేషించిన ఈ అధ్యయనంలో టీవీ, కంప్యూటర్, మొబైల్‌ స్క్రీన్‌లను ఎక్కువ సేపు చూసే వారిలో తమను తాము గాయపరుచుకునే ధోరణి, ప్రవర్తనా సమస్యలు, నిద్ర సమస్యలు కూడా ఎక్కువగా కనిపించినట్లు తేలింది. అయితే కేవలం స్క్రీన్‌లను ఎక్కువగా ఉపయోగించడమే ఈ సమస్యలకు కారణమని ఈ అధ్యయనం నిరూపించనప్పటికీ స్క్రీన్‌ టైమ్‌కు, మానసిక సమస్యలకు మధ్య సంబంధం కనిపిస్తుండటంతో ప్రభుత్వాలు దీనిపై చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అందుకే యువత మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడేందుకు డిజిటల్‌ ఉత్పత్తులపై మరింత నియంత్రణపూర్వకమైన ధోరణిని అనుసరించాల్సిన అవసరం ఉందని ఈ అధ్యయనంలో పాల్గొన్న పరిశోధకులు సూచిస్తున్నారు. యువతను ఈ ముప్పు నుంచి రక్షించేందుకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక అంతర్జాతీయ ఒప్పందం అవసరమన్నది కూడా వారి అభిప్రాయం.ఇష్టమైన సంగీతంతో నొప్పుల తగ్గుదల?ఎమ్మారై స్కాన్‌ కోసం సూది గుచ్చినప్పుడు కలిగే నొప్పిని ఇష్టమైన సంగీతం వినడం తగ్గించవచ్చని ఒక అధ్యయనం సూచిస్తోంది. అయితే ఏదైనా ఒక ఆరోగ్య సమస్యకు ఏ రకమైన సంగీతం ఎక్కువగా ఉపయోగపడుతుందనే విషయంలో పరిశోధకుల మధ్య ఇప్పటికీ ఏకాభిప్రాయం లేదు. ఈ నేపథ్యంలో ఎమ్మారై స్కాన్‌ సమయంలో రక్తనాళంలోకి సూది (ఇంట్రావీనస్‌ కాన్యులేషన్‌) గుచ్చేటప్పుడు కలిగే నొప్పిపై సంగీతం ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందో తెలుసుకోడానికి పరిశోధకులు ఓ అధ్యయనం చేశారు. వైద్య ప్రక్రియల సమయంలో నొప్పిని తగ్గించేందుకు రోగికి ఇష్టమైన సంగీతాన్ని వినిపించడం కొంత వరకు ఒక సరళమైన, ఉపయోగకరమైన మార్గం కావచ్చని ఈ అధ్యయనం సూచిస్తోంది. ఈ అధ్యయనంలో భాగంగా వాలంటీర్లను నాలుగు బృందాలుగా విభజించారు. మొదటి బృందానికి మొజార్ట్‌ సంగీతాన్ని, రెండో టీమ్‌కు వారు ఇష్టపడే సంగీతాన్ని, మూడో బృందానికి వాళ్ల మనసుకు ప్రశాంతత కలిగించే సంగీతాన్ని వినిపించారు. నాలుగో బృందానికి ఎలాంటి సంగీతాన్నీ వినిపించలేదు. సూది గుచ్చాక ఆ నాలుగు బృందాల వారికి ఎంత నొప్పి కలిగిందో నమోదు చేశారు. ఇందుకోసం విజువల్‌ అనలాగ్‌ స్కేల్‌ అనే పద్ధతిని ఉపయోగించారు. ఇందులో వ్యక్తులు తమకు కలిగిన నొప్పి తీవ్రతను ఒక స్కేల్‌పై తెలియజేస్తారు. ఈ అధ్యయనంలో తేలిన విషయం ఏమిటంటే... తాము ఇష్టపడే సంగీతాన్ని విన్నవారిలో సూది గుచ్చిన 30 సెకన్ల నుంచి రెండు నిమిషాల తర్వాత నొప్పి గణనీయంగా తగ్గినట్లు గుర్తించారు. మొజార్ట్‌ సంగీతం విన్నవారిలోనూ నొప్పి తగ్గుదల కనిపించింది. వైద్య ప్రక్రియల సమయంలో సంగీతం నొప్పిని తగ్గించడంలో కొంత వరకు ఉపయోగపడవచ్చని ఈ అధ్యయనం సూచిస్తోంది.

కళ్లు కేవలం చూపు కోసం మాత్రమే కాదు, శరీరంలోని అంతర్గత ఆరోగ్యానికి, ముఖ్యంగా రక్తనాళాల పరిస్థితికి అద్దంపడుతాయి. కంటిలో ఉండే రెటీనాలో సూక్ష్మమైన రక్తనాళాల వలయం ఉంటుంది. కంటి పరీక్ష చేసేటప్పుడు రక్తనాళాల ఆరోగ్యంతో సహా, శరీరంలోపల ఏమి జరుగుతుందో కళ్ళు చెప్పేస్తాయి.హైబీపీ, మధుమేహం వంటి పరిస్థితులతో రక్త నాళాలలో మార్పులు ఉంటే, అవి గుండె జబ్బులకు ప్రధాన ప్రమాద కారకాలు. కాబట్టి గుండె సమస్యల ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉన్న వ్యక్తులను గుర్తించడంలో రెటీనా ఇమేజింగ్‌ సహాయపడుతుందా అని పరిశోధకులు అన్వేíÙస్తున్నారు. రెటీనా ఫొటోగ్రఫీ – ఆర్టిఫిíÙయల్‌ ఇంటెలిజెన్స్‌ల ఆధారంగా అధ్యయనాలు జరుగుతున్నాయి.శరీర నాళాల ఆరోగ్యాన్ని తెలుసుకోవడానికి కన్ను ఒక గవాక్షంలా పని చేస్తుంది. శస్త్రచికిత్స అవసరం లేని పరీక్షసాధనంగా ఉపయోగపడుతుంది. దాంతో పరిశోధకులలో రెటీనా ఇమేజింగ్‌పై ఆసక్తి పెరుగుతోంది.రెటీనా ఫొటోగ్రఫీ, ఆరి్టíఫిషియల్‌ ఇంటెలిజెన్స్‌ (ఏఐ)లో వచి్చన పురోగతితో, రెటీనాలోని రక్త నాళాలలో ఉండే సూక్ష్మమైన నమూనాలు గుండె జబ్బుల ప్రమాదం గురించి అదనపు సమాచారాన్ని ఏ మేరకు అందించగలుగుతాయి, ఆ సమాచారంలో కచి్చ తత్వం పాళ్లు ఎంత ఉండవచ్చు– అని కూడా పరిశోధకులు అధ్యయనం చేస్తున్నారు.కంటి స్కాన్‌ను గుండె ధమనులు మూసుకుపోయాయో లేదో నిర్ధారించే పరీక్షగా గానీ, లేదా గుండె పనితీరును పరిశీలించడానికి ప్రత్యామ్నాయంగా గానీ పరిగణించకూడదని కార్డియాలజీ సీనియర్‌ డైరెక్టర్‌ డాక్టర్‌ సంజయ్‌ కుమార్‌ అంటున్నారు. రక్తనాళాల గురించి కళ్లు ఏం చెబుతాయి!రెటీనా అసాధారణమైన దేహభాగం. సర్వేంద్రియానాం నయనం ప్రధానం అనే సూక్తిని నూటికి నూరుశాతం బలపరిచే ఇంద్రియం. కంటికి శస్త్ర చికిత్స చేయాల్సిన అవసరం లేకనే రక్తనాళాలను గమనించడానికి వీలుగా ఉంటుంది రెటీనా నిర్మాణం. రెటీనాలోని రక్తనాళాల పరిమాణం, ఆకారం, వాటి స్థితిలో వచి్చన మార్పులను వైద్యులు తెలుసుకోగలుగుతారు. ఈ మార్పులను బట్టి వైద్యులు హైబీపీ, మధుమేహం, వాసు్కలర్‌ వ్యాధుల ముందస్తు దశను గ్రహించగలుగుతారు. ఇవన్నీ కూడా గుండెజబ్బులకు దారితీసే ప్రమాదకరమైన కారకాలు అని డాక్టర్‌ కుమార్‌ వివరించారు.కంటిస్కాన్‌ గుండెలో బ్లాక్‌ను గుర్తించగలదా? గుండెజబ్బులను నిర్ధారించడానికి కంటిస్కాన్‌ మీద ఆధారపడలేమని, పైన చెప్పుకున్నట్లు హైబీపీ, మధుమేహం, గుండె వ్యాధుల ముప్పును గుర్తించడానికి ఒక సూచనగా, హెచ్చరికగా పనిచేస్తుందన్నారు. అలాగే రెటీనా స్కాన్‌ గుండె ధమనుల్లో బ్లాక్‌లను కూడా చూపించలేదు. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే కంటి స్కాన్‌ను కార్డియాక్‌ టెస్టులకు ప్రత్యామ్నాయంగా పరిగణించలేం. కానీ ప్రమాద హెచ్చరికగా ఉపయోగపడుతుంది.రక్తనాళాల మార్పులను ఏఐ గుర్తిస్తోందా! కంటికి కనిపించని సన్నని రక్తనాళాలను ఏఐ గుర్తించగలుగుతోంది. ఒక వ్యక్తికి భవిష్యత్తులో గుండె జబ్బులు వచ్చే ప్రమాదాన్ని ఏఐ అంచనా వేయగలుగుతోంది. ఇది కూడా గుండెకు జరిగే హాని గురించి హెచ్చరిక వరకే, నిర్ధారణకు ఏఐ సూచన కూడా సరిపోదు.– సాక్షి, స్పెషల్‌ డెస్క్‌ఇదీ చదవండి: ప్రతి శ్వాసకూ మెదడులో ప్రత్యేక ముద్ర!

సాక్షి, హైదరాబాద్‌: కల్తీ సంబంధిత కేసుల దర్యాప్తు కోసం త్వరలోనే తెలంగాణ స్టాండర్డ్స్‌ అథారిటీ ఫర్‌ ఫుడ్‌ అండ్‌ ఎసెన్షియల్‌ డ్రగ్స్‌ (టీజీ సేఫ్‌) పరిధిలో ప్రత్యేక పోలీస్‌స్టేషన్‌ ఏర్పాటు కానుందని ఆ విభాగం కమిషనర్‌ అవినాష్‌ మహంతి పేర్కొన్నారు. డీఎస్సీ స్థాయి అధికారి నేతృత్వంలో పనిచేసే ఈ ఠాణాలో 80 మంది వరకు సిబ్బంది ఉంటారని తెలిపారు.ఈ మేరకు ప్రభుత్వానికి ప్రతిపాదనలు పంపినట్టు వివరించారు. కల్తీ ఆహారం, గడువు మీరిన పదార్థాల వినియోగం, అపరిశుభ్రతను ఉపేక్షించేది లేదని స్పష్టం చేశారు. క్యూర్‌ ఏరియాను ప్రథమ ప్రాధాన్యంగా తీసుకుంటున్నామని, దీంతోపాటే రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఫుడ్, డ్రగ్స్‌ వింగ్స్‌ తనిఖీలు చేపడతాయని స్పష్టం చేశారు. ఆయన ‘సాక్షి’’తో ప్రత్యేకంగా మాట్లాడారు. ఆలోచన అక్కడ మొదలైంది ప్రజారోగ్యంతో సంబంధమున్న ఆహారం, డ్రగ్స్‌ విషయంలో పటిష్టమైన వ్యవస్థను తీసుకురావాలన్న ఆలోచనతోనే టీజీ సేఫ్‌ ఏర్పాటైంది. ఫుడ్‌ అండ్‌ డ్రగ్‌ సేఫ్టీ (ఎఫ్‌డీ) విభాగం ఇప్పటికే 14 రాష్ట్రాల్లో అమలులో ఉంది. తెలంగాణలో ఈ రెండు విభాగాలను ఒకే గొడుగు కిందకు తేవాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. దీనికోసం నిపుణుల కమిటీలు బెంగళూరు, ముంబై నగరాల్లో పర్యటించాయి.అక్కడ అమలు చేస్తున్న విధానాలను అధ్యయనం చేశాయి. ఆ అంశాల్లో మనకు అనువైనవి ఎంపిక చేసుకొని, మరింత పటిష్టంగా టీజీ సేఫ్‌ను తీర్చిదిద్దారు. ఈ విభాగాన్ని డ్రగ్, ఫుడ్, ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్, ల్యాబ్, ప్రాసిక్యూషన్, అడ్మిన్‌ వింగ్స్‌గా విభజించాం. మా పరిధిలో తనిఖీలు చేపట్టడం, నమూనాలను సేకరించి ల్యాబ్‌లో పరీక్షలు నిర్వహించడంతోపాటు కోర్టు కేసులను ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాం. తొలి ప్రాధాన్యం క్యూర్‌ ఏరియా రాష్ట్రంలో హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు తదితరాలు సుమారు 1.70 లక్షల వరకు రిజిస్టర్‌ అయ్యాయి. అందులో అత్యధిక శాతం ఉన్న క్యూర్‌ ఏరియాపైనే మా ప్రధాన ఫోకస్‌. గడిచిన నెలన్నర రోజులుగా తనిఖీలు చేపడుతున్నాం. హోటళ్లలో పరిస్థితులను బట్టి తక్షణం మూడు రకాల నోటీసులు జారీ చేస్తున్నాం. సివియర్‌ వైలేషన్స్‌ ఉంటే వెంటనే లైసెన్స్‌ రద్దు, కొంత వరకు మెరుగ్గా ఉంటే షోకాజ్‌ నోటీసులు, చిన్నపాటి లోటుపాట్లు ఉంటే ఇంప్రుమెంట్‌ నోటీసులు. లైసెన్స్‌ రద్దు చేస్తే 14 రోజుల్లోగా రీ వెరిఫికేషన్‌కు సమయం ఇస్తున్నాం. అప్పటికి అక్కడ పరిస్థితులు మెరుగుపడితే లైసెన్స్‌ పునరుద్ధరిస్తున్నాం. నెలన్నరలో 64 లైసెన్సుల రద్దునెలన్నర రోజుల్లో ర్యాండమ్‌గా 299 హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు, కెఫీ, పీజీ హాస్టళ్లు, డెయిరీ యూనిట్లు, స్వీట్స్, ఇన్‌స్టా కార్ట్, స్విగ్గీ, జెప్టో, బిగ్‌బాస్కెక్ట్‌ వంటి డార్క్‌సోర్ట్స్‌పై తనిఖీలు నిర్వహించారు. ఇందులో నిబంధనలకు విరుద్ధంగా కార్యకలాపాలు నిర్వహించే 64 సంస్థల లైసెన్సులను రద్దు చేశాం. 56 సంస్థలకు షోకాజ్, 112 సంస్థలకు ఇంప్రుమెంట్‌ నోటీసులు ఇచ్చాం. నిరీ్ణత సమయంలోగా మరో మారు మా అధికారుల బృందాలు తనిఖీలు చేస్తాయి. 299 సంస్థల నుంచి 277 శాంపిల్స్‌ సేకరించాం. ల్యాబ్‌లో పరీక్షించి, అన్‌ సేఫ్‌ అని వస్తే కోర్టులో కేసు వేస్తాం. జరిమానాలు విధిస్తాం. ఆరోగ్యానికి హాని కలిగిస్తున్నందున అనలాగ్‌ పన్నీర్‌ తయారీ, విక్రయాలను ఏడాది పాటు బ్యాన్‌ చేశాం. ఫుడ్, డ్రగ్స్‌ వింగ్‌ అధికారులు జిల్లాల్లోనూ విస్తృతంగా తనిఖీలు నిర్వహించడానికి ఏర్పాట్లు చేస్తున్నాం. ఇప్పటికే కామారెడ్డి, నిజామాబాద్, మెదక్‌ తదితర జిల్లాల్లో మా బృందాలు సోదాలు చేపట్టాయి.

రష్యాలోని సైబీరియాలో ఓ ల్యాబ్‌లో పని చేస్తున్న ఉద్యోగి మృతిపై నెలకొన్న అనుమానాల నేపథ్యంలో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ) సమగ్ర సమాచారాన్ని కోరింది. 28 ఏళ్ల దర్యా షిపిలోవా అనే ల్యాబ్‌ ఉద్యోగి ఇటీవల న్యూమోనియాతో మరణించగా వ్యాధికి కచ్చితమైన కారణం ఇంకా నిర్ధారణ కాలేదని రష్యా అధికారులు చెబుతున్నారు. ఈ ఘటనపై అంతర్జాతీయంగా ఆందోళన వ్యక్తమవుతున్న నేపథ్యంలో సుమారు 200 మందిని తొలుత క్వారంటైన్‌లో ఉంచారు.సమగ్ర సమాచారం ఇవ్వాల్సిందే..డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ టెడ్రోస్‌ అధనోమ్‌ గెబ్రేయేసస్‌ తాజాగా వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. న్యూమోనియాకు కారణమైన వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవి ఏదో, అనారోగ్యానికి దారితీసిన పరిస్థితులు ఏమిటనే అంశాలపై పూర్తి సమాచారం ఇవ్వాలని రష్యాను కోరారు. మరో ఉద్యోగికి కూడా కారణం తెలియని న్యూమోనియా సోకినట్లు వస్తున్న మీడియా కథనాలపై వివరాలు ఇవ్వాలని డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ కోరింది. అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య నిబంధనల ప్రకారం సమయానుకూలంగా, సంపూర్ణంగా, పారదర్శకంగా సమాచారాన్ని పంచుకోవడం అత్యవసరమని టెడ్రోస్‌ పేర్కొన్నారు.మీడియాలో తప్పుడు కథనాలుమరోవైపు, రష్యా ఆరోగ్య పర్యవేక్షణ సంస్థ మృతురాలితో సంబంధం ఉన్న వ్యక్తుల్లో ఇప్పటివరకు ప్లేగు కేసులు గుర్తించలేదని తెలిపింది. క్వారంటైన్‌లో ఉంచిన వారిలో 60 శాతం మందిని విడుదల చేసినట్లు స్థానిక అధికారులు వెల్లడించారు. డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ మరింత సమాచారం కోరడంపై క్రెమ్లిన్‌ స్పందిస్తూ.. రష్యా తనకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని నిర్ణీత విధానాల ప్రకారం డబ్ల్యూహెచ్‌ఓకు అందించిందని తెలిపింది. అదే సమయంలో, ఘటనపై మీడియా ప్రచారం చేస్తున్న కొన్ని కథనాలను క్రెమ్లిన్‌ తప్పుడు సమాచారంగా అభివర్ణించింది.అసలేం జరిగిందంటే..దర్యా షిపిలోవా (28) సైబీరియాలోని ఇర్కుట్స్క్‌ యాంటీ-ప్లేగ్‌ రీసెర్చ్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో పనిచేశారు. అక్టోబర్‌ 2న ఆమె మరణించారు. రష్యా అధికారికంగా ఆమె మృతిపై స్పందిస్తూ.. తెలియని కారణంతో వచ్చిన న్యూమోనియా వల్ల చనిపోయినట్లు తెలిపింది. అయితే ప్లేగు అని మాత్రం నిర్ధారించలేదు. ఆమె పనిచేసేది ప్లేగు వంటి ప్రమాదకర వ్యాధికారకాలను అధ్యయనం చేసే సంస్థలో కావడంతో మొదట రష్యన్‌ మీడియా, సోషల్‌ మీడియాల్లో ల్యాబ్‌లో ప్రమాదం జరిగిందా? లేదా ప్లేగు సోకిందా? అనే అనుమానాలు వ్యాపించాయి. ల్యాబ్‌లో టెస్ట్‌ట్యూబ్‌ పగిలిందనే కథనాలు కూడా వచ్చాయి.అయితే రష్యా అధికారులు అలాంటి ల్యాబ్‌ ప్రమాదాన్ని ఖండించారు. ఆమెతో సంబంధం ఉన్న సుమారు 200 మందిని తొలుత క్వారంటైన్‌/మెడికల్‌ అబ్జర్వేషన్‌లో ఉంచారు. రష్యా ఆరోగ్య నియంత్రణ సంస్థ రోస్పోట్రెబ్నాడ్జోర్‌ ప్రకారం, మృతురాలిలో పరిచయం ఉన్న వ్యక్తుల్లో ప్లేగు గుర్తించలేదు. వందలాది పరీక్షల్లో ప్రమాదకర వ్యాధికారకాలు కనిపించలేదని తెలిపింది.ఇదీ చదవండి: ప్రజాధనం ఖర్చు చేస్తున్నా.. లెక్కలు సున్నా!

పుట్టిన రోజు అనగానే చాలామంది తమకిష్టమైన గుడికి వెళ్లి తనకు నచ్చిన స్నేహితులతో గడపడం వంటివి చేస్తారు. మరికొందరు అన్నదానం వంటి సేవ కార్యక్రమాలు చేస్తుంటారు. కానీ ఈ సీఈవో ఎలా సెలబ్రేట్‌ చేసుకున్నాడో తెలిస్తే షాకవ్వడం ఖాయం. ఇలా కూడా పుట్టిన రోజుని సెలబ్రేట్‌ చేసుకుంటారా అని విస్తుపోతారు. మరి అతను ఎలా చేసుకున్నాడుంటే..ముంబైకి చెందిన సీఈవో అభిషేక్‌ అగర్వాల్‌ తన పుట్టిరోజుని అత్యంత అసాధారణమైన రీతీలో జరుపకున్నాడు. దాని గురించి లింక్డ్‌ఇన్‌లో ఇలా పంచుకున్నారు. ఆ బర్డ్‌డే సందర్భంగా ఏకంగా నాలుగురోజుల పాటు ఆహార తీసుకోకుండా..దాదాపు 90 గంటలు ఉపవాసం చేసినట్లు తెలిపారు. తన శారీరక పరిమితులను అధిగమించడానికి ప్రతి ఏడాది ఒక కఠినమైన లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకోవడం తనకు అలవాటని, అలానే ఈసారి ఉపవాసాన్ని ఎంచుకున్నట్లు తెలిపారు అగర్వాల్‌. ఈ మేరకు పోస్ట్‌లో ఇలా వివరించారు అగర్వాల్‌. "నా పుట్టినరోజు వేడుకలో కోసం 90 గంటలపాలు ఉపవాసం చేశాను. అంటే నాలుగు రోజుల పాటు ఆహారం తీసుకోలేదు. ఆ క్రమంలో నాకు మొదటిరోజు పెద్దగా ఎలాంటి సమస్యలు రాలేదు, కానీ ఆ తర్వాత రెండోరోజు జోమాటో గుర్తొచ్చింది. మూడవ రోజు నిశబ్దం. నాల్గవరోజు పుట్టిన రోజులు గతంలో ఎలా సెలబ్రేట్‌ చేసుకున్నాను అనే దానిపై క్లారిటీ వచ్చింది. "అని అగర్వాల్‌ రాసుకొచ్చారు పోస్ట్‌లో. ఎందుకిలా అంటే..ఈ పుట్టిన రోజుని ‘ఆకలి వర్సెస్‌ సంకల్ప బలం’ అనే సవాలుని తీసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారట. తన సంకల్పం గెలుస్తుందో ఆకలే ఓడిస్తుందో తెలుసుకోవాలని అనుకున్నారట. ఎందుకంటే ఇప్పుడు మనం క్షణాల్లో పనులు జరిగిపోయే ఇంటర్నెట్‌ యుగంలో ఉన్నాం. మనకు ఆహారం జస్ట్‌ పదినిమిషాల్లో మన ఇంటి గుమ్మం ముందు ఉంటుంది. ‍ప్రతీదీ రెప్పపాటులో ముగిసిపోయేలా అయిపోవాలనుకునే కాలంలో ఉన్నాం. కాబట్టి మనకు ఓపిక, ఓర్చుకునే సామర్థం ఎంత వరకు ఉందో అంచనా వేసేందుకని చెబుతున్నారు అగర్వాల్‌. ఈ 90 గంటల ఉపవాసం తర్వాత మనకు ఆకలిని తట్టుకునే సామర్థ్యం ఉందని తెలిసింది. అలాగే ఈ సవాలు వల్ల తానొక సూపర్‌ హీరో అనే భావన కలిగిందన్నారు. ఒక్కోసారి మన బ్రెయిన్‌ ఆలోచన తప్పు అనేలా మన శారీరక పరిమితులు ఉంటాయని, అవి ఇలాంటి సవాళ్లతోనే తెలుస్తుందని అప్పుడు ఏది అసాధ్యంగా అనిపించదంటూ అందుకు సంబంధించిన ఫోటోలను కూడా పంచుకున్నారు. నెటిజన్లు దీన్ని సహనానికి సంబంధించిన అద్భుత కథ అని, ఇలాంటివి శారీరక పరిమితులను అధిగమించడం గురించి చాలానే నేర్పిస్తుందన్నారు.ఇదీ చదవండి: డైట్‌ క్రమశిక్షణ అంటే ఇదే..వైరల్‌గా వంటల ప్లాన్‌!

వ్యవస్థాపకులుగా మారడం అంటే..మాములు ఒత్తిడిని ఉండదు. పారిశ్రామికవేత్తలుగా మారాలని కలలు కనే యువత అంతా ఈ భయానక ఒత్తిడి, టెన్షన్లను ఎదుర్కొంటుంటారు. ఆ క్రమంలో కొందరు ఆరోగ్యాన్ని మొత్తం నాశనం చేసుకుంటుంటే..ఒక్కరే ఇద్దరే ముందుగా మేల్కోని ఆరోగ్యవంతంగా వ్యాపార సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. కెరీర్‌లో ఎదుగుదల మాత్రమే కాదు ఆరోగ్యం కూడా ప్రధానమే అంటూ ఈ పారిశ్రామికవేత్త తన అనుభవాన్ని పంచుకున్నారు ఇలా. ఆయనే భారత సంతతికి చెందిన పారిశ్రామికవేత్త రాహుల్‌ వోహ్రా. ఇంగ్లాండ్‌లో బర్మింగ్‌హామ్‌లో పెరిగిన వోహ్రా 2009లో రాపోర్టివ్‌ సహ స్థాపించారు. ఈ కంపెనీ ఈమెయిల్‌ కాంటాక్ట్‌ల గురించి సమాచారాన్ని జోడించి బ్రౌజర్‌ ప్లగ్‌ ఇన్‌ను అభివృద్ది చేసింది. దీన్ని ఫిబ్రవరి 2012లో లింక్డ్‌ఇన్‌ కొనుగోలు చేసింది. ఈ కొనుగోలు నిజంగా అతడి కెరీర్‌కి పెద్ద విజయమే. ఎందుకంటే తీంతో అతడు 27 ఏళ్లకే కోటీశ్వరుడయ్యాడు. కానీ ఆ కొనుగోలు అతడి ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపింది. అనారోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకుంటూ దాదాపు వ్యాయామం చేయకుండా ఒక స్టార్టప్‌ను నడపడంలో మునిగిపోయి..తీవ్రమైన ఒత్తిడిని ఏళ్ల తరబడి ఎదుర్కొన్నారు. అయితే తాను ఒత్తిడికి గురవ్వుతున్నాననే విషయాన్ని గమనించకుండా అలానే వర్క్‌ చేసుకుంటూ పోవడంతో ఉన్నట్టుండి వికారం, అసౌకర్యానికి గురయ్యాడు. అలా మధ్యాహ్న భోజన సమయానికి ఈ వికారం, అసౌకర్యం మరింత తీవ్రతరం దాల్చి..ఒక్కసారిగా కుప్పకూలిపోయాడు. ఒక సహ వ్యవస్థాపకుడు సకాలంలో అసౌకర్యాన్ని తగ్గించే మందులు ఇచ్చి సహాయం చేశారు. ఆ తర్వాత అతను యథవిధిగా పనిని కొనసాగించాడు. అయితే ఆ మరుసటి రోజుకి వోహ్రా ఆస్పత్రికి వెళ్లి పరీక్షలు చేయించుకుంటే..దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి బారినపడ్డట్లు నిర్థారించారు. అందుకు తన అస్తవ్యస్థమైన జీవనశైలి అలవాట్లే కారణమని వైద్యులు చెప్పడంతోనే తనకు కనువిప్పు కలిగిందన్నారు. తనలా 20 ఏళ్ల వయసులో ఉన్న వ్యవస్థాపకులంతా ఎక్కువ పనిగంటలతో ఆరోగ్యం పాడు చేసుకుంటున్నారంటూ ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. పైగా దాన్ని గౌరవ చిహ్నంగా చూస్తున్నారని అన్నారు. వోహ్రా సుమారు వారం రోజులు ఆస్పత్రిలో చికిత్స తీసుకుని, ఆ తర్వాత పూర్తిగా కోలుకునేలా కుటుంబంతోనే గడిపారు. ఆ సమయంలోనే ఆరోగ్యాన్ని పణంగా పెట్టకుండా కంపెనీలను ఎలా నిర్మించాలనే దానిపై ఆలోచంచడం ప్రారంభించారు. ఆ క్రమంలో వచ్చిన ప్రధాన మార్పు ధ్యానం. ఆయన రాజ్‌ సంప్రదాయం ద్వారా ధ్యానాన్ని అభ్యసించడం ప్రారంభించి, దాన్ని తన దినచర్యలో ఒక భాగం చేసుకున్నారు. ఆయన ఇప్పుడు తన ఉదయాన్ని 30 నిమిషాల ధ్యానంతో ప్రారంభిస్తారు. అలాగే పని సమయంలో విరామం తీసుకుంటుంటారు. అలా చివరకు తన పనిలోకి తిరిగి వచ్చి..తనను ఎంతగానో ఇబ్బందిపెట్టే వెంచర్‌ క్యాపిటలిస్టుల(వీసీలు)తో చర్చించడం మానుకుని..కొత్తశక్తితో ముందుకు వచ్చినందుకు కృతజ్ఞతగా ఉండటం ప్రారంభించారు. అయితే తనను మళ్లీ వ్యవస్థాపకుడిగా మారకుండా మాత్రం ఈ అనారోగ్య భయం ఆపలేకపోయిందన్నారు. అలా 2014లో కాన్రాడ్ ఇర్విన్, వివేక్‌ సోడెరాలతో కలిసి 'సూపర్‌హ్యూమన్'ను సహ-స్థాపించి, ఈమెయిల్ సాఫ్ట్‌వేర్ రంగంలోకి తిరిగి వచ్చారు. సూపర్‌హ్యూమన్ భారీ విజయాన్ని సాధించి, 2021లో ఏకంగా రూ. 8 వేల కోట్లకు అమ్ముడుపోయింది. దీన్ని గ్రామర్లీ ఈ కంపెనీ కొనుగోలు చేసింది. కానీ ఈసారి మాత్రం ఈ కంపెనీ కొనుగోలులో ఒత్తిడి ఎదుర్కొనలేదు, అనారోగ్యం బారినపడలేదు. ఎందుకంటే తన ఆహారపు అలవాట్లను మార్చుకోవడమే కాదు క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేశారు. ధ్యానం కోసం సమయం కేటాయించారు. అలాగే పోషకాహార నిపుణులు, కోచ్‌లు ఇతర నిపుణుల నుంచి సలహాలు, సూచనలు తీసుకున్నారు. ఇక ఆయన స్థాపించి తొలి స్టార్టప్‌ రాపోర్టివ్‌తో పోలిస్తే..సూపర్‌హ్యుమన్‌కు గణనీయంగా ఎక్కువ ఆర్థిక స్థిరత్వం ఉంది. ఈ కంపెని పెట్టుబడిదారుల నుంచి దాదాపు రూ. 900 కోట్లకు పైగా నిధులను సమీకరించింది. తొలి విజయంలో ఆరోగ్యాన్ని పాడుచేసుకోవడం అనే మూల్యం చెల్లిస్తే..ఆ తర్వాత అంతే శక్తిమంతంగా తిరిగొచ్చి ఫిట్‌గా ఉంటూనే వ్యవస్థాపకుడి ఎలా పనిచేయొచ్చే చూపించి స్ఫూర్తిగా నిలిచారు పారిశ్రామికవేత్త వోహ్రా.ఇదీ చదవండి: చాయ్‌ వ్యాపారంతో అన్ని కోట్లా..!ఆ ముగ్గురు కుర్రాళ్ల ఐడియా..)

వయసు పెరుగుతోందని బాధపడుతున్నారా? ‘ఇక మన వల్ల ఏం అవుతుంది?’ అనే ఆలోచన వెంటాడుతోందా? అయితే.. వయసు కాదు, దాన్ని మనం చూసే విధానమే జీవితంపై ప్రభావం చూపుతుందంటున్నాయి పరిశోధనలు. మరి దాని నుంచి ఎదుర్కోగల పరిస్థితులేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం!వయసు పెరగడం అంటే శక్తి తగ్గిపోవడం, కొత్త విషయాలు నేర్చుకోలేకపోవడం, జీవితానికి పరిమితులు ఏర్పడటం కాదని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. వృద్ధాప్యంపై సానుకూల దృక్పథం ఉన్నవారు తమను తాము చిన్నవారిగా భావించడంతో పాటు ఎక్కువ కాలం జీవించే అవకాశం ఉందని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే వయసు ఆధారంగా మనుషులను అంచనా వేయడం మాత్రం వారి ఆత్మవిశ్వాసం, ఆరోగ్యం, సామాజిక జీవితంపై ప్రభావం చూపుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.చిన్నప్పటి నుంచే మొదలవుతున్న వివక్ష..వయసు ఆధారంగా చేసే వివక్షను ‘ఏజిజం’ అంటారు. ఇది వృద్ధులకే పరిమితం కాదు.. ఏ వయసులోనైనా ఎదురుకావచ్చు. అయితే ఎక్కువగా వృద్ధులే దీని బారిన పడుతున్నారు. తల్లిదండ్రులు, మీడియా, సమాజం నుంచి వచ్చే అభిప్రాయాల ప్రభావంతో వృద్ధాప్యంపై ప్రతికూల భావనలు చిన్నప్పటి నుంచే ఏర్పడే అవకాశం ఉందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. ఈ క్రమంలో పిల్లలకు వయసు పెరగడం సహజమైన జీవన ప్రక్రియ అనే అవగాహన కల్పించడం అవసరమని పరిశోధకులు సూచిస్తున్నారు.‘వయసైపోయింది’ అనే ఆలోచనే సమస్య!‘వయసు అయిపోయింది.. ఇక కొత్తది నేర్చుకోలేం’ అనే భావన కూడా ఒక రకమైన అడ్డంకిగా మారవచ్చు. ఇలాంటి ప్రతికూల ఆలోచనలు వ్యక్తుల్లో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని తగ్గించి, కొత్త విషయాలు నేర్చుకునేందుకు వెనుకడుగు వేసేలా చేస్తాయి. దీంతో శారీరక సామర్థ్యం, జ్ఞాపకశక్తి, మానసిక ఆరోగ్యంపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. వాస్తవానికి చాలామంది వృద్ధులు స్వతంత్రంగా జీవిస్తూ కుటుంబం, సమాజానికి తమ వంతు సహకారం అందిస్తున్నారని నిపుణులు గుర్తుచేస్తున్నారు.సానుకూల దృక్పథంతో ఎక్కువ కాలం!వృద్ధాప్యాన్ని సానుకూలంగా చూసే వ్యక్తులు తమ వయసు కంటే తక్కువ వయసున్నట్టుగా భావించే అవకాశం ఉందని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. యేల్‌ యూనివర్సిటీ పరిశోధకురాలు బెక్కా లెవీ అధ్యయనం ప్రకారం.. వృద్ధాప్యంపై సానుకూల అభిప్రాయాలు ఉన్నవారు ప్రతికూల భావనలు ఉన్నవారితో పోలిస్తే సగటున 7.5 సంవత్సరాలు ఎక్కువ కాలం జీవించినట్లు గుర్తించారు. ఈ నేపథ్యంలో సానుకూల వయసు భావనలు జ్ఞాపకశక్తి, మెదడు ఆరోగ్యంతోనూ సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.వయసుకు తగ్గట్టే ఉండాలనే నిబంధన ఏంటి?ఏ వయసులో ఎలాంటి దుస్తులు ధరించాలి, ఎక్కడికి వెళ్లాలి, ఏం నేర్చుకోవాలి అనే విషయంలో సమాజం కొన్ని అంచనాలను ఏర్పరుస్తుంది. దీంతో వయసుకు తగ్గట్టుగా ఉండాలనే ఒత్తిడి కొందరిపై పడుతుంది. అయితే నేర్చుకోవడానికి, చురుకుగా ఉండటానికి, కొత్త అనుభవాలను పొందటానికి వయసే అడ్డంకి కాదని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. జపాన్‌ వంటి దేశాల్లో వృద్ధులను గౌరవించే ప్రత్యేక సంప్రదాయాలు ఉండగా.. కొన్ని సమాజాల్లో పెద్దలను జ్ఞానాన్ని అందించే ‘జీవ గ్రంథాలయాలు’గా భావిస్తారు.ఏజిజాన్ని ఎదుర్కోవడం ఎలా?వయసు గురించి మనలో ఉన్న అభిప్రాయాలను ముందుగా గుర్తించడం ఏజిజాన్ని ఎదుర్కొనే మొదటి అడుగుగా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఒక వారం పాటు వయసుపై మనకు ఎదురైన ప్రతికూల వ్యాఖ్యలు, ఆలోచనలను రాసుకోవడం ఉపయోగపడుతుంది. దీంతో ఏ సందర్భాల్లో వయసును కారణంగా చూపుతున్నామో గుర్తించవచ్చు. ఈ క్రమంలో వయసుపై ఉన్న వ్యతిరేక అలోచనలను ప్రశ్నించడం, అన్నీ వయసుల వారితో కలిసి మెలిసి ఉండటం, కొత్త విషయాలు నేర్చుకోవడం వంటి చర్యలు సానుకూల దృక్పథాన్ని పెంచుతాయని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.చివరగా... వయసు పెరగడం ఆపలేం.. కానీ వయసుపై మన ఆలోచనలను మాత్రం మార్చుకోవచ్చు. అయితే, వయసును పరిమితిగా కాకుండా జీవితంలో మరో దశగా స్వీకరించి, కొత్త విషయాలు నేర్చుకుంటూ, అందరితో కలిసిమెలిసి ఉంటే వృద్ధాప్యాన్ని మరింత ఆనందంగా, ఆరోగ్యంగా గడిపే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో ‘వయసు అయిపోయింది’ అనే మాటకు బదులు.. ‘ఇంకా చాలా చేయొచ్చు’ అనే ఆలోచనతో ముందుకు సాగడమే అసలైన మార్పు!ఇదీ చదవండి: కొడుకుని మార్చబోయి.. ఆమెనే గేమింగ్‌ క్వీన్‌గా! వైరల్‌గా 60 ఏళ్ల ఆంటీ స్టోరీ

మంచి ఫిట్‌నెస్‌ను తేలిగ్గా తెలియజెప్పడానికి ఏ అంశాలు కారణమవుతాయో అమెరికన్‌ హార్ట్‌ అసోసియేష (ఏహెచ్‌ఏ)కు చెందిన అధ్యయనవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఈ అధ్యయనంలో 14,345 మంది పాల్గొన్నారు. దాదాపు ఆరేళ్లకు పైగా సాగటంతో పాటు మరో పదకొండేళ్ల ఫాలో అప్‌ తర్వాత ‘ఫిట్‌నెస్‌’ గురించి నిపుణులు చెబుతున్నదేమిటంటే... రోజులోని ఏ సమయంలోనైనా ఆయాసపడకుండా పది నిమిషాలు పరుగెత్తగలగడం తమ రోజువారీ పనులు చురుగ్గా చేసుకోగలగడం అవన్నీ పూర్తి చేశాక... సాయంత్రం ఏవైనా వినోద కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనాల్సి వస్తే అలిసిపోయాననే సాకు చెప్పకుండా వాటిలోనూ హుషారుగా పాల్గొనడం అనుకోని ఘటన (అన్‌ఫోర్‌సీన్‌ ఇన్సిడెంట్‌) ఏదైనా జరిగితే రోజంతా పనిచేసిన అలసటను సాకుగా తీసుకోకుండా దాన్ని చక్కదిద్దేందుకు ప్రయత్నం చేయడం... ఈ నాలుగు పనులూ సునాయాసంగా చేయగలిగితే వారు మంచి ఫిట్‌నెస్‌తో ఉన్నట్టేనన్నది నిపుణులు మాట.ఇదీ చదవండి: హైబీపీని అదుపులో పెట్టే పొటాషియమ్‌!

మన దేహంలో అనేక లవణాలు ఒక సమతులస్థాయిలో ఉండి జీవక్రియలకు దోహదపడుతుంటాయి. అందులో సోడియం, పొటాషియమ్‌ కీలకం. ఇందులో సోడియం ఉప్పు నుంచి వస్తుందన్న విషయం తెలిసిందే. ఈ మోతాదు పెరిగితే అది అధిక రక్తపోటుకు (హైబీపీకి) దారితీస్తుందన్నదీ చాలా మందికి తెలిసిన విషయమే. అయితే ఈ లవణాల్లో సోడియం బీపీని పెంచితే, పొటాషియమ్‌ దాన్ని తగ్గిస్తుంది. అందుకే ఉప్పు (సోడియం) తక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల రక్తపోటు తగ్గడంతో పాటు గుండె, రక్తనాళాల వ్యాధుల ముప్పు కూడా తగ్గుతుంది అన్న విషయం చాలాకాలంగా తెలుసు. అయితే... ఉప్పు తగ్గించడంతో పాటు పొటాషియం ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాలు తీసుకోవడం బీపీని అదుపులో ఉంచడంలో బాగా తోడ్పడతాయిని ఒక అమెరికన్‌ అధ్యయనంతో తేలింది. ఈ అధ్యయనం ‘ద అమెరికన్‌ జర్నల్‌ ఆఫ్‌ క్లినికల్‌ న్యూట్రిషన్‌’లో ప్రచురితమైంది. మన దేహంలో సోడియం, పొటాషియం రెండూ కలిసి పనిచేస్తాయి. అయితే చాలామంది ఉప్పు రూపంలో అవసరానికి మించి సోడియం తీసుకుంటుండగా, పొటాషియం మాత్రం సిఫార్సు చేసిన స్థాయిలో తీసుకోవడం లేదు. పొటాషియం తక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల సోడియం చేసే హానికర ప్రభావాలు మరింత పెరిగి, రక్తపోటు పెరగడానికి కారణమవుతుంటాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 128 కోట్లకు పైగా వ్యక్తులు హైబీపీతో బాధపడుతున్నారు. గుండె జబ్బులు, పక్షవాతం (స్ట్రోక్‌) రావడానికి ప్రధాన కారణాల్లో హైబీపీ ఒకటి. హైబీపీని అదుపులో ఉంచుకోవడమూ... తద్వారా గుండెజబ్బులూ, పక్షవాతం వంటి వాటిని నివారించుకోడానికి... ఉప్పు తగ్గించడమే కాకుండా, పొటాషియం ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాన్ని పెంచడంపైనా సమానంగా దృష్టి పెట్టాలంటూ పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. పొటాషియం హైబీపీని ఎలా అదుపు చేస్తుందంటే... పొటాషియం అన్నది శరీరంలోని అదనపు సోడియంను మూత్రం ద్వారా బయటకు పంపించడంలో సహాయపడుతుంది. అంతేకాదు, రక్తనాళాలను మరింతగా విప్పిపారేలా చేయడం ద్వారా రక్తపోటును తగ్గించడానికీ తోడ్పడుతుంది. పొటాషియం మోతాదులు ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల గుండె, రక్తనాళాల ఆరోగ్యమూ బాగుంటుందని అనేక అధ్యయనాల్లో తెలిసింది. వీటిల్లో పొటాషియం ఎక్కువ... పాలకూర వంటి తాజా ఆకుకూరలూ, టొమాటో, చిక్కుళ్ల వంటి కాయగూరలు, అరటిపండ్లు, ఆరెంజెస్‌ వంటి తాజాపండ్లు, పప్పులు, చిక్కుడు జాతి గింజలు, చేపలు, పాల ఉత్పత్తుల్లో పొటాషియమ్‌ ఎక్కువ. మన ఆహారంలో ఇవి తీసుకోవడం వల్ల పొటాషియమ్‌ మోతాదులు పెరిగి, సోడియమ్‌ దుష్ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తాయి. ఇదీ చదవండి: తరచూ గుండెల్లో మంటా..? జీఈఆర్‌డీ కావచ్చు!

హాయ్‌ డాక్టర్‌! నా వయసు ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాలు. నాకు ఒక సంవత్సరం వయసున్న పాప ఉంది. కనీసం మూడేళ్ల పాటు గర్భం రాకుండా ఉండేందుకు ఏం చేయాలి? కాపర్‌–టీ సురక్షితమేనా? దానివల్ల కొన్ని దుష్ప్రభావాలు వస్తాయని విన్నాను. అందుకే కాపర్‌–టీ వేయించుకోవడానికి కొంచెం భయంగా ఉంది. నా పరిస్థితికి ఏ గర్భనిరోధక పద్ధతి సరిపోతుంది?– సుశీల, వికారాబాద్‌.మూడేళ్ల పాటు గర్భధారణను వాయిదా వేయాలనుకుంటే, కాపర్‌–టీ మీకు ఒక మంచి ఎంపిక. అయితే మీ ఆరోగ్య పరిస్థితి, గత వైద్య చరిత్ర, ప్రస్తుతం ఉన్న సమస్యలు వంటి అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాతే ఇది మీకు సరిపోతుందా లేదా అనేది నిర్ణయించాలి. కాపర్‌–టీ సాధారణంగా సురక్షితమైన, అత్యంత ప్రభావవంతమైన గర్భనిరోధక పద్ధతుల్లో ఒకటి. ఇది గర్భాశయంలో అమర్చే చిన్న పరికరం. ఇందులో హార్మోన్లు ఉండవు. గర్భధారణను నివారించేందుకు ఇది నిరంతరం పనిచేస్తుంది. అందువల్ల ప్రతిరోజూ మాత్రలు వేసుకోవడం, తరచూ ఏదైనా గుర్తు పెట్టుకోవడం వంటి అవసరం ఉండదు. ముఖ్యంగా మరో బిడ్డకు కొంత విరామం ఇవ్వాలనుకునే మహిళలకు ఇది ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.తర్వాత కూడా కొనసాగించవచ్చుమళ్లీ గర్భం దాల్చాలని అనుకున్నప్పుడు వైద్యుల ద్వారా కాపర్‌–టీని తొలగించుకోవచ్చు. తొలగించిన తర్వాత సాధారణంగా సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యం తిరిగి వస్తుంది. ఇందులో మరో ప్రయోజనం ఏమిటంటే, కాపర్‌–టీకి హార్మోన్లు ఉండవు. కాబట్టి హార్మోన్ల ఆధారిత గర్భనిరోధక పద్ధతులను ఉపయోగించరాదని అనుకునేవారికి ఇది ఒక ప్రత్యామ్నాయం. కొన్ని రకాల కాపర్‌–టీలు మూడు నుంచి పది సంవత్సరాల వరకు పనిచేస్తాయి. అంటే మీరు కోరుకున్న మూడేళ్ల విరామం పూర్తయిన తర్వాత కూడా, అవసరాన్ని బట్టి దాన్ని కొనసాగించవచ్చు.ఎప్పుడు వేయించుకోవాలి?కాపర్‌–టీని నెలసరి సమయంలోనే తప్పనిసరిగా వేయించుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. గర్భం లేదని వైద్యులు నిర్ధారించిన తర్వాత, నెలసరి చక్రంలో తగిన సమయంలో అమర్చవచ్చు. ప్రసవం తర్వాత కూడా కాపర్‌–టీ వేయించుకోవచ్చు. అయితే ఎప్పుడు అమర్చాలి అనేది ప్రసవం జరిగిన విధానం, ప్రసవం తర్వాత మీ ఆరోగ్య పరిస్థితి వంటి అంశాలను బట్టి వైద్యులు నిర్ణయిస్తారు. అందుకే ముందుగా స్త్రీ వైద్య నిపుణులను సంప్రదించి, మీకు సరైన సమయం ఏదో తెలుసుకోవడం మంచిది.ప్రయోజనాలు..కాపర్‌–టీ గర్భధారణను నివారించడంలో తొంభై తొమ్మిది శాతానికి పైగా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. – ఒకసారి అమర్చిన తర్వాత నిరంతరం పనిచేస్తుంది. ప్రతిరోజూ మందులు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉండదు.హార్మోన్లు ఉండవు కాబట్టి హార్మోన్లను ఉపయోగించకూడదని అనుకునేవారికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.అవసరమైనప్పుడు వైద్యుల ద్వారా ఎప్పుడైనా తొలగించుకోవచ్చు.తొలగించిన తర్వాత సాధారణంగా సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యం తిరిగి వస్తుంది.తల్లిపాలు ఇస్తున్న మహిళలు కూడా సాధారణంగా కాపర్‌–టీని ఉపయోగించవచ్చు.దుష్ప్రభావాలు!కాపర్‌–టీ వల్ల ఉంటాయి... కానీ ప్రతి ఒక్కరికీ రావాల్సిన అవసరం లేదు.కాపర్‌–టీ వల్ల ముఖ్యంగా మొదటి మూడు నుంచి ఆరు నెలల్లో నెలసరి రక్తస్రావం ఎక్కువ కావచ్చు.నెలసరి ఎక్కువ రోజులు కొనసాగడం లేదా నెలసరి సమయంలో నొప్పి కొంత ఎక్కువగా అనిపించడం కూడా ఉండవచ్చు. అయితే చాలామంది మహిళల్లో ఈ మార్పులు కాలక్రమేణా తగ్గిపోతాయి.అరుదుగా కాపర్‌–టీ గర్భాశయం నుంచి బయటకు జారిపోవడం, అమర్చే సమయంలో గర్భాశయానికి గాయం కావడం లేదా ఇన్ఫెక్షన్‌ వంటి సమస్యలు రావచ్చు. ముఖ్యంగా చికిత్స చేయని లైంగికంగా సంక్రమించే ఇన్ఫెక్షన్‌ ఉన్నప్పుడు ఇన్ఫెక్షన్‌ వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.భయపడాల్సిన పనిలేదు..అయితే ఒక విషయం మాత్రం గుర్తుంచుకోవాలి. కాపర్‌–టీ వల్ల సంతానలేమి కలగదు. దాన్ని తొలగించిన తర్వాత సాధారణంగా సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యం తిరిగి వస్తుంది. అలాగే తల్లిపాలు ఇస్తున్న మహిళల్లోనూ ఇది సాధారణంగా పాల ఉత్పత్తిని తగ్గించదు. కాబట్టి కాపర్‌–టీ వల్ల దుష్ప్రభావాలు వస్తాయని విన్నంత మాత్రాన భయపడాల్సిన అవసరం లేదు.మీకు ముఖ్యంగా ఆలోచించాల్సిన విషయం కాపర్‌–టీ వల్ల వచ్చే నెలసరి మార్పులు మీకు ఇబ్బందిగా ఉంటాయా లేదా అన్నదే. అయితే, మీరు మరో మూడేళ్ల వరకు గర్భధారణను వాయిదా వేయాలనుకుంటున్నందున, మీ ఆరోగ్య పరిస్థితిని పరిశీలించిన తర్వాత కాపర్‌–టీతో పాటు ఇతర గర్భనిరోధక పద్ధతుల గురించి కూడా స్త్రీ వైద్య నిపుణులతో చర్చించండి. మీకు సరిపోయే పద్ధతిని కలిసి నిర్ణయించుకోవడం ఉత్తమం.- డా. కడియాల రమ్య, గైనకాలజిస్ట్‌ – ఆబ్‌స్టెట్రీషియన్‌, హైదరాబాద్‌ఇదీ చదవండి: టీవీకి అతుక్కుపోతే మెదడు ‘చిన్న’బోతుంది!?

సాక్షి, హైదరాబాద్‌: గ్రామీణ తెలంగాణ తాగి ఊగుతోంది... దేశంలోని పలు రాష్ట్రాలు, తెలంగాణలోని పట్టణ ప్రాంతాలతో పోలిస్తే తెలంగాణలోని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మద్యం వినియోగం ఎక్కువగా ఉందని జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే–6 నివేదిక వెల్లడించింది. ఇటీవల విడుదలైన ఈ నివేదిక ప్రకారం 2023–24 సంవత్సరాలకుగాను దేశంలోని ఎంపిక చేసిన రాష్ట్రాల్లో పలు ఆరోగ్య సూచీలు ఎలా ఉన్నాయన్న వివరాలు వెల్లడయ్యాయి. అందులో మద్యం వినియోగానికి సంబంధించిన పలు ఆసక్తికర విషయాలు ఉండడం గమనార్హం. ముఖ్యంగా దేశంలోనే సగటున అత్యధికంగా మద్యం సేవిస్తున్న రాష్ట్రాల్లో తెలంగాణ రెండో స్థానంలో నిలిచింది. అదే పెద్ద రాష్ట్రాల జాబితాలో మనమే ముందుండం విశేషం. అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌లో మద్యం వినియోగం 50 శాతానికి మించగా, ఆ తర్వాత తెలంగాణలోనే అత్యధికంగా 43.9 శాతం నమోదైంది. అంటే తెలంగాణలోని ప్రతి 100 మందిలో దాదాపు 44 మంది మద్యం వినియోగిస్తున్నారన్న మాట. ఈ గణాంకాలు గత ఎన్‌ఎఫ్‌హెచ్‌ఎస్‌–5 సర్వేతో పోల్చినా కొంత మేరకు పెరిగాయి. 2019–21 సంవత్సరాల కాలంలో తెలంగాణలో 43.4శాతం మందికి మద్యం అలవాటు ఉండగా, ఆ తర్వాతి కాలంలో మరో 0.5 శాతానికి పెరిగింది. అదే జాతీయ సగటును పరిశీలిస్తే 2019–21లో 18.7 శాతం మందికి మద్యం అలవాటు ఉండగా, 2023–24 సంవత్సరాల కాలంలో అది కేవలం 0.2 శాతం మాత్రమే పెరిగి 18.9 శాతానికి చేరుకుంది. అంటే గతంతో పోలిస్తే మద్యం వినియోగం పెరగడంలోనూ జాతీయ సగటు కంటే రెట్టింపు కంటే ఎక్కువగా తెలంగాణ రికార్డు సృష్టించడం గమనార్హం.పట్టణ ప్రాంతాల్లోనే తక్కువ పట్టణ ప్రాంతాల్లో కంటే తెలంగాణ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనే ఎక్కువ శాతం మంది మద్యం సేవిస్తున్నారని ఎన్‌ఎఫ్‌హెచ్‌ఎస్‌–6 గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. ఈ లెక్కల ప్రకారం పట్టణ ప్రాంతాల్లోని 15 ఏళ్ల కంటే ఎక్కువ వయసున్న పురుషుల్లో 36.3 శాతం మందికి ఈ అలవాటు ఉండగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని 46.6 శాతం మంది మద్యం వినియోగిస్తున్నారు. అంటే దాదాపు 10 శాతం కంటే ఎక్కువ మంది గ్రామీణ పురుషులు పట్టణ ప్రాంతాల్లోని పురుషుల కంటే ఎక్కువగా మందు తాగుతున్నారన్నమాట. ఇక స్త్రీల విషయానికి వస్తే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 8.6శాతం మంది మద్యం తీసుకుంటుంటే, పట్టణ ప్రాంతాల్లో కేవలం 2.8 శాతం మంది మహిళలు మాత్రమే మద్యం అలవాటు చేసుకున్నారని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ఇక, అనూహ్యంగా తెలంగాణలో హైదరాబాద్‌ దిగువ నుంచి మూడో స్థానంలో నిలిచింది. అంటే హైదరాబాద్‌ కంటే మరో రెండు జిల్లాల్లో మాత్రమే తక్కువగా మద్యం తాగుతున్నారని ఈ సర్వే నివేదిక వెల్లడించింది. ఆ జాబితాలో ఆదిలాబాద్, ఆసిఫాబాద్‌ జిల్లాలున్నాయి.

సాక్షి, హైదరాబాద్‌: రాష్ట్ర ఆరోగ్య పరిస్థితిలో ఒకవైపు మెరుగుదల కనిపిస్తుండగా.. మరోవైపు కొత్త సవాళ్లు పెరుగుతున్నాయి. పిల్లల్లో పోషకాహార లోపం కొంత తగ్గడం, ప్రసూతి సేవలు మెరుగుపడటం, ఆరోగ్య బీమా పరిధి పెరగడం వంటి సానుకూల పరిణామాలతోపాటు పెద్దల్లో మధుమేహం, అధిక బరువు, రక్తపోటు పెరుగుతున్నట్లు తాజాగా వెలువడిన 2023–24 జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే–6 (ఎన్‌ఎఫ్‌హెచ్‌ఎస్‌–6) వెల్లడించింది. సిజేరియన్‌ ఆపరేషన్లలో తెలంగాణ దేశంలోనే అత్యధిక వాటా గల దేశంగా ఉంది. రాష్ట్రంలో ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల్లో జరిగే ప్రసవాలలో 97.7 శాతం సిజేరియన్‌ ఆపరేషన్లే కావడం గమనార్హం. 2023–24 సర్వే గణాంకాలను 2019–21 ఎన్‌ఎఫ్‌హెచ్‌ఎస్‌–5తో పోలిస్తే రాష్ట్ర ఆరోగ్య రంగంలో చోటుచేసుకున్న మార్పులు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ప్రసూతి సేవల్లో భేష్‌.. ప్రసూతి సేవల్లో తెలంగాణ గణనీయమైన పురోగతి సాధించింది. గర్భం తొలి మూడు నెలల్లో వైద్య పరీక్షలు చేయించుకున్న మహిళలు 88.5 నుంచి 89.6 శాతానికి , కనీసం నాలుగు ప్రసవ పూర్వ పరీక్షలు పొందిన వారు 70.4 నుంచి 80.3 శాతానికి పెరిగారు. గర్భిణుల్లో కనీసం 100 రోజులు ఐరన్‌–ఫోలిక్‌ యాసిడ్‌ మాత్రలు తీసుకున్న వారి వాటా 57.9 నుంచి 81 శాతానికి , 180 రోజులు తీసుకున్న వారు 34.4 నుంచి 55.7 శాతానికి పెరిగారు. సంస్థాగత ప్రసవాలు 97 నుంచి 98.8 శాతానికి , నైపుణ్యం కలిగిన వైద్య సిబ్బంది సమక్షంలో జరిగిన ప్రసవాలు 93.6 నుంచి 97.7 శాతానికి పెరిగాయి. అయితే సిజేరియన్‌ ప్రసవాలు 60.7 నుంచి 62.2 శాతానికి పెరగడం ఆందోళన కలిగించే అంశం. ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల్లో సిజేరియన్ల వాటా 83.9 శాతం, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో 48.1 శాతం గా ఉంది. పిల్లల పోషణలో మెరుగుదల 5 ఏళ్లలోపు పిల్లల్లో ఎదుగుదల లోపం (స్టంటింగ్‌) గత సర్వేలో 33.1 శాతం ఉండగా తాజా సర్వేలో 27 శాతానికి తగ్గింది. బరువుకు తగ్గ ఎత్తు లోపం (వేస్టింగ్‌) 21.7 నుంచి 16.9 శాతానికి తగ్గింది. తక్కువ బరువు పిల్లలు 31.8 నుంచి 27.8 శాతానికి తగ్గారు. పిల్లల్లో అధిక బరువు కూడా 1.3 నుంచి 1.2 శాతానికి తగ్గింది. అయితే చిన్నారులకు సరైన ఆహారం అందించడంలో పరిస్థితి ఇంకా ఆందోళనకరంగానే ఉంది. 6–23 నెలల పిల్లల్లో తగిన ఆహారం పొందుతున్న వారి వాటా 15.3 శాతం మాత్రమే. తల్లిపాలు ఇచ్చే పిల్లల్లో ఇది 15.8 శాతం , తల్లిపాలు ఇవ్వని పిల్లల్లో 12.4 శాతం గా ఉంది. మధుమేహం, ఊబకాయం పెరుగుదల రాష్ట్రంలో అసంక్రమిత వ్యాధుల భారం పెరుగుతున్నట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. అధిక రక్తచక్కెర లేదా మధుమేహ నియంత్రణ మందులు వాడుతున్న మహిళలు 19.6 శాతం ఉండగా, గత కుటుంబ సర్వేలో ఇది 14.7 శాతం. పురుషుల్లో ఈ వాటా 18.1 నుంచి 24.5 శాతానికి పెరిగింది. అత్యధిక రక్తచక్కెర స్థాయి ఉన్న పురుషులు 13.3 శాతం , మహిళలు10 శాతంగా నమోదయ్యారు. అధిక బరువు లేదా ఊబకాయం ఉన్న మహిళలు 30.1 నుంచి 36.3 శాతానికి , పురుషులు 32.4 నుంచి 35.5 శాతానికి పెరిగారు. మరోవైపు సాధారణం కంటే తక్కువ బీఎంఐ(బాడీమాస్‌ ఇండెక్స్‌) ఉన్న మహిళలు 18.8 నుంచి 17.7 శాతానికి , పురుషులు 16.3 నుంచి 14.9 శాతానికి తగ్గారు. అధిక రక్తపోటు లేదా దానికి మందులు వాడుతున్న మహిళలు 24.2 శాతం, పురుషులు 28.2 శాతంగా ఉన్నారు. మహిళల్లో పెరిగిన విద్య, ఆర్థిక సాధికారత 10 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సంవత్సరాలు చదివిన మహిళలు 45.5 నుంచి 51.1 శాతానికి, పురుషులు 61.2 నుంచి 65 శాతానికి పెరిగినట్లు కుటుంబసర్వే చెబుతోంది. ఇంటర్నెట్‌ ఉపయోగించిన మహిళల వాటా 26.5 నుంచి 64.8 శాతానికి పెరగడం గణనీయమైన మార్పు. స్వయంగా ఉపయోగించే బ్యాంకు ఖాతా ఉన్న మహిళలు 84.4 నుంచి 92.3 శాతానికి , గత ఏడాదిలో పని చేసి నగదు రూపంలో పారితోషికం పొందిన మహిళలు 45.1 నుంచి 53.2 శాతానికి పెరిగారు. 18–49 ఏళ్ల వివాహిత మహిళల్లో జీవిత భాగస్వామి నుంచి హింసను ఎప్పుడైనా ఎదుర్కొన్న వారి వాటా 37.2 నుంచి 30.8 శాతానికి తగ్గింది. 15 ఏళ్లు పైబడిన పురుషుల్లో పొగాకు వినియోగం 36.3 నుంచి 21.1 శాతానికి తగ్గగా, మహిళల్లో 5.6 నుంచి 5.9 శాతానికి మారింది. రాష్ట్రంలో ఆరోగ్య బీమా లేదా ఆరోగ్య ఆర్థిక రక్షణ పరిధిలో ఉన్న కుటుంబాలు 69.2 నుంచి 82.2 శాతానికి పెరిగాయి. విద్యుత్‌ సౌకర్యం ఉన్న కుటుంబాల వాటా 99.6 నుంచి 98.6 శాతానికి , మెరుగైన తాగునీటి వనరు ఉన్న కుటుంబాలు 98.7 నుంచి 98.2 శాతానికి స్వల్పంగా మారాయి. అయోడైజ్డ్‌ ఉప్పు వినియోగించే కుటుంబాలు 95.8 నుంచి 98.7 శాతానికి పెరిగాయి.

కొత్త వాళ్లను కలవాలంటే భయం.. నలుగురిలో మాట్లాడాలంటే టెన్షన్‌.. చివరకు ఫోన్‌ చేతిలో పెట్టుకుని పక్కకు తప్పుకోవడం! ఇలా తెలియకుండానే చేసే కొన్ని అలవాట్లు ఆందోళనను మరింత పెంచుతాయని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే, ఆ భయాన్ని గుర్తించి చిన్నచిన్న మార్పులు చేసుకుంటే.. మరింత ధైర్యంగా మారొచ్చట!కొత్తవాళ్లను కలవడం, నలుగురిలో మాట్లాడటం, గ్రూపుల్లో కలవడం కొందరికి చాలా కష్టంగా అనిపిస్తుంది. ఇతరులు తమ గురించి ఏమనుకుంటారోననే భయం వెంటాడుతుంటుంది. దీంతో మాట్లాడకుండా ఉండటం, చిన్న సమాధానాలకే పరిమితం కావడం, గ్రూపులకు దూరంగా ఉండటం వంటి అలవాట్లు పెరుగుతాయి. అయితే, ఇవి క్రమంగా సామాజిక ఆందోళనను మరింత పెంచే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. సాధారణంగా కొత్త పరిస్థితుల్లో కొంత సిగ్గు, ఆందోళన ఉండటం సహజమే. అయితే ఆ భయం కారణంగా చదువు, ఉద్యోగం, స్నేహాలు, రోజువారీ పనులకు దూరమైతే దాన్ని సీరియస్‌గా తీసుకోవాలి.అలాగే, సామాజిక ఆందోళన ఉన్నవారు ఇతరులతో మాట్లాడేటప్పుడు తమ ముఖం ఎర్రబడుతుందా, తాము సరిగ్గా మాట్లాడుతున్నామా, ఎదుటివారు ఏమనుకుంటున్నారో అంటూ తమపైనే ఎక్కువగా దృష్టి పెడుతుంటారు. దీంతో, ఎదురుగా ఉన్న వ్యక్తి లేదా జరుగుతున్న సంభాషణపై దృష్టి పెట్టలేకపోతారు. ఫోన్‌ చూస్తూ ఉండటం, గ్రూపులో అంచున నిలబడటం, ఎప్పుడూ తెలిసిన వ్యక్తి పక్కనే ఉండటం, ముందుగానే ప్రతి మాటను సిద్ధం చేసుకోవడం వంటి వాటిని ‘సేఫ్టీ బిహేవియర్స్‌’గా ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. దీంతో, ఇవి ఆ క్షణంలో భయాన్ని తగ్గించినట్లు అనిపించినా.. అదొక మానసిక వ్యాధిగా పెరుగుతూనే ఉంటుందంటున్నారు.అయితే, భయపడే పరిస్థితులను పూర్తిగా తప్పించుకోవడం కంటే వాటిని క్రమంగా ఎదుర్కోవడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఉదాహరణకు.. ఒక గ్రూపులో చిన్న ప్రశ్న అడగడం, సంభాషణలో ఒక మాట చెప్పడం వంటి చిన్న ప్రయత్నాలతో మొదలుపెట్టొచ్చు. మనం ఊహించినంత ప్రతికూలంగా ఎదుటివారు స్పందించకపోవచ్చని స్వయంగా గమనించడంతో భయం తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.ఈ క్రమంలో తనపై తాను ఎక్కువగా దృష్టి పెట్టడం మానేసి.. ఎదుటివారు చెప్పే మాటలు, చుట్టూ ఉన్న పరిస్థితులపై దృష్టి పెట్టాలని నిపుణులు అంటున్నారు. అలాగే, మాట్లాడిన తర్వాత ‘నేను ఏదైనా తప్పుగా చెప్పానా?’ అంటూ పదేపదే ఆలోచిస్తూ బాధపడటం కూడా తగ్గించుకోవాలంటున్నారు.అలాగే, ఆందోళన తీవ్రంగా ఉంటే వైద్యులను సంప్రదించడం ముఖ్యమని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. కాగ్నిటివ్‌ బిహేవియరల్‌ థెరపీ (CBT) వంటి మాట్లాడే చికిత్సలు సామాజిక ఆందోళనను ఎదుర్కోవడంలో ఉపయోగపడతాయి. అయితే, మార్పు ఒక్కరోజులో రాదు. చిన్నచిన్న సామాజిక సందర్భాల్లో పాల్గొనడం, ఇతరులతో మాట్లాడేందుకు ప్రయత్నించడం, తప్పులు జరిగినా వాటిని పెద్ద విషయంగా భావించకపోవడంలాంటి వాటితో క్రమంగా ధైర్యం పెంచుకోవచ్చు. దీంతో, మనసులోని భయంతో పూర్తిగా తప్పించుకోవడం కంటే.. దాన్ని అర్థం చేసుకుని నెమ్మదిగా ఎదుర్కోవడం దైనందిన జీవితాన్ని మెరుగుపరచడంలో సహాయపడుతుందని వైద్య నిపుణుల సూచన.ఇదీ చదవండి: మేయర్‌గా ఉంటూనే మెటర్నిటీ లీవ్‌.. ఏకంగా TIME100లో చోటు!

నటి, సోషల్‌మీడియా యాక్టివిస్ట్‌ స్వరా భాస్కర్‌ రాజకీయనాయకుడు ఫహద్‌ అహ్మద్‌ను వివాహం చేసుకుని అభిమానులకు పెద్ద షాక్‌ ఇచ్చిన సంగతి తెలిసిందే. ఈ దంపతులకు మూడేళ్ల కుమార్తె ఉంది. వివాహానికి ముందు నుంచే వీరిద్దరు చాలామంచి స్నేహితులుగా ఉండేవారు. అయితే వీరేంద్ర సెహ్వాగ్ హోస్ట్ చేస్తున్న ప్రైమ్ వీడియో రియాలిటీ షో 'రైజ్ అండ్ ఫాల్ 2'లో పోటీదారుగా ఉన్న స్వరా ఒక తాజా ఎపిసోడ్‌ తన వ్యక్తిగతానికి సంబంధించి కొన్ని షాకింగ్‌ విషయాలు వెల్లడించారు. ఫహద్‌ను వివాహం చేసుకునే ముందే తాను రెండుసార్లు ఐవీఎఫ్‌కి ట్రై చేసి విఫలమైనట్లు వెల్లడించారు. అలాగే తన వివాహం, ప్రెగ్నెన్సీ రెండు శుభావార్తలు ఒకేసారి తన జీవితంలోకి వచ్చాయని పేర్కొంది. ఆ షోలో తన పోటీదారు ప్రియాంక చాహర్‌ చౌదరితో మాట్లాడుతున్నప్పుడూ స్వరా ఈ విషయాలు పంచుకుంది. తాను ఐవీఎఫ్‌ ద్వారా బిడ్డను కనడం, సింగిల్‌ మదర్‌గా ఉండటం గురించి తన పేరెంట్స్‌ని ఎలా ఒప్పించిందో గుర్తుచేసుకుంది. పెళ్లి చేసుకునే ఆలోచన లేదని, అందుకే ఐవీఎఫ్‌ ద్వారా బిడ్డను పొందాలనుకుంటున్నట్లు తల్లిదండ్రులకు తెలిపి ఒప్పించే ప్రయత్నం చేసినట్లు వెల్లడించింది. అయితే వాళ్లు మొదట షాక్‌కి గురయ్యారని, ఆ తర్వాత తన నిర్ణయానికి మద్దతిచ్చారని చెప్పుకొచ్చింది. అలాగే భారత్‌ వంటి దేశాల్లో ఇది కాస్త సవాలుతో కూడిన నిర్ణయమని కూడా తన పేరెంట్స్‌ హెచ్చరించినట్లు తెలిపింది. తనకు ఒక బిడ్డ, కుటుంబం కావాలని ఉండేదని, అందుకే అనామిక స్పెర్మ్‌ బ్యాంక్‌ దాత ద్వారా రెండుసార్లు ఐవీఎఫ్‌ చేయించుకున్నా, కానీ ఫెయిలైందని పేర్కొంది. తాను మరోసారి ప్రయత్నించేలోపే స్వరా ఫహద్‌ అహ్మద్‌ని కలవడం అతడితో డేటింగ్‌ వెళ్లడం, ప్రెగ్నెంట్‌ అవ్వడం చకచక జరిగిపోయాయని చెప్పుకొచ్చింది. కేవలం రెండు మూడు నెలలకే ప్రెగ్నెంట్‌ అయినట్లు తెలిపింది. ఆ తర్వాత కోర్టులో అధికారికంగా రిజిష్టర్‌ మ్యారేజ్‌ చేసకున్నట్లు తెలిపింది. అందువల్ల వివాహం, గర్భవతి అవ్వడం వంటి రెండు శుభవార్తలు ఒకేసారి తన జీవితంలోకి వచ్చాయని చెప్పుకొచ్చింది. కాగా, నటి స్వరా భాస్కర్‌ రాజకీయనాయకుడు ఫహద్‌ అహ్మద్‌ని జనవరి 2020లో ఒక నిరసన ర్యాలీలో కలుసుకున్నారు. మొదట్లో వీరిద్దరు స్నేహితులుగా ఉండేవారు. ఆ తర్వాత 2022 చివరలో డేటింగ్‌ ప్రారంభించారు. అనంతరం ఫిబ్రవరి16, 2023న కోర్టులో వివాహం చేసుకున్నారు. ఆ తర్వాత 2023లో సంప్రదాయ పద్ధతిలో వేడుకలు జరుపుకున్నారు. వివాహం జరిగిన తొమ్మిది నెలలకే సెప్టెంబర్‌ 23, 2023న రాబియా అనే కుమార్తెకు జన్మనిచ్చింది. View this post on Instagram A post shared by BollywoodNow (@bollywoodnow) ఇదీ చదవండి: ఫ్లైట్‌ అటెండెంట్‌గా 12 ఏళ్ల చిన్నారి..! ఎట్టకేలకు నెరవేరిన కల..)

బ్లాక్‌ కాఫీ, గ్రీన్‌ టీ రెండు ఆరోగ్యానికి మంచివే. ఈ రెండింటిని పాలు, క్రీమ్‌ లేదా ఫ్లేవర్డ్‌ సిరప్‌లు, చక్కెర వంటి కలిపి తాగితే ప్రయోజనాలన్నీ శూన్యం అని చెబుతుంటారు నిపుణులు. ఆరోగ్య ప్రయోజనాలకు సంబంధించి.. ఈ రెండు కీలకపాత్రే పోషించే పానియాలే. అయితే మధుమేహం, బరువు రెండింటిని నియంత్రణలో ఉంచడానికి ఈ రెండిటిలో ఏది బెస్ట్‌ అని అంటే మాత్రం..!.యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు అధికంగా, కేలరీలు తక్కువగా ఉండే బ్లాక్‌ కాఫీ ఇన్సులిన్‌ పనితీరుని మెరుగుపరిచి, టైప్‌2 మధుమేహం వచ్చే ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది. మరోవైపు గ్రీన్‌ టీ కాటెచిన్‌లకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది కూడా కొవ్వును తగ్గించి బరువు నిర్వహణకు ఉపయోగపడుతుంది. మరి అలాంటప్పుడు బరువు, షుగర్‌ రెండింటిని తగ్గించడాని ఏది సహాయపడుతుందంటే..బ్లాక్ కాఫీ వల్ల కలిగే లాభాలు:కాఫీలోని కెఫీన్ డోపమైన్, నోర్‌పినెఫ్రిన్‌లను పెంచుతుంది. దీనివల్ల ఏకాగ్రత, జ్ఞాపకశక్తి మెరుగుపడుతుంది. మానసికంగా చురుగ్గా ఉంటారు. దీనిలో యాంటీఆక్సిడెంట్లు పుష్కలంగా ఉంటాయి. ఇవి శరీరంలో వాపుని తగ్గించి ఆక్సీకరణ ఒత్తిడిని ఎదుర్కోవడానికి సహాయపడతాయి.కాఫీలోని కెఫీన్ జీవక్రియ రేటును పెంచుతుంది. దీనివల్ల ఎక్కువ కేలరీలు ఖర్చవుతాయి. తద్వారా బరువు తగ్గడానికి లేదా నియంత్రణకు సహాయపడుతుంది.కెఫీన్ అడ్రినలిన్ స్థాయిలను పెంచడం ద్వారా శారీరక పనితీరును, ఓర్పును మెరుగుపరుస్తుంది.అంతేగాదు కొన్ని పరిశోధనల ప్రకారం.. క్రమం తప్పకుండా కాఫీ తాగడం వల్ల టైప్ 2 మధుమేహం, పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి, కాలేయ వ్యాధి వంటి వ్యాధుల ప్రమాదం తగ్గే అవకాశం ఉంది.గ్రీన్ టీ వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు:గ్రీన్ టీలో కాటెచిన్స్ అనే ఒక రకమైన యాంటీఆక్సిడెంట్ ఉంటుంది. ఇది వాపు తోపాటు మొత్తం ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడుతుంది.ఇది జీవక్రియను పెంచుతుంది, కొవ్వు ఆక్సీకరణను ప్రోత్సహిస్తుందని పరిశోధనల్లో తేలింది. అంటే బరవు తగ్గేందుకు చక్కగా ఉపకరిస్తుందని అర్థం. గ్రీన్ టీలోని కెఫీన్, ఎల్-థియానైన్ అనే అమైనో ఆమ్లం డిమెన్షియా బారిన పడకుండా చేసి ఏకాగ్రతను పెంచడమే కాకుండా మానసిక స్థితిని ఉత్తేజంగా ఉంచుతాయి.ఇది కూడా కొన్ని పరిశోధనల ప్రకారం, ఇన్సులిన్ పనితీరుని మెరుగుపరిచి, రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను తగ్గిస్తుంది.గ్రీన్ టీ మొత్తం కొలెస్ట్రాల్‌ తోపాటు ముఖ్యంగా LDL (చెడు) కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది. అదే సమయంలో LDL కణాలను ఆక్సీకరణం నుంచి కాపాడుతుంది.రెండిటిలో ఏది మంచిదంటే..మధుమేహం కోసం..షుగర్‌ని తగ్గించడంలో రెండు మంచి పాత్రే పోషిస్తాయని అంటున్నారు నిపుణులు. బ్లాక్‌ కాఫీ తాగితే టైప్‌2 మధుమేహం వచ్చే ప్రమాదం తగ్గితే..గ్రీన్‌ టీ వల్ల ఇన్సులిన్‌ పనితీరు మెరుగుపడుతుంది, అలాగే ఇన్సులిన్‌ నిరోధకతను తగ్గిస్తుంది.బరువు తగ్గడం కోసంబ్లాక్‌ కాఫీ, గ్రీన్‌ టీ బరువుని తగ్గిచడంలో రెండు సమర్థవంతంగానే ఉంటాయట. బ్లాక్‌ కాఫీ స్వల్పకాలంలో ఆకలిని అణిచివేసి, కేలరీలను గరిష్టంగా దహించడానికి అద్భుతంగా ఉపయోగపడుతుందని చెబుతున్నారు నిపుణులు. మరోవైపు గ్రీన్‌ టీ ఉదరంలోని అంతర్గత కొవ్వుని లక్ష్యంగా చేసుకుని కొవ్వు ఆక్సీకరణను మెరుగుపరుస్తుందట. ఏది తీసుకోవాలంటే..వ్యక్తుల ప్రాధాన్యత అనుసరించి.. తీవ్రమైన వ్యాయామాలు చేసే వాళ్ల అయితే తక్షణ శక్తి పెరుగుదల కోసం బ్లాక్‌ కాఫీ తీసుకుంటే మేలని అంటున్నారు నిపుణులు.అలాకాదు రోజంత తేలికపాటి కొవ్వుని కరిగించేలా.. రక్తంలోని చక్కెర నిర్వహణకు ప్రభావంతంగా ఉండేది కావాలంటే..గ్రీన్‌ టీ ఎంచుకుంటే సరి అని చెబుతున్నారు నిపుణులు. చాలామటుకు వ్యక్తిగత ప్రాధాన్యతలు, ఆరోగ్య సమస్యలను అనుసరించి సమతుల్య ఆహారంలో భాగంగా చేసుకుంటే మంచిదని చెబుతున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు.గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే ఇచ్చాం. పూర్తి వివరాకలు వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. ఇదీ చదవండి:

గర్భవతులు వేగంగా నడవకూడదు, పరుగెత్తకూడదు.. ఎక్కువ శ్రమ చేయకూడదు అంటుంటారు. అలాంటి ఆలోచనలను, మాటలను బ్రేక్‌ చేస్తూ ఏడునెలల గర్భంతో కఠినమైన హైరాక్స్‌ రేస్‌ను ఛాలెంజింగ్‌గా తీసుకొని పూర్తి చేసింది 37 ఏళ్ల జెన్నీఫర్‌. గర్భవతులు కూడా కఠినమైన వ్యాయామాలు చేయవచ్చు అని నిరూపించింది. ఆమె ఫిట్‌నెస్‌ ప్రెగ్నెన్సీ గురించి కొందరు అభినందించగా, మరికొందరు విమర్శిస్తున్నారు. కొందరు ప్రశ్నలు అడుగుతున్నారు. గర్భధారణ సమయంలో వ్యాయామాలు, రేస్‌ల్లో పాల్గొనవచ్చా?! నిపుణులు ఏమంటున్నారంటే...పదిహేనేళ్లుగా ఫిట్‌నెస్‌ రంగంలో కొనసాగుతున్న జెన్నీఫర్‌ పుట్టి పెరిగింది కోల్‌కతాలో. ఫిట్‌నెస్‌ స్టూడియోని నడుపుతూ కోచ్‌గా కూడా వ్యవహరిస్తోంది. ఇప్పటివరకు కఠినమైన ‘హైరాక్స్‌’ రేసులో ఐదుసార్లు పాల్గొంది. ఈ రేస్‌ రన్నింగ్, కఠినమైన జిమ్‌ వర్కౌట్స్‌తో కలిపి ఉంటుంది.ఇందులో 8 కిలోమీటర్ల రన్నింగ్‌తో పాటు 8 రకాల ఫిట్‌నెస్‌ ఛాలెంజ్‌లను పూర్తి చేయాలి. దీనిలో రోయింగ్, స్లైడ్‌ పుష్‌లు, బర్ఫీ బ్రాడ్‌ జంప్స్, పెద్ద పెద్ద బరువులు మోసుకుంటూ నడవడం, పరుగెత్తడం, ఆ వెంటనే బరువులతో మళ్లీ వర్కౌట్స్‌ చేయడం.. ఇలా ఈ రేస్‌ కొనసాగుతుంది. ఇటీవల ముంబైలో జరిగిన ఈ హైరాక్స్‌ రేసులో ఏడునెలల గర్భంతో జెన్నీఫర్‌ పాల్గొనడమే కాకుండా, అనుకున్న టైమ్‌లో సవాల్‌ను పూర్తిచేసి వార్తల్లో నిలిచింది.వ్యక్తిని బట్టి మారుతాయి..''ప్రెగ్నెన్సీ రోజుల్లో చురుగ్గా ఉండటం వల్ల సాధారణ ప్రసవం అయ్యే అవకాశం ఉంది. వారంలో 150 నిమిషాలు ఏరోబిక్‌ వ్యాయామాలు చేయవచ్చు. వాకింగ్, స్విమ్మింగ్, తక్కువ శ్రమ ఉండే వ్యాయామాలు, యోగా చేయడం మంచిదే. ప్రీ నేటల్‌ ఎక్సర్‌సైజులు, అలాగే ప్రసవం జరిగే చివరి వారాల్లో పెల్విక్‌ ఫ్లోర్‌ వ్యాయామాలు కూడా చెబుతాం. అయితే, అది కూడా ఆ మహిళ ఆరోగ్యం, గర్భధారణ పరిస్థితి, గతంలో ఆమెకు ఉన్న ఫిట్‌నెస్‌ స్థాయి, రక్తస్రావం అవడం, గర్భస్రావాల రిస్క్, ప్లాసెంటా స్థాయి, యుటెరస్‌ లో లేయరింగ్‌ ... ఇవన్నీ పరిగణలోకి తీసుకొని సూచనలు చేస్తాం.''– డాక్టర్‌ శిరీషారెడ్డి, గైనకాలజిస్ట్‌అవగాహన తప్పనిసరి..''గర్భం దాల్చినా, అనారోగ్యం ఉన్నా... వ్యాయామం లేదా ఇతరత్రా ఫిట్‌నెస్‌ కాంటెస్ట్‌లలో పాల్గొనవచ్చు. అయితే ప్రెగ్నెంట్‌ అవక ముందు కూడా తగినంత ప్రాక్టీస్‌ ఉండాలి. అలా కాకుండా ఎవరో చేశారు కదా అని తామూ చేయవచ్చునని అనుకోకూడదు. నటి సమంత మయోసైటిస్‌ని ఎదుర్కొన్నారు. ఆ వ్యాధితో పోరాడుతూ కూడా వ్యాయామం మానలేదు.ప్రస్తుతం ప్రెగ్నెంట్‌ అయ్యారు కూడా. ఆఫీస్‌ వర్క్‌ ఎంత రొటీన్‌గా చేస్తామో.. అలాగే ప్రెగ్నెన్సీ తర్వాత కూడా యోగా, మారథాన్‌ రన్నింగ్, స్విమ్మింగ్, ... వంటివి చేయవచ్చు. దీని వల్ల అదనపు లాభం ఏమిటంటే కడుపులో ఉన్న బిడ్డకు కూడా శిక్షణ ఇవ్వవచ్చు. అయితే గైనకాలజిస్ట్‌ , ఫిట్‌నెస్‌ ట్రై నర్‌ల పర్యవేక్షణ, సలహా సంప్రదింపులు కూడా అవసరమే.''– సౌమ్య కస్తూరి, ఫిట్‌నెస్‌ కన్సల్టెంట్, ఫిజియో థెరపిస్ట్‌ గర్భవతుల్లో ఎవరు జాగ్రత్తగా ఉండాలంటే... జెన్నీని స్ఫూర్తిగా తీసుకొని ఆరోగ్యంగా, చురుగ్గా ఉండటానికి ప్రయత్నించడం మంచిదే. కానీ, ఆమెలా ప్రతి గర్భిణీకీ అదే తరహా వ్యాయామం సాధ్యమవుతుందని కాదు. గర్భధారణకు ముందు నుంచే ఫిట్‌నెస్‌ ట్రైనింగ్‌ చేస్తున్న మహిళ శరీరం, మొదటిసారి వ్యాయామం మొదలుపెట్టే మహిళ శరీర సామర్థ్యం ఒకేలా ఉండదు.హైరాక్స్‌ రేస్‌లో జెన్నీఫర్‌హైరిస్క్‌ ప్రెగ్నెన్సీ, కొన్ని ప్లాసెంటా సమస్యలు, నిర్దిష్ట రక్తపోటు సమస్యలు, ప్రీ టర్మ్‌ లేబర్‌ పెయిన్స్, నిరంతర బ్లీడింగ్‌.. వంటి పరిస్థితుల్లో వ్యాయామంపై వైద్యుల ప్రత్యేక సూచన తప్పనిసరి.గర్భవతులకు ఓ మోస్తరు శారీరక కదలికలు ఉండాలి. వ్యాయామం, యోగా చేస్తుండగా బ్లీడింగ్, కడుపునొప్పి, ఛాతీనొప్పి, తల తిరగడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, పిండం కదలికలు తగ్గడం వంటి లక్షణాలు ఏవి కనిపించినా వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి.కాపీ క్యాట్‌ కావద్దు..సెలబ్రిటీలు లేదా ఫిట్‌నెస్‌ ఇన్‌ ఫ్లుయెన్సర్లు గర్భధారణ సమయంలో చేసే వర్కౌట్స్‌ను చూసి వాటిని అనుసరించడం సరికాదు. నిపుణుల సూచన కూడా ఇదే. ప్రెగ్నెన్సీ ఫిట్‌నెస్‌ అనేది ఎవరికి వారికి పూర్తిగా వ్యక్తిగతమైనది. ఒకరికి వాకింగ్‌ సరిపోవచ్చు. మరొకరికి స్విమ్మింగ్‌ లేదా తేలికపాటి స్ట్రెంగ్త్‌ ట్రైనింగ్‌ వ్యాయామాలు సరిపోవచ్చు.ఇప్పటికే ఫిట్‌గా ఉన్న మహిళకు కొన్ని మోడర్న్‌ వ్యాయామాలను మార్పులతో కొనసాగించే అవకాశం ఉండొచ్చు. కానీ ప్రతి సందర్భంలోనూ తల్లి, బిడ్డ ఆరోగ్య పరిస్థితే ఇందులో ప్రధానమైనది. గర్భంతో ఉన్నప్పుడు కూడా చురుకుగా ఉండటానికి ప్రయత్నించాలి. అంతేకానీ సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకోవాలనే ఒత్తిడి సరైనది కాదు.గర్భంతో ఉన్నప్పుడు చురుగ్గా ఉండటానికి ఇలాంటి వార్తలను స్ఫూర్తిగా తీసుకోవచ్చు. కానీ, ఎవరో చేశారు కదా అని ప్రతి గర్భిణీ అదే స్థాయిలో వ్యాయామం చేయాలనుకోవడం సరైనది కాదు. ప్రెగ్నెన్సీ ఫిట్‌నెస్‌లో ‘ఎంత ఎక్కువ వ్యాయామాలు చేశాం’ అనేది కాదు.. ‘మన శరీరానికి ఆ వ్యాయామం ఎంత సురక్షితం’ అనేదే గ్రహించాలి.– నిర్మలారెడ్డి, సాక్షి ఫీచర్స్‌ ప్రతినిధిఇదీ చదవండి: ఐటీ ఉద్యోగం వదలి ఆటో డ్రైవర్‌గా మహిళా టెకీ..!

సాక్షి, హైదరాబాద్‌ : గుండె ఆరోగ్యం కేవలం వ్యాయామశాలలో చేసే కసరత్తులపైనే కాకుండా రోజంతా మనం గడిపే జీవన విధానంపై ఆధారపడి ఉంటుందని తాజా అధ్యయనాల్లో వెల్లడైంది. రోజూవారీ దినచర్యలో చిన్న అలవాట్లను మార్చుకోవడం ద్వారా గుండెను ఆరోగ్యంగా, చురుగ్గా ఉంచుకోవచ్చని.. వారానికి కనీసం 150 నిమిషాల సాధారణ శారీరక శ్రమ చాలా అవసరమని యూరోపియన్‌ హార్ట్‌ జర్నల్‌ స్టడీ పేర్కొంది. ముఖ్యంగా రోజువారీ కూర్చునే సమయంలో కేవలం 4 నుంచి 13 నిమిషాలను చురుకైన నడక లేదా మెట్లు ఎక్కడం వంటి మధ్యస్థ–తీవ్రత కలిగిన పనులతో భర్తీ చేస్తే గుండె ఆరోగ్యంలో (కొలెస్ట్రాల్, బాడీ మాస్‌ ఇండెక్స్, బ్లడ్‌ షుగర్‌ స్థాయిలు తగ్గడం) సానుకూల మార్పులు వస్తాయని తెలిపింది. మరోవైపు రోజుకు 10.6 గంటల కంటే ఎక్కువ సమయం కూర్చొనే వ్యక్తులు రోజూ వ్యాయామం చేస్తున్నప్పటికీ వారిలో గుండె వైఫల్యం, గుండె జబ్బుల వల్ల మరణించే ప్రమాదం పెరుగుతుందని అమెరికన్‌ కాలేజ్‌ ఆఫ్‌ కార్డియాలజీ నివేదిక హెచ్చరించింది. నిద్రలేమి, అర్ధరాత్రి భోజనం చేయడం, ఎక్కువ సమయం కదలకుండా కూర్చోవడం వంటి రోజువారీ చిన్న తప్పులు గుండె ధమనుల పనితీరును దెబ్బతీస్తాయని యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ కాలిఫోర్నియా, సెంటర్స్‌ ఫర్‌ డిసీజ్‌ కంట్రోల్‌ పరిశీలనలో వెల్లడైంది.గుండె పనితీరును మెరుగుపరుచుకోవడానికి వైద్య నిపుణులు సూచించిన 6 సులభమైన రోజువారీ మార్గాలు1. ఉదయం నిద్ర లేవగానే 1–2 గ్లాసుల గోరువెచ్చని నీరు తాగాలి. ఇది రక్త ప్రసరణను మెరుగుపరుస్తుంది. అలాగే ఉదయం ఎండలో కాసేపు గడపడం వల్ల లభించే విటమిన్‌–డీ గుండె పనితీరుకు సహాయపడుతుంది.2 మధ్యాహ్న భోజనం తర్వాత 5–10 నిమిషాలు నెమ్మదిగా వజ్రాసనంలో కూర్చోవాలి లేదా చిన్నగా నడవాలి. ఇది జీర్ణక్రియకు, గుండెకు మంచిది. ఆఫీసులో పనివేళల్లో గంటల తరబడి కూర్చోకుండా ప్రతి 45 నిమిషాలకు ఒకసారి లేచి 2 నిమిషాలు నడవాలి. రోజులో కనీసం 20–30 నిమిషాలపాటు వేగంగా నడవడం వల్ల గుండె పనితీరు మెరుగుపడుతుంది. ఇది చెడు కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గించి, మంచి కొలెస్ట్రాల్‌ను పెంచుతుంది.3 లిఫ్ట్‌ బదులుగా మెట్లను ఉపయోగించడం వల్ల కాళ్లలో రక్తప్రసరణ మెరుగుపడటంతోపాటు రక్తపోటు అదుపులో ఉంటుంది.4 ఆహారంలో పండ్లు, కూరగాయ లు, తృణధా న్యాలు, ఆరోగ్యక రమైన కొవ్వులు ఉండేలా చూసుకోవాలి. ప్రాసెస్‌ చేసిన ఆహారా లు, ఉప్పు పంచదార వినియోగాన్ని తగ్గించాలి.5 రాత్రి నిద్రపోయే 2 గంటల ముందే భోజనం ముగించాలి. కనీసం ఏడు గంటలపాటు నిద్రపోవాలి. సరిగ్గా నిద్రపోవడం వల్ల రక్తపోటు అదుపులో ఉంటే గుండెపై అదనపు భారం పడకుండా చూస్తుంది. గుండె కండరాలు రీచార్జ్‌ కావడానికి దోహదపడుతుంది.6 యోగా, ధ్యానం, ప్రాణాయామం లేదా నచ్చిన పనులు చేయడం ద్వారా ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవాలి. రోజంతా తగినన్ని నీళ్లు తాగడం వల్ల శరీరం హైడ్రేటెడ్‌గా ఉంటుంది. దీనివల్ల రక్తం గడ్డకట్టే ప్రమాదం తగ్గుతుంది.ముఖ్యమైన చిట్కాలు..» ఉప్పు వినియోగం తగ్గించాలి. రోజుకు 5 గ్రాముల (ఒక టీస్పూన్‌) కంటే తక్కువ ఉప్పు మాత్రమే వాడాలి. ఇది బీపీని అదుపులో ఉంచుతుంది.» పొటాషియం పెంచాలి.. అరటిపండ్లు, కొబ్బరినీళ్లు ఆకుకూరల్లో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇది గుండెను రక్షిస్తుంది.» ఫైబర్‌ (పీచుపదార్థం)... భోజనంలో సలాడ్లు (కీరా, క్యారెట్‌) ఎక్కువగా ఉంటే శరీరంలో చెడు కొలెస్ట్రాల్‌ చేరుకోకుండా ఉంటుంది.గుండె ఆరోగ్యం కోసం ఆహార నియమాలు..

వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీని చాలా మంది ప్రారంభిస్తారు..కానీ కంటిన్యూగా నిలకగా చేసేవారే అరుదు. కానీ జస్ట్‌ రెండు మూడేళ్లు లేదా నెలలో ఆమె బరువు తగ్గలేదు. వ్యవధి పట్టినా..మార్పు మాత్రం నమ్మశక్యం కానీ విధంగా ఉండటం విశేషం. ఈ మహిళ వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ ఔత్సాహిక ఫిట్‌నెస్‌ వ్యక్తులకు ఓ గొప్ప సందేశాన్ని కూడా అందించింది. ఎవరా మహిళా..?, అంతలా ఎలా స్లిమ్‌గా మారిందో చూద్దామా..!.డిజిటల్ క్రియేటర్ సిమ్రాన్ పూనియా సోషల్‌ మీడియా వేదిక తన వెయిట్‌లాస్‌ గురించి పంచుకుంది. తాను నిజంగా ఇంతలా సన్నగా మారతానని అనుకోలేదంటూ సంబరపడిపోతుంది. ఎందుకంటే ఆమె వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీని ఎప్పుడో ప్రారంభించింది. నిలకడగా వర్కౌట్లు, సమతుల్య ఆహారం తీసుకుంటూ చేస్తూ పోయిందే తప్ప తనలోని మార్పుని అంతగా గమనించ లేదు. తాను బీచ్‌ వద్ద 2019లో వేసుకున్న అదే టీ షర్టు మరోసారి వేసుకోగానే ఆ మార్పుని గుర్తించింది. తాను చాలా బరువు తగ్గానని, తనలో ఇంత అనూహ్య మార్పుని చూసి ఆశ్చర్యంగా అనిపిస్తోందని అంటోందామె. ఏదీఏమైనా..టైం పట్టినా..అనుకున్నది సాధించానని సంతోషంగా చెబుతోంది. తను ఏ 30 రోజులు లేదా నెలలు లేదా రెండు మూడేళ్లలో ఈ మార్పు తెచ్చుకోలేదు. కేవలం నిలకడ, ఓర్పుతో సాధించిన శారీరక మార్పు అని సగర్వంగా చెబుతోంది. అంతేగాదు బరువు నిర్వహణ అనేది దీర్ఘకాలిక ప్రక్రియ అని..నిలకడగా ఓపికతో చేస్తే..కచ్చితంగా పురోగతి సాధించగలమని సిమ్రాన్‌ వెయిట్‌లాస్‌ కథ చెబుతోంది. తగ్గడం లేదనుకుంటూ టెన్షన్‌ పడే కంటే..చక్కటి ఆరోగ్యకరమైన శైలిని పాటించడాన్ని స్కిప్‌ చేయకుంటే ఫలితం తథ్యం అని చెబుతోంది సిమ్రాన్‌ వెయిట్‌లాస్‌ స్టోరీ. అలాగే సిమ్రాన్‌ బరువు తగ్గడంలో అత్యంత కీలకపాత్ర పోషించేది వ్యాయామాలేనని, ఆ విషయంలో కేర్‌పుల్‌గా ఉంటే కచ్చితంగా బరువు తగ్గుతారని తన కథే రుజువు అని అంటోంది. అలాగే తాను దీన్ని గుర్తించనంతగా బిజీ అయిపోవడంతో తాను అస్సలు గమనించలేదని చెబుతోంది. అయితే తన బాడీలోని అనూహ్య మార్పుని మాత్రం అస్సలు మర్చిపోనంటూ ఉబ్బితబ్బిబవ్వుతోంది. సిమ్రాన్‌లాంటి శారీరక మార్పు అచంచలమైన ఓపికతో నిలకడగా చేయడం వల్లే సాధ్యమవుతుందని ఆమె వెయిట్‌లాస్‌ స్టోరీనే చెబుతోంది. అదే సమయంలో దీన్ని ఎవ్వరూ స్ఫూర్తిగా తీసుకోవద్దని..ఎందుకంటే అందరి శరీరాలు ఒకేలా ఉండవని గర్తించుకోవాల్సిందిగా ప్రజలకు విజ్ఞప్తి చేసింది. అలాగే నిపుణులు, వైద్యులు సలహాలు సూచనలతోనే ముందుకు సాగాలని ప్రజలను కోరింది. అంతేగాదు బరువు తగ్గాలనుకుంటే మాత్రం..ఆరోగ్యకరమైన మార్పులు, మంచి ఆహారపు అలవాట్లు, వ్యాయామాలు కీలకం అని గ్రహించడని చెబుతోంది. View this post on Instagram A post shared by Simran Poonia (@nonusphere) ఇదీ చదవండి: ఎయిర్‌పోర్ట్‌లో ఐశ్వర్య రాయ్‌ స్టైలిష్‌ లుక్‌..హ్యాండ్‌ బ్యాగ్‌ అంత ఖరీదా..!)

మానవ శరీరంలో అత్యంత ముఖ్యమైన అవయవం హృదయం.. అయితే అవయవ ఆరోగ్యంపై అశ్రద్ధతోనే హృదయం ఒత్తిడి, వేదనకు గురవుతోంది.. అవయవ ఆరోగ్యంపై చాలామంది అశ్రద్ధ వహిస్తుంటారు. ఫలితంగా గుండెపోటు మరణాలు చోటు చేసుకుంటున్నాయి. వయసుతో నిమిత్తం లేకుండా గుండెజబ్బులు చోటు చేసుకుంటున్నాయి.. ఫలితంగా గుండె సంబంధిత రోగుల సంఖ్య పెరుగుతోంది.అయితే ముప్పు ముంచుకొచ్చే వరకూ వేచి ఉండొద్దని కార్డియాలజిస్టులు అంటున్నారు.. గుండె ఆరోగ్యంపై ప్రజలను చైతన్యపరిచేలా ఏటా సెప్టెంబర్‌ 29న ప్రపంచ హృదయ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. ఒకప్పుడు వయస్సు పైబడిన వారిలో మాత్రమే కనిపించే గుండెపోటు... ప్రస్తుతం చిరు ప్రాయంలో ఉన్న వారిలోనూ బహిర్గతమవుతుండడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. మానసిక ఒత్తిడి, మద్యపానం, మారిన ఆహారపు అలవాట్లే ఇందుకు కారణంగా వైద్య నిపుణులు చెప్తున్నారు. అంతేకాక కరోనా విపత్కర పరిస్థితుల తర్వాత ఈ కేసుల సంఖ్య పెరిగినట్లు పేర్కొంటున్నారు.పెరుగుతున్న బాధితులు..గుండె సంబంధిత సమస్యలతో బాధపడేవారి సంఖ్య క్రమేణా పెరుగుతున్నట్లు ఇటీవలి అధ్యయనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాలతో పోల్చుకుంటే పట్టణ ప్రాంతాల్లో గుండె సంబంధిత వ్యాధులతో బాధపడుతున్న వారి సంఖ్య అధికంగా ఉన్నట్లు అధికారిక లెక్కలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.మారిన అలవాట్లతో ముప్పు..ఆధునిక సాంకేతికత పెరిగిన ప్రస్తుత రోజుల్లో శారీరక శ్రమ పూర్తిగా తగ్గిపోయింది. యాంత్రిక జీవనానికి అలవాటు పడడంతో ప్రతి ఒక్కరిలోనూ మానసిక ఒత్తిళ్లు అధికమయ్యాయి. పట్టుమని 15 ఏళ్లు కూడా దాటకుండానే బీపీ, షుగర్, ఊబకాయం వంటి సమస్యలు చుట్టుముడుతున్నాయి. అయితే శారీరకంగా ఎంతో ఫిట్‌గా ఉన్న వారు కూడా గుండెపోటు బారిన పడుతుండడం మరింత ఆందోళనకరం. గుండె పనితీరు తెలుసుకునేందుకు ఏడాదికి ఒక్కసారైనా వైద్యు లను సంప్రదించాలని నిపుణులు చెప్తున్నారు.ముందుగా గుర్తించడం కష్టం గుండె జబ్బు మన శరీరంలో ఉన్నా.. ముందస్తుగా గుర్తించలేనంత నిశ్శబ్దంగా ఉంటుంది. ధూమపానం, మద్యపానం, జంక్‌ ఫుడ్‌కు దూరంగా ఉండడం మంచిది. క్రమం తప్పకుండా సరైన వ్యాయామం చేస్తుండాలి. ఛాతీలో బరువు, ఒత్తిడి, నొప్పి, ముఖ్యంగా నడిచేటప్పుడు, పని చేసినప్పుడు గుండెలో మంటగా అనిపిస్తే జాగ్రత్త పడాలి. ఆకస్మాత్తుగా ఆయాసం, విపరీతమైన చెమటలు, వికారం, తల తిరగడం, స్పృహ తప్పడం, తీవ్రమైన నీరసం కూడా గుండెపోటుకు సంకేతాలు కావచ్చు. గుండె సహాయం కోరే వరకూ వేచి ఉండకుండా ఏడాదిలో ఒకట్రెండు సార్లు వైద్యులను సంప్రదించి పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.చిన్నవయసులోనే గుండెపోటుతో చనిపోతున్న వారి సంఖ్య ఇటీవలి కాలంలో బాగా పెరిగిపోయింది. చలాకీగా తిరుగుతూ.. పైకి బాగా కన్పించేవారు సైతం ఉన్నట్టుండి గుండెపోటుకు గురవుతున్నారు. జీవనశైలి మార్పులు, సరైన అవగాహనతోనే ఇలాంటి పరిస్థితిని అధిగమించవచ్చునని వైద్యనిపుణులు చెబుతున్నారు.– డాక్టర్‌ జి. ప్రదీప్‌కృష్ణ, కార్డియాలజిస్ట్, అనంతపురం

ప్రశాంతంగా కూర్చున్నప్పుడూ ఒక్కసారిగా గుండె దడ దడా కొట్టుకుంటుంది. మరికొందరికి గుండె ఒక బీట్‌ మానేసి, ఆ తర్వాత బలంగా కొట్టుకున్నట్టు అనిపిస్తుంది. ఆ క్షణంలో మొదట వచ్చే ఆలోచన ఒక్కటే. ఇది ‘‘గుండెకు ఏదైనా ప్రమాదమా?’’ అని. గుండెదడ అనుభవించినవారికి ఆ భయం సహజం. అయితే దడ వచ్చిన ప్రతిసారీ తీవ్రమైన గుంyð జబ్బు ఉన్నట్టు కాదు.అదే సమయంలో, పదేపదే వచ్చే గుండెదడను ‘టెన్షన్‌ వల్లే’ అని మనకు మనమే నిర్ధారించుకోవడమూ సరికాదు. దడ ఎలా వస్తోందీ, దానితోపాటు మరేవైనా లక్షణాలున్నాయా, గుండె ఆరోగ్యం ఎలా ఉంది అన్నవి తెలుసుకుని అవగాహన కలిగి ఉండటం ముఖ్యం. గుండె వేగం పెరిగినా, తగ్గినా, లయ తప్పినా తెలుసుకోవాల్సిన విషయాలను ఈరోజు సెప్టెంబరు 29న వరల్డ్‌ హార్ట్‌ డే సందర్భంగా తెలుసుకుందాం.దడ అనేది గుండె తాలూకు ఒక లక్షణం. మన గుండె నిరంతరం కొట్టుకుంటున్నా సాధారణంగా ప్రతి స్పందననూ మనం గమనించం. అదే స్పందన వేగంగా, బలంగా, తడబడుతున్నట్టు లేదా మధ్యలో ఒక బీట్‌ తప్పినట్టు స్పష్టంగా అనిపించడాన్ని ‘పాల్పిటేషన్స్‌’ అంటారు. దీనినే మనం గుండె దడ అంటుంటాం. కొందరికి ఛాతీలో, మరికొందరికి మెడ దగ్గదా లేదా గొంతులో ఈ అనుభూతి కలుగుతుంది. అది కొన్ని క్షణాలు ఉండవచ్చు. నిమిషాలపాటు లేదా అంతకంటే ఎక్కువసేపూ కొనసాగవచ్చు.నిజానికి ఇదో జబ్బు కాదు గానీ... దడ అనేది ఒక జబ్బు పేరు కాదు. ఒక లక్షణం మాత్రమే. అలా గుండెదడ రావడానికి వెనక కారణాలు వేర్వేరుగా ఉండవచ్చు. ఒత్తిడి, నిద్రలేమి వంటి కారణాలతోనూ రావచ్చు. గుండె లయలో సమస్య వల్లనూ రావచ్చు. అందుకే ‘నాకు దడ వస్తోంది’ అనే ఒక్క విషయంతో కారణాన్ని నిర్ణయించలేం.గుండె నిజంగానే ఒక బీట్‌ మానేస్తుందా?ఈ అనుభూతికి ఒక సాధారణ కారణం ‘ఎక్టోపిక్‌ బీట్‌’. గుండెలో విద్యుత్‌ సంకేతాలు ఒక క్రమంలో ప్రయాణించి, గుండె కండరాన్ని సంకోచింపజేస్తాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో రావాల్సిన సమయానికంటే ముందే ఒక స్పందన వస్తుంది. దాని తర్వాత చిన్న విరామం ఉండి, తదుపరి సాధారణ స్పందన మరింత బలంగా అనిపించవచ్చు. అప్పుడు ‘‘గుండె కాసేపు ఆగి మళ్లీ కొట్టుకుంది’’ అనిపిస్తుంది. ఆ అనుభూతి వచ్చినంత మాత్రాన గుండె ఆగిపోయిందని అర్థం కాదు.ఇలాంటి ముందస్తు స్పందన గుండె పై గదుల నుంచి వస్తే దాన్ని ‘ప్రీమెచ్యూర్‌ ఏట్రియల్‌ కాంట్రాక్షన్‌’ లేదా ‘పీఏవీ’ అంటారు. కింది గదుల నుంచి వస్తే దాన్ని ‘ప్రీమెచ్యూర్‌ వెంట్రిక్యులర్‌ కాంట్రాక్షన్‌’ లేదా ‘పీవీసీ’ అంటారు. ఇవి ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారిలోనూ కనిపించవచ్చు. కొందరికి స్పష్టంగా తెలుస్తాయి. మరికొందరికి ఎలాంటి అనుభూతీ ఉండదు. అయితే ప్రతి గుండె దడా ఎక్టోపిక్‌ బీట్‌ వల్ల వచ్చేది కాదు.కొన్ని మందుల వల్ల కూడా... మందుల విషయాన్నీ మర్చిపోకూడదు. కొన్ని జలుబు మందులు, కొన్ని ఆస్తమా మందులు, ఉత్తేజపరిచే పదార్థాలు ఉన్న ఉత్పత్తులతోనూ దడ రావచ్చు. వైద్యుడిని కలిసేటప్పుడు వాడుతున్న మందులు, సప్లిమెంట్ల వివరాలు చె΄్పాలి. అనుమానం వచ్చిందని అవసరమైన మందులను సొంతంగా ఆపేయకూడదు.కాఫీ తాగిన ప్రతివారికీ దడ వస్తుందని చెప్పలేం. కానీ కాఫీ లేదా ఇతర కెఫీన్‌ పానీయాలు తీసుకున్న తర్వాత దడ పెరుగుతున్నట్టు గమనిస్తే వాటిని తగ్గించడం ఉపయోగపడవచ్చు. ఎనర్జీ డ్రింక్స్‌ కూడా దడను ప్రేరేపించవచ్చు. మనకు ఏ సందర్భంలో దడ వస్తోందో గమనించడం ముఖ్యం.భయం వల్ల కూడా దడ రావచ్చు.... కానీ ప్రతిసారీ భయం వల్లనే కాకపోవచ్చు...ఆందోళన గుండె దడను ప్రేరేపించగలదు. దడ అనిపించడం వల్ల భయమూ కలగవచ్చు. అయితే వ్యక్తి ఆందోళనగా కనిపిస్తున్నారనే కారణంతోనే సమస్యను కొట్టిపారేయకూడదు. లక్షణాల తీరును, వైద్య చరిత్రను పరిశీలించి అవసరమైన పరీక్షలు చేసిన తర్వాతే కారణంపై నిర్ణయానికి రావాలి.వేగం పెరిగినా... తగ్గినా... లయ తప్పినా... గుండె విషయంలో ‘వేగం’, ‘లయ’ రెండూ ఒకటి కావు. నిమిషానికి ఎన్నిసార్లు కొట్టుకుంటోందన్నది వేగం. స్పందనలు ఏ క్రమంలో వస్తున్నాయన్నది లయ. పెద్దవారిలో (అడల్ట్స్‌లో) విశ్రాంతి సమయంలో గుండె సాధారణంగా నిమిషానికి 60 నుంచి 100 సార్లు కొట్టుకుంటుంది. అయితే ఈ పరిధికి బయట ఉన్న ప్రతి సంఖ్యా జబ్బుకు సంకేతం కాదు. అప్పుడు మనం ఏం చేస్తున్నాం, వయసెంత, శారీరక దారుఢ్యం ఎలా ఉంది, మందులేమైనా వాడుతున్నామా అనే విషయాలూ చూడాలి.ఇలా పొరబడటం సరికాదు... వ్యాయామం చేస్తున్నప్పుడు, జ్వరంతో ఉన్నప్పుడు, భయపడినప్పుడు గుండె వేగం పెరగవచ్చు. గుండెలోని సహజ పేస్‌మేకర్‌ నుంచే సంకేతాలు వేగంగా వస్తున్న ఈ ప్రతిస్పందనలను... అసాధారణ విద్యుత్‌ సంకేతాల వల్ల వచ్చే వేగమైన లయ సమస్యతో కలిపి చూసి పొరబడకూడదు. ముఖ్యంగా జ్వరం, రక్తహీనత వంటి కారణాలతో వేగం పెరిగితే అసలు కారణానికి చికిత్స చేయాలి. కేవలం గుండె వేగాన్ని తగ్గించే మందు వేసుకోవడం పరిష్కారం కాదు.నెమ్మదిగా కొట్టుకుంటే పేస్‌మేకర్‌ అవసరమా?నిమిషానికి 60 కంటే తక్కువ గా గుండె కొట్టుకోవడాన్ని సాధారణంగా ‘బ్రాడీకార్డియా’ అంటారు. కానీ నిద్రలో, మంచి శారీరక దారుఢ్యం ఉన్నవారిలో ఇది సహజంగానూ ఉండవచ్చు. గుండె వేగం 60 కంటే తక్కువగా ఉందనే ఒక్క కారణంతో పేస్‌మేకర్‌ అవసరం అనుకోకూడదు.అయితే గుండె విద్యుత్‌ సంకేతాల సమస్య వల్ల వేగం తగ్గితే కొందరిలో అలసట, తలతిరుగుడు, ఆయాసం, స్పహ తప్పడం (సింకోప్‌) వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. అయితే మరికొందరిలో మాత్రం స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. మందులు లేదా సరిచేయగల ఇతర కారణాలున్నాయా, ఈసీజీలో ఎలాంటి సమస్య కనిపిస్తోంది అన్న అంశాలు పరిశీలించాలి. కొన్ని తీవ్రమైన గుండె విద్యుత్‌ సమస్యల్లో లక్షణాలు లేకున్నా పేస్‌మేకర్‌ అవసరమవుతుంది. అందుకే నిర్ణయం అన్నది ఒక సంఖ్య మీద కాకుండా, సమస్య స్వభావం మీద ఆధారపడ ఉంటుంది.ఇదీ చదవండి: న్యూనత కాదు... న్యూ ట్రెండ్‌!ఈ లక్షణాలు ఉంటే ఆలస్యం వద్దు... దడతోపాటు ఛాతీలో నొప్పి లేదా మంట, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, తీవ్రమైన తలతిరుగుడు, స్పహ తప్పడం లేదా తప్పుతున్నట్టు అనిపించడం ఉంటే వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలి. స్వయంగా వాహనం నడుపుకుంటూ వెళ్లకూడదు. ఈ లక్షణాలు కొద్దిసేపటి తర్వాత తగ్గిపోయినప్పటికీ అత్యవసరంగా వైద్య సలహా తీసుకోవాలి.దడ పదేపదే వస్తున్నా, మునుపటికంటే ఎక్కువవుతున్నా, ఎక్కువసేపు కొనసాగుతున్నా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. ఇప్పటికే గుండె జబ్బు ఉన్నవారు మరింత శ్రద్ధ చూపాలి. వ్యాయామ సమయంలో అసాధారణంగా దడ రావడం, కుటుంబంలో చిన్న వయసులో కారణం తెలియకుండా ఆకస్మిక మరణాలు సంభవించడం వంటి వివరాలను కూడా వైద్యుడికి తప్పనిసరిగా చె΄్పాలి.ఇలా దడ రావడానికి గుండె అంశాలు మాత్రమే కారణం కాదు...నిద్ర సరిగా లేకపోవడం, మానసిక ఒత్తిడి, ఆందోళన, మద్యం, పొగాకు, కెఫీన్‌ వంటి పలు అంశాలు కొందరిలో దడను ప్రేరేపించవచ్చు. జ్వరం ఉన్నప్పుడు, రక్తహీనత ఉన్నప్పుడు, థైరాయిడ్‌ గ్రంథి అతిగా పనిచేస్తున్నప్పుడు కూడా దడ రావచ్చు. మహిళల్లో గర్భధారణ, మెనోపాజ్‌ సమయంలో వచ్చే హార్మోన్ల మార్పులూ ఒక కారణం కావచ్చు.క్రమం తప్పితే ఏట్రియల్‌ ఫిబ్రిలేషన్‌ కూడా కావచ్చు...‘ఏట్రియల్‌ ఫిబ్రిలేషన్‌’ (ఏఎఫ్‌)లో గుండె పై గదుల స్పందనలు అస్తవ్యస్తమవుతాయి. నాడి క్రమం తప్పి కొట్టుకుంటుంది; వేగంగానూ ఉండవచ్చు. కొందరికి దడ, అలసట, ఆయాసం ఉంటాయి. మరికొందరిలో ఎలాంటి లక్షణాలూ ఉండకపోవచ్చు.దీనిని గుర్తించడం ఎందుకంత అవసరమో తెలుసుకునేందుకు ఓ ముఖ్యమైన కారణం ఉంది. ‘ఏట్రియల్‌ ఫిబ్రిలేషన్‌’ (ఏఎఫ్‌) వల్ల కొందరిలో గుండెలో రక్తం గడ్డకట్టి, ఆ గడ్డ మెదడుకు చేరితే పక్షవాతం వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే చికిత్స దడను తగ్గించడానికే పరిమితం కాదు. ఆ వ్యక్తిలో పక్షవాతం వచ్చే ముప్పును కూడా అంచనా వేసి, అవసరమైనవారికి డాక్టర్లు రక్తం గడ్డకట్టకుండా చేసే ‘యాంటీకోయాగ్యులెంట్‌’ మందులు సూచిస్తారు. ప్రతి ఎక్టోపిక్‌ బీట్‌నూ ఏట్రియల్‌ ఫిబ్రిలేషన్‌ (ఏఎఫ్‌)గా భావించకూడదు. అలాగే ఏఎఫ్‌ నిర్ధారణ అయినవారు దడ తగ్గిందికదా అని ఈ మందులను సొంతంగా ఆపకూడదు.దడ వచ్చినప్పుడు ఏం చేయాలి?చేస్తున్న పనిని ఆపి విశ్రాంతిగా, సురక్షితంగా కూర్చోవాలి. దడ మొదలైన సమయం, ఎంతసేపు కొనసాగిందో గుర్తుపెట్టుకోవాలి. ఒక్కసారిగా మొదలైందా, క్రమంగా పెరిగిందా, ఏవైనా మందు(లు) లేదా పానీయం తీసుకున్న తర్వాత వచ్చిందా వంటి వివరాలను నమోదు చేసుకుని చెబితే అవి డాక్టర్లకు ఉపయోగపడతాయి. అయితే ఛాతీనొప్పి, శ్వాస ఇబ్బంది, çస్పృహ తప్పుతున్న భావన వంటి హెచ్చరికలు ఉంటే వివరాలు రాసుకోవడంలోనో, వాచ్‌లో రికార్డు చేయడంలోనో సమయం గడపకుండా వెంటనే వైద్య సహాయం పొందాలి. ఇంటి చిట్కాలతో తగ్గుతుందేమోనని వేచి ఉండకూడదు.సుప్రావెంట్రిక్యులర్‌ టాకీకార్డియా (ఎస్‌వీటీ) అంటే...కొందరికి తాము ప్రశాంతంగా ఉన్నప్పుడే గుండె ఒక్కసారిగా చాలా వేగంగా కొట్టుకోవడం మొదలవుతుంది. కొంతసేపటికి అంతే హఠాత్తుగా తగ్గిపోవచ్చు. ఇలాంటి అనుభూతికి ‘సుప్రావెంట్రిక్యులర్‌ టాకీకార్డియా’ లేదా ‘ఎస్‌వీటీ’ అనే అంశం ఒక కారణం కావచ్చు. గుండెలో విద్యుత్‌ సంకేతాలు ప్రయాణించే విధానంలో సమస్య దీనికి కారణమవుతుంది. దడ వస్తున్న సమయంలో తీసిన ఈసీజీ... దీని నిర్ధారణకు ఉపయోగపడుతుంది. అయితే లక్షణాలను బట్టి మాత్రమే ‘సుప్రావెంట్రిక్యులర్‌ టాకీకార్డియా’ లేదా ‘ఎస్‌వీటీ’ అని నిర్ణయించలేం.స్మార్ట్‌వాచ్‌ హెచ్చరికను ఎలా చూడాలి?కొందరు తమ గుండె లయను స్మార్ట్‌వాచ్‌లో చూసుకుంటూ ఉంటారు. ఇలా స్మార్ట్‌వాచ్‌లో ‘ఇర్రెగ్యులర్‌ రిథమ్‌’ అని కనిపించగానే తీవ్రమైన జబ్బు ఉందని నిర్ణయించుకోవద్దు. అదే సమయంలో ఆ సమాచారాన్ని పూర్తిగా పక్కన పెట్టకూడదు. కొన్ని పరికరాలు ఉపయోగకరమైన ఈసీజీ రికార్డింగులను అందించగలవు. కానీ ఆ పరికరం ఇచ్చే ఆటోమేటిక్‌ హెచ్చరిక ఒక్కటే పూర్తి వైద్య నిర్ధారణ కానేరదు. ఆ రికార్డింగ్‌ను భద్రపరచి వైద్యుడికి చూపాలి.వాచ్‌ సాధారణంగా చూపిస్తోందని కదా అని... ఛాతీనొప్పి, ఆయాసం, స్పృహ తప్పడం వంటి లక్షణాలుంటే వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అలాగే పదేపదే అంకెలను చూసుకుంటూ ఆందోళన పెంచుకోవడమూ మంచిది కాదు. పరికరం ఇచ్చే సమాచారం వైద్య అంచనాకు తోడ్పడాలి.గుండె దడ వచ్చినప్పుడు చేయాల్సింది దాని కారణాన్ని తెలుసుకోవడం. అవసరమైన పరీక్షలతో ముప్పును అంచనా వేసి, చికిత్స అవసరమైతే తీసుకోవాలి. ప్రమాదకరమైన సమస్య లేదని నిర్ధారణ అయితే ఆ భరోసాతో హాయిగా రోజువారీ జీవితాన్ని కొనసాగించాలి. ప్రపంచ హృదయ దినోత్సవం సందర్భంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఇదే: గుండె ఇచ్చే హెచ్చరికలను గుర్తించాలి. అంతేతప్ప... సాధారణ స్పందనల గురించి అనవసరమైన భయాలతో జీవించకూడదు.ఒకసారి ఈసీజీ బాగుంటే సరిపోతుందా?గుండె దడను పరిశీలించడంలో ఈసీజీ ముఖ్యమైన పరీక్ష. అయితే అది తీసిన సమయంలోని గుండె వివరాలను మాత్రమే నమోదు చేస్తుంది. మధ్యమధ్యలో వచ్చే లయ సమస్యా, పరీక్ష చేస్తున్నప్పుడు లేకపోతే ఆ ఈసీజీలో అవి కనిపించకపోవచ్చు. అందుకే ఒకసారి ఈసీజీ నార్మల్‌గా వచ్చిందని, మళ్లీ మళ్లీ వస్తున్న లక్షణాలను పట్టించుకోకుండా ఉండకూడదు.హోల్టర్‌ మానిటర్‌ ఎందుకంటే...?అవసరాన్ని బట్టి డాక్టర్లు హోల్టర్‌ మానిటర్‌ అనే పరీక్షను సూచించవచ్చు. ఇది సాధారణ రోజువారీ పనులు చేసుకుంటున్నప్పుడు కూడా గుండె లయను ఒక రోజు లేదా అంతకంటే ఎక్కువసేపు నమోదు చేస్తుంది. దడ అరుదుగా వస్తుంటే మరింత ఎక్కువకాలం నమోదు చేసే పరికరం అవసరమవచ్చు. లక్షణాలు ఎంత తరచుగా వస్తున్నాయన్న అంశాన్ని బట్టి పరీక్ష కోసం ఏ పరికరాన్ని వాడాలననది డాక్టర్లు నిర్ణయిస్తారు.గుండె నిర్మాణం, కవాటాలు, పంపింగ్‌ పనితీరు తెలుసుకోవడానికి ఎకో పరీక్ష ఉపయోగపడుతుంది. పరిస్థితిని బట్టి థైరాయిడ్, పొటాషియం వంటి అంశాలను తెలుసుకోడానికి కొన్ని రక్తపరీక్షలు చేయాల్సి రావచ్చు. అందరికీ అన్ని పరీక్షలూ అవసరం ఉండవు. దడ వచ్చిన సమయం, అది ఎంతసేపు కొనసాగింది, అప్పుడు వారు ఏం చేస్తున్నారు, ఇతర లక్షణాలేమైనా ఉన్నాయా అనే వివరాలు... ఏయే పరీక్షలను ఎంచుకోవాలనే విషయంలో డాక్టర్లకు ఉపయోగపడే అంశాలవుతాయి.బలంగా అనిపిస్తే ఎక్కువ ప్రమాదమా?ఎక్టోపిక్‌ బీట్స్‌ విషయంలో చాలామందికి తెలియని విషయం ఇది. దడ ఎంత బలంగా అనిపిస్తోందన్నది ఒక్కటే ప్రమాదానికి కొలమానం కాదు. అప్పుడప్పుడు వచ్చే కొన్ని ‘ప్రీమెచ్యూర్‌ వెంట్రిక్యులర్‌ కాంట్రాక్షన్‌’ (పీవీసీ)లు కొందరికి చాలా ఇబ్బందిగా అనిపించవచ్చు. మరొకరికి ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నా పెద్దగా తెలియకపోవచ్చు.వైద్యులు వాటి సంఖ్యను మాత్రమే కాకుండా, అవి వచ్చే తీరును, గుండె నిర్మాణాన్ని, పంపింగ్‌ పనితీరును, ఇతర లక్షణాలను కలిపి పరిశీలిస్తారు. గుండె ఆరోగ్యంగా ఉండి, అప్పుడప్పుడు మాత్రమే వచ్చే ఎక్టోపిక్‌ బీట్స్‌ ఉన్న చాలామందికి ప్రత్యేక చికిత్స అవసరం ఉండదు. అయితే తరచుగా, ఎక్కువ సంఖ్యలో వచ్చే ‘ప్రీమెచ్యూర్‌ వెంట్రిక్యులర్‌ కాంట్రాక్షన్‌’ (పీఏసీ)లు కొందరిలో గుండె కండరాన్ని బలహీనపరచవచ్చు. అందువల్ల ‘ఎక్టోపిక్‌ బీట్స్‌ అన్నీ ప్రమాదమే’ అనడమూ సరికాదు; ‘‘వాటిని ఎప్పుడూ పట్టించుకోనక్కర్లేదు’’ అనడమూ సరికాదు.ప్రతి దడకూ మందులు అవసరమా?కారణాన్ని బట్టి చికిత్స ఉంటుంది. దడకు థైరాయిడ్‌ సమస్య లేదా రక్తహీనత వంటి కారణం ఉంటే దానికి తగిన చికిత్స అందించడం అవసరం. గుండెలో ప్రమాదకరమైన సమస్య లేదని నిర్ధారణ అయిన తర్వాత, కొందరికి కారణాన్ని వివరించడం, నిద్రను మెరుగుపరచడం, దడను ప్రేరేపించే అలవాట్లను తగ్గించడం వంటి జాగ్రత్తలు / సూచనలు సరిపోవచ్చు.లక్షణాలు ఎక్కువగా ఇబ్బంది పెడుతున్నప్పుడు లేదా లయ సమస్య స్వభావాన్ని బట్టి వైద్యులు మందులు సూచిస్తారు. ఎంపిక చేసిన రోగుల్లో ‘క్యాథెటర్‌ అబ్లేషన్‌’ అనే చికిత్స ఉపయోగపడుతుంది. ఇందులో సన్నని క్యాథెటర్‌ ద్వారా గుండెలో సమస్యకు కారణమవుతున్న విద్యుత్‌ సంకేతాల ్రపాంతాన్ని గుర్తించి చికిత్స చేస్తారు. ఎవరికి మందులు, ఎవరికి అబ్లేషన్, ఎవరికి పర్యవేక్షణ చాలు అన్న అంశాలు వాళ్ల వాళ్ల వ్యక్తిగత పరిస్థితిని బట్టి డాక్టర్లు నిర్ణయిస్తారు. దడ వచ్చిందని ఇతరులు వాడే గుండె మందులను సొంతంగా తీసుకోవడం ఎంతమాత్రమూ సరికాదు.డా. ఎంఎస్‌ఎస్‌ ముఖర్జీ, సీనియర్‌ కార్డియాలజిస్ట్‌- నిర్వహణ : యాసీన్‌

నటి సమంత తన ప్రెగ్నెన్సీకి సంబంధించిన ప్రతి అప్‌డేట్‌ని పంచుకుంటూ..అభిమానులతో చిల్‌ అవుతోందామె. ప్రస్తుతం తన గర్భధారణ చివరదశలోకి అడుగుపెట్టింది. ఈ విషయాన్నే వెల్లడిస్తూ..ఈ సరికొత్త అనుభవంలో ఇష్టమైన పనులన్నీ చేసేలా శరీరం సహకరించినందుకు ఎంతో కృతజ్ఞతలు అని పేర్కొంది. అంతేగాదు ఈ చివరి ట్రైమెస్టర్‌లో సైతం వర్కౌట్లు చేస్తున్న దృశ్యాలు పంచుకుంటూ..దీన్ని ఘనంగా ముగిద్దాం అని సమంత సోషల్‌మీడియా పోస్ట్‌లో రాసుకొచ్చింది. కాగా, సమంత రూత్‌ ప్రభు, ఆమె భర్త రాజ్‌ నిడిమోరు దంపతుల ఈ డిసెంబర్‌లో తమ తొలి సంతానానికి స్వాగతం పలకనున్నారు. మరి ఇలా గర్భధారణ చివరి స్టేజ్‌ వరకు వర్కౌట్లు చేయొచ్చా? నిపణులు ఏమంటున్నారు తదితరాల గురించి సవివరంగా చూద్దామా..!.ఎలాంటి ఆరోగ్య సమస్యలు లేని గర్భిణి మహిళలు నిశ్చింతగా చేయొచ్చని చెబుతున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. అలాగే ఈసమయంలో ఎలాంటి వ్యాయామాలు చేయడం మంచిదో గైనకాలజిస్ట్‌లను సంప్రదించడం మంచిదని సూచిస్తున్నారు. చివరి త్రైమాసికం అంటే.. శరీరం ప్రసవానికి సిద్ధం అవుతుంది కాబట్టి కష్టతరమైన వ్యాయామాలు చేయకుండా..తేలికపాటి వ్యాయామాలు ఎంచుకోవడం మంచిదని అంటున్నారు. View this post on Instagram A post shared by Samantha (@samantharuthprabhuoffl) ఈ టైంలో చేయదగినవి..వాకింగ్‌: ఇది సురక్షితమైన సులవైన వ్యాయామం. రోజుకు 20–30 నిమిషాల పాటు సాధారణ వేగంతో నడవడం వల్ల శరీరం చురుగ్గా ఉంటుంది.స్విమ్మింగ్ (ఈత): నీటిలో శరీరం తేలికగా ఉంటుంది కాబట్టి నడుముపై ఒత్తిడి తగ్గుతుందని, అలాగే గుండె ఆరోగ్యానికి కూడా మంచిదని అంటున్నారు. పెల్విక్ ఫ్లోర్ వ్యాయామాలు (కీగెల్స్): ప్రసవానికి అవసరమైన కండరాలను బలోపేతం చేయడానికి, ప్రసవానంతరం మూత్రవిసర్జన సమస్యలు రాకుండా ఉండటానికి కీగెల్ వ్యాయామాలు సహాయపడతాయి.ప్రీనేటల్ యోగా అండ్‌ స్ట్రెచింగ్స్: నిపుణుల సమక్షంలో చేసే యోగాసనాలు శ్వాస నియంత్రణకు, నడుము నొప్పి తగ్గడానికి ఉపయోగపడతాయి. భంగిమల కోసం సీతాకోకచిలుక ఆసనం (బటర్‌ఫ్లై పోజ్) వంటివి చేయవచ్చు.కలిగే ప్రయోజనాలునడుము నొప్పి, కాళ్ల వాపులు, మలబద్ధకం తగ్గుతాయి.రక్తప్రసరణ మెరుగవుతుంది.రాత్రి పూట మంచి నిద్ర పడుతుంది.ప్రసవ సమయంలో అవసరమయ్యే శారీరక దృఢత్వం (స్టామినా) లభిస్తుంది.గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే మధుమేహం (జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్), బీపీ వంటి సమస్యల ముప్పు తగ్గుతుంది. ఎలాంటివి వద్దు..వెల్లకిలా పడుకుని చేసేవి వద్దు: చివరి నెలల్లో వెల్లకిలా పడుకుని వ్యాయామాలు చేయడం వల్ల గర్భాశయ బరువు ముఖ్యమైన రక్తనాళాలపై పడి, శిశువుకు రక్తప్రసరణ తగ్గే ప్రమాదం ఉంది.బ్యాలెన్స్ తప్పేవి వద్దు: ఈ సమయంలో పొట్ట బరువు పెరగడం వల్ల శరీరం బ్యాలెన్స్ కోల్పోయే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి పడిపోయే ప్రమాదం ఉన్నవర్కౌట్ల జోలికి వెళ్లొద్దని సూచిస్తున్నారు.దీంతోపాటు ఊపిరి సలపనంత వేగవంతంగా వ్యాయామాలు చేయొద్దని చెబుతున్నారు. అలాగే తగినంత నీరు తాగుతూ ఉండాలని చెబుతున్నారు.గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే ఇచ్చాం. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యలు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం.ఇదీ చదవండి: అమ్మాయిలూ.. మిమ్మల్ని మీరు రక్షించుకోవడం నేర్చుకోండి..!ఖుష్బూ పటానీ సందేశం..)

ప్రాణాలను సరఫరా చేసే ప్రధాన రక్తనాళమైన అయోర్టాలో ఏర్పడిన అత్యంత ప్రమాదకరమైన చీలిక (అక్యూట్‌ అయోర్టా డిసెక్షన్‌)కు కిమ్స్‌ హాస్పిటల్స్‌ కొండాపూర్‌ వైద్యులు అరుదైన, అత్యంత సంక్లిష్టమైన శస్త్రచికిత్సను విజయవంతంగా నిర్వహించారు. ఇందుకు సంబంధించిన వివరాలను వెల్లడించారు చీఫ్ కార్డియోథొరాసిక్ సర్జన్, మినిమల్లీ ఇన్వేసివ్ & రోబోటిక్ సర్జన్ డాక్టర్ నిసర్గ.మెదక్‌ జిల్లాకు చెందిన 64 ఏళ్ల రిటైర్డ్‌ ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయురాలికి పదేళ్లుగా అధిక రక్తపోటుతో బాధపడుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ఆ మహిళకు సెప్టెంబర్‌ 17 తెల్లవారుజామున అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన ఛాతినొప్పి వచ్చింది. నొప్పి వీపు వరకు వ్యాపించడంతో పాటు చెమటలు, వాంతులు వచ్చాయి. తొలుత స్థానిక ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందినా నొప్పి తగ్గకపోవడంతో కొంపల్లికి మరో ఆస్పత్రికి తరలించారు. అక్కడ పరిశీలించిన గుండె వైద్య నిపుణులు సీటీ స్కాన్‌ ద్వారా అయోర్టాలో తీవ్రమైన చీలిక ఉన్నట్లు గుర్తించారు. చీలిక గుండె నుంచి బయలుదేరే అయోర్టా నుంచి దాని ప్రధాన శాఖా రక్తనాళాలకు కూడా విస్తరించినట్లు నిర్ధారించారు. పరిస్థితి క్రిటికల్‌గా ఉండటంతో వెంటనే ఆమెను కిమ్స్‌ హాస్పిటల్స్‌ కొండాపూర్‌కు తరలించారు. చీఫ్‌ కార్డియాలజిస్ట్‌ డాక్టర్‌ రవి కుమార్‌ అలూరి, చీఫ్ కార్డియోథొరాసిక్ సర్జన్, మినిమల్లీ ఇన్వేసివ్ & రోబోటిక్ సర్జన్ డాక్టర్ నిసర్గ నేతృత్వంలోని వైద్య బృందం పరిస్థితిని సమగ్రంగా అంచనా వేసి అత్యవసర శస్త్రచికిత్సకు సిద్ధం చేశామన్నారు.ఈ సర్జ మొత్తం సుమారు 10 గంటల పాటు కొనసాగిందన్నారు. అయోర్టా ఆర్చ్‌ను పునర్నిర్మించే కీలక దశలో తల చుట్టూ ఐస్ ప్యాకులు అమర్చి మెదడుకు మరింత భధ్రత కల్పిస్తూ...శరీర ఉష్ణోగ్రతను 18 డిగ్రీల సెంటీగ్రెడ్‌కు తగ్గించాము. దీనివల్ల కణాల జీవక్రియ వేగం చాలా వరకు మందగిస్తుంది. అనంతరం గుండెను అరగంట పాటు ఆపి, బైపాస్‌ యంత్రాన్ని నిలిపివేసి సుమారు 30 నిమిషాల పాటు శరీరంలో పల్స్‌, రక్తపోటు, సాధారణ రక్తప్రసరణ లేకుండా నియంత్రిత పరిస్థితుల్లో అయోర్టా ఆర్చ్‌ పునర్నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేశారు. శస్త్రచికిత్స పూర్తైన అనంతరం రక్తప్రసరణను క్రమంగా పునరుద్ధరించి, శరీర ఉష్ణోగ్రతను మెల్లగా సాధారణ స్థాయికి తీసుకువచ్చామని తెలిపారు. దీంతో గుండె తిరిగి పనిచేయడం ప్రారంభించింది. శస్త్రచికిత్స అనంతరం రోగిని ఐసీయూకు తరలించినట్లు తెలిపారు. ఆ మరుసటి రోజే ఆమె స్పష్టంగా మాట్లాడగలిగారని తెలిపారు.“అయోర్టా ఆర్చ్‌ శస్త్రచికిత్సల్లో అత్యంత కీలకమైన దశలో రక్తప్రసరణను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయాల్సి ఉంటుంది. శరీర ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించడం ద్వారా మెదడు, ఇతర అవయవాల జీవక్రియను తగ్గిస్తాం. ఆ సమయంలో అయోర్టా దెబ్బతిన్న భాగాన్ని తొలగించి, ఆర్చ్‌ను పునర్నిర్మించాలి. శస్త్రచికిత్స పూర్తయ్యాక రక్తప్రసరణను పునరుద్ధరించి, గుండెను తిరిగి పనిచేయిస్తాం. ప్రతి క్షణం ఎంతో కీలకం” అని తెలిపారు. అకస్మాత్తుగా వచ్చే తీవ్రమైన ఛాతి లేదా వీపు నొప్పిని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలని వైద్యులు సూచించారు.అయితే ఇలాంటి అత్యంత సంక్లిష్టమైన శస్త్రచికిత్స ఒక్కరి కృషితో సాధ్యం కాదు. కార్డియాక్‌ అనస్థీషియాలజిస్టులు, పెర్ఫ్యూషనిస్టులు, సర్జికల్‌ నర్సులు, ఐసీయూ సిబ్బంది సమన్వయంతోనే ఇది విజయవంతమైంది. మొత్తం బృందం అత్యంత ఖచ్చితత్వంతో పనిచేసిందని డాక్టర్‌ నిసర్గ పేర్కొన్నారు. ఇదీ చదవండి: Tapeworm Diet: బరువు తగ్గడం కోసం అలానా..! ఏకంగా టేప్‌ వార్మ్‌ గుడ్లను..)

రేబీస్‌... నేటికీ నిర్దిష్టమైన చికిత్స విధానం లేని అత్యంత ప్రాణాంతకమైన జూనోటిక్‌ వ్యాధి. (జంతువుల నుంచి మనుషులకు, అలాగే మనుషుల నుండి జంతువులకు సంక్రమించే వ్యాధులను జూనోటిక్స్‌ అంటారు). లూయీ పాశ్చర్‌ 1885లో తొలిసారిగా రేబీస్‌ నిరోధక టీకాను అభివృద్ధి చేశారు.ఆయన అందించిన ఈ ఆవిష్కరణే నేటికీ మానవాళికి రేబీస్‌ బారినుంచి రక్షణ కల్పించే ఏకైక ఆయుధంగా ఉపయోగపడుతోంది. లూయీ పాశ్చర్‌ వర్ధంతిని పురస్కరించుకుని ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్‌ 28న ‘ప్రపంచ రేబీస్‌ దినోత్సవం’ నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ సంవత్సరం ‘కలిసికట్టుగా... మరింత బలంగా’ అనే నినాదంతో ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ) నివేదిక ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఏటా దాదాపు 59 వేల మంది రేబీస్‌తో మరణి స్తున్నారు. ఇందులో 95 శాతానికి పైగా మరణాలు ఆసియా, ఆఫ్రికా ఖండాల్లోనే సంభవిస్తున్నాయి. భారత దేశంలో ఏటా సుమారు 5,700 మంది మరణిస్తున్నారని జాతీయ అధ్యయ నాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. బాధితుల్లో ఎక్కువ శాతం 15 ఏళ్లలోపు పిల్లలే ఉండటం విచారకరం. ఈ నేపథ్యంలో 2030 నాటికి కుక్కల కాటు వల్ల సంభ వించే రేబీస్‌ మరణాలను పూర్తిగా నిర్మూలించాలనేది ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ, అంతర్జాతీయ జంతు ఆరోగ్య సంస్థలు నిర్దేశించుకున్న ‘జీరో బై 30’ ప్రధాన లక్ష్యం.ఏడాది తర్వాతా బయటపడొచ్చు!రేబీస్‌ అనేది ‘లైసావైరస్‌’ అనే వైరస్‌ ద్వారా వ్యాప్తి చెంది కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థపై దాడి చేసే తీవ్రమైన వ్యాధి. మానవుల్లో నమోదయ్యే రేబీస్‌ కేసుల్లో దాదాపు 99 శాతం కుక కాటు ద్వారానే వస్తున్నాయి. వ్యాధిగ్రస్థ కుక్కలతో పాటు పిల్లులు, నక్కలు, తోడేళ్లు, గబ్బిలాలు వంటి జంతువుల లాలాజలం ద్వారా కూడా ఈ వైరస్‌ శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.రేబీస్‌ సంక్రమించినప్పుడు జంతువు విపరీతమైన కోపంతో కనిపిస్తుంది. కనపడిన ప్రతి వస్తువును చివరికి చెక్కముక్కలు, రాళ్లను కూడా కొరుకుతుంది. నోటి నుంచి విపరీతంగా లాలాజలం (సొల్లు) కారుస్తుంది. మొరిగే స్వరం మారుతుంది. తన యజమానిని కూడా గుర్తించ లేని స్థితిలో దాడి చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. కొన్ని సంద ర్భాలలో వ్యాధిగ్రస్థ కుక్క లేదా జంతువు నిశ్శబ్దంగా ఉండి, అంటు డొక్కలు పడి, వెలుతురును కూడా చూడలేని స్థితిలో ఆహారం, నీరు తీసుకోకుండా ఏదైనా ఒక చీకటి లేదా మరుగు ప్రదేశంలో ఉండి దాదాపు వారంలో చనిపోతుంది. దీనినే ‘డంబ్‌ రేబీస్‌’ అంటారు.అలాగే మనుషులు పిచ్చికుక్క కాటుకు గురైన తర్వాత 2–3 నెలల నుండి ఏడాది లోపు ఎప్పుడైనా రేబీస్‌ లక్షణాలు కనపడవచ్చు. కొన్ని అరుదైన సందర్భాల్లో సంవత్సరం తర్వాత కూడా ఈ వ్యాధి సంక్ర మిస్తుంది. మనుషులు వ్యాధిగ్రస్థులు అయినపుడు కుక్క కాటు పడిన చోట దురద, మంట, జ్వరం మొదలవుతాయి. వ్యాధి ముదిరిన తర్వాత నీటిని చూస్తే గొంతు కండరాలు బిగుసుకుపోయి భయ పడటం (హైడ్రోఫోబియా), గాలి తగిలినా వణికిపోవడం (ఏరో ఫోబియా), తీవ్రమైన ఆందోళన వంటి నాడీ సంబంధిత సమస్యలు కనిపిస్తాయి. మనిషి గొంతుక మారిపోయి కుక్క వలె అరుస్తూ దాడి చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తారు. చివరకు కోమాలోకి వెళ్ళి మరణిస్తారు.నీటుగా కడగటం అతిముఖ్యంజంతువు కరిచిన వెంటనే గాయాన్ని ధారాళమైన నీటిధార (రన్నింగ్‌ వాటర్‌) కింద సబ్బుతో కనీసం 10 నుండి 15 నిమిషాల పాటు రుద్ది కడగాలి. సబ్బులోని క్షారగుణం వైరస్‌ పైపొరను నాశనం చేసి, వైరస్‌ తీవ్రతను దాదాపు 70–80 శాతం అక్కడే తుడిచి పెట్టేస్తుంది. అలాగే గాయంపై కారం, పసుపు, సున్నం, కాఫీ పొడి, ఆకుల పసర్లు వంటివి ఉపయోగించి తమకు తోచిన నాటువైద్యం చేయకూడదు. గాయంపై గట్టిగా కట్టుకట్టడం గానీ, వైద్యుడి సలహా లేకుండా వెంటనే కుట్లు వేయడం గానీ చేయరాదు. ప్రథమ చికిత్స అనంతరం పోవిడోన్‌ అయోడిన్‌ వంటి యాంటీ సెప్టిక్‌ ద్రావణాన్ని పూసి, ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా ఆసుపత్రికి వెళ్లి టీకాలు వేయించుకోవాలి.ఇంట్రామస్కులర్‌ పద్ధతిలో 0, 3, 7, 14, 28వ రోజుల్లో మొత్తం ఐదు డోసులు ఇస్తారు. అదే విధంగా ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో అందు బాటులో ఉన్న ఇంట్రాడెర్మల్‌ పద్ధతిలో 0, 3, 7, 28వ రోజుల్లో... మొత్తం నాలుగు మోతాదులుగా టీకాలు వేస్తారు. టీకాలు క్రమం తప్పకుండా వేయించుకోవడం ద్వారా మాత్రమే రేబీస్‌ నుండి రక్షణ పొందవచ్చు.దీని నిర్మూలన ఒక్క వైద్య, ఆరోగ్య శాఖతోనే సాధ్యం కాదు. పశు సంవర్ధక శాఖ, స్థానిక సంస్థలు, పెంపుడు జంతువుల యజమానులు, బ్లూ క్రాస్‌ తదితర జంతుసంక్షేమ సంస్థలు, ప్రజలు సమన్వయంతో పనిచేయాలి. ఇళ్లలో పెంచు కునే కుక్కలు, పిల్లులకు వాటి యజమానులు మూడవ నెల వయసులోనే మొదటి మోతాదు రేబీస్‌ టీకా వేయించాలి. ఆ తర్వాత ప్రతి సంవత్సరం క్రమం తప్పకుండా బూస్టర్‌ డోస్‌ ఇప్పించి రికార్డు లను భద్రపరచాలి.వీధి కుక్కల నియంత్రణలో భాగంగా స్థానిక సంస్థలు గ్రామ, నగర స్థాయిలలో పెద్ద ఎత్తున ‘యానిమల్‌ బర్త్‌ కంట్రోల్‌’ (ఏబీసీ), సామూహిక రేబీస్‌ వ్యాక్సినేషన్‌ కార్యక్రమాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయాలి. వీధి కుక్కలను రాయితో కొట్టడం, వాటి ఆహారాన్ని కదిలించడం లేదా నిద్రిస్తున్నప్పుడు వాటిని భయపెట్టడం చేయకూడ దని పిల్లలకు స్పష్టంగా చెప్పాలి. జంతువుల ఆరోగ్యం, మానవ ఆరోగ్యం పరస్పరం ముడిపడి ఉన్నాయనే ‘వన్‌ హెల్త్‌’ విధానమే రేబీస్‌ రహిత సమాజానికి ఏకైక పరిష్కారం.– కె. బాలబ్రహ్మం, వెటర్నరీ లైవ్‌ స్టాక్‌ ఆఫీసర్‌ (రిటైర్డ్‌), ఏపీ పశు సంవర్ధక శాఖ (రేపు ప్రపంచ రేబీస్‌ దినం)

మానవ శరీర చరిత్రలో మొదట ఈ ‘ఏనుగు’ను ప్రాచీన ఈజిప్టులో (కీ.పూ. 1479–1458) గుర్తించారు. ‘అటి’ అనే పేరు గల ఈజిప్జు రాణి కాలు ఏనుగు కాలుగా మారటాన్ని చూసి రాజ వైద్యులు దిమ్మెర పోయారు.ఆ తర్వాత క్రీ.పూ. 6వ శతాబ్దపు భారతదేశ ప్రసిద్ధ ఆయుర్వేద గ్రంథం ‘సుశ్రుత సంహిత’లో ఈ ఏనుగు కాలుతో పాటుగా ఏనుగు చేయి ప్రస్తావన కూడా ఉన్నట్లు వైద్య ప్రపంచం దృష్టికి వచ్చింది.అనంతరం గ్రీసులో, క్రీ.పూ. 5 వ శతాబ్దపు వైద్యుడు ‘హిపోక్రటీస్‌’ ఏనుగు కాళ్ల వ్యాధిపై తొలినాళ్ల పరిశోధనలు జరిపారు.17వ శతాబ్దంలో నాటికి అధునికులైన వైద్య నిపుణుల ఆధ్వర్యంలో వీటిపై పరిశోధనలు విస్తృతంగా జరిగాయి.తాజాగా సింగపూర్‌ వైద్య పరిశోధకులు ఏనుగు కాలును లేదా ఏనుగు చేతులను తిరిగి మానవ కాళ్లుగా, చేతులుగా మార్చే నివారణోపాయాన్ని కనిపెట్టే దిశగా కొంత విజయం సాధించారు.సాధారణంగా, కాన్సర్‌ చికిత్స పొందిన రోగులను కూడా వేధించే ఆ ఏనుగు కాలు వాధ్యే... ‘లింఫడీమా’! చేతులు, కాళ్లలో కూడా తీవ్రమైన వాపును కలిగించే ఈ సమస్యకు ఇప్పటివరకు మందుగానీ, శాశ్వత నివారణ గానీ లేదు. అయితే ఆహార పదార్థాలలో వాడే ఒక చవకైన ప్రత్యామ్నాయం దీనికి పరిష్కారంగా కనిపిస్తున్న విషయాన్ని శాస్త్రవేత్తలు కనిపెట్టారు. కణజాలాలలో పేరుకుపోయే కొలెస్ట్రాల్‌ను తొలగించడం ద్వారా ఈ లింఫడీమా వాపును తగ్గించవచ్చని వారి పరిశోధనలో తేలింది. ఈ కొత్త ఆవిష్కరణ బాధితుల జీవితాల్లో సరికొత్త ఆశలను చిగురింపజేస్తోంది.ఆపిల్‌ జ్యూస్, పెరుగు, రెడ్‌ వైన్‌లలో రుచిని పెంచడానికి వాడే ఫుడ్‌ ఆడిటివ్స్‌... లింఫడీమాను – అంటే చేతులు, కాళ్లలో వచ్చే తీవ్రమైన వాపును నయం చేసేందుకు ఉపయోగపడ తాయన్న ఈ పరిశోధ వివరాలు ‘నేచర్‌’ జర్నల్‌లో ప్రచురితం అయ్యాయి. ఆ వివరాల ప్రకారం, సైక్లోడెక్స్‌ట్రిన్స్‌ అని పిలిచే కాంపౌండ్లు (ఆడిటివ్‌ల రసాయన మూలకాలకు) లింఫడీమా వాపును తగ్గించగల గుణం ఉంది.జంతువులపై జరిపిన అధ్యయనాల ఆధారంగా తేలిన ఈ విషయాలు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ వ్యాధితో బాధపడుతున్న 14 కోట్ల నుంచి 25 కోట్ల మంది బాధితుల జీవితాలను మార్చే అవకాశం ఉంది. వీరిలో అధిక శాతం మందికి క్యాన్సర్‌ చికిత్స కారణంగానే ‘లింఫడీమా’ సమస్యలు వచ్చినట్లు పలు అధ్యయనాలను బట్టి తెలుస్తోంది. దుస్తులు ధరించటమూ కష్టమే!రొమ్ము క్యాన్సర్‌ చికిత్సలో భాగంగా లింఫ్‌ నోడ్స్‌ను తొలగించడానికి సర్జరీ చేసిన, లేదా రేడియోథెరపీ ఇచ్చిన... ప్రతి ఐదుగురిలో ఒకరికి చేతిలో లింఫడీమా వాపు వచ్చే అవకాశం ఉంది. లింఫ్‌ నోడ్స్‌ అనేవి శరీరం అంతటా ఉండే చిక్కుడు గింజ ఆకారపు నిర్మాణాలు. కణజాలాల నుండి వచ్చే వ్యర్థ ద్రవాన్ని (లింఫ్‌ ఫ్లూయిడ్‌) ఇవి వడకడతాయి. ఈ ద్రవం రక్తంలో కలవడానికి ముందే లింఫ్‌ నోడ్స్‌ దానిని శుభ్రపరుస్తాయి. రొమ్ము, తల లేదా మెడ భాగాల్లో క్యాన్సర్‌ కణాలు ఏర్పడినప్పుడు, అవి ఊపిరితిత్తుల వంటి ఇతర అవయవాలకు వ్యాపించే ముందు మొదట ఈ లింఫ్‌ నోడ్స్‌కే చేరుకుంటాయి.క్యాన్సర్‌ వ్యాపించకుండా ఉండటానికి ఈ లింఫ్‌ నోడ్స్‌ను సర్జరీ ద్వారా తొలగించడం లేదా రేడియోథెరపీ ఇవ్వడం వల్ల లింఫ్‌ వ్యవస్థ దెబ్బతిని మూసుకుపోతుంది. దీనివల్ల లింఫ్‌ ద్రవం పేరుకుపోయి తీవ్రమైన వాపు వస్తుంది. ఎంతలా అంటే... బట్టలు వేసుకోవడం లేదా బీరువాలోంచి సరిపోయే దుస్తులు వెతుక్కోవడం వంటి చిన్న చిన్న పనులు కూడా చాలా కష్టంగా మారతాయి.లింఫడీమా రోగుల జీవిత నాణ్యతపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. అంతేకాదు, దీనికి ప్రస్తుతం ఉన్న చికిత్సా మార్గాలు చాలా పరిమితంగా ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని:కంప్రెషన్‌ దుస్తులు: బాధితులు మొదట ఈ ప్రత్యేకమైన బిగుతు దుస్తులను వాడాల్సి ఉంటుంది. కానీ వీటిని ప్రతిరోజూ వేసుకోవడం వల్ల చర్మం దురద, ఇరిటేషన్‌ వచ్చి కదలడం కూడా కష్టమవుతుంది.మసాజ్‌: చేతులతో చేసుకునే ఈ మసాజ్‌తో మంచి ఫలితం ఉండాలంటే క్రమం తప్పకుండా చేస్తూనే ఉండాలి.సర్జరీ: దెబ్బతిన్న లింఫ్‌ నాళాలను సరిచేసే సర్జరీ అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, దీనికి దాదాపు 12 నుండి 25 లక్షల రూపాయల వరకు ఖర్చవుతుంది. అంతేకాకుండా సర్జరీ తర్వాత కూడా ఇతర చికిత్సలు అవసరమవుతాయి.లైపోసక్షన్‌: కిరణాలు లేదా శబ్ద తరంగాల ద్వారా కొవ్వును, ద్రవాన్ని కరిగించి బయటకు తీసే ఈ పద్ధతి కూడా అత్యంత ఖరీదైనది.చవకైన ప్రత్యామ్నాయంఈ క్రమంలోనే ఇప్పుడు నేషనల్‌ యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ సింగపూర్‌ శాస్త్రవేత్తలు లింఫడీమాకు అతి తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన ఆచరణాత్మక పరిష్కారాన్ని కనుగొన్నారు. కార్బోహైడ్రేట్స్‌ నుండి తయారయ్యే సెక్లోడెక్స్‌ట్రిన్‌ అనే పదార్థంపై దృష్టి పెట్టారు. ఆహార పదార్థాల్లోని అసహ్యకరమైన వాసనలను తమ కణాల నిర్మాణంలో బంధించే ప్రత్యేక గుణం సెక్లోడెక్స్‌ట్రిన్‌కు ఉంది. అందుకే ఆహార, పానీయాల పరిశ్రమలలో రుచిని, వాసనను పెంచడానికి దీనిని ఏళ్లుగా ఉపయోగిస్తున్నారు.లింఫడీమా చరిత్రలింఫడీమా (కాళ్లూ చేతుల వాపు) ఆనవాళ్లు చరిత్రలో వేల సంవత్సరాల క్రితమే కనిపించాయి. శోషరస (లింఫాటిక్‌) వ్యవస్థ గురించి వైద్యులకు పూర్తిగా తెలియకముందే ఈ వ్యాధి ఆనవాళ్లను గుర్తించారు.పురాతన చిత్రాలు (క్రీ.పూ. 1500 ప్రాంతం)ఈ వ్యాధికి సంబంధించిన తొలి ఆధారాలు ఈజిప్టులోని రాతి చెక్కడాల్లో కనిపించాయి. పుంట్‌ దేశపు రాణి ‘అటి’ (రాణిగారి పేరు అటి) కాళ్లు విపరీతంగా వాచిపోవడం ఈ చెక్కడాల్లో చూడవచ్చు.పురాతన వైద్య గ్రంథాలు (క్రీ.పూ. 6వ – 5వ శతాబ్దం)భారతదేశం (సుశ్రుత సంహిత): సుశ్రుతుడు ఈ వ్యాధిని ‘శ్లీపద’ (ఏనుగు కాలు) అని పిలిచాడు. శరీరంలోని ద్రవాల అసమతుల్యత వల్లే ఈ వాపు వస్తుందని వివరించాడు. హిపోక్రటీస్‌ ఈ వాపును ‘ఎలిఫెంటియాసిస్‌’ అని వర్ణించాడు. కాళ్లలోని గ్రంథులు, నరాల గురించి కూడా రాశాడు.రోమన్, పర్షియన్‌ వైద్యం (క్రీ.శ. 2వ – 9వ శతాబ్దం)ప్రసిద్ధ వైద్యుడు గాలెన్‌ (రోమ్‌): వాపులున్న కాళ్లకు ప్రత్యేకమైన మసాజ్, వ్యాయామాలు అవసరమని చెప్పాడు. పర్షియన్‌ వైద్యులు ఈ సమస్యను ‘దా అల్‌–ఫిల్‌’ (ఏనుగు వ్యాధి) అని పిలిచారు.ఆధునిక వైద్య పరిశోధన (17వ శతాబ్దం)శరీరంలో లింఫ్‌ ద్రవం ప్రవహించే నరాలు మూసుకుపోవడం వల్లే ఈ నీటి వాపు వస్తుందని 17వ శతాబ్దంలో శాస్త్రవేత్తలు కనిపెట్టారు.శోషరస వ్యవస్థ అంటే?మన శరీరంలో రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడానికి, శరీర ద్రవాల సమతుల్యతను కాపాడటానికి పనిచేసే ఒక ముఖ్యమైన వ్యవస్థ. ఇది రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థతో కలిసి పనిచేస్తుంది.ప్రధాన భాగాలుశోషరస ద్రవం: రక్తనాళాల నుండి కణజాలాల్లోకి కారిపోయే ప్రొటీన్లు, నీరు, తెల్ల రక్తకణాలతో కూడిన స్వచ్ఛమైన నీటి వంటి ద్రవం.శోషరస నాళాలు: శరీరం అంతటా విస్తరించి, శోషరస ద్రవాన్ని సేకరించి తిరిగి రక్తంలోకి చేర్చే సన్నని నాళాలు.శోషరస కణుపులు: గొంతు, బాహుమూలాలు, గజ్జల్లో ఉండే చిన్న గింజ వంటి నిర్మాణాలు. ఇవి ద్రవాన్ని వడపోసి హానికరమైన బాక్టీరియా, వైరస్‌లను నిర్మూలిస్తాయి.ముఖ్య అవయవాలు: ప్లీహం, థైమస్‌ గ్రంథి, టాన్సిల్స్‌ కూడా ఈ వ్యవస్థలో భాగమే. థైమస్‌ గ్రంథి మానవ రోగ నిరోధక వ్యవస్థలో అంతి కీలకమైన భాగం. ఇది గుండె, రొమ్ము ఎముక మధ్యలో, ఛాతీ ఎగువ భాగంలో ఉంటుంది.ముఖ్యమైన విధులుశరీర ద్రవాల సమతుల్యత: కణజాలాల్లో అదనంగా ఉన్న నీటిని, ద్రవాలను తొలగించి వాపులు రాకుండా చూస్తుంది.రోగనిరోధక శక్తి: ల్యూకోసైట్స్‌ (తెల్ల రక్తకణాలు) ద్వారా ఇన్ఫెక్షన్లు, వ్యాధులపై పోరాడుతుంది.కొవ్వుల శోషణం: జీర్ణవ్యవస్థ నుండి కొవ్వులను అనుమతించి రక్తంలోకి చేర్చుతుంది.శోషరస వ్యవస్థలోని నాళాలు దెబ్బతిన్నా లేదా మూసుకుపోయినా, ద్రవం ఒకే చోట నిలిచిపోయి కాళ్లు లేదా చేతులు విపరీతంగా వాచిపోతాయి. ఈ పరిస్థితినే లింఫడీమా అంటారు.సెక్లోడెక్స్‌ట్రిన్‌ ఎలా పని చేస్తుంది?చీజ్, బట్టర్‌ వంటి పాల ఉత్పత్తుల నుండి కొలెస్ట్రాల్‌ను తీసివేసి ‘లో–ఫ్యాట్‌’గా మార్చడానికి సెక్లోడెక్స్‌ట్రిన్‌ను విరివిగా వాడుతారు. ఇది కొలెస్ట్రాల్‌ స్ఫటికాలను తన గుల్లగా ఉండే నిర్మాణం లోపల బంధించి, నీటి ద్వారా బయటకు పంపివేస్తుంది.రొమ్ము క్యాన్సర్‌ చికిత్స పొందుతూ లింఫడీమా వచ్చిన మహిళల చర్మ కణజాలాలను శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలించినప్పుడు లింఫ్‌ ప్రవాహం తగ్గడం వల్ల చుట్టూ ఉన్న కణజాలంలో అధిక పరిమాణంలో కొలెస్ట్రాల్‌ చేరుకోవటాన్ని గమనించారు. సాధారణంగా లింఫ్‌ నాళాలు కణజాలాల నుండి కొలెస్ట్రాల్‌ను తిరిగి రక్తంలోకి తీసుకెళ్తాయి. కానీ కణజాలంలో కొలెస్ట్రాల్‌ పేరుకుపోవడం వల్లే లింఫడీమా వస్తుందని వారి పరిశీలనలో తేలింది. ఈ కొలెస్ట్రాల్‌ వల్ల వాపు, మచ్చలు ఏర్పడి లింఫ్‌ ప్రవాహానికి అడ్డంకిగా మారాయి.దాంతో, సైక్లోడెక్స్‌ట్రిన్‌లలోని ‘కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గించే శక్తి’ ఈ వాపును నయం చేయగలదా అని తెలుసుకోవడానికి శాస్త్రవేత్తలు తదుపరి ప్రయోగం చేశారు. లింఫడీమా ఉన్న ఎలుకల శరీరంలోని ప్రభావిత ప్రాంతంలో 8 వారాల పాటు క్రమంగా సైక్లోడెక్స్‌ట్రిన్‌ ఇంజెక్షన్‌ ఇచ్చారు. అద్భుతమైన ఫలితాలు వచ్చాయి! సైక్లోడెక్స్‌ట్రిన్‌... వాపును, ఇన్‌ఫ్లమేషన్‌ను (శరీరంలో వచ్చే మంట/వాపు) గణనీయంగా తగ్గించింది. అంతకంటే ముఖ్యంగా, దెబ్బతిన్న లింఫ్‌ నాళాలను తిరిగి బాగు చేయడానికి ఇది సహాయపడినట్లు శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. దీనివల్ల వ్యాధి లక్షణాలు క్రమంగా తగ్గుముఖం పట్టాయి.‘‘ఇది నిజంగానే విప్లవాత్మకమైన ఆవిష్కరణ. ఎందుకంటే లింఫడీమాకు ఇప్పటివరకు శాశ్వత నివారణ అనేదే లేదు. ప్రభావిత కణజాలంలో పేరుకుపోయే కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గించడమే లక్ష్యంగా చికిత్స చేయవచ్చని ఈ అధ్యయనం చూపించింది. అయితే మనుషులపై ఇది ఎంతవరకు సురక్షితం, ప్రభావవంతం అని తెలుసుకోవడానికి మానవులపై ప్రయోగాలు జరగాల్సి ఉంది’’ అని పరిశోధకులు అంటున్నారు. అలాగే రక్తంలో కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గించే స్టాటిన్‌ల వంటి సాధారణ మందులు దీనికి పనిచేయకపోవచ్చని వారు భావిస్తున్నారు. ఎందుకంటే ఆ మందులు రక్తంలో కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గిస్తాయి కానీ, ప్రత్యేకంగా లింఫ్‌ నాళాల్లో పేరుకుపోయిన కొలెస్ట్రాల్‌పై పనిచేయవు.మొత్తానికైతే లింఫడీమాతో బాధపడుతున్న లక్షలాది మంది రోగులకు గొప్ప ఊరటనిచ్చే పరిశోధనా ఫలితం ఇది. సాధారణంగా ఆహార పరిశ్రమలో వాడే ఒక చవకైన పదార్థం (సైక్లోడెక్స్‌ట్రిన్‌), ఇలా ప్రాణాంతకమైన శారీరక సమస్యకు çపరిష్కారం అయ్యే సూచనలు కనిపించటం నిజంగా మంచి విషయమే. త్వరలోనే మనుషులపై జరిపే ప్రయోగాల్లో కూడా ఇవే సానుకూల ఫలితాలు వస్తే, లింఫడీమా బాధితులకు తక్కువ ఖర్చుతోనే మెరుగైన శాశ్వత చికిత్స లభించే అవకాశం ఉంది.- సాక్షి స్పెషల్‌ డెస్క్‌ఇదీ చదవండి: ప్రసవ నొప్పులు రాకపోతే?

నాకు డెలివరీ డేట్‌ వచ్చేసింది. కానీ లేబర్‌ పెయిన్స్‌ రావడం లేదు. సిజేరియన్‌ చేస్తారేమో! అని భయంగా ఉంది.– వాణి, గుంటూరు.ఇలాంటి సందేహాలు చాలామంది గర్భిణులకు ఉంటాయి. అయితే నొప్పులు రాకపోయిన ప్రతిసారీ సిజేరియన్‌ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. కొన్ని పరిస్థితుల్లో మందుల సహాయంతో లేబర్‌ను ప్రారంభించే ఇండక్షన్‌ ఆఫ్‌ లేబర్‌ పద్ధతిని ఉపయోగిస్తారు. అంటే మందుల సహాయంతో లేబర్‌ పెయిన్స్‌ను ప్రారంభించి, ప్రసవం జరిగేలా చేయడం.ఇది ఎప్పుడు అవసరం అవుతుంది?సాధారణంగా తల్లి లేదా బిడ్డకు సంబంధించిన కారణాలు ఉండొచ్చు. ఉదాహరణకు తల్లికి డయాబెటిస్, అధిక రక్తపోటు లేదా కొన్ని ఇతర వైద్య సమస్యలు ఉన్నప్పుడు, బిడ్డ ఎదుగుదల సరిగా లేకపోవడం, ఉమ్మనీరు తక్కువగా ఉండటం వంటి పరిస్థితుల్లో ఇండక్షన్‌ ను పరిగణిస్తాం. డెలివరీ తేదీ దాటిపోయినా పెయిన్స్‌ రాకపోవడం, లేదా ఉమ్మనీరు ముందుగానే పోయి పెయిన్స్‌ ప్రారంభం కాకపోవడం వంటి సందర్భాల్లోనూ ఇండక్షన్‌ అవసరం కావచ్చు.వేచి చూడవచ్చా?తల్లి, బిడ్డ ఇద్దరూ ఆరోగ్యంగా ఉండి ఎలాంటి సమస్యలు లేకపోతే, సాధారణంగా కొంత సమయం వరకు బిడ్డ కదలికలు, ఫీటల్‌ మానిటరింగ్, ఇతర పరీక్షలను గమనిస్తూ ఉంటాం. 40 నుంచి 41 వారాల సమయంలో ఇండక్షన్‌ చేయాలా వద్దా అనేది పరిస్థితిని బట్టి డాక్టర్‌ నిర్ణయిస్తారు. తల్లికి ఉన్న సమస్యలు, వాటి నియంత్రణ, బిడ్డ పరిస్థితి వంటి అంశాలను బట్టి 37, 38 లేదా 39 వారాల్లోనే ఇండక్షన్‌ అవసరం కావచ్చు.ప్రతి కేసులోనూ ప్రయత్నిస్తారా?కాదు. బిడ్డ తల కిందకు లేకుండా బ్రీచ్‌ పొజిషన్‌ లో ఉండటం, బిడ్డ అడ్డంగా లేదా వేరే తప్పు పొజిషన్‌ లో ఉండటం, కొన్ని ట్విన్‌ ప్రెగ్నెన్సీ పరిస్థితులు, ప్లాసెంటా చాలా కిందకు ఉండటం వంటి సందర్భాల్లో ఇండక్షన్‌ సరైన ఎంపిక కాకపోవచ్చు.తప్పకుండా నార్మల్‌ డెలివరీనేనా?అలా చెప్పలేం. ముందుగా గర్భాశయ ముఖద్వారం అంటే సర్విక్స్‌ ప్రసవానికి ఎంతవరకు సిద్ధంగా ఉందో చూస్తాం. దీనినే సర్వికల్‌ ఫేవరబిలిటీ అంటారు. ఇందుకోసం సాధారణంగా మోడిఫైడ్‌ బిషప్‌ స్కోర్‌ వంటి పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు. సర్విక్స్‌ మెత్తగా ఉందా, ఎంతవరకు తెరుచుకుంది, బిడ్డ తల ఎంత కిందకు దిగింది వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తాం.ఈ ప్రక్రియ ఎలా ఉంటుంది?సాధారణంగా దశలవారీగా చేస్తారు. ముందుగా తల్లి, బిడ్డ పరిస్థితిని పరిశీలిస్తాం. సర్విక్స్‌ సిద్ధంగా లేకపోతే దాన్ని ప్రసవానికి అనుకూలంగా మార్చేందుకు కొన్ని మందులు ఉపయోగిస్తారు. తర్వాత లేబర్‌ పెయిన్స్‌ పెరగడానికి అవసరాన్ని బట్టి మందులు లేదా ఆక్సిటోసిన్‌ డ్రిప్‌ ఇస్తారు. సర్విక్స్‌ కొన్ని సెంటీమీటర్లు తెరుచుకుని, లేబర్‌ ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు అవసరమైతే ఆర్టిఫిషియల్‌ రప్చర్‌ ఆఫ్‌ మెంబ్రేన్స్‌ చేస్తారు. అంటే ఉమ్మనీటిని కృత్రిమంగా బయటకు వచ్చేలా చేయడం.ఇక్కడ ప్రధానంగా మూడు విషయాలను గమనిస్తాం.1. తల్లి పరిస్థితి, బిడ్డ పరిస్థితి, లేబర్‌ పురోగతి. 2. తల్లి పల్స్, బీపీ, నీరసం వంటి అంశాలను చూస్తాం. 3. నొప్పి తగ్గించే సహాయం, ధైర్యం చెప్పడం కూడా చాలా ముఖ్యం.వీటితో పాటు బిడ్డకు ఫీటల్‌ హార్ట్‌రేట్‌ను గమనిస్తూ ఉంటాం. అలాగే లేబర్‌ పెయిన్స్‌ ఎంత తరచుగా వస్తున్నాయి, ఎంత బలంగా ఉన్నాయి, బిడ్డ తల కిందికి దిగుతోందా, సర్విక్స్‌ తెరుచుకుంటోందా వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తాం. అలాగే ఉమ్మనీటి రంగు కూడా గమనించవచ్చు. అది క్లియర్‌గా ఉంటే సాధారణంగా బిడ్డ పరిస్థితి అప్పటివరకు బాగుందని అర్థం. గ్రీన్‌ కలర్‌లో ఉంటే బిడ్డ మెకోనియం పాస్‌ చేసిన అవకాశం ఉండటంతో, డెలివరీని మరింత జాగ్రత్తగా, త్వరగా పూర్తి చేయాల్సిన అవసరం ఉండొచ్చు.సమస్యలు ఉంటాయా?ఇచ్చిన మందులకు ప్రతి ఒక్కరూ ఒకేలా స్పందించరు. కొందరిలో అసలు పెయిన్స్‌ రాకపోవచ్చు. మరికొందరిలో చాలా ఎక్కువగా రావచ్చు. దాంతో బిడ్డ హార్ట్‌రేట్‌పై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో ఉమ్మనీరు ముందుగానే పోవడం లేదా లేబర్‌ సరిగా ముందుకు సాగకపోవడం వల్ల చివరికి సిజేరియన్‌ అవసరం కావచ్చు. అయినప్పటికీ తల్లి, బిడ్డ భద్రత కోసం ఇండక్షన్‌ అవసరమైతే దాని ప్రయోజనాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని నిర్ణయం తీసుకుంటాం.చివరగా, ఇండక్షన్‌ అంటే సిజేరియన్‌ తప్పనిసరి అని కాదు. అలాగే ఇండక్షన్‌ చేస్తే నార్మల్‌ డెలివరీ ఖాయం అని కూడా కాదు. తల్లి, బిడ్డ భద్రతే ప్రధానంగా తీసుకుని, ప్రతి కేసుకు అనుగుణంగా డెలివరీ విధానాన్ని డాక్టర్‌ నిర్ణయిస్తారు.- డా. కప్పగంతుల అపర్ణ, సీనియర్‌ గైనకాలజిస్ట్, అబ్‌స్టెట్రీషియన్, ల్యాపరోస్కోపిక్‌ సర్జన్, సికింద్రాబాద్‌ఇదీ చదవండి: ఆరోగ్యంగా కనిపిస్తున్నా.. ఊపిరితిత్తుల సమస్య!

సూరత్‌: గుజరాత్‌లోని సూరత్‌ జిల్లాలో చిన్నారులకు వైద్యం అందించడంలో నిర్లక్ష్యం చోటుచేసుకుంది. టీకాలు వేసిన అనంతరం చిన్నారులకు ఇవ్వాల్సిన పారాసిటామాల్‌కు బదులుగా పొరపాటున డయాబెటిస్‌ మందు ఇచ్చారు. దీంతో ఐదుగురు చిన్నారుల ఆరోగ్యం క్షీణించడంతో వారిని పీఐసీయూలలో చేర్చి చికిత్స అందించారు. ప్రస్తుతం చిన్నారుల పరిస్థితి నిలకడగా ఉందని అధికారులు తెలిపారు. ఈ ఘటన పల్సానా తాలూకాలోని కణావ్‌ ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం పరిధిలోని పల్సానా-01 ఉపకేంద్రంలో సెప్టెంబర్‌ 23న జరిగింది.‘మమతా దివస్‌’ సందర్భంగా మొత్తం ఏడుగురు చిన్నారులకు టీకాలు వేశారు. టీకాల అనంతరం జ్వరం వచ్చే అవకాశం ఉండటంతో ఐదుగురు చిన్నారులకు పారాసిటామాల్‌ కిడ్‌ టాబ్లెట్లు ఇవ్వాల్సి ఉంది. అయితే సిబ్బంది పొరపాటున గ్లిమెపైరైడ్‌ 2 మిల్లీగ్రాముల మాత్రలు ఇచ్చారు. ఇది మధుమేహం చికిత్సలో ఉపయోగించే మందు. దీనిని తీసుకున్న అనంతరం ఐదుగురు చిన్నారుల ఆరోగ్యం విషమించింది. దీంతో సెప్టెంబర్‌ 24న వారిని ఐసీయూలకు తరలించారు. బాధిత చిన్నారుల్లో సుమారు మూడున్నర నెలల వయసు నుంచి ఏడాది వయసు వరకు ఉన్నవారు ఉన్నారని గుజరాత్‌ ఆరోగ్య మంత్రి ప్రఫుల్‌ పన్సేరియా తెలిపారు. ఘటనపై ప్రభుత్వం తీవ్రంగా స్పందించి విచారణకు ఆదేశించింది.పిల్లలకు వేరే మందు ఇవ్వడానికి మహిళా ఆరోగ్య కార్యకర్త ఇందుబెన్‌ రతిలాల్‌ చౌధరి కారణమని అధికారులు గుర్తించారు. దీంతో సూరత్‌ జిల్లా ముఖ్య ఆరోగ్య అధికారి ఆమెను సస్పెండ్‌ చేశారు. సస్పెన్షన్‌ కాలంలో డాంగరాపాడా ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ఉమర్‌పాడా తాలూకాలో ఆమె ప్రధాన కార్యాలయంగా నిర్ణయించారు. అనుమతి లేకుండా ప్రైవేటు ఉద్యోగం లేదా వ్యాపారం చేయడం, ప్రధాన కార్యాలయం విడిచి వెళ్లడం నిషేధించారు. ఘటనపై విచారణ పూర్తయిన తర్వాత తదుపరి శాఖాపరమైన చర్యలు తీసుకోనున్నారు. టీకా అనంతరం పిల్లలకు జ్వరం వచ్చే అవకాశం ఉన్నందున సాధారణంగా పారాసిటామాల్‌ ఇస్తారని మంత్రి తెలిపారు. అయితే ఈ ఘటనలో పొరపాటున డయాబెటిస్‌ మందు ఇవ్వడంతో పిల్లలను ఆసుపత్రిలో చేర్చాల్సి వచ్చిందన్నారు. ప్రస్తుతం ఐదుగురు చిన్నారుల ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతోందని, వారి పరిస్థితి నిలకడగా ఉందని చెప్పారు. త్వరలోనే వారిని ఆసుపత్రి నుంచి డిశ్చార్జి చేయనున్నారని తెలిపారు.ఇదీ చదవండి: ఎల్‌పీయూలో అర్ధరాత్రి ఉద్రిక్తత.. రెండువేల మంది విద్యర్థుల ఆందోళన!

రోజంతా ఆఫీస్‌లో పని.. ఫోన్‌ .. కంప్యూటర్‌.. ఇంటి బాధ్యతలు.. ఇలా ఒక పని పూర్తికాకముందే మరో పని మొదలవుతుంది. రెస్ట్‌ అంటే కలగా మారుతున్న రోజులు ఇవి. అయితే పూర్తిగా నీరసపడిపోయేవరకు ఎదురుచూడాల్సిన అవసరం లేదంటోంది కొత్త వెల్‌నెస్‌ విధానం ‘మైక్రో రెస్ట్‌’. అంటే.. కొన్ని సెకన్లు లేదా కొన్ని నిమిషాలు.. పనులన్నింటినీ పక్కనపెట్టి మనసుకు, శరీరానికి చిన్న విరామం ఇవ్వడం.30 సెకన్ల నుంచి కొన్ని నిమిషాల వరకు పని నుంచి పూర్తిగా దూరంగా ఉండటమే మైక్రోరెస్ట్‌. కళ్లుమూసుకోవడం, నెమ్మదిగా శ్వాస తీసుకోవడం, భుజాలను వదులుగా ఉంచడం, కిటికీలోంచి బయటకు చూడటం, కాసేపు నడవడం లేదా చిన్నపాటి స్ట్రెచింగ్‌ చేయడం వంటివన్నీ ఈ మైక్రోరెస్ట్‌లోకి వస్తాయి.ఎప్పుడు అవసరం..ఒకే పనిపై ఎక్కువ సమయం దృష్టి పెట్టినప్పుడు, అదే వాక్యాన్ని మళ్లీ మళ్లీ చదువుతున్నప్పుడు, చిరాకు పెరుగుతున్నప్పుడు, భుజాలు బిగుసుకున్నప్పుడు, కళ్లలో అలసట కనిపించినప్పుడు చిన్న విరామం తీసుకోవచ్చు. నిపుణుల సూచన ప్రకారం 30 సెకన్ల నుంచి ఐదు నిమిషాల వరకు, ప్రతి గంటకు ఒకసారి విరామం తీసుకోవచ్చు.నిద్రకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు..అయితే మైక్రో రెస్ట్‌ నిద్రకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. రోజంతా పేరుకుపోయే అలసటను ముందుగానే తగ్గించుకోవడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది. నిరంతర అలసట, నిద్రలో సమస్యలు, నొప్పి లేదా తలతిరుగుడు ఉంటే మాత్రం ఎక్కువ విశ్రాంతి లేదా వైద్య సలహా అవసరం కావచ్చు.పని మధ్యలో ఒక్కనిమిషం అలా ఆగండి. ఫోన్‌ పక్కన పెట్టేసి కళ్లకు విశ్రాంతి ఇవ్వండి. నెమ్మదిగా శ్వాస తీసుకోండి. కాసేపు కదలండి. మళ్లీ పనిలోకి వెళ్లండి. చిన్న విరామమే అయినప్పటికీ అలసటను తగ్గించడంలో, ఉత్సాహాన్ని పెంచడంలో గొప్ప ప్రయోజనాలను చూపించినట్లు అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.మరో తెర చూడటం కాదు!కంప్యూటర్‌ పనితో విసిగిపోయామని వెంటనే ఫోన్‌ పట్టేస్తుంటం. ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రాం అంటూ స్క్రోల్‌ చేస్తుంటాం. ఇది విశ్రాంతిలా అనిపించవచ్చు. కానీ అక్కడ కూడా మెదడు కొత్త సమాచారాన్ని నిరంతరం స్వీకరిస్తూనే ఉంటుంది. అందుకే మైక్రో రెస్ట్‌లో మరో తెరను చూడటం కాకుండా, మెదడుకు నిజమైన విరామం ఇవ్వాలి.ఇదీ చదవండి: ఇంద్రవెల్లికి అందం

పుస్తకం చదవడం అంటే కేవలం కాలక్షేపం మాత్రమే కాదని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. చదివే అలవాటు అనేది మెరుగైన మానసిక ఆరోగ్యానికి, బలమైన జ్ఞాపకశక్తికి, మేధో సామర్థ్యాల పెంపుదలకు దోహదం చేయడంతో పాటు డిమెన్షియా(చిత్త వైకల్యం) ముప్పును తగ్గిస్తుందని కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రవేత్తలు తెలిపారు. చదవడం వల్ల ఎన్నో ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని పరిశోధకులు తెలిపారు.చదువుతో మెదడుకు బలంకేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన శాస్త్రవేత్తలు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. చదవడం అనేది మెరుగైన మానసిక ఆరోగ్యానికి దోహదపడుతుంది. అయితే మనకు నచ్చిన విషయాన్ని ఆసక్తిగా చదవడమే ముఖ్యమని పరిశోధకులు తెలిపారు. ఈ అంశాలపై ప్రొఫెసర్ బార్బరా సహకియన్, డాక్టర్ క్రిస్టెల్ లాంగ్లీ సమీక్ష నిర్వహించారు. ‘సైకలాజికల్‌ మెడిసిన్‌’ లో ప్రచురితమైన ఈ సమీక్షలో.. పుస్తకాలు చదవడం వల్ల మెదడుకు ఆరోగ్యం, జ్ఞాన సామర్థ్యాల పెంపుదల తదితర ప్రయోజనాలు ఉండవచ్చని తెలిపారు.చిన్నప్పటి నుంచే..10 వేల మందికి పైగా యువతపై సహకియన్, లాంగ్లీ, వారి సహచరులు నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనాన్ని పరిశోధకులు ప్రస్తావించారు. చిన్న వయసులోనే సరదాగా చదవడం ప్రారంభించిన పిల్లల్లో మెరుగైన శ్రద్ధ, జ్ఞాపకశక్తి, నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యాలు కనిపించాయని తెలిపారు. అంతేకాకుండా వారి విద్యా ఫలితాలు మెరుగ్గా ఉండటంతో పాటు మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు తక్కువగా ఉన్నట్లు అధ్యయనం గుర్తించింది. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలితోనూ చదివే అలవాటుకు సంబంధం ఉన్నట్లు పరిశోధకులు చెప్పారు. ఎక్కువ నిద్ర, తక్కువ స్క్రీన్ టైమ్ వంటి అలవాట్లు కూడా చదివే పిల్లల్లో కనిపించినట్లు తెలిపారు.నచ్చిన పుస్తకంతో మొదలు పెట్టాలిపిల్లలు, యువతలో చదివే అలవాటును పెంచేందుకు సాధ్యమైనంత ఎక్కువగా ప్రోత్సహించాలని డాక్టర్ క్రిస్టెల్ లాంగ్లీ సూచించారు. అయితే తప్పనిసరిగా నవలలతోనే చదవడం ప్రారంభించాల్సిన అవసరం లేదని చెప్పారు. పిల్లలకు నిజంగా ఆసక్తి కలిగించే అంశం ఏదైనా ఉంటే.. దానినే చదువుకు పరిచయ మార్గంగా ఉపయోగించుకోవచ్చన్నారు. టీవీ కార్యక్రమాలు లేదా ఆటలపై ఉన్న ఆసక్తిని కూడా చదవడం వైపు మళ్లించవచ్చని తెలిపారు. కామిక్స్, గ్రాఫిక్ నవలలు కూడా పిల్లలకు ప్రారంభ దశలో ఉపయోగపడొచ్చని పేర్కొన్నారు. అవి సాధారణ నవలలతో పోలిస్తే తక్కువ భయపెట్టేలా, ఆసక్తికరంగా అనిపించవచ్చని వివరించారు.వృద్ధాప్యంలోనూ ప్రయోజనాలుచదవడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు చిన్నతనంతోనే ఆగిపోవని పరిశోధకులు స్పష్టం చేశారు. యుక్త వయసు నుంచి వృద్ధాప్యం వరకు చదివే అలవాటు కొనసాగించవచ్చని తెలిపారు. చదవడం అనేది జ్ఞాన సామర్థ్యాలను పెంపొందిస్తుందని, వయసుతో పాటు వచ్చే మతిమరపును తగ్గిస్తుందని వివిధ అధ్యయనాలు తెలియజేశాయి. పరిశోధకుల తమ సమీక్షలో సర్వేలు, దీర్ఘకాలిక అధ్యయనాలు, మెదడుపై జరిగిన పరిశోధనలు, ప్రవర్తనా అధ్యయనాలు వంటి పలు రకాల పరిశోధనలను విశ్లేషించారు.కలిసి చదవడంలో ప్రత్యేక ప్రయోజనాలుఒంటరిగా చదవడంతో పాటు ఇతరులతో కలిసి చదవడం, బుక్ క్లబ్‌లలో పాల్గొనడం వల్ల అదనపు సామాజిక ప్రయోజనాలు ఉంటాయని శాస్త్రవేత్తలు తెలిపారు. ఒంటరితనాన్ని తగ్గించి, ఇతరులతో కలసిపోయే భావనను పెంపొందిస్తాయన్నారు. ఒంటరితనం తగ్గడం డిమెన్షియా ముప్పును తగ్గించడంలోనూ సహాయపడుతుందని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు. ముఖ్యంగా ఎక్కువగా బయటకు వెళ్లలేని వృద్ధులకు బుక్ క్లబ్‌లు ఉపయోగకరమని ప్రొఫెసర్ సహకియన్ తెలిపారు.ఇదీ చదవండి: అమెరికా కోర్టులో ఆంత్రోపిక్‌కు ఎదురుదెబ్బ

ఆరోగ్యంగా కనిపించే వ్యక్తులలో కూడా అంతర్గతంగా ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు ఉండే అవకాశాలు అధికంగానే ఉంటాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఊపిరితిత్తులకు విశేషమైన పని సామర్థ్యం (రిజర్వ్‌ కెపాసిటీ వల్ల) ఉండటం వల్ల, వ్యాధి ప్రారంభ దశల్లో లక్షణాలు కన్పించవని, శరీరం కూడా ఆ పరిస్థితిని తట్టుకుంటుందని అంటున్నారు. కాబట్టి ఒకరు శారీరకంగా దృఢంగా ఉన్నట్లు కనిపించినంత మాత్రాన వారి ఊపిరితిత్తులు పూర్తిగా ఆరోగ్యంగా ఉన్నాయని చెప్పలేమని స్పష్టం చేస్తున్నారు. - సాక్షి, హైదరాబాద్‌:మరి ముందస్తుగా ఎలా గుర్తించాలి?⇒ బయటి రూపాన్ని బట్టి కాకుండా, శ్వాసక్రియలో వచ్చే వివిధ మార్పుల ద్వారా వ్యాధిని గుర్తించవచ్చునని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ⇒ వ్యాయామ సామర్థ్యం తగ్గుదల...గతంలో సులభంగా చేసిన పనులు (ఉదాహరణకు నడక, రన్నింగ్, మెట్లు ఎక్కడం) ఇప్పుడు చేస్తున్నప్పుడు త్వరగా అలసిపోవడం లేదా ఊపిరి అందకపోవడం ⇒ వదలకుండా వేధించే దగ్గు... ఎటువంటి జలుబు, జ్వరం లేకపోయినా 3–4 వారాల కంటే ఎక్కువ కాలం పాటు దగ్గు ఉండటం ⇒ కఫం రావడం.. ఒక నెల కంటే ఎక్కువ కాలం పాటు నిరంతరం కఫం బయటకు రావడం (ముఖ్యంగా రంగు మారినట్లయితే) ⇒ శ్వాస తీసుకునేటప్పుడు శబ్దం (వీజింగ్‌)...గాలి పీల్చేటప్పుడు లేదా వదిలేటప్పుడు గురక లాంటి లేదా ఈల వేసినట్లు శబ్దం రావడం ⇒ ఛాతీలో నొప్పి లేదా బిగుతు.. శ్వాస తీసుకునే సమయంలో ఛాతీ భాగంలో అసౌకర్యంగా లేదా బరువుగా అనిపించడంతీసుకోవాల్సిన రక్షణ చర్యలు ⇒ ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి ప్రతి ఒక్కరూ కొన్ని ముఖ్యమైన నియమాలు పాటించాలి. ⇒ ధూమపానం (సిగరెట్లు, బీడీలు తాగడం) పూర్తిగా మానేయాలి. ఇతరులు వదిలిన పొగ పీల్చకుండా జాగ్రత్త పడాలి ⇒ బయటకు వెళ్లే ముందు ఎయిర్‌ క్వాలిటీ ఇండెక్స్‌ (గాలి నా­ణ్యత సూచిక)ను పరిశీలించాలి. కాలుష్యం అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాలలో తప్పనిసరిగా మాస్క్‌ (ఎన్‌95) ధరించాలి ⇒ ఇల్లు, ఆఫీసు గదుల్లో గాలి ధారాళంగా ఆడేలా (వెంటిలేషన్‌) చూసుకోవాలి. వీలైతే ఎయిర్‌ ప్యూరిఫైయర్లను ఉపయోగించాలి ⇒ క్రమం తప్పకుండా రోజుకు కనీసం 20–30 నిమిషాల పా­టు ప్రాణాయామం, యోగా లేదా కార్డియో వ్యాయామాలు చేయడం వల్ల ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యం పెరుగుతుంది ⇒ రోజూ తగినంత నీరు తాగడం వల్ల ఊపిరితిత్తులలోని శ్లేష్మం పల్చగా మారి, టాక్సిన్స్‌ సులభంగా బయటకు వెళ్లిపోతాయి ⇒ వైద్యుల సలహా మేరకు ఇన్‌ఫ్లుయెంజా (ఫ్లూ) న్యుమోకోకల్‌ వ్యాక్సిన్లు తీసుకోవడం ద్వారా ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్లను నివారించవచ్చు.ఊపిరితిత్తులకు ఎంత నష్టం జరిగితే ఎలాంటి లక్షణాలు కన్పించే అవకాశం?ఊపిరితిత్తుల నష్టం శాతం- బయటకు కనిపించే లక్షణాలు0% - 20% - ఎలాంటి లక్షణాలు ఉండవు20% - 50% - వ్యాయామం చేసేటప్పుడు లేదా మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు స్వల్ప ఆయాసం50% కంటే ఎక్కువ - విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నా ఆయాసం, దీర్ఘకాలిక దగ్గు, అలసటశారీరక స్థితి, తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు ఇలా..శారీరక స్థితి - తీసుకోవాల్సిన చర్యలు పూర్తిగా ఆరోగ్యంగా, ఫిట్‌గా కనిపిస్తారు- సాధారణ వార్షిక తనిఖీలు సాధారణంగానే కనిపిస్తారు - స్పిరోమెట్రీ పరీక్ష అవసరం బలహీనత లేదా అనారోగ్యం - తక్షణ వైద్య చికిత్స, పర్యవేక్షణ

బరువు తగ్గడం ఒక్కోక్కరికి ఒక్కో అనుభవం. కొందరికి ఆహారమే ప్రధానమైతే, మరికొందరికి వర్కౌట్లే కీలకంగా ఉంటాయి. అయితే శరీరానికి అనుగుణమైనది, నిపుణుల సలహాలు సూచనలతో ఆరోగ్యదాయకంగా అనుసరిస్తే సులభంగా బరువు తగ్గడమే కాకుండా అదుపులో ఉంటుందనిచెబుతోంది అనురీత్‌ కౌర్‌. తొందరగా ఫలితం కోసం వెంపర్లాడకుండా నిలకడతో చేస్తేనే అన్ని విధాల శ్రేయస్కరమని అంటోంది. మరి ఆమె అనుసరించిన వెయిట్‌లాస్‌ టెక్నిక్‌ ఏంటి..?, ఎంత వ్యవధిలో ఎన్ని కిలోలు తగ్గిందో సవివరంగా చూద్దామా..!సహనంతో క్రమశిక్షతో వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీకి సిద్ధమైతే సత్ఫలితాలు అందుకోగలరని అంటోంది అనురీత్‌ కౌర్‌. తాను 116 కేజీల పైనే బరువు ఉండేదాన్ని అని, జస్ట్‌రెండేళ్ల వ్యవధి 56 కేజీలు పైనే తగ్గి 60 కేజీలకు చేరుకున్నట్లు పేర్కొంది. కఠినమైన ఆహార నియమాల జోలికి పోలేకదని, స్ట్రెంగ్త్‌ ట్రైనింగ్‌ని తన దినచర్యలో భాగం చేసుకుంటూ..నిలకడగా వర్కౌట్లు చేసినట్లు తెలిపింది. కండరాలను పెంచుకునేలా వ్యాయమాలు చేయడం నేర్చుకున్నట్లు పేర్కొంది. కొవ్వు తగ్గాలంటే కేలరీల లోటు అవసరమని గుర్తించానని, అందుకనే కేలరీల లోటుతో తినేదాన్ని అని వెల్లడించింది. తక్కువ తిని ఎక్కువ బరువు తగ్గడం అనేది ఉండదని, సరైన పద్ధతిలో తింటే బరువు ఆటోమేటిగ్గా తగ్గుతామని అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకున్నానని చెప్పుకొచ్చింది. మన భోజనం ఎలా ఉండాలంటే..పరిమాణం, ఫైబర్‌, పోషకాలు కీలకం కండరాలు మద్దతు కోసం, సంతృప్తిని కలిగించేలా ప్రోటీన్‌ ఉండాలి. శరీరానికి శిక్షణ శక్తి కోసం మోతాదులో కార్బోహైడ్రేట్లువీటి తోపాటు అవసరమైన ఫ్యాటీ యాసిడ్లు, ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు తగు మోతాదులో తీసుకోవాలి.ముఖ్యంగా కొన్ని ఆహారాలు కేలరీలు తక్కువగా ఉన్నా..ఎక్కువ పరిమాణంలో తినేలా చేసి, సంతృప్తిని అందించేలా ఉంటాయి. అలాగే కొన్ని తక్కువ పరిమాణంలోనే ఎక్కువ కేలరీలు ఉంటాయి. వీటిని బేరీజు చూసుకుని తీసుకుంటే..బరువు తగ్గడం సులభం అని అంటోంది. అలాగే బరువు తగ్గడం అంటే కొవ్వు కరిగించుకోవడం అని తక్కువ భోజనంతో సరిపెట్టుకుంటారు. అది ముమ్మాటికి సరైనది కాదని అంటోంది. ఇలా దీర్ఘకాలం తక్కువగా తింటే మహిళల్లో రుతు సంబంధిత సమస్యలకు దారితీస్తుందని హెచ్చరిస్తోంది. ఆమె సంతృప్తికరమైన సమతుల్య భోజనానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తే..సులభంగా బరువు తగ్గగలరని నమ్మకంగా చెబుతోంది అనురీత్‌. ఇక్కడ సరైనది తినడమే ప్రధానమని గ్రహించమని కోరుతోంది అనురీత్‌. అందుకు సంబంధించిన వీడియో నెట్టింట వైరల్‌గా మారింది. ఇంకెందుకు ఆలస్యం ట్రై చేసి చూడండి మరి..!. View this post on Instagram A post shared by Anureet Kaur (@anureetkaur.12)గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. అనుసరించే ముందు నిపుణులు లేదా వైద్యుల సలహా మేరకు పాటించడం ఉత్తమం. ఇదీ చదవండి: ఎలక్ట్రీషియన్‌ నుంచి మాస్టర్‌ చెఫ్ విజేత, రెస్టారెంట్‌ యజమాని రేంజ్‌కి..!)

టాలీవుడ్‌ నటి, విలక్షణ నటుడు కమల్‌ హాసన్‌ ముద్దుల తనయ శ్రుతి హాసన్‌ గర్భధారణ గురించి చాలాచాలా ఆసక్తికర విషయాలను పంచుకున్నారు. తాను 14 ఏళ్ల వయసు నుంచే పీసీఓఎస్‌(పాలీసిస్టిక్ ఓవరీ సిండ్రోమ్)ని ఎదర్కొన్నట్లు తెలిపారు. దీని వల్ల భవిష్యత్తులో గర్భం దాల్చడం కష్టమని చాలామంది వెద్యులు హెచ్చరించనట్లు గుర్తుచేసుకుంది. ప్రతి ఒక్కరూ అమ్మా.. ఇది చాలా కష్టం భవిష్యత్తులో తల్లి అయ్యే అవకాశాలు తక్కువ అంటూ చెబుతుండేవారని, దాంతో తాను ఎంతగా ఆందోళన చెందిందో కూడా చెప్పుకొచ్చింది. అంతేగాదు ఒకానొక టైంలో అవసరమైతే పిల్లలను దత్తత తీసుకుందామని ఫిక్స్‌ అయినట్లు కూడా చెప్పుకొచ్చింది. సోహా అలీఖాన్‌తో జరిగిన పాడ్‌కాస్ట్‌లో ఈ విషయాలను పంచుకుంది శ్రుతి హాసన్‌. అయితే 53 ఏళ్ల వయసులో కామెరాన్ డయాజ్ బిడ్డకు జన్మనివ్వడంతో తనకు తల్లి అయ్యే అవకాశంపై కొత్త ఆశను రేకెత్తించిందని భావోద్వేగంగా చెప్పుకొచ్చింది. పీసీఓఎస్‌ అంటే గర్భందాల్చడం లేదా పిల్లలను కనడం గురించి పూర్తిగా మర్చిపోవాలని చెబుతుండే మాటలు వింటూ పెరిగానని తెలిపింది. అయితే డాక్టర్‌ ధృప్తి దేధియా తన ఆలోచనా విధానాన్ని పూర్తిగా మార్చేసిందన్నారు. నువ్వు తల్లివి కావాలనుకుంటే..తనకు చెప్పమని, అప్పుడు తగిన పరిష్కారం చెబుతానని భరోసా ఇచ్చినట్లు తెలిపారు. ఆమె పీసీఓఎస్‌ వల్ల గర్భందాల్చడం కష్టమైనప్పటికీ..అసాధ్యమైతే కాదని నమ్మకం అందించారని చెప్పుకొచ్చారు శ్రుతి హాసన్‌. తనకు డాక్టర్‌ అలా భరోసా ఇవ్వడం తనకు ఎంతో సంతోషాన్నించిందంటూ తన ఆనందాన్ని వ్యక్తం చేసింది. కాగా, సాధారణ నెలలో ఒక ఫొలికల్‌ పెరిగి పరిపక్వం చెంది అండాన్ని విడుదల చేస్తుంది. అయితే పీసీఓఎస్‌ ఉంటే..అనేక ఫొలికల్స్‌ పెరగడం మొదలవుతాయి. అయితే ఏ ఒక్కటి ప్రధానంగా ఎదగదని చెబుతున్నారు వైద్యులు. సాధారణంగా 28 రోజుల రుతుచక్రం ఉంటే..ఏడాదికి దాదాపు 12 లేదా 13 అవకాశాలు లభిస్తాయి. అదే 60 లేదా 90 రోజుల చక్రం ఉన్న మహిళకు 4 లేదా 5 అవకాశాలు మాత్రమే లభిస్తాయి.నిజంగానే పీసీఓఎస్‌ గర్భధారణను ప్రభావితం చేస్తుందా?సాధారణంగా ప్రతి నెలా అండాశయం నుండి ఒక అండం విడుదలవుతుంది. కానీ పీసీఓఎస్ ఉన్నవారిలో హార్మోన్ల అసమతుల్యత వల్ల అండం సరిగ్గా పెరగక లేదా సకాలంలో విడుదల కాక పీరియడ్స్ క్రమం తప్పుతాయి. అండం విడుదల కానప్పుడు సహజంగానే గర్భం దాల్చడం ఆలస్యమవుతుంది. దీన్ని సరైన జీవనశైలి, చక్కటి ఆహారపు అలవాట్లతో ఈ సమస్యను జయించొచ్చని చెబుతున్నారు వైద్యులు. బరువుని అదుపులో ఉంచుకుంటూ సమతుల్యమైన ఆహారం తీసుకొంటూ ఉంటే..పీరియడ్స్‌ ఇర్‌రెగ్యులర్‌గా రావడం అనేది ఉండదని చెబుతున్నారు. అలాగే వైద్యులు పీరియడ్స్‌ క్రమం తప్పకుండా ఉండేలా కొన్ని ఇంజెక్షన్లు సూచిస్తారని, వాటి సాయంతో ఈ సమస్యలను అధిగమించొచ్చని చెబుతున్నారు వైద్యులు.(చదవండి: Mrunal Thakur: లూసీ చీరలో స్టైలిష్‌గా మృణాల్‌ ఠాకూర్‌..!)

చేతులు కాలాక ఆకులు పట్టుకోకూడదని సామెత. వృద్ధాప్యంలో కాస్త మతిమరుపు రావడం సహజం. అప్పుడు మతిమరపు (డిమెన్షియా) వస్తుంటే బాధపడటం కంటే 40ల నుంచే కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అన్ని విధాలా మేలన్నది డాక్టర్ల మాట. మెదడు తాలూకు మంచి ఆరోగ్యంతో పాటు భవిష్యత్తులో పెద్దవయసులో మతిమరపు రాకుండా ఉండటం కోసం తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలేమిటో చూద్దాం.నిజానికి మెదడుకు కలిగే నష్టాలు చాలాసార్లు బయటకు కనిపించకుండా మధ్య వయసునుంచే అంటే 40ల నుంచే మొదలవుతాయి. కారణం... చాలామందిలో ఆ వయసు నుంచే హైబీపీ, డయాబెటిస్, హై కొలెస్ట్రాల్‌ వంటి జబ్బులు మొదలవుతాయి. దేహానికి వచ్చే ఈ తరహా జీవక్రియలకు సంబంధించిన జబ్బులను (మెటబాలిక్‌ డిజార్డర్స్‌)ను తమ మధ్యవయసులోనే... అంటే తమ నలభైల వయసులోనే అదుపులో ఉంచుకుంటే... భవిష్యత్తులో... అంటే... తమ 60లు, 70లలో వచ్చే మతిమరపు (డిమెన్షియా) ముప్పును తగ్గించుకోవచ్చన్నది వైద్య నిపుణులు అభిప్రాయం.ఒక కేస్‌ స్టడీ చూద్దాం... 50 ఏళ్ల ఓ వ్యక్తి తాలూకు కుటుంబంలో... అతడి కుటుంబ సభ్యుల్లో కొందరికి వృద్ధాప్యంలో మతిమరపు (డిమెన్షియా) వచ్చిన కుటుంబ చరిత్ర (ఫ్యామిలీ హిస్టరీ) ఉంది. అయితే తన ఈ 50 ఏళ్ల వయసప్పుడు మాత్రం అతడికి జ్ఞాపకశక్తికి సంబంధించిన ఎలాంటి సమస్యా లేదు.అతడు చేయించుకున్న సాధారణ ఆరోగ్య పరీక్షల్లో (యాన్యువల్‌ రొటీన్‌ హెల్త్‌ టెస్టుల్లో) మాత్రం రక్తపోటు కొద్దిగా ఎక్కువగా ఉండటం, చెడు (ఎల్‌డీఎల్‌) కొలెస్ట్రాల్‌ కూడా ఎక్కువగా ఉండటం, ఇన్సులిన్‌ సరిగ్గా పనిచేయకపోవడం... ఇవన్నీ మొదలవుతున్న దశలు కనిపించాయి. ఎక్కువసేపు కదలకుండా కూర్చునే జీవనశైలి కారణంగా ఇలాంటి సమస్యలు కనిపించడం మామూలే.ఆయన ప్రతిరోజూ వేగంగా నడవాలని, పీచు పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం తీసుకోవాలని, తక్కువ కొవ్వు కలిగినప్రోటీన్‌ ఆహారం తీసుకోవాలని డాక్టర్లు అతడికి సూచించారు. అవసరమైన మందులతో రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్‌ను కూడా అదుపులో పెట్టారు.మూడేళ్లలో ఆయన ఆరోగ్య ప్రమాణాలు సాధారణ స్థాయికి వచ్చాయి. అయితే డాక్టర్లు ఇవన్నీ చేసింది కేవలం మధ్యవయసులో అతడి గుండెనూ, ఆరోగ్యాన్ని కాపాడేందుకు మాత్రమే కాదు... భవిష్యత్తులో మెదడు ఆరోగ్యాన్నీ... భవిష్యత్తులో అతడి జ్ఞాపకశక్తినీ, డిమెన్షియా వంటి మతిమరపుతో పాటు అల్జైమర్స్‌ వంటి తీవ్రమైన మతిమరపు సమస్యలను నివారించేందుకు తోడ్పడేలా కూడా ఆ మందులు ఇచ్చారు. ఎందుకంటే... మధ్యవయసులో ఎన్నో సమస్యలు నివారించేందుకు డాక్టర్లు తీసుకునే ఎన్నో జాగ్రత్తలు... ఒక వ్యక్తి తాలూకు వృద్ధాప్యంలోనూ అతడి మనసూ, మెదడు ఆరోగ్యాలను కాపాడేలా కూడా ఉంటాయని గుర్తుపెట్టుకోవాలి.మొదలయ్యేది మధ్యవయసులోనే...చాలామందిలో మధ్య వయసులోనే శరీరంలో ఇన్‌ ఫ్లమేషన్, జీవక్రియలకు సంబంధించిన మార్పులు మొదలవుతాయి. అయితే ఈ దశలో వాటిని నియంత్రించడం సాధ్యమే. 40లు, 50ల్లోనే అధిక రక్తపోటు (హైబీపీ), అధిక ఎల్‌డీఎల్‌ కొలెస్ట్రాల్‌ వంటి కొవ్వులు (హైపర్‌ లిపిడేమియా), మధుమేహం (డయాబెటిస్‌), ఊబకాయం (ఒబేసిటీ) వంటి సమస్యలను అదుపులో పెట్టుకుంటే మెదడుకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే రక్తనాళాలనూ చాలా కాలం పాటు ఆరోగ్యంగా ఉంచుకోవచ్చు. దాంతో భవిష్యత్తులో మతి మరపు (డిమెన్షియా) వంటి సమస్యలనూ నివారించుకోవచ్చు. డిమెన్షియా అంటే వృద్ధాప్యంలో తప్పనిసరిగా వచ్చే సమస్య కాదు. కాబట్టి దాని ముప్పును కొన్ని సందర్భాల్లో కొన్ని ముందుజాగ్రత్తలతో ముందునుంచే నివారించుకోవచ్చు.డిమెన్షియాకు దారితీసే 14 కారణాలు... ‘ద లాన్సెట్‌’ అనే ప్రముఖ మెడికల్‌ జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన నిపుణుల కమిషన్‌ నివేదిక–2024లో వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, ఈ కింద పేర్కొన్నవి డిమెన్షియా ముప్పును పెంచేందుకు కారణమయ్యే కొన్ని అంశాలు. జీవనశైలి మార్పుల ద్వారా వాటిని చాలావరకు నియంత్రించవచ్చంటూ కూడా ఆ జర్నల్‌ పేర్కొంది.వాటిలో ముఖ్యమైనవి:- ఊబకాయం (ఒబేసిటీ)- అధిక రక్తపోటు (హైపర్‌టెన్షన్‌ / హైబీపీ)- ఎల్‌డీఎల్‌ కొలెస్ట్రాల్‌ వంటివి ఎక్కువగా ఉండటం (హైపర్‌ లిపిడేమియా)- మధుమేహం (డయాబెటిస్‌)- శారీరక శ్రమ లేకపోవడం (సెడెంటరీ లైఫ్‌స్టైల్‌) - పొగతాగే అలవాటు (స్మోకింగ్‌) ∙మద్యం ఎక్కువగా తీసుకునే అలవాటు- వినికిడి లోపం ∙చికిత్స చేయించని చూపు సమస్యలు- డిప్రెషన్‌- సామాజికంగా ఒంటరిగా ఉండటం- వాయు కాలుష్యం - తలకు తీవ్రమైన గాయంజీవితాంతం జాగ్రత్తగా చూసుకోవాల్సిన విషయం మెదడు ఆరోగ్యం...మెదడును ఆరోగ్యంగా ఉంచుకోవడం అనేది రిటైర్‌మెంట్‌ తర్వాత ఆలోచించాల్సిన విషయం కాదు. జీవితంలో చాలా ముందుగానే దాని గురించి జాగ్రత్త పడాలి అంటున్నారు వైద్యులు. ఎందుకంటే ముందే జాగ్రత్తపడుతూ తగిన ఆరోగ్య నియమాలు పాటించడం, కాస్తంత చురుకైన జీవితాన్ని గడుపుతుండటం, ఆహ్లాదకరమైన హాబీలతో ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా, ఉత్సాహంగా ఉండటం, సమస్యలను తీర్చేలా ఎప్పుడూ మెదడుకు పనిచెబుతూ ఉండటం వంటివి తమ మధ్యవయసులో (అంటే 40లలో) చేస్తుంటే... మున్ముందూ మన శరీర సంపూర్ణ ఆరోగ్యం కూడా అన్ని విధాలా బాగుండటంతో పాటు... మెదడు ఆరోగ్యమూ చక్కగా ఉండటమూ, మతిమరపు, అల్జైమర్స్‌ వంటివి నివారితం కావడమూ జరుగుతుంది.గుండెను కాపాడుకోవడం అంటే... మెదడుకూ మేలు చేసుకోవడమే!గుండె ఆరోగ్యం అంటే కేవలం అది గుండె సంరక్షణ మాత్రమే కాదు... గుండె ఆరోగ్యాన్ని పదిలంగా కాపాడుకోవడం అంటే మన మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కూడా పదికాలాల పాటు జాగ్రత్తగా చూసుకోవడమే. దీనికి అనేక కారణాలున్నాయి. గుండె ఆరోగ్యం మెదడుకు ఎలా తోడ్పడుతుందంటే... మెదడు సరిగ్గా పనిచేయాలంటే దానికి నిరంతరం సరైన రీతిలో రక్తప్రసరణ అవసరం. ఏళ్ల తరబడి అధిక రక్తపోటు ఉంటే మెదడులోని క్యాపిల్లరీస్‌ అనే అత్యంత చిన్న చిన్న రక్తనాళాలు దెబ్బతినవచ్చు. ఇలా జరగడమన్నది ఒక్కసారిగా పెద్ద సమస్యను కలిగించనప్పటికీ... కాలక్రమంలో జ్ఞాపకశక్తినీ, ఆలోచనా సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు. దాంతో ఈ సమస్య కారణంగా మతిమరపు వచ్చే అవకాశమూ ఉండవచ్చు.ఈ అధ్యయనాలే తార్కాణాలు... ఒక అధ్యయనంలో దాదాపు 3,000 మంది వృద్ధులను పరిశీలించారు. ఇందులో అధిక రక్తపోటు (హైబీపీ) ఉన్నవారి మెదడులోని 48 వెట్‌ మ్యాటర్‌ తాలూకు దారుల్లో 47 చోట్ల మార్పులు ఉన్నట్లు కనిపించాయి.ఈ మార్పులు ‘ఫోర్నిక్స్‌’ అనే జ్ఞాపకశక్తికి సంబంధించిన దారుల్లో ఎక్కువగా కనిపించినందున అది భవిష్యత్తులో మతిమరపునకు కారణమయ్యే అంశంగా కనిపించింది. ఎందుకంటే... మెదడులోని వైట్‌మ్యాటర్‌ అనేది ఒక రకంగా మెదడులోని వివిధ భాగాల మధ్య సమాచారాన్ని తీసుకెళ్లే కమ్యూనికేషన్‌ నెట్‌వర్క్‌లా పనిచేస్తుంది. ఈ అధ్యయన వివరాలు ఈ ఏడాదే అంటే... 2026లోనే ‘అల్జైమర్స్‌ అండ్‌ డిమెన్షియా’ అనే జర్నల్‌లో ప్రచురితమయ్యాయి. అందుకే మంచి మెదడు ఆరోగ్యం కోసం ముందునుంచే గుండె ఆరోగ్యాన్నీ పదిలంగా కాపాడుకోవాల్సిన అవసరముందని డాక్టర్లు సూచిస్తున్నారు.మధ్య యసులో డిప్రెషన్‌ ఉన్నవారిలో భవిష్యత్తులో డిమెన్షియా వచ్చే అవకాశం 14 శాతం ఎక్కువగా ఉన్నట్లు కొన్ని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. అలాగే... ‘ద లాన్సెట్‌’ అనే ప్రముఖ మెడికల్‌ జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన నిపుణుల కమిషన్‌ నివేదిక–2024 అంచనా ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిమెన్షియా కేసుల్లో తమకు ముప్పు తెచ్చిపెట్టగల అంశాలను గుర్తించి, వాటిని నియంత్రించడం లేదా వాటికి దూరంగా ఉండటం ద్వారా సుమారు 45 శాతం కేసులల్లో మతిమరపు లేదా మెదడు సమస్యలను నివారించడమూ లేదా వీలైనంత ఆలస్యం చేయడం సాధ్యమేనని తేలింది. అందుకే తమ మెదడుకు చేటు తెచ్చిపెట్టగల అంశాలకూ, చెడు జీవనశైలి అలవాట్లుకు మధ్యవయసు నుంచే దూరంగా ఉండటం అన్నది భవిష్యత్తులో మెదడు ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తుందని ‘ద లాన్సెట్‌’ నివేదిక వల్ల తేటతెల్లమవుతోంది.మెదడు ఆరోగ్యానికి కళ్లూ, చెవులూ కూడా ముఖ్యమే... మన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచం గురించి మెదడుకు సమాచారం అందించే ప్రధాన మార్గాల్లో చూపుజ్ఞానం, వినికిడి జ్ఞానం ఈ రెండూ ప్రధానమైనవి. అందుకే మన జ్ఞానేంద్రియాల్లో దాదాపు 80% సమాచారం కంటి నుంచి వస్తుండగా... మరో 20% వరకు వినికిడితో వస్తుందని చెప్పవచ్చు. మిగతా జ్ఞానేంద్రియాలైన వాసనలు తెలిపే ముక్కు, స్పర్శ తెలిపే చర్మంతో వచ్చే సమాచారం అన్నది కళ్లు, చెవులతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ. అందుకే మంచి మెదడు ఆరోగ్యం కోసం కళ్లూ, చెవుల ఆరోగ్యం కూడా చాలా ముఖ్యమే. అందుకే వయసు పెరుగుతున్నప్పుడు చూపు కొద్దిగా తగ్గినా, వినికిడి కాస్తంతే తగ్గినా కూడా... అది ‘వయసైపోతోంది కాబట్టి ఈ టైములో ఇలాగే ఉంటుంది’’ అని వదిలేయకూడదు. వినికిడి లేదా చూపు సమస్యలను మొదటి దశలోనే గుర్తించి చికిత్స తీసుకోవడం మంచిదన్నది డాక్టర్ల మాట.షింగిల్స్‌ వ్యాక్సిన్‌ తీసుకోవడమూ మంచిదే... కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం షింగిల్స్‌ వ్యాక్సిన్‌ తీసుకున్నవారిలో డిమెన్షియా ముప్పు తక్కువగా కనిపించింది. శరీరంలో నిద్రాణంగా ఉండే వైరస్‌ను నియంత్రించడం వల్ల రోగనిరోధక వ్యవస్థలో వచ్చే మార్పులు మెదడులో వచ్చే ఇన్‌ఫ్లమేషన్‌ను తగ్గించవచ్చని ఆ అధ్యయనాల్లో తేలింది. అయితే ఈ సందర్భంగా డాక్టర్లు మరోమాటకూడా చెబుతున్నారు. అంతమాత్రాన కేవలం షింగిల్స్‌ వ్యాక్సిన్‌ తప్పనిసరిగా తీసుకోవాల్సిందే అంటూ చెప్పలేమనీ, అది తప్పనిసరిగా డిమెన్షియాను నివారిస్తుందని కూడా చెప్పేటంతటి బలమైన ఆధారాలూ ఇప్పటికి కనిపించడం లేదన్నది కూడా డాక్టర్ల మాట. అది కేవలం ఒక పరిశీలన మాత్రమే అంటూ డాక్టర్లు సూచిస్తున్నారు.సామాజికంగా కూడా కొన్ని చర్యలు అవసరం...కేవలం వైద్యపరమైన జాగ్రత్తలూ, ముందస్తు నివారణకు అవసరమైన మందులను వాడటంతో పాటు సామాజికంగా కూడా మార్పు తెచ్చే పనులు చేపట్టడం కూడా మెదడుకు మేలు చేసే అంశమే. నడకకు మంచి దారులూ, సైక్లింగ్‌కు అనువైన రోడ్లు, స్వచ్ఛమైన గాలి కోసం మొక్కల పెంపకం, చెట్లను జాగ్రత్తగా కాపాడుకోవడం, పొగాకు, మద్యం వంటి అలవాట్లకు దూరంగా ఉండటం అవసరం. నగరాల్లో ఉండే పరిస్థితులను మెరుగుపరచడం, మంచి విద్యావకాశాలూ, మేలైన ప్రజా రవాణా సదుపాయాలూ, క్రీడలూ, వ్యాయామానికి అవకాశాలు, వృద్ధులు ఒంటరిగా ఉండకుండా చూసుకోవడం, వారిని నిత్యం సామాజిక కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనేలా జాగ్రత్తపడటం వంటి పనున్నీ వృద్ధాప్యంలో మెదడు ఆరోగ్యాన్ని సానుకూలంగా ప్రభావితం చేయడమే కాకుండా పెద్దవయసులోనూ వారి ఆరోగ్యాన్ని మరింత బాగుండేలా చేస్తాయి.చివరగా... మన 70 ఏళ్ల వయసులో జ్ఞాపకశక్తిని పదిలంగా కాపాడుకోవాలంటే... అవసరమైన చర్యలను 70 ఏళ్లలోనే మొదలుపెట్టాల్సిన అవసరం లేదు. చాలాముందుగానే అంటూ మన మధ్యవయస్సు 40లు, 50ల్లోనే రక్తపోటు, షుగర్, కొలెస్ట్రాల్, బరువు, నిద్ర, వ్యాయామం, ఆహారం, వినికిడి, చూపు, మానసిక ఆరోగ్యం వంటి విషయాలపై శ్రద్ధ పెట్టడం ద్వారా భవిష్యత్తులో మన మెదడుకు మనమే ఓ మంచి ఒక రక్షణ కవచాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నట్టేనని గుర్తించడం అవసరమన్నది డాక్టర్ల మాట. మతిమరుపు వచ్చిన తర్వాత మెదడును కాపాడుకోవడం కంటే... మతిమరుపు వచ్చే అవకాశాలను ముందుగానే తగ్గించుకోవడమే తెలివైన పని అంటూ వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.40, 50ల్లోనే జాగ్రత్తపడాలిమెదడులోని చిన్న చిన్న రక్తనాళాలు దెబ్బతినడం, మెదడు కణాలకు నష్టం కలగడం వంటి మార్పులు ఒక్కరోజులో జరగవు. అది ఏళ్ల కొద్దీ నెమ్మదిగా జరిగే ప్రక్రియ. దాంతో మతిమరుపు సమస్య కూడా క్రమంగా పెరుగుతూ వస్తుంది. అందుకే జ్ఞాపకశక్తి తగ్గిన తర్వాత చికిత్స మొదలుపెట్టడం కంటే, 40–50 ఏళ్ల వయసులోనే... అందుకు కారణాలను అదుపులో పెట్టుకోవడం చాలా ముఖ్యం.సమస్య బయటపడక ముందే మొదలయ్యే అల్జైమర్స్‌...డిమెన్షియాకు అత్యంత సాధారణ కారణం అల్జైమర్స్‌.అల్జీమర్స్‌ లక్షణాలు బయటకు కనిపించడానికి ఎన్నో సంవత్సరాల ముందునుంచే మెదడులో వచ్చే కొన్ని మార్పుల కారణంగా / పేరుకుపోయే ప్లాక్‌ కారణంగా ఇది మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది. మెదడులో అమైలాయిడ్‌–బీటా, టీఏయూ అనే రెండు రకాలప్రోటీన్లు ప్లాక్‌లాగా పేరుకుపోతాయి.దాంతో మెదడులోని నాడీకణాల మధ్య సమాచార మార్పిడి దెబ్బతింటుంది. దాంతో క్రమంగా ఆ నాడీకణాలు దెబ్బతిని నశించిపోవచ్చు. ఇందులో ముఖ్యంగా హిప్పోక్యాంపస్‌ అనే మెదడులోని భాగం ప్రభావితమవుతుంది. ఇది కొత్త విషయాలను జ్ఞాపకంలో నిలుపుకోవడంలో చాలా ముఖ్యమైనది. అందుకే ఇటీవల జరిగిన విషయాలు గుర్తుండకపోవడం వంటి స్వల్పకాలిక జ్ఞాపకాల ప్రక్రియ (షార్ట్‌ టర్మ్‌ మెమరీ) రావచ్చు. ఇది భవిష్యత్తులో రాబోయే మతిమరపునకూ, అల్జైమర్స్‌ వంటి సమస్యలకూ ఓ మొదటి హెచ్చరిక లాంటి సూచన కావచ్చు.మెదడు ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడే మంచి నిద్రమనం గాఢంగా నిద్రపోతున్నప్పుడు మెదడులోని ఒక ప్రత్యేకమైన ద్రవ వ్యవస్థ పనిచేసి, పగటిపూట మనలో పేరుకుపోయే కొన్ని వ్యర్థ పదార్థాలూ, హానికరమైనప్రోటీన్లు, రసాయనాలను తొలగించడంలో బాగా సహాయపడుతుంది. అందుకే తమ తమ దేహ అవసరాలకు తగినట్లుగా ప్రతి ఒక్కరూ రోజూ రాత్రివేళల్లో కంటినిండా నిద్రపోవడం అన్న అంశం కూడా మెదడు ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తుంది.నిద్రలేమితో బాధపడే చాలామందిలో పెద్దవయసు వచ్చాక మతిమరపు రావడం చాలా అధ్యయనాల్లో నిరూపితమైంది. అందుకే నిద్రలేమి (ఇన్‌సామ్నియా), నిద్రలో శ్వాస ఆగిపోవడం వంటి స్లీప్‌ ఆప్నియా సమస్యలను ఏమాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అలాంటి సమస్యలు కనిపించినప్పుడు తప్పనిసరిగా చికిత్స తీసుకోవడమే మంచిదన్నది వైద్యనిపుణుల సూచన.చురుకైన మెదడు కోసం...- రక్తపోటు (హైబీపీ), రక్తంలో చక్కెర, కొలెస్ట్రాల్‌ మోతాదులను క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించుకోవడం. - వారానికి కనీసం 150 నిమిషాలు తగ్గకుండా మైల్డ్‌ నుంచి ఓ మోస్తరు (మాడరేట్‌) వ్యాయామాలు చేయడం. - తమ బరువు ఆరోగ్యకరమైన బీఎమ్‌ఐతో ఉండేలా చూసుకోవడం. - బేకరీ ఐటమ్స్‌ వంటి బాగా ప్రాసెస్‌ చేసిన ఆహారాలను తగ్గించడం.-కూరగాయలు, పండ్లు, నట్స్, కొవ్వులు తక్కువగా ఉండేప్రోటీన్‌లతో కూడిన ఆహారం ఎక్కువగా తీసుకోవడం. - మద్యం, పొగాకు పూర్తిగా మానేయడం.- వినికిడి లేదా చూపు సమస్యలను నిర్లక్ష్యం చేయకపోవడం.- డిప్రెషన్, ఒంటరితనం లేదా ఇతరులతో కలవాలనే ఆసక్తి తగ్గిపోవడం వంటి సమస్యలు కనిపిస్తుంటే తొలిదశల్లోనే కుటుంబ సభ్యుల లేదా మిత్రుల సహాయం తీసుకుని వైద్య నిపుణులను సంప్రదించడం.- స్నేహితులను తరచూ కలుస్తూ ఉండటంతో పాటు సామాజిక కార్యకలాపాలూ, కమ్యూనిటీ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం. - తమ మనసును ఆహ్లాదపరిచే అభిరుచుల మేరకు మంచి హాబీలను అలవరచుకొని వాటిని నిత్యం ప్రాక్టీస్‌ చేయడం. - నిద్రలేమి, గురక (ఆప్నియా) వంటి సమస్యలకు తగన చికిత్స తీసుకోవడం. - కొత్త భాషలూ, కొత్త విషయాలను నేర్చుకోవడంతో పాటు ప్రతిరోజూ పజిల్స్‌ పూర్తి చేయడం...మన దేశవాసులకు మరింత ముందస్తు జాగ్రత్త అవసరం...పాశ్చాత్య దేశాల వారితో పోలిస్తే మన దేశవాసుల్లో అధిక రక్తపోటు (హైబీపీ), మధుమేహం (డయాబెటిస్‌) చాలా ముందుగానే మొదలయ్యే అవకాశాలెక్కువ. అంతేకాదు... యూరోపియన్‌ దేశవాసులతో పోల్చినప్పుడు మన దేశవాసుల రక్తనాళాల అంత వెడల్పుగా ఉండక ఒకింత సన్నగా ఉంటాయి. అందుకే మన దేశవాసుల్లో రక్తనాళాలు సన్నబడటం వల్ల వచ్చే కరొనరీ ఆర్టరీ డిసీజెస్‌ (సీఏడీ వంటి గుండెజబ్బులు) చాలా త్వరగా వస్తుంటాయన్నది అనేక అధ్యయనాల్లో తేలిన ఒక పరిశీలన.ఈ నేపథ్యంలో ఈ తరహా సమస్యలు ఎక్కువ ఏళ్ల పాటు మన శరీరంలో కొనసాగుతూ ఉన్నప్పుడు వాటి సమగ్ర ప్రభావం అన్నది మెదడుపైనా ఎక్కువ కాలంపాటు కొనసాగవచ్చు. దాంతో పాశ్చాత్యదేశాలవారితో పోలిస్తే మన భారతీయుల్లో భవిష్యత్తులో జ్ఞాపకశక్తి తగ్గేలాంటి అవకాశాలు ఎక్కువ. అంతేకాదు... ఇటీవల మారుతున్న దేశకాలమాన పరిస్థితుల నేపథ్యంలో మన వృత్తుల్లో సైతం శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, దాంతో ఊబకాయం పెరగడం, వాయు కాలుష్యం కూడా పెరగడం జరుగుతున్నాయి.ఇవన్నీ మనదేశవాసుల్లో మెదడు ఆరోగ్యానికి ముప్పు కలిగించే అంశాలే అన్నది పలువురు వైద్యనిపుణుల అభిప్రాయం. అందుకే మనదేశవాసులు తమ మధ్యవయసు నుంచే మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు వంటి జబ్బులపై చిన్నవయసునుంచే అవగాహన పెంచుకోవడమే కాకుండా... వీలైతే తమ 40ల నుంచే తరచూ షుగర్‌ పరీక్షలూ, బీపీని కొలవడం వంటి జాగ్రత్తలు తీసుకుంటూ ఉండటం, కుటుంబ చరిత్రలో రిస్క్‌ఫ్యాక్టర్లు ఉన్నవారు డాక్టర్లు సూచించినట్లుగా ప్రతి ఏడాదిగానీ... లేదా డాక్టర్ల సూచించిన వ్యవధుల్లో తగిన పరీక్షలు చేయించుకుంటూ ఉండటం మేలు.- డా. విక్రమ్‌ కిషోర్‌ రెడ్డి, సీనియర్‌ కన్సల్టెంట్‌ న్యూరాలజిస్ట్‌.నిర్వహణ : యాసీన్‌ఇదీ చదవండి: వ్యాయామం తర్వాత కంప్రెషన్‌ దుస్తులు ఎందుకు ధరిస్తారు?

మా బాబు వయసు మూడున్నరేళ్లు. సరిగ్గా తినడం లేదు. కొంచెం తిన్న వెంటనే ఇక చాలు అంటున్నాడు. అందుకే, వయసుకు తగ్గట్టు ఎత్తు, బరువు పెరగడం లేదు అనుకుంటున్నాను. మా అబ్బాయి బాగా తినాలంటే ఏం చేయాలి?– రమణి, హైదరాబాద్‌.పిల్లల విషయంలో అసలు ప్రశ్న ‘ఎంత తిన్నాడు?’ అనేది కాదు ‘ఏం తిన్నాడు?’ అనేదే. పిల్లల కడుపు నిండితే సరిపోదు. మెదడు ఎదగాలి, ఎముకలు బలపడాలి, కండరాలు పెరగాలి, రోగనిరోధక శక్తి మెరుగవ్వాలి! పిల్లల పెరుగుదలకు క్యాలరీల కంటే క్వాలిటీ న్యూట్రిషన్‌ ముఖ్యం. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం గురించి ప్రతి పేరెంట్‌ తెలుసుకోవాల్సిన కొన్ని విషయాలు..మెదడుకు ‘ఫ్యూయల్‌’ కావాలి!పిల్లల జీవితంలోని తొలి సంవత్సరాలు మెదడు అభివృద్ధికి ఎంతో కీలకం. ఈ సమయంలో ప్రొటీన్‌ , ఐరన్‌ , జింక్, అయోడిన్‌ , ఒమేగా–3 ఫ్యాటీ ఆసిడ్స్, విటమిన్లు, ఖనిజాలు వంటి పోషకాలు అందేలా చూడాలి.ఐరన్‌ ఎంతో ముఖ్యమైనది! ఐరన్‌ తక్కువైతే రక్తహీనత మాత్రమే కాదు, ఏకాగ్రత, చురుకుదనం తగ్గి, నేర్చుకునే సామర్థ్యం ప్రభావితం కావచ్చు. అందుకే పప్పులు, ఆకుకూరలు, గుడ్డు, మాంసాహారం, రాగి వంటివి పిల్లల భోజనంలో చేర్చాలి. ఐరన్‌ ఉన్న ఆహారంతో పాటు నిమ్మ, జామ, ఉసిరి వంటి విటమిన్‌ –సి ఉన్న పదార్థాలు ఇస్తే ఐరన్‌ శరీరంలోకి బాగా చేరుతుంది.ప్రొటీన్‌ ఎదుగుదలకు బిల్డింగ్‌ బ్లాక్స్‌!‘బాబు బాగా తింటున్నాడు’ అనడం కంటే ‘బాబుకు రోజూ మంచి ప్రొటీన్‌ అందుతోందా?’ అని ఆలోచించండి. గుడ్డు, పాలు, పెరుగు, పప్పులు, శనగలు, పెసలు, చేపలు, మాంసం వంటివన్నీ పిల్లల ఎదుగుదలకు మంచి ప్రొటీన్‌ వనరులు.బలమైన ఎముకలకు పాలు!పాలు మంచివే. కానీ ఎముకల బలానికి పాలు ఒక్కటే సరిపోవు. కాల్షియం, విటమిన్‌ –డి, శారీరక చలనం కూడా అవసరం. పాలు, పెరుగు, రాగి, నువ్వులు, పనీర్‌ వంటి వాటి ద్వారా కాల్షియం అందుతుంది. వైద్యుల సూచన మేరకు అవసరమైతే మందుల ద్వారా కూడా తీసుకోవటం ఉత్తమం.జింక్‌ కొంచెమే... ఫలితమే ఘనంజింక్‌ పిల్లల ఎదుగుదలకు, కణాల అభివృద్ధికి, రోగనిరోధకతకు సహాయపడుతుంది. పప్పులు, గింజలు, నువ్వులు, గుడ్లు, చేపలు, మాంసాహారం వంటి వాటిలో జింక్‌ లభిస్తుంది.విటమిన్‌ –ఏ అంటే క్యారెట్‌ మాత్రమేనా?కాదు. విటమిన్‌ –ఏ కళ్ల ఆరోగ్యంతో పాటు రోగనిరోధక శక్తికి కూడా ముఖ్యమైనది. క్యారెట్‌తో పాటు గుమ్మడికాయ, ఆకుకూరలు, మామిడి, బొప్పాయి వంటి రంగురంగుల పండ్లు, కూరగాయలను పిల్లల ఆహారంలో చేర్చాలి. పిల్లల ప్లేట్‌లో రంగులు పెరిగితే, పోషకాల్లో కూడా వైవిధ్యం పెరుగుతుంది.ఒమేగా–3 ఎందుకు అవసరం?ఒమేగా–3 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్‌ మెదడు, కళ్ల అభివృద్ధికి ఉపయోగపడతాయి. చేపలు దీనికి మంచి వనరులు. శాకాహారంలో అవిసె గింజలు, చియా గింజలు, వాల్‌నట్స్‌ వంటి వాటి ద్వారా కూడా ఇవి లభిస్తాయి. అయితే చిన్నపిల్లలకు గింజలు, నట్స్‌ ఇస్తున్నప్పుడు వయసుకు తగినట్లు సురక్షిత రూపంలోనే ఇవ్వాలి.పిల్లల ప్లేట్‌కి ‘5 కలర్స్‌’ చాలెంజ్‌!పిల్లల ప్లేట్‌లో పసుపు రంగులో ధాన్యం అన్నం, రొట్టె, రాగి, జొన్న; ఆకుపచ్చ రంగులో కూరగాయలు, ఆకుకూరలు; ఎరుపు రంగులో పప్పు, గుడ్డు, చేప, మాంసం; నారింజ రంగులో పండు; తెలుపు రంగులో పాలు, పెరుగు ఉండేలా ప్రయత్నించండి. వివిధ రకాల ఆహారాలను కలిపి ఇవ్వడం వల్ల పిల్లలకు అనేక రకాల పోషకాలు అందుతాయి.చిరుతిండ్లు పూర్తిగా మానేయాలా?పూర్తిగా నిషేధించడం కంటే వాటిని అలవాటుగా మారకుండా చూడటం ముఖ్యం. రోజూ కాకుండా అప్పుడప్పుడు మాత్రమే ఇవ్వడం మంచిది. తరచుగా ప్యాకెట్‌ ఆహారం, తీపి పానీయాలు అధికంగా ఇవ్వడం వల్ల పిల్లల ఆహార నాణ్యత తగ్గుతుంది.మొబైల్‌ చూపిస్తూ తినిపించడం తప్పా?తినేటప్పుడు మొబైల్‌ చూపించడం అలవాటుగా మారితే పిల్లలు ఆకలి, తృప్తి సంకేతాలను గమనించకుండా తినే అవకాశం ఉంటుంది. భోజనం చేసేటప్పుడు సాధ్యమైనంత వరకు మొబైల్‌ను పక్కన పెట్టి, పిల్లలతో మాట్లాడటం, వాళ్లు తినే ఆహారంపై దృష్టి పెట్టేలా చేయడం మంచిది.బొద్దుగా ఉంటే ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్టేనా?అసలు కాదు. పిల్లల ఆరోగ్యాన్ని కేవలం బరువుతో నిర్ణయించలేం. ఎత్తు, బరువు, వయసుకు తగిన శరీర బరువు సూచిక, ఎదుగుదల పట్టికలను కలిపి చూడాలి. బరువు తక్కువగా ఉండటమే ఆందోళనకరం కాదు, అధిక బరువు కూడా అంతే శ్రద్ధ పెట్టాల్సిన విషయమే.ఎప్పుడు వైద్యుడిని సంప్రదించాలి?పిల్లల బరువు సరిగ్గా పెరగకపోతే, ఎత్తు పెరుగుదల మందగిస్తే, తరచు అనారోగ్యానికి గురైతే, చాలాకాలంగా ఆకలి తగ్గిపోయి ఉంటే లేదా ఎప్పుడూ నీరసంగా కనిపిస్తే దాన్ని కుటుంబంలో అందరికీ ఇలాగే ఉంటుంది అని వదిలేయకండి. పిల్లల వైద్య నిపుణుడిని సంప్రదించడం మంచిది.చివరగా ఒక మాట– పిల్లల ప్లేట్‌ నిండితే సరిపోదు, అది పోషకాలతో నిండాలి.- డా‘‘ కె. పవన్‌ కుమార్‌, సీనియర్‌ పీడియాట్రిషియన్, పీడియాట్రిక్‌ అలర్జిస్ట్, ప్రొఫెసర్‌ ఆఫ్‌ పీడియాట్రిక్స్‌ఇదీ చదవండి: Health: నో ఆపరేషన్, నో చిప్స్‌... కేవలం ఐ డ్రాప్స్‌తో మళ్లీ చూపు!

కంటి చూపుతో చంపేస్తానంటాడు ఒక తెలుగు సినిమాలో హీరో. అవును! కంటికి అంత పవర్‌ ఉంది. ఆ పవర్‌ అంతా ఆ కన్ను చూసే చూపులో ఉంది. అంతటి శక్తిమంతమైన చూపు... క్షీణిస్తే?! జీవితం అనుక్షణ దుర్భరం అవుతుంది. ఆ దుర్భర త్వాన్ని తొలగించి తిరిగి చూపును రప్పించే ‘చుక్కల మందు’ను శాస్త్ర పరిశోధకులు తాజాగా కనిపెట్టారు. ఎలుకలు, జెబ్రాఫిష్‌పై ఫలించిన ఆ ప్రయోగాలు ఇప్పుడు మానవుల మీద మొదలవుతున్న దశలో ఉన్నాయి.చూపు కోల్పోయిన ఎలుకలపై శాస్త్రవేత్తలు చేసిన ఈ ప్రయోగం నిజంగా అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇచ్చింది. కాంతికి స్పందించే ఒక ప్రత్యేకమైన రసాయనాన్ని తయారుచేసి, దానిని కంటి చుక్కల మందు రూపంలో అందించినప్పుడు, చూపు లేని ఆ ఎలుకలు మళ్లీ వెలుగును గుర్తించటమే కాకుండా వెలుగుకు అనుగుణంగా స్పందించడం ప్రారంభించాయి!సాధారణంగా చూపు పునరుద్ధరణ కోసం సంక్లిష్టమైన జన్యు చికిత్సలు (జీన్‌ థెరపీ), కంటిలో ఆపరేషన్‌ చేసి ఇంప్లాంట్లు అమర్చడం లేదా ప్రత్యేకమైన లైటింగ్‌ను వాడటం వంటివి చేస్తుంటారు. కానీ ఎలాంటి సర్జరీలు లేదా చిప్‌ల అవసరం లేకుండా, కేవలం కంటి చుక్కల మందుతోనే చూపును తిరిగి తీసుకురావటం ఇది! రెండు రకాల మందుల మిశ్రమంతో శాస్త్రవేత్తలు కనిపెట్టిన దివ్యౌషధం వంటి ఈ చుక్కల మందు ఎలుకల్లో, జెబ్రాఫిష్‌లో చాలా బాగా పనిచేసింది. భవిష్యత్తులో దృష్టి లోపాలు, పూర్తి అంధత్వంతో బాధపడే మానవులకు కూడా చూపు తెప్పించే చికిత్సను అందించవచ్చనే ఆశను ఈ ప్రయోగం శాస్త్రవేత్తల్లో కలిగిస్తోంది.వెలుగును గుర్తించే శక్తి ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 20 కోట్ల మంది ప్రజలు వయసు పైబడటం వల్ల వచ్చే ‘మాక్యులర్‌ డిజెనరేషన్‌’ (ఎ.ఎం.డి.), ‘రెటినైటిస్‌ పిగ్మెంటోసా’ (ఆర్‌.పి.) వంటి వ్యాధుల వల్ల చూపు కోల్పోతున్నారు. ఈ అంధత్వం కారణంగా వ్యక్తుల రోజువారీ జీవితం, స్వేచ్ఛ దెబ్బతినడమే కాకుండా, వైద్య ఖర్చులు, ఉత్పాదకత తగ్గడం వల్ల ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఏటా రూ. 33,40,000 కోట్లకు పైగా భారం పడుతోంది.మన కంటిలోని రెటీనాలో ఉండే ‘ఫొటోరిసెప్టర్‌’ కణాలు కాంతిని గుర్తుపట్టి దాన్ని సంకేతాలుగా మారుస్తాయన్నది తెలిసిందే. అయితే ఎ.ఎం.డి., ఆర్‌.పి. వ్యాధులలో ఈ ఫొటోరిసెప్టర్‌ కణాలు నెమ్మదిగా క్షీణించి చనిపోతాయి. ఇక్కడ ఒక ఆసక్తికరమైన విషయమేమిటంటే.. ఈ ఫొటోరిసెప్టర్లు చనిపోయినప్పటికీ, కంటి లోపల ఉండే మిగిలిన నరాల వ్యవస్థ మాత్రం చాలా వరకు ఆరోగ్యంగానే పనిచేస్తూ ఉంటుంది! కానీ కాంతిని గ్రహించే ఫొటోరిసెప్టర్లు లేకపోవడం వల్ల, ఈ నరాలకు వెలుగు సంకేతాలు అందక మెదడుకు సమాచారం వెళ్లదు.అందుకే శాస్త్రవేత్తలు కంటిలో సజీవంగా ఉన్న ఈ మిగిలిన నరాల వ్యవస్థను లక్ష్యంగా చేసుకుని, వాటికి మళ్లీ కాంతిని గుర్తించే శక్తిని ఇవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న జన్యు చికిత్సలు కేవలం కొద్దిమంది రోగులకు మాత్రమే ఉపయోగపడతాయి. అంతేకాకుండా ఎలక్ట్రానిక్‌ రెటీనా పరికరాలు చాలా ఖరీదైనవి, సర్జరీ అవసరమైనవి. ఈ నేపథ్యంలో శాస్త్రవేత్తల ఈ చుక్కల మందు మంచి ఫలితాలు సాధించినప్పటికీ, అంధులకు సాధారణ కాంతిలో కూడా స్పష్టమైన దృష్టిని అందించడం ఇప్పటికీ ఒక పెద్ద సవాలుగానే మిగిలింది.చికిత్స సరళం.. సురక్షితంఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఫర్‌ బయోఇంజినీరింగ్‌ ఆఫ్‌ కెటలోనియా ఆధ్వర్యంలోని పరిశోధకుల బృందం కాంతి ఆధారంగా స్విచ్‌లా పనిచేసే ఈ కొత్త రకం చుక్కల మందు అణువులను తయారుచేసింది. ఈ పరిశోధన ఫలితాలు ‘జర్నల్‌ ఆఫ్‌ ది అమెరికన్‌ కెమికల్‌ సొసైటీ’ లో ప్రచురితమయ్యాయి.చనిపోయిన ఫొటోరిసెప్టర్లు చేసే పనిని తమపైన వేసుకునే విధంగా ఈ రసాయన సమ్మేళనాలను పరిశోధకులు రూపొందించారు. వీటిని కంటికి ఇంజెక్షన్‌ ద్వారా లేదా కంటి చుక్కల మందు రూపంలో నేరుగా వేయవచ్చు. దీనికోసం ఎలాంటి జన్యు మార్పులు, లేదా కంటిలో పరికరాలు అమర్చడం వంటివి చేయాల్సిన అవసరం లేదు. అలాగే, ఇవి సురక్షితమైనవని కూడా రుజువైంది.‘‘ఈ అణువులు అంధత్వాన్ని శాశ్వతంగా నయం చేయలేవు, ఎందుకంటే ఇవి ఫొటోరిసెప్టర్‌ కణాలు చనిపోవడాన్ని నిలిపివేయలేవు. కానీ, ఇవి చూపును తిరిగి తెప్పించడంలో చాలా ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తాయి. అంధులకు అత్యంత తేలికైన, సులువైన పద్ధతిలో చూపును అందించడం వీటి ప్రధాన విశేషం’’ అని కెటలోనియా ప్రొఫెసర్‌ పావ్‌ గోరోస్టిజా అంటున్నారు. ఈ అధ్యయన సహ రచయిత్రి రోసల్బా సోర్టినో మాట్లాడుతూ.. ‘‘ఆరోగ్యవంతమైన కంటి రెటీనా ఏ విధంగా పనిచేస్తుందో, సరిగ్గా అదే రకమైన అణు ప్రక్రియ ద్వారా చూపును పునరుద్ధరించడమే మా లక్ష్యం. కంటి నరాల వ్యవస్థను దాటి పోకుండా, చనిపోయిన ఫొటోరిసెప్టర్ల స్థాయిలోనే రెటీనాను మళ్లీ క్రియాశీలం చేయడానికి మేము ప్రయత్నించాం’’ అని తెలిపారు.సుమారు 10 ఏళ్లకు పైగా సాగిన సుదీర్ఘ పరిశోధనల ఫలితంగా ఈ విజయం సాధ్యమైంది. ఆల్కాలా విశ్వవిద్యాలయం, స్పెయిన్‌ జాతీయ పరిశోధనా మండలి, బార్సిలోనా విశ్వవిద్యాలయం, ఇంకా పలు ప్రముఖ పరిశోధన సంస్థలకు చెందిన శాస్త్రవేత్తలు కలిసి ఈ అద్భుతాన్ని సాధించారు.మందు పని చేసే విధానంమన కంటిలో కాంతిని గుర్తించే ‘ఫొటోరిసెప్టర్లు’ సాధారణంగా సమాచారాన్ని ‘ఆన్‌ బైపోలార్‌’ అనే కంటి నరాల కణాలకు అందిస్తాయి. ‘‘ఆరోగ్యవంతమైన కంటిలో వెలుగు పడినప్పుడు ఆ సమాచారాన్ని మెదడుకు పంపడంలో ఈ ఆన్‌ బైపోలార్‌ కణాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. కంటి వ్యాధుల వల్ల ఫొటోరిసెప్టర్లు చనిపోయినప్పటికీ, వాటి కింద ఉన్న ఈ నరాల వ్యవస్థ సజీవంగానే ఉంటుంది కానీ నిద్రావస్థలో ఉండిపోతుంది. సరిగ్గా ఇక్కడే వైద్య చికిత్సకు ఒక గొప్ప అవకాశం లభించింది’’ అని ఈ పరిశోధనకు సహ నేతృత్వం వహించిన దే లా విల్లా వివరించారు.ప్రోతే6 మందు కంటి సజీవ నరాల వ్యవస్థలోని ఎంగ్లూ6 అనే ప్రోటీన్‌ను టార్గెట్‌ చేస్తుంది. ఇలా చేయడం ద్వారా చనిపోయిన ఫొటోరిసెప్టర్లు చేయాల్సిన పనిని ప్రోతే6 తనే స్వయంగా పూర్తి చేస్తుంది. కంటిపై వెలుగు పడగానే ఈ మందు అణువులు తమ ఆకారాన్ని మార్చుకుంటాయి. ఈ ఆకార మార్పు వల్ల కంటిలో సహజంగా జరిగే చూపు ప్రక్రియ లాగానే విద్యుత్‌ సంకేతాలు మొదలవుతాయి. ఎటువంటి ఆపరేషన్లు, ఇంప్లాంట్లు లేదా జన్యు మార్పులు లేకుండానే రెటీనా మళ్లీ వెలుగును గుర్తించేలా చేస్తున్నందున శాస్త్రవేత్తలు వీటిని ‘మాలిక్యులర్‌ ప్రోస్థెసిస్‌’ (అణు పరికరాలు) అని పిలుస్తున్నారు.ఈ విధానంలో ఉన్న మరో గొప్ప విశేషం ఏంటంటే... ఇది సాధారణ వెలుతురులో కూడా అద్భుతంగా పనిచేస్తుంది. కొన్ని ఇతర పద్ధతుల్లో లాగా కంటికి ప్రత్యేకమైన బ్రైట్‌ లైట్లు లేదా కాంతిని పెంచే పరికరాలు అమర్చే అవసరం ఇందులో అవసరం లేదు. ఈ అణువులు చాలా చిన్నవి, నీటిలో కరిగే గుణం ఉన్నవి. ఇవి మనం ఇంట్లో వాడే సాధారణ లైటింగ్‌ లేదా బయట ఉండే పగటి వెలుతురుకి కూడా స్పందించి చూపును పునరుద్ధరిస్తాయి.అంధులకు వరంఒకవేళ ఈ కంటి చుక్కల ప్రయోగం మానవులపై కూడా అనుకున్నట్లుగా విజయవంతమైతే, ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న ఖరీదైన చూపు–పునరుద్ధరణ సాంకేతికతలకు ఇది ఒక సులువైన, అందుబాటు ధరలోని ప్రత్యామ్నాయం అవనుంది.. ముఖ్యంగా తీవ్రమైన అంధత్వంతో బాధపడుతూ, ఇప్పటివరకు ఎలాంటి చికిత్సా మార్గం లేని లక్షలాది మందికి ఇది ఒక గొప్ప వరంగా మారుతుంది.దారి చూపిన జెబ్రాఫిష్, ఎలుకలు ఈ చుక్కల ముందు చికిత్స ‘ఫొటోఫార్మకాలజీ’ అనే విధానంపై ఆధారపడి పనిచేస్తుంది. అంటే, మందు పనితీరును కాంతి సహాయంతో నియంత్రించటం జరుగుతుంది. శాస్త్రవేత్తలు ఏం చేశారంటే, మందు రసాయన నిర్మాణంలో కాంతికి స్పందించే ఒక చిన్న ‘లైట్‌ స్విచ్‌’ను అమర్చారు. కంటిపై వెలుగు పడగానే ఈ స్విచ్‌ ఆన్‌ అయ్యి మందు తన పని ప్రారంభిస్తుంది.ఈ పద్ధతిని ఉపయోగించి పరిశోధకులు ‘ప్రోతే6’ అని పిలిచే రసాయన సమ్మేళనాల సమూహాన్ని తయారుచేశారు. ఇవి కంటిలోని ‘ఆన్‌ బైపోలార్‌’ నరాలపై పనిచేస్తాయి. మన కంటిపై వెలుగు పడినప్పుడు, ఆ వెలుగు/కాంతి సంకేతాలను గుర్తించి, వాటిని విద్యుత్‌ తరంగాలుగా మార్చి మెదడుకు పంపడంలో ఈ ఆన్‌ బైపోలార్‌ నరాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. (కంటిపై వెలుతురు పడగానే ఈ నరాలు ఉత్తేజితమై పనిచేయడం ప్రారంభిస్తాయి కనుకనే వీటిని ‘ఆన్‌’ బైపోలార్‌ కణాలు అంటారు. చీకటి పడినప్పుడు పనిచేసేవాటిని ‘ఆఫ్‌’ బైపోలార్‌ కణాలు అంటారు). దృష్టి స్పష్టతను పరీక్షించడానికి ఉపయోగించే ‘జెబ్రాఫిష్‌’ లార్వాలలో ఈ మందు వేయగానే, అవి తమ చూపు శక్తితో కంటి గుడ్లను తిప్పడం ప్రారంభించాయి. జెబ్రాఫిష్‌ లార్వాలే ఎందుకంటే, వాటి కంటి నిర్మాణం, నాడీ వ్యవస్థ.. మానవుల కంటిని పోలి ఉంటాయి.అంతేకాకుండా, మాక్యులర్‌ డీజెనరేషన్, రెటినైటిస్‌ పిగ్మెంటోసా వల్ల అంధత్వం వచ్చిన ఎలుకల్లో కూడా ఈ మందుతో వెలుగును గుర్తించే సహజ ప్రవర్తన తిరిగొచ్చింది. సాధారణంగా ఆరోగ్యంగా ఉన్న ఎలుకలు ఎక్కువ వెలుగు ఉన్న ప్రాంతాల కంటే చీకటి ప్రాంతాల్లోనే ఉండటానికి ఇష్టపడతాయి. కానీ చూపు కోల్పోయిన ఎలుకలు వెలుగు–చీకటి తేడా తెలియక అన్ని చోట్లా తిరుగుతాయి. అయితే, ఈ ఎలుకలకు ‘ప్రోతే6’ మందు ఇవ్వగానే, అవి మళ్లీ స్వచ్ఛందంగా చీకటి ప్రాంతాల వైపు వెళ్లడం ప్రారంభించాయి. అంటే ఎలాంటి శిక్షణ లేకుండానే ఇవి కాంతిని గుర్తించి, దానికి అనుగుణంగా ప్రవర్తించగలుగుతున్నాయని స్పష్టం అయింది. మన ఇంట్లో ఉండే సాధారణ వెలుతురు లేదా మేఘావృతమైన రోజున బయట ఉండే వెలుతురులో కూడా ఈ మందు చాలా బాగా పనిచేసింది.ముఖ్యంగా ‘ప్రోతే6–12’, ‘ప్రోతే6–15’ అనే రెండు రకాల సమ్మేళనాలు అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇచ్చాయి. ఇవి కంటిలోకి ఇంజెక్షన్‌ ద్వారా ఇచ్చినప్పుడు మాత్రమే కాకుండా, కేవలం కంటి చుక్కల మందు రూపంలో వేసినప్పుడు కూడా ఎలుకలకు చూపు తిరిగొచ్చింది!మానవుల్లో మొదలైన టెస్ట్‌ డోస్‌లుఅంధత్వ నివారణ కోసం ఈ ‘ఫొటోఫార్మాకోలాజికల్‌’ చుక్కల మందు మానవులపై క్లినికల్‌ ట్రయల్స్‌ దశకు చేరుకుంది. ఫొటోఫార్మాకాలజీ అనేది కేవలం ఒక ప్రయోగశాల పరిశోధనగానే మిగిలిపోకుండా, నిజమైన వైద్య చికిత్సగా మారుతోందని ఇది నిరూపిస్తోంది.ప్రోతే6 సాంకేతికత ఇప్పటికే పేటెంట్‌ హక్కులను పొందింది. పరిశోధకులు ప్రస్తుతం దీని సురక్షితత్వాన్ని పరీక్షించడంతో పాటు, ఒక్కసారి చుక్కల మందు వేస్తే ఆ చూపు ఎంత ఎక్కువ సమయం నిలిచి ఉంటుందో పరిశీలించేందుకు, అలాగే చూపు సమయాన్ని పెంచేందుకు రసాయన సమ్మేళనాన్ని మెరుగుపరుస్తున్నారు. ఈ సాంకేతికతను మానవ ప్రయోగాలకు, క్లినికల్‌ ట్రయల్స్‌కు తీసుకువెళ్లడానికి అవసరమైన పెట్టుబడులను సమకూర్చుకోవడానికి శాస్త్రవేత్తల బృందం ‘ఐల్యూమినియా’ అనే స్టార్టప్‌ కంపెనీతో కలిసి పనిచేస్తోంది.‘‘ఈ పరిశోధనను ఒక పరిపూర్ణ వైద్య చికిత్సగా మార్చడం సుదీర్ఘమైన, కష్టమైన ప్రక్రియ. కానీ, ఎలాంటి ఆపరేషన్లు లేకుండా, అత్యంత సురక్షితమైన రీతిలో మందుల ద్వారానే మెరుగైన చూపును తిరిగి తెప్పించవచ్చని ఈ ఫలితాలు నిరూపిస్తున్నాయి. రోగికి ఎలాంటి జన్యు లోపం లేదా ఎలాంటి కంటి వ్యాధి ఉన్నప్పటికీ, దాదాపు అందరికీ ఇది పనిచేస్తుంది’’ అని పరిశోధక ప్రొఫెసర్‌ గోరోస్టిజా నమ్మకంగా చెబుతున్నారు.చీకటిని తరిమికొట్టి కొత్త ఆశల కాంతులు నింపడమే శాస్త్రసాంకేతికత సాధించే అసలైన విజయం. చూపు లేని జీవుల్లో వెలుగులు నింపిన ఈ కంటి చుక్కల మందు ప్రయోగం, రేపటి రోజున లక్షలాది మంది అంధుల జీవితాల్లో సరికొత్త రంగులను నింపుతుందని శాస్త్రవేత్తలు నమ్మకంతో ఉన్నారు. నల్లని చీకటి తెరల వెనుక వెలుగుల కోసం ఎదురుచూస్తున్న ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలోనూ ఈ పరిశోధన ఒక వెలుగు దివ్వెగా మారి, వాళ్లు మళ్లీ ఈ అందమైన ప్రపంచాన్ని చూసేలా చేయాలి.- సాక్షి స్పెషల్‌ డెస్క్‌ఇదీ చదవండి: అల్జీమర్స్‌ నివారణకు...

ఆరోగ్యకరమైన జీవనానికి ఆహారం అత్యంత ముఖ్యం. జీవులు ప్రాణాలు నిలుపుకోవ డానికి ఆహారం అవసరం. సరైన ఆహారం ఆరోగ్యాన్ని ఇస్తుంది. ఆహారం మితిమీరినప్పుడు, ఆహారంలో శుచి శుభ్రతలు లోపించినప్పుడు ఆరోగ్యం వికటించి నానా వ్యాధులూ కలుగుతాయి. ‘ఆహార సంభవో వస్తుః రోగాస్త్వాహార సంభవాః’ అని మన తొలి ఆయుర్వేద గ్రంథం ‘చరక సంహిత’ చెబుతోంది. ఆరోగ్యానికైనా, అనారోగ్యానికైనా ఆహారమే మూలమనే అవగాహన మనవాళ్లకు చరకుడి కాలం నుంచే ఉండేది. దాదాపు అదే కాలంలో పాశ్చాత్య ప్రపంచంలోనూ ఆహారంపై ఈ అవగాహ ఉండేది. ‘మనం బతకడం కోసం తినాలి, తినడం కోసం బతకడం కాదు’ అని రోమన్‌ తత్త్వవేత్త సిసిరో చెప్పాడు. ఆరోగ్య స్పృహతో ఆహారం పట్ల తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తల గురించి ఎవరు ఎన్ని విధాలుగా చెప్పినా, జిహ్వచాపల్యం మనిషికి గల నానా బలహీనతల్లో మొదటి వరుసలో ఉంటుంది. జిహ్వచపలురను తిండిపోతులుగా జనాలు ఆడిపోసుకుంటారు గాని, వారు మాత్రం తమను తాము భోజనప్రియులుగా ప్రకటించుకుంటూ ఉంటారు. సుష్టుగా షడ్రసోపేతమైన భోజనాన్ని ఆరగించడాన్ని భోజనప్రియులు ‘ఉదరపూజ’గా అభివర్ణి స్తారు. ‘పొట్టతో వాదించడం చాలా కష్టం. దానికి చెవులు ఉండవు’ అని గ్రీకు తత్త్వవేత్త ప్లూటార్క్‌ భోజనప్రియత్వాన్ని గురించే చమత్కరించాడు.నాగరికతలకు మునుపు మనుషులు కూడా మిగిలిన జంతుజాలం మాదిరిగానే దొరికినదేదో తింటూ బతికేవారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నాగరికతలతో పాటు పాకకళ అభివృద్ధి చెందింది. పాకకళతో పాటు రుచులు మరిగిన నోటికి జిహ్వచాపల్యం, భోజన ప్రియత్వం పెరుగుతూ వచ్చాయి. ఆరోగ్యానికైనా, అనారోగ్యానికైనా ఆహారమే మూల మనే సంగతి మనుషులకు అనుభవపూర్వంగా తెలిసివచ్చింది. ఆహార మహిమ బోధ పడిన తర్వాత ఆయుర్వేదం సహా రకరకాల ప్రాచీన వైద్యవిధానాలు అభివృద్ధి చెందాయి. ప్రపంచంలోని ప్రతి ప్రాంతానికీ ఒక ఆహార సంస్కృతి ఉంటుంది. ఆహార సంస్కృతి ఆ ప్రాంత అస్తిత్వంలో అవిభాజ్య భాగంగా ఉంటుంది. అందుకే ప్రపంచంలోని ఏ భాషకు చెందిన సాహిత్యంలోనైనా ఆహార వర్ణన కనిపిస్తుంది. తెలుగు సాహిత్యానికి సంబంధించి మన ఆహార వైవిధ్యాన్ని గ్రంథస్థం చేసిన పూర్వకవులలో శ్రీనాథుడు అగ్రగణ్యుడు. ‘శృంగార నైషధం’లో శ్రీనాథుడు ఎన్నో వంటకాలను వర్ణించాడు. వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో పర్యటించినప్పుడు రాసిన చాటువుల్లోనూ శ్రీనాథుడు ఆ ప్రాంతాల్లోని ఆహార వైవిధ్యాన్ని వర్ణించాడు. జిహ్వకు హితవైన వాటిని పొగిడాడు, నోటికి వెగటైన వాటిని వెటకరించాడు. తెలుగు కవులలో అన్నమాచార్యుడు, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, అల్లసాని పెద్దన వంటివారు కూడా తమ కవిత్వంలో ఆహార వైవిధ్యాన్ని, వైభవాన్ని కళ్లకు కట్టారు. భారతీయుల తొలి పాకశాస్త్ర గ్రంథం ‘పాకదర్పణం’. దీని అసలు గ్రంథకర్త ఎవరో తెలీదు గాని, కర్తృత్వాన్ని పురాణ పురుషుడైన నల మహారాజుకు ఆపాదించారు. ‘భుజ్యతే యేన యత్నేన/ తస్యారోగ్యం భవేద్ధ్రువమ్‌/ వాతజం పిత్తజం రోగం/ శ్లేష్మజం హన్తి సర్వదా’ అని– అంటే, ఇందులో వివరించిన ఆహార పదార్థాలను భుజించేవారికి వాత పిత్త కఫ జనిత రోగాలన్నీ నశిస్తాయని ‘పాకదర్పణం’ ఆత్మవిశ్వాసంతో చెబుతోంది. ‘పాకదర్పణం’ కేవలం వంటల పుస్తకం మాత్రమే కాదు, ఇది ఆరోగ్యశాస్త్ర గ్రంథం కూడా! ఆహార పదార్థాల్లోని షడ్రుచుల గురించి; భక్ష్య భోజ్య లేహ్య చోష్య పేయాది పంచభక్ష్యాల గురించి; అష్టవిధ ఆహార దోషాల గురించి; వంటచేసే పాచకునికి ఉండ వలసిన లక్షణాల గురించి; రుతువులకు అనుగుణంగా తీసుకోవలసిన ఆహార పదార్థాల గురించి విపులంగా వర్ణించిన గ్రంథమిది. ఆనాటి జనాలు ఆరోగ్యసూత్రాలను పాటిస్తూనే ఆహారాన్ని ఆస్వాదించేవారు. ఆహారకల్తీ బెడద ఉండేది కాదు. ఈనాటి జనాల్లో ఆరోగ్య స్పృహ పెరిగినా, బయట దొరికే ఆహార పదార్థాల్లో ఏవి కల్తీవో, ఏవి మంచివో గుర్తించలేని పరిస్థితి ఉంది. ప్యాకెట్లలో దొరికే ఆహార పదార్థాలలో ఆరోగ్యానికి చేటు కలిగించే చక్కెర, ఉప్పు, కొవ్వులు వంటి పదార్థాలు ఏమేరకు వాడుతున్నారో తెలియజెప్పే హెచ్చరిక లేబుల్స్‌ను తప్పనిసరిగా ముద్రించాలని భారత ఆహార భద్రతా ప్రమాణాల ప్రాధికార సంస్థ (ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ) ఆహార తయారీ సంస్థలను ఆదేశించాల్సిన దుఃస్థితి దాపురించింది.

ఉదయం నిద్ర లేవగానే తెలియకుండానే ఫోన్‌ వైపు చెయ్యి చాచడం ఈ రోజుల్లో అందరికీ ఒక అలవాటుగా మారిపోయింది. కేవలం అలారమ్‌ ఆపడం కోసమే ఫోన్‌ చేతిలోకి తీసుకున్నప్పటికీ! ఆ తర్వాత తెలియకుండానే సోషల్‌ మీడియా స్క్రోలింగ్‌లో మునిగిపోతున్నాం. దీనివల్ల అసలు రోజేప్రారంభం కాకముందే, మనస్సు రకరకాల ఆలోచనలతో నిండిపోయి తీవ్రమైన ఒత్తిడికి గురవుతోందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఉదయాన్నే ఫోన్‌కే మొదటిప్రాధాన్యత ఇవ్వడం వల్ల, మన రోజు ఒక నెగెటివ్‌ ఆలోచనలు, బలహీనమైన మానసిక స్థితితోప్రారంభమవుతోందట.మంచం దిగకముందే ఫోన్‌ చూడటం వల్ల మన మానసిక శక్తి తగ్గిపోతుందట. అంతేకాదు, ఆ రోజంతా మనం ఏ పని సరిగ్గా చేయలేమని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. మనం నిద్రలేవగానే ఒక్కసారిగా వచ్చే సందేశాలు, ఈ మెయిల్‌లు, సోషల్‌ మీడియా అప్‌డేట్‌లను చూడటం వల్ల శరీరంలో ‘కార్టిసాల్‌’ స్థాయిలు పెరుగుతాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఫోన్‌ చూసే ముందు నీళ్లు తాగడం, బాడీ స్ట్రెచింగ్, ఆ రోజు పనులను ప్రణాళిక బద్ధంగా చేసుకోవడం వంటి వాటి కోసం ప్రతిరోజూ ఉదయం కేవలం 20 నిమిషాలు కేటాయిస్తే సరిపోతుందని పేర్కొంటున్నారు. ఫోన్‌కి బదులు అలారం ఉపయోగిస్తే క్రమంగా మొబైల్‌ మీద ఆధారపడే అలవాటు తగ్గుతుందని చెబుతున్నారు.ఇవీ చదవండి: ‘నీకు ఓ విషయం చెప్పాలి.. మళ్లీ ఎవరికీ చెప్పొద్దు!’

‘‘నీకో విషయం చెప్పాలి.. కానీ ఎవరికీ చెప్పకూడదు!’’ ఇలాంటి మాట వినగానే చాలామందికి ఆసక్తి పెరిగిపోతుంది. స్నేహితుల మధ్యైనా, ఆఫీసులోనైనా, కుటుంబంలోనైనా.. మన మధ్య లేని వ్యక్తి గురించి మాట్లాడటం రోజువారీ మాటల్లో ఒక భాగమైపోయింది. అయితే దానిని వెంటనే ‘గాసిప్‌’ అంటూ చెడ్డ అలవాటుగా ముద్ర వేస్తాం. కానీ శాస్త్రవేత్తలు మాత్రం గాసిప్‌ను అంత సులభంగా చెడ్డదిగా చూడటం లేదు. గాసిప్‌ అనేది మనుషుల సామాజిక జీవితంలో ఒక ముఖ్యమైన ΄ాత్ర పోషించే సాధనం కూడా కావచ్చని అంటున్నారు.గాసిప్‌ అంటే సాధారణంగా మనం మన దగ్గర లేని వ్యక్తి గురించి చెడుగా మాట్లాడటం అని అనుకుంటాం.. కానీ ఇతరుల వ్యక్తిగత విషయాలు, నిర్ధారణ లేని వార్తలు, ఇతరుల గురించి నిజానిజాలు తెలుసుకోకుండా వ్యాప్తి చేసే సంభాషణలను కూడా గాసిప్‌ అంటారు.ఎందుకంత కుతూహలం!చాడీలు, రూమర్లు అనేవి కొత్తగా వచ్చిన అలవాటేమీ కాదు. ఎప్పటి నుంచో ఉన్నదే. ఇతరుల గురించి తెలుసుకోవడం, ఎవరు నమ్మదగినవారు? ఎవరి ప్రవర్తన ఎలా ఉంటుంది? ఎవరి మాట నమ్మాలి? వంటి విషయాలు తెలుసుకోవడం సహజంగానే సాగుతుంటుంది. అయితే ఇక్కడే అసలు ట్విస్ట్‌ ఉంది. ఒకరి గురించి సమాచారాన్ని పంచుకుని, ఇతరులను జాగ్రత్తగా ఉండమని హెచ్చరించడం ఒక రకమైన ఉపయోగం కావచ్చు. అదే సమయంలో, ఎలాంటి ప్రయోజనం లేకుండా ఒకరిని బ్లేమ్‌ చేసేందుకు అబద్ధాలు ప్రచారం చేయడం మాత్రం హానికరమైన గాసిప్‌గా మారుతుంది.ఆఫీసుల్లోనూ గాసిప్స్‌‘ఆఫీసులో గాసిప్‌ చేయకూడదు’ అని ఎన్ని నియమాలు పెట్టినా.. ఉద్యోగుల మధ్య అనధికారిక చర్చలు ఉండటం సహజం. ఎవరు బాగా పనిచేస్తున్నారు? ఎవరి మీద నమ్మకం పెట్టుకోవచ్చు? ఎవరు బాధ్యత తీసుకుంటారు? వంటి సమాచారాన్ని ఉద్యోగులు పరస్పరం పంచుకుంటుంటారు. ఇలాంటి సమాచారం కొన్నిసార్లు సహకారాన్ని పెంచవచ్చు. మరికొన్ని సందర్భాల్లో ఇబ్బందుల్లోనూ పడేయవచ్చు. అనుమానాలు సృష్టించడం, నమ్మకాన్ని కోల్పోయేలా చేయడం, సంబంధాలను దెబ్బతీయడం మాత్రమే ఉద్దేశమైతే.. అది హానికరమైనదే.గాసిప్‌ అనేది జీవితంలో ఒక భాగమే అయినప్పటికీ.. పరిశోధనలు సూచించేది ఏమిటంటే.. గాసిప్‌ ఉందా లేదా అన్నది కంటే, దాన్ని మనం ఎలా ఉపయోగిస్తున్నామన్నదే ముఖ్యం. మంచి గాసిప్‌ సమాచారం ఇవ్వొచ్చు.. స్నేహాన్ని బలపరచొచ్చు.. అవసరమైనప్పుడు ఇతరులను జాగ్రత్తపరచొచ్చు. కానీ అవే గాసిప్స్‌ ఒక్కోసారి సంబంధాలను దెబ్బతీయొచ్చు.. నమ్మకాన్ని కోల్పోయేలా చేయొచ్చు.. నష్టం కలిగించవచ్చు.– నిర్వహణ: రమా జంబులఇవి కూడా చదవండి: ప్రాథమిక చికిత్సలో ప్రథములమవుదాం

నీరు, గాలి, వాతావరణ నాణ్యత క్షీణించడానికి నిస్సారమైన మట్టి దారితీస్తుంది. నేల ఆరోగ్యం క్షీణించడం వల్ల మొక్కలు, జంతు వులు, మానవుల ఆరోగ్యం దెబ్బతింటుంది. నేల స్వయంగా ఒక జీవ వ్యవస్థ. అలాగే ఇతర జీవరాశులకు ఆధారభూతమైనది కూడా. నేల, మొక్కలు, జంతువులు, మానవులు, పర్యావరణ వ్యవస్థ, భూగ్రహం ఆరోగ్యం ఒకదానితో ఒకటి ముడివడి విడదీయలేని ‘ఏకైక ఆరోగ్యం’ (వన్‌ హెల్త్‌)గా ఉంటాయి.‘ఆరోగ్యమైన నేల– ఆరోగ్యమైన మొక్క– ఆరోగ్యమైన జంతువు– ఆరోగ్యమైన మనిషి’ అనే భావనే వన్‌ హెల్త్‌. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం మనుషులు, జంతువులు, మొక్కలు, పర్యా వరణం పరస్పరం అనుసంధానమై ఉంటాయి. ఈ నాలుగు ఆరో గ్యంగా ఉంటేనే సమాజం ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. ఈ ‘ఏకైక ఆరోగ్యం’ భావనను, భారతదేశంలో జరిగిన జీ–20 సమావేశాలలో ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. ఒక టీ స్పూన్‌ ఆరోగ్యకరమైన నేలలో కోట్ల నుండి వందల కోట్ల వరకు సూక్ష్మజీవులు ఉంటాయి.వీటిలో బ్యాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు (ఫంగి), యాక్టినోమైసెట్స్, ప్రోటో జోవా, నులిపురుగులు (నీమటోడ్లు), వానపాములు వంటి జీవులు ప్రధానమైనవి. ఈ సూక్ష్మజీవులు, నేల జీవులు కలిసి సేంద్రియ పదార్థాలను కుళ్లించి మొక్కలకు అవసరమైన పోషకాలను అందుబాటులోకి తెస్తాయి. నేలలో ఉండే ఖనిజాలు (జింక్, ఐరన్, కాల్షియం, మెగ్నీషియం, పొటాషియం, సల్ఫర్‌ వంటివి) మొక్కల వేర్ల ద్వారా గ్రహించబడి ధాన్యాలు, కూర గాయలు, పండ్లు ఇతర ఆహార పంటలలో నిల్వ అవుతాయి. ఈ పంటలను మనం ఆహారంగా తీసుకోవడం ద్వారా ఆ ఖనిజాలు, పోషకాలు మన శరీరానికి అందుతాయి. ‘నేలలో పోష కాలు సమృద్ధిగా ఉంటేనే ఆహారం పోషకవంతంగా ఉంటుంది; ఆహారం పోషకవంతంగా ఉంటేనే మనిషి ఆరోగ్యంగా ఉంటాడు.’నేల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడే పద్ధతులుసేంద్రియ పదార్థాల వినియోగం నేల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతుంది. పశువుల ఎరువు, కంపోస్ట్, వర్మీకంపోస్ట్, గ్రీన్‌ మెన్యూర్, బయోచార్‌ వంటి సేంద్రియ పదార్థాలు నేలలో సేంద్రియ కార్బన్‌ను పెంచి, నేల సారాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి. ఇవి నేలలో ఉపయోగకరమైన సూక్ష్మజీవుల వృద్ధిని ప్రోత్సహించి, మొక్కలకు అవసరమైన పోషకాలను క్రమంగా అందుబాటులోకి తీసుకు వస్తాయి. పంటల మార్పిడి మరో పద్ధతి. ఒకే భూమిలో ఒకే పంటను వరుసగా సాగు చేయకుండా, వివిధ రకాల పంటలను క్రమపద్ధతిలో సాగు చేయాలి. పప్పు ధాన్యాలైన శనగ, పెసర, మినుము, కంది, అలసంద వంటివాటి వేర్లపై ఉండే రైజోబియం అనే ఉపయోగకరమైన సూక్ష్మజీవులు గాలిలోని నత్రజనిని గ్రహించి, మొక్కలు ఉపయోగించుకునే రూపంలో నేలలో స్థిరీకరిస్తాయి. మరీ ముఖ్యంగా పంట అవశే షాలను కాల్చకూడదు. కాల్చడం వల్ల నేలలోని సేంద్రియ కార్బన్, ఉపయోగకరమైన సూక్ష్మజీవులు పోష కాలు నష్టపోతాయి. పంట అవశేషాలను మల్చింగ్‌ చేయడం ద్వారా నేలలో తేమ ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉండి, కలుపు మొక్కల పెరుగు దల తగ్గుతుంది. అవసరానికి మించి తరచుగా దుక్కి దున్నడం వల్ల నేల సహజ నిర్మాణం దెబ్బతింటుంది. నేలలో నిల్వ ఉన్న సేంద్రియ కార్బన్‌ వేగంగా విచ్ఛిన్నమైపోతుంది. అతి దుక్కిని నివారించాలి.‘ఏకైక ఆరోగ్యం’ భావన విజయవంతం కావడంలో రైతు పాత్ర కీలకం. రైతు అనుసరించే వ్యవసాయ పద్ధతులే నేల, మొక్కలు, పశువులు, పర్యావరణం, చివరకు మానవ ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. నేల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటం అనేది రైతు పొలం దిగుబడికే కాదు, సమాజ ఆరోగ్యానికి, ఆహార భద్రతకు భవిష్యత్‌ తరాలకు చేసే గొప్ప పెట్టుబడి.– డా. కె. తేజస్వరరావు, డా, ఎం.ఎం.వి. శ్రీనివాసరావు, డా. బి. సహదేవ రెడ్డి, సీనియర్‌ వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు

నీరు, గాలి, వాతావరణ నాణ్యత క్షీణించడానికి నిస్సారమైన మట్టి దారితీస్తుంది. నేల ఆరోగ్యం క్షీణించడం వల్ల మొక్కలు, జంతు వులు, మానవుల ఆరోగ్యం దెబ్బతింటుంది. నేల స్వయంగా ఒక జీవ వ్యవస్థ. అలాగే ఇతర జీవరాశులకు ఆధారభూతమైనది కూడా. నేల, మొక్కలు, జంతువులు, మానవులు, పర్యావరణ వ్యవస్థ, భూగ్రహం ఆరోగ్యం ఒకదానితో ఒకటి ముడివడి విడదీయలేని ‘ఏకైక ఆరోగ్యం’ (వన్‌ హెల్త్‌)గా ఉంటాయి.‘ఆరోగ్యమైన నేల– ఆరోగ్యమైన మొక్క– ఆరోగ్యమైనజంతువు– ఆరోగ్యమైన మనిషి’ అనే భావనే వన్‌ హెల్త్‌. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం మనుషులు, జంతువులు, మొక్కలు, పర్యా వరణం పరస్పరం అనుసంధానమై ఉంటాయి. ఈ నాలుగు ఆరో గ్యంగా ఉంటేనే సమాజం ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. ఈ ‘ఏకైక ఆరోగ్యం’ భావనను, భారతదేశంలో జరిగిన జీ–20 సమావేశాలలో ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. ఒక టీ స్పూన్‌ ఆరోగ్యకరమైన నేలలో కోట్ల నుండి వందల కోట్ల వరకు సూక్ష్మజీవులు ఉంటాయి. వీటిలో బ్యాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు (ఫంగి), యాక్టినోమైసెట్స్, ప్రోటో జోవా, నులిపురుగులు (నీమటోడ్లు), వానపాములు వంటి జీవులు ప్రధానమైనవి. ఈ సూక్ష్మజీవులు, నేల జీవులు కలిసి సేంద్రియ పదార్థాలను కుళ్లించి మొక్కలకు అవసరమైన పోషకాలను అందుబాటులోకి తెస్తాయి. నేలలో ఉండే ఖనిజాలు (జింక్, ఐరన్, కాల్షియం, మెగ్నీషియం, పొటాషియం, సల్ఫర్‌ వంటివి) మొక్కల వేర్ల ద్వారా గ్రహించబడి ధాన్యాలు, కూర గాయలు, పండ్లు ఇతర ఆహార పంటలలో నిల్వ అవుతాయి. ఈ పంటలను మనం ఆహారంగా తీసుకోవడం ద్వారా ఆ ఖనిజాలు, పోషకాలు మన శరీరానికి అందుతాయి. ‘నేలలో పోష కాలు సమృద్ధిగా ఉంటేనే ఆహారం పోషకవంతంగా ఉంటుంది; ఆహారం పోషకవంతంగా ఉంటేనే మనిషి ఆరోగ్యంగా ఉంటాడు.’నేల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడే పద్ధతులుసేంద్రియ పదార్థాల వినియోగం నేల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతుంది. పశువుల ఎరువు, కంపోస్ట్, వర్మీకంపోస్ట్, గ్రీన్‌ మెన్యూర్, బయోచార్‌ వంటి సేంద్రియ పదార్థాలు నేలలో సేంద్రియ కార్బన్‌ను పెంచి, నేల సారాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి. ఇవి నేలలో ఉపయోగకరమైన సూక్ష్మజీవుల వృద్ధిని ప్రోత్సహించి, మొక్కలకు అవసరమైన పోషకాలను క్రమంగా అందుబాటులోకి తీసుకు వస్తాయి. పంటల మార్పిడి మరో పద్ధతి. ఒకే భూమిలో ఒకేపంటను వరుసగా సాగు చేయకుండా, వివిధ రకాల పంటలను క్రమపద్ధతిలో సాగు చేయాలి. పప్పు ధాన్యాలైన శనగ, పెసర, మినుము, కంది, అలసంద వంటివాటి వేర్లపై ఉండే రైజోబియం అనే ఉపయోగకరమైన సూక్ష్మజీవులు గాలిలోని నత్రజనిని గ్రహించి, మొక్కలు ఉపయోగించుకునే రూపంలో నేలలో స్థిరీకరిస్తాయి.మరీ ముఖ్యంగా పంట అవశే షాలను కాల్చకూడదు. కాల్చడం వల్ల నేలలోని సేంద్రియ కార్బన్, ఉపయోగకరమైన సూక్ష్మజీవులు పోష కాలు నష్టపోతాయి. పంట అవశేషాలను మల్చింగ్‌ చేయడం ద్వారా నేలలో తేమ ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉండి, కలుపు మొక్కల పెరుగు దల తగ్గుతుంది. అవసరానికి మించి తరచుగా దుక్కి దున్నడం వల్ల నేల సహజ నిర్మాణం దెబ్బతింటుంది. నేలలో నిల్వ ఉన్న సేంద్రియ కార్బన్‌ వేగంగా విచ్ఛిన్నమైపోతుంది. అతి దుక్కిని నివారించాలి. ‘ఏకైక ఆరోగ్యం’ భావన విజయవంతం కావడంలో రైతు పాత్ర కీలకం. రైతు అనుసరించే వ్యవసాయ పద్ధతులే నేల, మొక్కలు, పశువులు, పర్యావరణం, చివరకు మానవ ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. నేల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటం అనేది రైతు పొలం దిగుబడికే కాదు, సమాజ ఆరోగ్యానికి, ఆహార భద్రతకు భవిష్యత్‌ తరాలకు చేసే గొప్ప పెట్టుబడి.– డా‘‘ కె. తేజస్వరరావు, డా‘‘ ఎం.ఎం.వి. శ్రీనివాసరావు, డా‘‘ బి. సహదేవ రెడ్డి ‘ సీనియర్‌ వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు

‘మా ఇంటి బంగారం’ సక్సెస్‌ మీట్‌లో తన ప్రగ్నెన్సీ గురించి ప్రకటించారు సమంత రాజ్‌ నిడిమోరులు. తాము మొదటి బిడ్డకు స్వాగతం పలకనున్నట్లు తెలిపారు. ప్రసూతి శెలవులు అనంతరం మరిన్ని హిట్‌లతో మళ్లీ మీ ముందుకు వస్తానని తన అభిమానులకు హామీ ఇచ్చింది నటి సమంత. ఆ తర్వాత నుంచి తన ప్రగ్నెన్సీకి సంబంధించి ప్రతీ అప్‌డేట్‌ ఇన్‌స్టాలో షేర్‌ చేస్తూ చిల్‌ అవుతోంది సమంత. ఈ జర్నీలో ప్రతి నెల ఓ అద్భుతం..అలాగే ఈ ప్రెగ్నెన్సీ తనకు ఎప్పటీ ఆశ్చర్యమే ఎందుకంటే..అంటూ తన మాతృత్వపు మధురిమకు సంబంధించిన కొన్ని విషయాలు పంచుకుంది. తను ఎదుర్కొన్న ఆరోగ్య సమస్యలు రీత్యా పిల్లలు కలిగే అవకాశం లేదనుకున్నాని, అందుకు తామిద్దరం సిద్ధపడిపోయామని చెప్పుకొచ్చింది. అసలు ఏం జరిగినా ఇద్దరం కలిసి ముందుకు సాగుదాం అని అనుకున్నాం. అలా నిర్ణయించుకున్న తరుణంలో ప్రెగ్నెంట్‌ అని నిర్థారణ కావడం తనని చాలా ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తిందని సంబరంగా చెబుతోంది సమంత. సరిగ్గా తాను ప్రెగ్నెంట్‌ అని తెలిసింది మా ఇంటి బంగారం మూవీ షూటింగ్‌ల ‘త త తతస్సాదియ్యా పాట’ షూట​ చేస్తున్నప్పుడే తెలిసిందని, దాంతో ఎన్నో జాగ్రత్తలు తీసుకుని డ్యాన్స్‌ చేయాల్సి వచ్చిందని నాటి పరిస్థితిని వివరించింది. తనకి 2022లో ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధి అయిన మయోసైటిస్ ఉన్నట్లు నిర్థారణ అయినప్పుడు అవేళ తాను పడ్డా నరకం ఎన్నటికీ మర్చిపోలేనని చెప్పుకొచ్చింది. అసలు ఆ టైంలో జీవితమే అయిపోయిందనిపించింది, పైగా లేని ఆత్మవిశ్వాసాన్ని కొని తెచ్చుకున్నట్లుగా నటిస్తున్నట్లుగా అనిపించిందంటూ నాటి చేదు అనుభవాన్ని గుర్తుచేసుకుంది. అంతేగాదు ఆ తర్వాత ఎదురయ్యే పరిస్థితులకు ఎలా స్పందిస్తాననేది కూడా తన నియంత్రణలో లేనట్లుగా, చాలా బలహీనంగా అయిపోయినట్లు అనిపించిందంటూ కన్నీటిపర్యంతమైంది. కానీ ఆ వ్యాధి నుంచి బయటపడేలా వర్కౌట్లు చేస్తూ..మెరుగ్గా మారి, తిరిగి తన ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంపొందించుకోగలిగానని చెప్పుకొచ్చింది. ఒక రకంగా ఈ వ్యాధి తనకు జీవితంలో దృఢచిత్తం, ఆశ, విశ్వాసం వంటి విలువల గురించి గొప్ప పాఠాన్ని నేర్పిందని పేర్కొంది. ఆ తర్వాతే తన నటన, జీవితం మరింత వాస్తవికంగా మారినట్లు అనిపించిందంటూ భావోద్వేగంగా మాట్లాడింది. View this post on Instagram A post shared by Samantha (@samantharuthprabhuoffl) (చదవండి: జీర్ణించుకోలేకపోయా అందుకే..!నికితా పోర్వాల్‌ భావోద్వేగభరిత లేఖ)

మద్యం సేవించడం పట్ల ‘ప్రతిరోజూ అత్యంత పరిమితంగా తీసుకుంటే ఆరోగ్యానికి ఎటువంటి హాని జరగదు’ అనే అపోహ ఉండేది. కానీ అది మౌత్, బుక్కల్‌ మ్యూకోసా (బుగ్గ లోపల) క్యాన్సర్‌ ప్రమాదాన్ని 50 శాతం పెంచుతుంది. మద్యం సేవనం లాలాజల ప్రవాహాన్ని తగ్గిస్తుంది, మైక్రోబయోమ్‌ అసమతుల్యతకు దారితీస్తుందని హార్వర్డ్‌ హెల్త్‌ ప్రచురించింది. » మద్యం సేవించడంలో సురక్షితమైన స్థాయి అంటూ ఏదీ లేదని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ, ఇంటర్నేషనల్‌ ఏజెన్సీ ఫర్‌ రీసెర్చ్‌ ఆన్‌ క్యాన్సర్‌ వంటి ప్రముఖ సంస్థలు స్పష్టం చేశాయి. ఉదాహరణకు రోజుకు ఒక గ్లాసు వైన్, బీర్‌ లేదా ఒక షాట్‌ స్పిరిట్స్‌ తీసుకునే అలవాటు వల్ల ‘నోరు, గొంతు, అన్నవాహిక, రొమ్ము, పేగు, కాలేయం క్యాన్సర్‌లను దరికి చేరుస్తుందని ఆ సంస్థలు హెచ్చరించాయి.» తక్కువ మోతాదు కూడా ఇంత హాని కలిగిస్తుందా అనే సందేహానికి వారి వివరణ ఒక్కటే. మద్యం (ఇథనాల్‌) ఎంత పరిమాణంలో ఉన్నా అది కణాలకు నష్టం కలిగిస్తుంది. ప్రాథమికంగా అది జీవసంబంధమైన యంత్రాంగం మీద ప్రభావం చూపిస్తుంది. » శరీరం ఆల్కహాల్‌ని విచ్ఛిన్నం చేసే క్రమంలో దానిని అసిటాల్డిహైడ్‌ అనే విషపూరిత రసాయనంగా మారుతుంది. ఇది క్యాన్సర్‌ కారకం. కణాల మరమ్మతు ప్రక్రియను అడ్డుకుంటుంది. డీఎన్‌ఏ దెబ్బతింటుంది.» మద్యం ఈస్ట్రోజెన్‌ వంటి హార్మోన్‌ల స్థాయులను పెంచుతుంది. అధిక ఈస్ట్రోజెన్‌ స్థాయిలు మహిళల్లో బ్రెస్ట్‌ క్యాన్సర్‌ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. రోజుకు ఒక్క పెగ్‌ తీసుకున్నా సరే బ్రెస్ట్‌ క్యాన్సర్‌ ముప్పు 14 శాతం పెరిగినట్లే.» నోరు, గొంతు నుంచి కడుపులోకి చేరే క్రమంలో ఆల్కహాల్‌ ఒక ద్రావకంలా పనిచేస్తుంది. పర్యావరణ విషపదార్థాలు కణాల్లోకి సులభంగా చొచ్చుకుని పోయి ఉత్పరివర్తనాలను కలిగిస్తాయి. కణజాలం మీద నేరుగా ప్రభావం చూపిస్తాయి. » మద్యాన్ని అధిక మోతాదులో సేవించడం వల్ల కలిగే ప్రమాదాలు అత్యధికంగా ఉంటాయి. తక్కువ మోతాదు కలిగించే ముప్పు కూడా చిన్నదేమీ కాదు, కాబట్టి క్యాన్సర్‌ నివారణకు మద్యం సేవించకపోవడమే ఉత్తమమని అమెరికన్‌ క్యాన్సర్‌ సొసైటీ మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది.– సాక్షి, స్పెషల్‌ డెస్క్

రేడియేషన్‌ చికిత్సలకు ఉన్న చరిత్ర దాదాపు 130 ఏళ్లు. ఎందుకంటే మొట్టమొదటిసారిగా రేడియో యాక్టివ్‌ మెటీరియల్‌ను కనుగొన్నది 1986లో హెన్రీ బెకరెల్‌ అనే శాస్త్రవేత్త. అంటే... ఈ ఏడాదికి 2026 ఏడాదికి ఖచ్చితంగా 130 ఏళ్లు నిండుతాయి. ఇక నోబెల్‌ బహుమతి గ్రహీత మేరీక్యూరీ – పోలోనియం, రేడియమ్‌ వంటి రేడియో యాక్టివ్‌ ఎలిమెంట్స్‌ కనుగొన్నాక ఈ చికిత్స ప్రాధాన్యం మరింత పెరిగింది. దాదాపు ఈ దశాబ్దకాలంలో రేడియో యాక్టివ్‌ మెటీరియల్‌తో క్యాన్సర్‌కు చికిత్సలు చేయడంలో అనేక రకాల పురోగతి చోటు చేసుకుంది. 1970లకు ముందున్న కాలంలో ఎక్స్‌–రేల రూపంలో వైద్యరంగానికి సేవలందించిన రేడియేషన్‌ 1970ల తర్వాత సీటీ, ఎమ్మారై లుగా... ఆ తర్వాత 1980లలో పెట్‌ స్కాన్‌ వంటి రూపాలలో వైద్యచికిత్సలకు తోడ్పడుతూ వచ్చింది. అటు తర్వాత ఇమేజ్‌ గైడెడ్‌ రేడియేషన్‌ థెరపీ, బ్రాకీథెరపీ, స్టీరియో టాక్టిక్‌ రేడియేషన్, రేడియో ఐసోటోప్‌ థెరపీ, ఇమేజ్‌ గైడెడ్‌ రేడియేషన్‌ (ఐజీఆర్‌టీ) వంటి ఎన్నో కొత్త పద్ధతుల్లో ఈ రేడియేషన్‌ వైవిధ్య భరితమైన చికిత్సలు అందిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఆధునిక రేడియేషన్‌చికిత్సల్లోని అనేక అంశాలను పరిశీలిద్దాం.క్యాన్సర్‌ రంగంలో అత్యంత పురోగతి తర్వాత ఇమ్యూనోథెరపీ, టార్గెటెడ్‌ వంటి అత్యాధునికమైన చికిత్స ప్రక్రియలు రాకముందే దాదాపుగా ప్రజలందరికీ తెలిసిన చికిత్స ప్రక్రియలు శస్త్రచికిత్సలూ, కీమోథెరపీ, రేడియేషన్‌ థెరపీలు. ఇందులో రేడియేషన్‌ థెరపీలో అనేక రకాల అడ్వాన్స్‌మెంట్‌లు చోటు చేసుకున్నాయి. ఆ పురోగతులూ, వాటి ఫలితాలేమిటో చూద్దాం.రేడియేషన్‌ థెరపీ అంటే ఏమిటి?శక్తిమంతమైన ఎక్స్‌–రే వంటి రేడియేషన్స్‌ను ఖచ్చితంగా క్యాన్సర్‌ కణాలపై నిశితంగా ప్రసరించేలా చూసి, ఆ కణాన్ని పూర్తిగా తుదముట్టించే చికిత్స ప్రక్రియను ‘రేడియేషన్‌ థెరపీ’గా చెబుతారు. ఈ కిరణాలు కణాల్లోని డీఎన్‌ఏ లేదా కణాల్లోని మౌలికాంశాలను దెబ్బతీసి వాటిని నిర్వీర్యం చేస్తాయి. దాంతో ఆ క్యాన్సర్‌ కణాలు చనిపోవడం వల్ల క్యాన్సర్‌ కూడా తొలగిపోతుంది.తొలి నాళ్లలో రేడియేషన్‌ అనేది అది క్యాన్సర్‌ కణమా లేదా ఆరోగ్యకరమైన కణమా అన్న విచక్షణ లేకుండా తాను ప్రసరించిన చోట ఉన్న కణాలను నాశనం చేయగలిగే సామర్థ్యం ఉండటంతో చుట్టూ ఉన్న ఆరోగ్యకరమైన కణాలను సంరక్షిస్తూ, వాటికి వీలైనంత తక్కువ నష్టం కలిగేలా ఇచ్చేవారు. ఇప్పుడు ఈ రంగంలో వచ్చిన ఆధునిక పురోగతితో కేవలం క్యాన్సర్‌ కణాలపైనే గురిపెట్టగలిగేంత నిశితంగా రేడియేషన్‌ ఇవ్వడం సాధ్యమవుతోంది.రేడియేషన్‌ థెరపీలో కొన్ని ముఖ్యమైన రకాలివి... క్యాన్సర్‌ కణాలు / క్యాన్సర్‌ గడ్డ (ట్యూమర్‌) అనేది గుండె, మెదడు, వెన్నుపాము వంటి అత్యంత సున్నితమైన అవయవాలకు చాలా దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు రేడియేషన్‌ను మరింత జాగ్రత్తగా, ఖచ్చితంగా ఇవ్వాలి. ఉదాహరణకు మెదడులోని అనేక ప్రాంతాలు దేహంలోని అనేక అవయవాలను నియంత్రిస్తుంటాయి. శస్త్రచికిత్స చేసే సమయంలో మెదడులోని ఏదైనా కీలకమైన అవయవాన్ని నియంత్రించే భాగం దెబ్బతింటే... ఆ అవయవం అచేతనమయ్యే అవకాశముంటుంది. రేడియేషన్‌ ప్రసరించినప్పుడు కూడా అలాంటి అవకాశం ఉన్నప్పటికీ... అత్యంత నిశితంగా కేవలం క్యాన్సర్‌ కణాన్నే గురిపెట్టి దెబ్బతీసే సాంకేతికతా ఇప్పుడు అందుబాటులో ఉంది. ప్రధానంగా చెప్పాలంటే రేడియేషన్‌లో బయటి నుంచి ఇచ్చే ఎక్స్‌టర్నల్‌ బీమ్‌ రేడియేషన్‌ థెరపీ (ఈబీఆర్‌టీ), లోపలి నుంచి ఇచ్చే ఇంటర్నల్‌ రేడియేషన్‌ థెరపీతో పాటు సిస్టమిక్‌ రేడియేçషన్‌ థెరపీ (ఎస్‌ఆర్‌టీ) అనే మరో రకమైన రేడియేషన్‌ ప్రక్రియలను చెప్పవచ్చు. ఈ రేడియేషన్‌ థెరపీలో అందుబాటులో ఉన్న వివిధ ప్రక్రియల్లో ఈ కింద పేర్కొన్నవి కొన్ని... ఎక్స్‌టర్నల్‌ బీమ్‌ రేడియేషన్‌ థెరపీ (ఈబీఆర్‌టీ)త్రీడీ కన్‌ఫార్మల్‌ రేడియేషన థెరపీ – (3 డీసీఆర్‌టీ): ఇందులో ముందుగా సీటీ వంటి స్కాన్ల సహాయంతో క్యాన్సర్‌ కణితి (ట్యూమర్‌) ఎంత పెద్దది, దాని ఆకృతి ఎలా ఉంది, అది దేహంలోని ఏ ప్రాంతంలో ఉంది అని తెలుసుకుంటారు. ఆ కణితి ఆకృతికి తగ్గట్టుగా కేవలం దానికే తాకేలా రేడియేషన్‌ కిరణాలను పంపిస్తారు. మనకు కావాల్సిన మేరకే కాంతి ప్రసరించే ఒక పెన్‌టార్చ్‌ లాంటి దాన్ని ఊహిస్తే... ఈ పద్ధతిలో కేవలం మనకు కావాల్సిన చిన్న ప్రాంతంపైనే కాంతి పడినట్టే రేడియేషన్‌ కూడా పడుతుందని అనుకోవచ్చు. దాంతో రేడియేషన్‌ అన్నది క్యాన్సర్‌ గడ్డపైనే పడుతూ... పక్కనున్న ఆరోగ్యకరమైన కణజాలానికి వీలైనంత తక్కువ నష్టం కలిగేలా చూస్తారు. మెదడు, తల–మెడ (హెడ్‌ అండ్‌ నెక్‌), కాలేయం, ఊపిరితిత్తులు, ప్రోస్టేట్‌ వంటి అనేక క్యాన్సర్లలో ఉపయోగించవచ్చు.ఇమేజ్‌ గైడెడ్‌ రేడియేషన్‌ థెరపీ (ఐజీఆర్‌టీ) ఇందులో రేడియేషన్‌ ఇచ్చే సమయంలో క్యాన్సర్‌ ఉన్న ప్రదేశాన్ని ఇమేజింగ్‌ ప్రక్రియ ద్వారా జాగ్రత్తగా చూస్తూ ఇస్తారు. దేహంలో ఊపిరితిత్తులూ, డయాఫ్రమ్‌ లాంటివి నిత్యం కదులుతూ ఉంటాయి. మరీ ముఖ్యంగా అలాంటి కదిలే అవయవాలకు రేడియేషన్‌ ఇవ్వడానికి ఈ ‘ఇమేజ్‌ గైడెడ్‌ రేడియేషన్‌ థెరపీ’ ఉపయోగడుతుంది. ఉదాహరణకు ఊపిరితీసుకునే సమయంలో ఊపిరితిత్తులు ఉబ్బుతూ, ముడుచుకుంటూ... కదలికలతో ఉంటాయి. ఇలా కదిలే సమయంలో రేడియేషన్‌ అన్నది క్యాన్సర్‌ లేని మరో ఆరోగ్యకరమైన ప్రాంతాన్ని తాకకుండా... అవయవం కదులుతున్నప్పటికీ... ఆ కదలికలకు అనుగుణంగా తన ప్రసరణను తానే నియంత్రించుకుంటూ కేవలం క్యాన్సర్‌ ఉన్న ప్రదేశానికే రేడియేషన్‌ తాకేలా చూస్తుంది.ఇంటెన్సిటీ మాడ్యులేటెడ్‌ రేడియేషన్‌ థెరపీ (ఐఎమ్‌ఆర్‌టీ) ఇందులో వివిధ దిశల నుంచి అంటే రకరకాల కోణాలనుంచి రేడియేషన్‌ కిరణాలను క్యాన్సర్‌ కణితిపైకి పంపుతారు. ఒక ప్రత్యేకమైన కంప్యూటర్‌ సాఫ్ట్‌వేర్‌ సహాయంతో ప్రత్యేక కంప్యూటర్‌ సాఫ్ట్‌వేర్‌ సహాయంతో క్యాన్సర్‌ ఉన్నచోట తీవ్రమైన రేడియేషన్‌ తాకేలా, క్యాన్సర్‌ లేని చోట వీలైనంత తక్కువ రేడియేషన్‌ ప్రసరించేలా చూసే ఈ పద్ధతినే ‘ఇంటెన్సిటీ మాడ్యులేటర్‌ రేడియేషన్‌ థెరపీ’గా చెబుతారు. ముఖ్యంగా క్యాన్సర్‌ గడ్డ మరో కీలకమైన ఆరోగ్యకరమైన అవయవానికి చాలా దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు... ఆ ఆరోగ్యకరమైన అవయవానికి వీలైనంత తక్కువ నష్టం జరిగేలా చూసేందుకు ఈ పద్ధతి ఉపయోగపడుతుంది.వాల్యుమెట్రిక్‌ మాడ్యులేటెడ్‌ ఆర్క్‌ థెరపీ (వీఎమ్‌ఏటీ) అత్యంత ఖచ్చితమైన రీతిలో రేడియేషన్‌ ఇచ్చే ఈ ప్రక్రియలో రేడియేషన్‌ ఇచ్చే మెషిన్‌ క్యాన్సర్‌ బాధితుడి చుట్టూ తిరుగుతూ వివిధ కోణాల నుంచి రేడియేషన్‌ను ప్రసరింపజేస్తుంది. దాంతో క్యాన్సర్‌ ఉన్న భాగానికి వీలైనంత ఎక్కువగానూ, చుట్టుపక్కల ఆరోగ్యకరమైన అవయవాలకు వీలైనంత తక్కువ రేడియేషన్‌ తాకేలా చూస్తారు. ప్రోస్టేట్, కాలేయం, ప్రాంక్రియాస్‌ వంటి అనేక రకాల క్యాన్సర్లలో ఈ ప్రక్రియను ఉపయోగిస్తారు.శరీరం లోపల నుంచే రేడియేషన్‌ ఇచ్చే పద్ధతులుఇప్పటివరకూ చెప్పిన పద్ధతులు కాకుండా... రేడియేషన్‌ వెలువడే పదార్థాన్ని శరీరంలోనే ఉంచి కొన్ని సందర్భాల్లో క్యాన్సర్‌ గడ్డ దేహంలో ఉన్న ప్రాంతానికి చేరి అక్కడ నుంచి రేడియేషన్‌ను ప్రసరింపజేస్తుంది. ఇలా రేడియేషన్‌ ఇవ్వడాన్ని ‘ఇంటర్నల్‌ రేడియేషన్‌ థెరపీ’ అంటారు. ఇందులోని కొన్ని ముఖ్యమైన ప్రక్రియలు.బ్రాకీథెరపీ : ఈ ప్రక్రియలో రేడియోధార్మిక పదార్థాలను అతి చిన్న మోతాదులో దేహంలోని క్యాన్సర్‌ ఉన్న ప్రాంతానికి పంపి క్యాన్సర్‌ గడ్డకు అతి దగ్గరగా ఉండేలా చూస్తారు. ఈ అత్యంత చిన్న మోతాదులో ఉండే రేడియో యాక్టివ్‌ పదార్థాలు సాధారణంగా చిన్న ‘సీడ్స్‌’ (విత్తనాల్లాంటి చిన్న పదార్థాలు) రూపంలో ఉంటాయి. అవి అవి క్యాన్సర్‌గడ్డకు అతి దగ్గరగా ఉండటంతో ఆ రేడియేషన్‌ ప్రధానంగా క్యాన్సర్‌ ఉన్న ప్రాంతంలో ప్రభావవంతంగా ప్రసరిస్తూ, గడ్డను దెబ్బతీస్తుంది. ఉదాహరణకు ప్రోస్టేట్, గర్భాశయ ముఖద్వారం (సర్విక్స్‌), ఎండోమెట్రియంతో పాటు కొన్ని రకాల బ్రెస్ట్‌ క్యాన్సర్లలో దీనిని ఉపయోగిస్తారు.ఇంట్రా ఆపరేటివ్‌ రేడియోథెరపీ (ఐఓఆర్‌టీ) ఇది కొంచెం ప్రత్యేకమైన పద్ధతి. క్యాన్సర్‌గడ్డకు శస్త్ర చికిత్స చేస్తున్న సమయంలోనే రేడియేషన్‌ కూడా ఇస్తారు. శస్త్రచికిత్స ద్వారా క్యాన్సర్‌ ఉన్న ప్రదేశాన్ని బయటకు కనిపించేలా చేశాక... ఆ ప్రాంతానికి ఎక్కువ మోతాదులో రేడియేషన్‌ ఇస్తారు. అదే సమయంలో పక్కనున్న ఆరోగ్యకరమైన అవయవాలను రక్షించడానికి ప్రత్యేక రక్షణాత్మకమైన ప్రక్రియలను అనుసరిస్తారు. జీర్ణవ్యవస్థలోని కొన్ని క్యాన్సర్లతోపాటు శస్త్రచికిత్స చేయడం కష్టమైన కొన్ని ఇతర రకాల క్యాన్సర్లలో ఈ ప్రక్రియ ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.స్టీరియోటాక్టిక్‌ రేడియో సర్జరీ (ఎస్‌ఆర్‌ఎస్‌) పేరుకు ఇందులో రేడియోసర్జరీ అని ఉన్నప్పటికీ ఇది శస్త్రచికిత్స కానే కాదు. ఇందులో కత్తితో కోయడం ఉండదు. కాకపోతే ఇందులో చిన్న చిన్న రేడియేషన్‌ కిరణాలను ఒకేచోట కేంద్రీకృతంగా పడేలా ప్రయోగిస్తారు. దాంతో చాలా ఎక్కువ మోతాదులో తీక్షణంగా పడేలా చేయడంతో క్యాన్సర్‌ ప్రాంతంపై అత్యంత ఖచ్చితంగా / నిశితంగా కేంద్రీకరించేలా కిరణాలు ప్రసరిస్తాయి. కీలకమైన మెదడు, తల, మెడ ప్రాంతాల్లోని కొన్ని కణుతులకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది. మెదడులోని గడ్డలు (బ్రెయిన్‌ ట్యూమర్స్‌), పిట్యుటరీ ట్యూమర్స్, మెనింజియోమాస్, అకాస్టిక్‌ న్యూరోమాస్‌ వంటి కణుతుల్లో ఈ ప్రక్రియ ఉపయోగపడుతుంది.బయటే ఉండే మెషిన్‌ నుంచి రేడియేషన్‌ ఇవ్వగల మరికొన్ని ఆధునిక ప్రక్రియలివి... ప్రోటాన్‌ థెరపీ : ఇందులోని సాంకేతికత సాధారణ రేడియేషన్‌ ప్రక్రియ కంటే కాస్తంత వేరుగా ఉంటుంది. ఇందులో ఎక్స్‌–రేస్‌ కాకుండాప్రోటాన్‌లతో రేడియేషన్‌ ఇస్తూ... ఈ ప్రోటీన్‌ బీమ్‌ను క్యాన్సర్‌ గడ్డ తాలూకు ఆకృతికీ, అది లోపల ఎంత లోతు ఉందో అంతే లోతు వరకు ప్రసరించేలా చేయడం సాధ్యమవుతుంది. దాంతో క్యాన్సర్‌ గడ్డ కంటే లోతులో ఉన్న ఆరోగ్యకరమైన కణజాలానికి రేడియేషన్‌ ప్రసరించకుండా జాగ్రత్త తీసుకోడానికి వీలవుతుంది. ప్రోస్టేట్, ఊపిరితిత్తులు, తల–మెడ (హెడ్‌ అండ్‌ నెక్‌), కాలేయం, అన్నవాహిక, మెదడు వంటి క్యాన్సర్లలో దీన్ని ఉపయోగిస్తారు.అయితే ప్రోటాన్‌ థెరపీ అన్నది ప్రతి క్యాన్సర్‌ బాధితులకూ తప్పనిసరిగా ఉపయోగపడుతుందని చెప్పడానికి కుదరదు. ఏ క్యాన్సర్‌ గడ్డకు ఏ ప్రక్రియ బాగా ఉపయోగపడుతుందన్న అంశాన్ని డాక్టర్లు క్యాన్సర్‌ గడ్డ తాలూకు రకం, ఆ గడ్డ పరిమాణం, దాని ఆకృతి వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు.ఎమ్మారై లీనియర్‌ యాక్సిలరేటర్‌ : ఇది మరింత ఆధునిక సాంకేతికతతో రూపుదిద్దుకున్న ప్రక్రియ. ఇందులో రేడియేషన్‌ ఇచ్చే సమయంలోనే ఎమ్మారై ద్వారా కణితిని నిరంతరం గమనిస్తూ ఉంటారు. అంటే... ఇందులో... ఎమ్మారై సహాయంతో గడ్డను చూస్తూ ఉంటూనే అవసరాన్నిబట్టి రేడియేషన్‌ ఇస్తున్న తీరును మార్చుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా మృదువైన కణజాలంలో (సాఫ్ట్‌ టిష్యూ)లలో ఉండే క్యాన్సర్లకు ఈ ప్రక్రియ బాగా ఉపయోగపడుతుంది.స్టీరియోటాక్టిక్‌ బాడీ రేడియేషన్‌ థెరపీ (ఎస్‌బీఆర్‌టీ) : ఇది కూడా చాలా ఖచ్చితమైన రీతిలో / చాలా నిశితంగా రేడియేషన్‌ ఇవ్వగల ప్రక్రియ. దాంతో ఇందులో రేడియేషన్‌ను చాలా ఖచ్చితంగా క్యాన్సర్‌ గడ్డపైనే కేంద్రీకృతమయ్యేలా చేయవచ్చు. శస్త్రచికిత్స చేయడం కుదరని పేషెంట్లకూ లేదా శస్త్రచికిత్సకు అనువుగా ఉండని బాధితులకు ఇదో మంచి ప్రత్యామ్నాయం. ఊపిరితిత్తులు, కాలేయం, ప్రాంక్రియాస్‌ క్యాన్సర్లతోపాటు ఎముకలకు వ్యాపించిన మరికొన్ని క్యాన్సర్లలో దీన్ని ఉపయోగించవచ్చు.హైపర్‌ ఆర్క్‌తో అనేక క్యాన్సర్‌ కణుతులకు చికిత్స: స్టీరియోటాక్టిక్‌ రేడియేషన్‌ విధానాల్లో హైపర్‌ ఆర్క్‌ రేడియోథెరపీ వంటి అత్యాధునికమైన ప్రక్రియలో ఇప్పుడు మంచి ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటున్నాయి. ఇందులో... మెదడులోని పలు కణుతులను లక్ష్యంగా చేసుకుని రేడియేషన్‌ కిరణాలను అత్యంత కచ్చితత్వంతో ప్రసరింపజేయడం సాధ్యమవుతుంది. మొత్తం మెదడుకు కాకుండా... ఒక్కో కణితిని లక్ష్యంగా చేసుకుని అవసరమైన మోతాదులో రేడియేషన్‌ ఇవ్వడమే ఇందులోని ప్రధాన ఉద్దేశం. ఎమ్మారై, సీటీ స్కాన్‌ వంటి స్కాన్‌ల ఆధారంగా ఈ చికిత్స ప్రణాళికను రూపొందించాక... ప్రత్యేక సాఫ్ట్‌వేర్‌ సహాయంతో వివిధ దిశల నుంచి రేడియేషన కిరణాలు కణితిపై కేంద్రీకృతమయ్యేలా చికిత్స ప్రణాళికను రూపొందిస్తారు. చదవండి: ఆ గాయం రూపాన్ని మార్చిందే తప్ప..ఆమె గెలుపుని కాదు!కణితిపై అవసరమైన రేడియేషన్‌ మోతాదు ప్రసరించాక... ఇక దాని బయట ఉండే చోట్ల రేడియేషన్‌ కిరణాల వేగం తగ్గేలా ఇందులో చికిత్స ప్రణాళికను రూపొందిస్తారు. ఫలితంగా మెదడులోని ఆరోగ్యకరమైన కణజాలంపై రేడియేషన్‌ దుష్ప్రభావాలను గణనీయంగా తగ్గించేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఈ ప్రక్రియ అందరికీ అవసరం ఉండకపోవచ్చు. ఇవీ రేడియేషన్‌ థెరపీలోని కొన్నిప్రాథమికమైన అంశాలలో కొన్ని ముఖ్యమైనవి. వీటి పట్ల అవగాహన పెంచుకోవడం వల్ల తమ కుటుంబంలోని క్యాన్సర్‌ పేషెంట్ల విషయంలో వారి బంధుమిత్రులకూ, పేషెంట్‌ తాలూకు అటెండెంట్లకూ ఉండే చాలా అపోహాలూ, సందేహాలూ తొలగిపోయే అవకాశాలెక్కువ.రేడియేషన్‌పై ఆధాపడాల్సిన అవసరమేమిటి? క్యాన్సర్‌ కణం తన ఉనికి, మనుగడ కోసం ఎంతకైనా తెగిస్తుంటుంది. పైగా ఆ కణం చాలా చిన్నదిగా ఉంటుంది. శస్త్రచికిత్స ద్వారా క్యాన్సర్‌ గడ్డను తొలగించేటప్పుడు కేవలం ఒక చిన్న కణం మిగిలిపోయినా... అది మళ్లీ పెరిగిపోయే ముప్పు ఉండనే ఉంటుంది. అందుకే రేడియేషన్‌ ద్వారా కొంత ఆరోగ్యకరమైన కణజాలం దెబ్బతిన్నప్పటికీ, ఏ చిన్నకణమూ మిగిలిపోకుండా సమూలంగా నిర్మూలించడానికి రేడియేషన్‌ను ఉపయోగిస్తుంటారు. ఇక కొన్ని సందర్భాల్లో... శస్త్రచికిత్సకు ముందుగా కూడా రేడియేషన్‌ / కీమో ఉపయోగించి ఆ గడ్డను శస్త్రచికిత్స ద్వారా తొలగించడానికి అనువుగా ఉండేంత చిన్నదయ్యేలా చేశాకే సర్జరీ చేస్తుంటారు. ఇలా కూడా రేడియేషన్‌ ఉపయోగపడుతుంది.ఎవరికీ ఏ రేడియేషన్, ఎంత ఇవ్వాలో నిర్ణయించడమెలా... క్యాన్సర్‌ బాధితుల్లో రేడియేషన్‌ థెరపీ ఇవ్వాల్సిన వారిలో ఇది చాలా కీలకమైన అంశం. క్యాన్సర్‌ బాధితులందరికీ ఒకే రకమైన రేడియేషన్‌ థెరపీ ఇవ్వడం కుదరదు. అనేక అంశాల ఆధారంగా ఏ తరహా క్యాన్సర్‌ గడ్డకూ లేదా ఏ బాధితుడికి ఏ తరహా రేడియేషన్‌ ఇవ్వాలనేది అనేక అంశాల ఆధారంగా డాక్టర్లు (రేడియేషన్‌ ఆంకాలజిస్టులు) నిర్ణయిస్తారు. వారు చూసే అంశాలివి... అది ఏరకమైన క్యాన్సర్‌ గడ్డ దాని పరిమాణం ఎంత (ఎంత పెద్దది) దేహంలోని ఏ ప్రాంతంలో ఉంది చుట్టుపక్కల ఉన్న అవయవాలేమిటి గడ్డ ఎంతవరకు వ్యాపించి ఉంది బయాప్సీ రిపోర్టులో ఏముంది సీటీ, ఎమ్మారై, పెట్‌ స్కాన్‌లలో ఉన్న సమాచారమేమిటి క్యాన్సర్‌ బాధితుడి ఆరోగ్య పరిస్థితి ఏమిటి... వంటి అనేక అంశాలను పరిశీలించి ఇవ్వాల్సిన రేడియేషన్‌ను నిర్ణయిస్తారు. డాక్టర్‌ వినితా రెడ్డి, సీనియర్‌ కన్సల్టెంట్‌, రేడియేషన్‌ ఆంకాలజిస్ట్‌ నిర్వహణ: యాసీన్‌

రక్తపోటు పూర్తిగా అదుపులో ఉండి, మధుమేహం (డయాబెటిస్‌) లేకుండా, పొగతాగకుండా ఉండేవారు... పై రెండు సమస్యలతోపాటు పొగతాగే అలవాటు ఉన్నవారితో పోలిస్తే మతిమరపు (డిమెన్షియా) సమస్య లేకుండా దాదాపు 13 ఏళ్లు ఎక్కువకాలం జీవించినట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. సగటున చూసిననప్పుడు పై మూడు అంశాలూ లేనివారు 30.1 ఏళ్ల పాటు డిమెన్షియా లేకుండా ఉంటే... డిమెన్షియాకు కారణమయ్యే ఆ మూడు రిస్క్‌ఫ్యాక్టర్లూ ఉన్నవారు 17.5 ఏళ్ల పాటే డిమెన్షియాను నివారించగలిగారు. ‘న్యూరాలజీ ఓపెన్‌ యాక్సెస్‌’ అనే జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన అమెరికాకు చెందిన ఓ అధ్యయనంలో సగటున 56 ఏళ్ల వయసున్న 12,409 మంది అడల్ట్స్‌ను సుమారు 28 ఏళ్ల పాటు పరిశోధకులు పరిశీలించారు. ఈ పరిశోధన కాలంలో వాళ్లలో 3,008 మందికి డిమెన్షియా వచ్చింది. డిమెన్షియా ముప్పు తెచ్చిపెట్టే పై మూడు అంశాలు ఉన్నప్పటికీ... సాధారణంగా పురుషులతో పోలిస్తే మహిళల్లో డిమెన్షియా తక్కువ. మతిమరపు లేకుండా మహిళలు ఎక్కువకాలం జీవించినట్లు కూడా ఈ అధ్యయనం తెలిపింది.‘‘హైబీపీ, డయాబెటిస్, పొగతాగే అలవాటు ఉన్నవాళ్లలో డిమెన్షియా వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ. అంతేకాదు... ఇతర కారణాలతో చిన్న వయసులోనే చనిపోయే అవకాశమూ ఎక్కువే. అంతేకాదు... ఈ అలవాట్లు ఉన్నవాళ్లలో ఆయు ప్రమాణమే కాదు... దాంతోపాటు జ్ఞాపకశక్తి, ఆలోచనా సామర్థ్యాలు పదిలంగా ఉండే సమయమూ తగ్గుతాయం’టూ ఈ అధ్యయనంలో పాల్గొన్న పరిశోధకుడు తెలిపారు.మరో అధ్యయనంలో సైతం ఇలాంటి ఫలితాలే... సరిగ్గా ఇదే అంశంపై స్వీడన్‌లో జరిగిన మరో అధ్యయనం కూడా ఇలాంటి ఫలితాలే వచ్చాయి. ఈ అధ్యయన ఫలితాలు ‘ది జర్నల్‌ ఆఫ్‌ ప్రివెన్షన్‌ ఆఫ్‌ అల్జీమర్స్‌ డిసీజ్‌’ అనే జర్నల్‌లో ప్రచురితమయ్యాయి. దాదాపు 500 మంది ఆరోగ్యవంతులైన పెద్దలు పాల్గొన్న ఈ అధ్యయనంలో నాలుగేళ్ల పాటు వారిని పరిశీలించారు. ఈ అధ్యయనం చెబుతున్నదాని ప్రకారం... పొగతాగడం, అధిక రక్తపోటు, గుండె జబ్బులు, కొలెస్ట్రాల్‌ ఎక్కువగా ఉండటం వంటి అంశాలకూ మెదడులోని చిన్న రక్తనాళాలు, వైట్‌ మ్యాటర్‌ దెబ్బతినడంతో సంబంధం ఉన్నట్లు తేలింది. ఇలాంటి మార్పులు చివరకు రక్తనాళాలకు సంబంధించిన డిమెన్షియా (వాస్క్యులర్‌ డిమెన్షియా)కు దారితీయవచ్చని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. డయాబెటిస్‌ ఉన్నవారిలో అమైలాయిడ్‌ బీటా అనే ప్రోటీన్‌ ఎక్కువగా పేరుకుపోయే అవకాశం కూడా ఉన్నట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. ఈ ప్రోటీన్‌కు కూడా అల్జీమర్స్‌ వ్యాధితో సంబంధం ఉంటుంది. వయసు, జెండర్, జన్యుపరమైన అంశాలను మనం మార్చలేం. అయితే పొగతాగే అలవాటును మానేయడం లేదా ఆ అలవాటుకు పూర్తిగా దూరంగా ఉండటం, హైబీపీనీ, డయాబెటిస్‌నూ అదుపులో పెట్టుకోవడం వంటి అంశాలు పూర్తిగా మన చేతుల్లో ఉన్నవే. కాబట్టి కనీసం మధ్య వయసు నుంచైనా రక్తపోటు, మధుమేహాన్ని అదుపులో ఉంచుకోవడం, పొగతాగడం మానేయడం, ఆరోగ్యకరమైన సమతులాహారం తీసుకోవడం, శారీరకంగా చురుగ్గా ఉండటం వంటివి అలవాటు చేసుకుంటే... వృద్ధాప్యంలో మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి అవెంతో కొంత తోడ్పడవచ్చన్నది నిపుణులు చెబుతున్న మాట.మతిమరపు లేకుండా అంటే... డిమెన్షియాను రానివ్వకుండా చాలాకాలం నిరోధించాలంటే కొన్ని ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లు పాటిస్తే చాలు. పైగా అవి చాలా సులభం కూడా. రక్తపోటును అదుపులో ఉంచుకోవడం, పొగతాగకపోవడం, మధుమేహాన్ని నియంత్రణలో ఉంచుకోవడం వంటి చాలా సులభమైన జీవనశైలి అలవాట్లతో దీర్ఘకాలం పాటు డిమెన్షియా బారిన పడకుండా ఉండటంట తోపాటు చాలాకాలం పాటు ఆరోగ్యంగా కూడా ఉండవచ్చంటూ రెండు తాజా అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. ఆ జీవనశైలి అలవాట్లేమిటో చూద్దాం... (చదవండి: తలగడలోని డస్ట్‌మైట్స్‌తో అలర్జీలు!)

మన శరీరంలోని కాలేయం, గుండె, ఊపిరి తిత్తులు, కళ్ళు, పళ్ళు వంటివేవైనా... కొంత చెడి పోయినా బాగు చేయించుకోవటానికి లక్షల రూపాయలు ఖర్చవుతాయి. అన్నీ బాగుండి, ఆరోగ్యంగా, దృఢంగా ఉన్నవారు శరీర విలువను గ్రహించక, జీవిత విలువను తెలుసుకోలేక, ఎలా జీవించాలో అలా జీవించక వెళ్ళిపోతున్నారు. మహారాజ్‌ జగత్‌ సింగ్‌జీ ఒక కథ చెబుతారు:ఒక వృద్ధుడు అడవిలో కట్టెలను కొట్టి, ఆ కట్టెలను కాల్చి, వచ్చిన బొగ్గును అమ్మి జీవించేవాడు. ఒకసారి అడవిలో దారితప్పిన రాజును రక్షించి, రాజనగరుకు క్షేమంగా చేర్చాడు. ఆ రాజు సంతోషించి అతనికి చందన వృక్షాలు గల అందమైన తోటను కానుకగా ఇచ్చాడు. ఆ వృక్షాల ప్రత్యేక విలువ ఆ వృద్ధునికి తెలీదు. ఆ చెట్లను కొట్టాడు, కట్టెలను కాల్చాడు, వచ్చిన బొగ్గులను అమ్మాడు, వచ్చిన కొంత డబ్బుతో ఏ పూటకు ఆ పూట గడిపాడు, దరిద్రునిగనే నిలచిపోయాడు.కొద్ది రోజుల తర్వాత రాజు వచ్చి, అతని దారిద్య్రాన్ని చూసి, విషయాన్నంతా అడిగి తెలుసుకున్నాడు. ఒక చిన్న కట్టె ఏమైనా మిగిలి ఉందా? అని ప్రశ్నించాడు. ఏదో ఒక మూలన పడివున్న బారెడు కట్టెను తెచ్చాడు వృద్ధుడు. సరే, దీన్ని ఇలాగే బజారుకు తీసుకెళ్ళి, అమ్మి పైకాన్ని తీసుకురా అన్నాడు రాజు. అది మామూలు కట్టె కాదని, చందన వృక్షపు ముక్క అని తెలిసిన వ్యక్తి వందల రూపాయలను ఇచ్చి దాన్ని కొన్నాడు.ఆ వృద్ధుడు ఆశ్చర్యంతో రాజుగారికి ఆ డబ్బును చూపించాడు. ‘ఇప్పుడు నీకు తెలిసిందా, నేను నీకు కానుకగా ఇచ్చిన తోట ఎన్ని కోట్ల విలువైనదో? నీవు అజ్ఞానంతో అమూల్యమైన సంపదను కోల్పోయావు’ అన్నాడు రాజు. (పుట 58, ఆత్మజ్ఞానము– సర్దార్‌ బహదుర్‌ జగత్‌ సింగ్‌జీ; రాధాస్వామి సత్సంగ్‌ బియాస్‌).భగవంతుడు లేక ప్రకృతి మనకు ప్రసాదించిన ఈ మానవ దేహం రాజు గారు ఇచ్చిన చందన వృక్ష తోటకంటె ఎన్నో వందల రెట్లు విలువైనదే. ‘శరీరమాధ్యం ఖలు ధర్మ సాధనం’ అని శాస్త్రాలు ఘోషిస్తాయి. ఈ శరీర మూలంగానే జ్ఞానాన్ని ఆర్జించాలి. ఆ తర్వాత ‘పరోపకారార్థ మిదం శరీరం’ అని గుర్తెరిగి జీవించాలి.– రాచమడుగు శ్రీనివాసులు

నేషనలిస్ట్‌ కాంగ్రెస్‌ పార్టీ ఎంపీ సుప్రియా సూలే రాజకీయంగా సభలు,సమావేశాతో ఎంత బిజీగా ఉన్నా..తన పిట్‌నెస్‌కి సమయం కేటాయిస్తానని ఆమెనే స్వయంగా చెప్పారు. ఒక్కోసారి తన ఫిట్‌నెస్‌ మంత్రాని బ్రేక్‌ చేస్తానని కూడా నవ్వుతూ చెప్పారు. తను ఒక నాయకురాలిగా ఇంతలా బిజీగా ఉన్న అలసట అన్నది తన దరి చేరదని, ఎల్లప్పుడూ చురుకుగా ఉంటానని అన్నారామె. మరి అంతలా ఫిట్‌గా ఉండే ఆమె ఆరోగ్య రహస్యం ఏంటో ఆమె మాటల్లోనే తెలుసుకుందామాతాను బయటకు వెళ్లేటప్పుడు హాయిగా నడిచేలా షూ ధరిస్తానని చెప్పారామె. అలాగే బయటకు వెళ్లేటప్పుడు మరిగించిన వేడి నీళ్లు రెండు లీటర్లు తప్పనిసరి అని అంటున్నారామె. తనకు వీలు కుదిరితే సైక్లింగ్‌, యోగా తప్పనిసరి అని అన్నారామె. ఇవేమి కుదరదు అనుకుంటే వేగంగా నడుస్తానని చెప్పారామె. 50 ఏళ్ల వయసులోనూ ఆమె తరుచుగా చీరలోనే సైకిల్‌ తొక్కుతానని అన్నారామె. ఐదేళ్లక్రితం వరకు జిమ్‌కి వెళ్తుండేదాన్ని అన్నారు. కానీ ఇప్పుడు బయట ‍ప్రదేశాల్లో వాకింగ్‌, జాగింక్‌కి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు. అలాగే తనకొక చెడ్డఅలవాటు కూడా ఉందన్నారు. సదా ప్రచారాలు, బహిరంగ సమావేశాల కారణంగా తన పిట్‌నెస్‌ లక్ష్యం దెబ్బతింటుంటుందని అన్నారామె. ఆ ఒత్తిడిలో ఎక్కువగా తినేస్తుంటానని అన్నారామె. డైట్‌ కోక్‌ తాగనిదే రోజు గడవదని అన్నారు. అది తన బలహీనతగా పేర్కోన్నారు. అలాగే తాను ఇంటి నుంచి తీసుకెళ్లిన భోజనం తినని, సాధ్యమైనంత వరకు కార్యకర్తల ఇళ్లల్లోలేదా ధాబాలో భోజనం చేస్తుంటానని అన్నారు. తన భోజనంలో ఎ‍క్కువుగా కూరగాయలు, మటన్‌ లేదా చికెన్‌, జోన్న భక్రీలు తీసుకుంటానని చెప్పారు. అల్పాహరంగా పళ్లు, బాదం పప్పులు, చిరుతిండిగా రెండు రకాల బిస్కెట్లు తింటుంటానని అన్నారు. అలాగే తనకు వేయించిన ఆహారాలు మహా ఇష్టమని అన్నారు. అయితే టీ,కాఫీలకు మాత్రం బానిస కాలేదన్నారు. అలాగే తాను మంచి ఆహార ప్రియురాలినని, ఎంతలా అంటే మహారాష్ట్రలో ఎక్కడెక్కడ అద్బుతమైన ఫుడ్‌ దొరకుతుందో ఈజీగా చెప్పేయగలను, ఆ ప్రాంతాల్లో ఏం దొరుకుతుందో ఠక్కున చెప్పేస్తానని ధీమాగా చెబుతున్నారామె. అయితే తన దినచర్యలో నాణ్యమైన నిద్ర లేకపోవడం పెద్ద లోపమని అన్నారామె. ఎందుకంటే ఇద్దరు పిల్లల తల్లిగా ఎప్పుడు ఎక్కువసేపు హాయిగా నిద్రపోయిన రోజు లేనే లేదని అన్నారు. వరల్డ్‌ హెల్త్‌ ఆర్గనైజేషన్‌ సిఫార్సు చేసిన ఆరోగ్య సూత్రాల ప్రకారం కూడా పెద్దలకు కనీసం ఏడు నుంచి 9 గంటలు నిద్ర ఉండాలని సూచించింది. ఇది నిజంగానే ఆమె ఎదుర్కొంటున్న కీలక లోపంగా పేర్కొన్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. ఫిట్‌నెస్‌ పరంగా మిగతావన్నీ సవ్యంగా ఉన్నా..నిద్ర అత్యంత కీలకమైనదని, దీనిపై మొత్తం ఆరోగ్యం ఆధారపడి ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు వైద్యులు. View this post on Instagram A post shared by Supriya Sule (@supriyasule) (చదవండి: ఆ కారణంతో బారత్‌లో జరగాల్సిన మిస్‌ గ్రాండ్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ రద్దు..! వెల్లువెత్తున్న విమర్శలు)

ప్రశ్నించినప్పుడే ఏ సమస్య అయినా వెలుగులోకి వస్తుంది. చర్చించినప్పుడే ఆ సమస్యకి పరిష్కారం దొరుకుతుంది. సమాజంలో జరిగే ప్రతి తప్పిదాన్ని ప్రశ్నించే యువత లైంగిక విషయాలపై చర్చించడానికి మొహమాటపడుతోంది. నేడు ప్రపంచ లైంగిక ఆరోగ్య దినోత్సవం. ఈ సందర్భంగా యువతలో లైంగిక ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెంచాల్సిన అవసరాన్ని ఎయిడ్స్‌ హెల్త్‌కేర్‌ ఫౌండేషన్‌ (ఏహెచ్‌ఎఫ్‌) – ఇండియా కేర్స్‌ గుర్తుచేస్తోంది.అనుకోని సంఘటనలు జరిగినప్పుడు భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ అంటూ నచ్చిన స్లోగన్లు, పోస్టర్లు పెట్టి రోడ్డు మీదకి వచ్చే యువత... కండోమ్, హెచ్‌ఐవీ, లైంగికంగా సంక్రమించే వ్యాధులు (ఎస్టీఐ), వంటి అంశాలపై మాట్లాడటానికి సంకోచిస్తోంది. అవగాహన లేకపోవడం వల్లే అపోహలు బలపడతాయి. సెప్టెంబర్‌ 4న ప్రపంచ లైంగిక ఆరోగ్య దినోత్సవం సందర్భంగా యువతలో లైంగిక ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెంచాల్సిన అవసరాన్ని ఎయిడ్స్‌ హెల్త్‌కేర్‌ ఫౌండేషన్‌ (ఏహెచ్‌ఎఫ్‌)–ఇండియా కేర్స్‌ గుర్తుచేస్తోంది.ఈ ఏడాది ప్రపంచ లైంగిక ఆరోగ్య దినోత్సవం థీమ్‌ ‘ఎవ్రీ బాడీ’. లైంగిక ఆరోగ్యం అంటే వ్యాధులు లేకపోవడం మాత్రమే కాదని వ్యక్తి ఆరోగ్యం, గౌరవం, హక్కులు, సమ్మతి, సంబంధాలు, మానసిక శ్రేయస్సుతో ముడిపడిన అంశమని ప్రపంచ లైంగిక ఆరోగ్య సంఘం తెలిపింది.స్మార్ట్‌ఫోన్‌తో...యువతను చేరుకోవడానికి భారత్‌కు ఉన్న అతిపెద్ద అవకాశాల్లో డిజిటల్‌ ప్రపంచం ఒకటి. యువతలో 97.1 శాతం మంది మొబైల్‌ ఫోన్లు వినియోగిస్తున్నారు. 94.3 శాతం మంది ఇంటర్నెట్‌ ఉపయోగిస్తున్నారు. హెఐవీ పరీక్షలు, ఎస్టీఐలు, కండోమ్‌ వినియోగం, గర్భనిరోధక పద్ధతులపై శాస్త్రీయమైన, సులభమైన, సమాచారాన్ని సోషల్‌ మీడియా ద్వారా యువతకు చేరవేయాల్సిన అవసరం ఉందని ఏహెచ్‌ఎఫ్‌–ఇండియా కేర్స్‌ సూచిస్తోంది.యువత ఆరోగ్యమే కీలకంభారత్‌లో సుమారు 65 శాతం జనాభా 35 ఏళ్లలోపు వారే. 15–29 ఏళ్ల వారు దాదాపు 27 శాతం ఉన్నారు. ఇంత పెద్ద యువ జనాభా ఉన్న దేశంలో లైంగికత, పునరుత్పత్తి ఆరోగ్యంపై వారికి సరైన అవగాహన కల్పించడం అత్యంత కీలకం. లైంగిక ఆరోగ్యం కేవలం వైద్య అంశం కాదని.. దేశ భవిష్యత్తుతో ముడిపడిన ప్రజారోగ్య అంశమని ఏహెచ్‌ఎఫ్‌–ఇండియా కేర్స్‌ చెబుతోంది.పీర్‌ ఎడ్యుకేషన్‌తో...ఆరోగ్య సమస్యలపై యువత తమ వయసువారితో మాట్లాడేందుకు ఎక్కువగా సౌకర్యంగా ఉంటారు. అందుకే పీర్‌ ఆధారిత అవగాహన కార్యక్రమాలకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. ‘ఎక్కడ పరీక్ష చేయించుకోవాలి?’ అనే ప్రశ్నను ఒక యువకుడు వైద్యుడిని అడగడానికి సంకోచించినా, తనలాంటి మరో యువకుడిని అడగడానికి అంతగా వెనుకాడకపోవచ్చు. అందుకే పీర్‌ ఎడ్యుకేటర్లు ఆరోగ్య వ్యవస్థకు, యువతకు మధ్య వారధులుగా నిలవగలరని ఏహెచ్‌ఎఫ్‌–ఇండియా కేర్స్‌ భావిస్తోంది.– చైతన్య వంపుగాని, సాక్షి, న్యూదిల్లీ.ఇవి కూడా చదవండి: సీరియల్‌గా వద్దు రియల్‌గా ఉందాం

కొన్ని అలవాట్లను చుట్టూ ఉన్న సన్నిహితులు, స్నేహితులు గమనించకపోతే..ఎంతటి ప్రమాదం కొనితెచ్చుకుంటారో చెబుతోంది ఈ ఉదంతం. ఆమెకు తొమ్మిదేళ్లుగా ఉన్న అలవాటు గురించి 20 ఏళ్ల తర్వాత అనారోగ్యం కారణంగా బయటపడి ఆస్పత్రిపాలుజేసింది. ఈ విచిత్ర ఘటన ఢిల్లీలో చోటు చేసుకుంంది. ఢిల్లీకి చెందిన 20 ఏళ్ల యువతికి తీవ్రమైన కడుపు నొప్పితో ఆస్పత్రిలో చేరింది. వికారం, పదే పదే వాంతులు అవ్వడంతో హుటాహుటినా ఆస్పత్రికి తరలించారు. వైద్యులు ఆమె కడుపు పైభాగం ఉబ్బి ఉండటంతో పలు వైద్య పరీక్షలు నిర్వహించారు. ఆ రిపోర్ట్‌లో ఆమె కడుపులో భారీ పరిమాణంలో హెయిర్‌బాల్‌ ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఇది ఆహారనాళం, కడుపు కలిసే చోట చిన్న ప్రేగులకు వెళ్లే ద్వారం వరకు విస్తరించి ఉండటంతో ఎండోస్కోపీతో తొలగించడం సాధ్యం కాలేదు. దాంతో ఆమెకు సర్జరీ చేయక తప్పలేదు. ఇది సుమారు 1.16 కిలోల పరిమాణంలో ఆంగ్ల అక్షరం ‘జే’ ఆకారంలో ఉంది. ఆమె కడుపు దాదాపు జుట్టుతో నిండిపోయి ఉందని, ఎండోస్కోప్‌ చేస్తే కడుపు పైపొర దెబ్బతినే అవకాశ ఉన్నందున శస్త్ర చికిత్స చేసి ఆ హెయిర్‌ బాల్‌ని తొలగించినట్లు తెలిపారు వైద్యులు.హెయిర్‌బాల్‌ ఏర్పడటానికి కారణం..ఆహారంలా కాకుండా, మానవ వెంట్రుకలు జీర్ణం కావు. వెంట్రుకలను పదేపదే మింగినప్పుడు, అవి క్రమంగా కడుపులో పేరుకుపోతాయి. కాలక్రమేణా, ఆ పదార్థం గట్టిగా అతుక్కుపోయి, ఆహారాన్ని, ఇతర పదార్థాలని గట్టిగా బంధించి ఒక దట్టమైన బెజోర్‌గా ఏర్పడుతుంది. చిన్న బెజోర్‌లను కొన్నిసార్లు ఎండోస్కోపీ ద్వారా తొలగించవచ్చు, కానీ చాలా పెద్దవి లేదా గట్టిగా అతుక్కుపోయిన ఉండలకు శస్త్రచికిత్స అవసరం.ప్రస్తుతం ఆ యవతి ఆరోగ్యం మెరుగుపడినట్లు అధికారులు తెలిపారు. ఇంతకుముందులా ఆకలి లేకపోవడం, అరగకపోవడం వంటి సమస్యలు ఆమెకు లేవన్నారు. అయితే ఆమె ఏళ్ల తరబడి వెంట్రుకలు తినే అలవాటు ఉందని, ఎవ్వరికీ ఇది తెలియలేదని చెబుతున్నారు వైద్యులు. కాగా, ఇలా వెంట్రుకలు తినే అలవాటుని ట్రైకోఫాగియా అంటారు. ఈ అలవాటుని నుంచి బయపటడకుండా వెంట్రుకల ఉండను తొలగిస్తే సమస్య శాశ్వతంగా పరిష్కారం కాదంటున్నారు. అలాంటి అలవాటు ఉన్నవారిని సైక్రియాట్రిస్టుల వద్దకు తీసుకెళ్లి ట్రీట్‌మెంట్‌ ఇప్పించి ఆ అలవాటు నుంచి బయటపడేలా చేయాలని చెబుతున్నారు వైద్యులు.(చదవండి: సాధువుగా మారి..54 ఏళ్ల వయసులో సీఆర్పీఎఫ్‌ పోలీస్‌గా!)

ఓ ఆలోచన వచ్చేసి డిస్టర్బ్‌ చేస్తుంది. ‘అబ్బా... ఆ ఆలోచన ఎందుకొచ్చిందో... రాకపోతే బాగుండు’ అని మనసు చెబుతుంది. కానీ ఎంత సముదాయించినప్పటికీ అదే అదే ఆలోచన పదే పదే వస్తుంటుంది. ‘రాకూడదని ఆలోచన కదా ఇదీ, మళ్లీ మళ్లీ ఎందుకొస్తోంది?’ అనే ఆందోళన మొదలవుతుంది. ఆ ఆందోళనతో... ఆలోచనా... అలాగే ఆ ఆలోచనతో ఆందోళన... ఇదో విష వలయంలా వచ్చేస్తూ ఉంటాయి. దాంతో మనసుపై మరింత ఒత్తిడి కలుగుతుంది. మరింత పర్‌ఫెక్ట్‌గా చేస్తే దాంతో ఆ ఆందోళన తప్పుతుందేమో అని చేసిందే చేస్తుంటారు. ఇలా ఆలోచిస్తూ ఆలోచిస్తూ, ఆందోళన పడుతూ, చేస్తున్న పనే మళ్లీ మళ్లీ చేస్తూ చేస్తూ విసిగిపోతుంటారు. అలసిపోతుంటారు. అయినా ఆ పరంపర ఆగదు. అలాంటి మానసిక రుగ్మత పేరే ‘అబ్సెసివ్‌ కంపల్సివ్‌ డిజార్డర్‌’. ఈ పేరుకంటే ‘ఓసీడీ’ అనే మాట చాలామందికి అర్థమవుతుంది. అసలీ జబ్బు తీరుతెన్నులేమిటో, అలా పదే పదే చేస్తున్న పనులూ, ఆలోచనలూ ఎన్ని రకాలుగా వస్తుంటాయో, వాటిని అధిగమించడమెలాగో తెలిపేదే ఈ కథనం.గతంతో పోలిస్తే ఇటీవల మానసిక వ్యాధులపై అవగాహన పెరిగి ఓసీడీ చికిత్స కోసం ఎక్కువ మంది వస్తున్నారు. మహిళలూ, పురుషులూ ఇద్దరిలో కనిపించే ఈ వ్యాధి వ్యాప్తినీ, విస్తృతిని చూస్తే... సాధారణంగా 0.6 నుంచి 1 శాతం మందిలో కనిపించే ఈ మానసిక రుగ్మత విద్యార్థి వర్గాల్లో (స్టూడెంట్స్‌ గ్రూప్‌)లో అత్యధికంగా 3.3 శాతం కనిపిస్తుండటం ఆందోళనకరం. అందుకే దీని గురించి సమగ్రంగా తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. అవసరం కూడా.కుటుంబ సభ్యులకూ వేదనే... ఒక ఓసీడీ బాధితుడి వల్ల కేవలం అతడు మాత్రమే కాదు... వాళ్ల కుటుంబ సభ్యులంతా ఇబ్బంది పడుతుంటారు. తాము ఎంత సముదాయించినప్పటికీ వినకుండా... బాధితుడు పదే పదే అదే పని చేస్తుండటంతో వాళ్లు కూడా ఎంతో వేదనకు గురవుతుంటారు. తాము చేస్తున్న పని కుటుంబ సభ్యులనూ, బంధువులనూ, మిత్రుల్నీ ఇలా ఎంతోమందిని ఇబ్బంది పెడుతోందని గ్రహించాక వాళ్లలో తమ మీద తమకే కోపం పెరుగుతుంది. నిరాశ, నిస్పృహ పెరుగుతుంటాయి. అయినప్పటికీ ఈ పనుల పరంపరం అలా కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. అలా తామూ, కుటుంబసభ్యులూ, మిత్రులూ వేదనకు గురవుతుంటారు.ఓసీడీతో మూఢ నమ్మకాలూ పెరిగే అవకాశం... మామూలుగానే మన సమాజంలో మూఢ నమ్మకాలు చాలా ఎక్కువ. మనం ఒక పని లేదా పూజ లేదా ప్రార్థన లేదా ఇంకేదైనా రిట్యువలిస్టిక్‌ క్రతువు చేయడం వల్ల మనకు లాభం జరుగుతుందనే సెంటిమెంట్‌ ఉందనుకుందాం. ఇక ఆ పని/ పూజ / రిట్యువల్‌ను చేయడం మొదలు పెడతారు. ముందు చేసిన పని సక్రమంగా చేయలేదేమో అంటూ మళ్లీ మళ్లీ కొనసాగిస్తారు. ఇలా ఓసీడీతో ఉన్నవారిలో రిట్యువలిస్టివ్‌ బిహేవియర్‌ పెరుగుతుంది. దానివల్ల చాదస్తం ఎక్కువైనట్లు కనిపిస్తుంది.అవగాహన ఉన్నవారికీ... లేనివారికీ ఇబ్బందే... ఓసీడీ ఉన్నవారిలో రెండు రకాల వ్యక్తులు ఉంటారు. కొందరికి తాము చేస్తున్న పని అంత సరికాదనీ, దాని కారణంగా ఎంతో సమయం వృథా అవుతోందని స్పష్టంగా తెలుస్తూనే ఉంటుంది. దాంతో తమ ఇబ్బందిని అధిగమించడానికి నిపుణుల సహాయం తీసుకుంటారు. అయితే మన సమాజంలోనే చాలామందికి ఇది ఒక తీవ్రమైన జబ్బనీ, దీనికి చికిత్స ఉందనే అవగాహన చాలా తక్కువ. ఇలాంటి ఓ జబ్బు ఉందన్న విషయం కొంతమందికి తెలియనే తెలియదు. అలా తెలియక΄ోవడంతో చేసిన పనే చేస్తూ, తమకు ఇబ్బంది కలిగించే ఆ ఆలోచనలను అదేపనిగా కొనసాగిస్తూ తమను తాము ఇబ్బంది పెట్టుకుంటూ జబ్బు తీవ్రతను పెంచుకుంటారు. సాధారణంగా ఇది అవగాహన లేనివారిలో కనిపించే పరిస్థితి.లక్షణాలు... మన సమాజంలో సాధారణంగా కడిగిన దాన్నే కడగటం అనే లక్షణంతో కనిపించే ఓసీడీ ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. అయితే ఇది కేవలం కడగడానికీ, పరిసరాలనూ, వస్తువులనూ శుభ్రంగా ఉంచడానికి మాత్రమే కాకుండా అనేక రూపాల్లో వ్యక్తమవుతుంటుంది. వాటిలో కొన్ని చాలా ఆసక్తికరంగానూ, విచిత్రంగానూ అనిపిస్తుంటాయి. అలాంటి కొన్నింటిని చూద్దాం. తీవ్రమైన అబ్సెషన్‌ : కొందరిలో కొన్ని అంశాల పట్ల తీవ్రమైన భయం ఉంటుంది. ఎవరైనా మనకు హాని చేస్తారేమోననే ఆలోచన వస్తుంటుంది. అది అర్థం లేని ఆలోచన అని తెలిసినప్పటికీ ఆ తరహా ఆలోచనలు అదేపనిగా వస్తూ ఒత్తిడిని పెంచేస్తాయి. దాంతో ఆందోళనా పెరుగుతుంది. మనం మన సంస్కారం కారణంగా ఒక పని ఎప్పటికీ చేయబోమని తెలిసినప్పటికీ అది చేసేస్తామేమో అన్న ఆందోళన మనసును కుదురుగా ఉండనివ్వదు. ఉదాహరణకు మనం ఎప్పటికీ దొంగతనం చేయం. లేదా అసభ్యంగా ప్రవర్తించబోం. కానీ ఆ పని చేస్తామేమో అనే ఆలోచన వచ్చి అది మనలో తీవ్రమైన ఆందోళన కలిగిస్తుంది. కంటామినేషన్‌ అబ్సెషన్‌ : దేనినైనా తాకడం వల్ల మనకు జబ్బు వస్తుందేమో అనే ఆలోచన మనల్ని కుదిపేస్తుంది. ఉదాహరణకు మనం మూత్రవిసర్జన, మలవిసర్జనలు శుభ్రమైన చోటనే చేసినప్పటికీ.. అక్కడ అపరిశుభ్రత ఉందేమో... ఆ అపరిశుభ్రమైన ప్రదేశంలో విసర్జన చేసినందుకు ఏవైనా వ్యాధులు వచ్చేస్తాయేమోననే ఆందోళన కలుగుతుంది.సెక్స్‌పరమైన అబ్సెషన్‌ : మనలోని అంతర్గత సెక్స్‌ ఆలోచనలు, మనం రాకూడదని కోరుకుంటున్న సెక్స్‌ ఆలోచనలు రావడమే కాకుండా... మనమెంతో గౌరవంగా, పూజనీయంగా చూసేవాళ్ల పట్ల చెడు ఆలోచనలు వస్తూ... అవి ఎంత నియంత్రించుకుందామనుకున్నా ఆగకుండా అదేపనిగా కొనసాగుతూ మనసును ఒత్తిడికీ, తీవ్రమైన అపరాధభావనకూ గురిచేస్తుంటాయి. దేవుళ్లు, దేవతల గురించి ఆవాంఛిత ఆలోచనలు : కొందరిలో దేవుళ్లు, దేవతల గురించి రాకూడని ఆలోచనలు వస్తుంటాయి. దాంతో తాము ఏదైనా తీవ్రమైన పనికి ఒడిగడుతున్నామేమో అన్న ఆందోళన పెరిగిపోయి వారు మరింత ఉద్విగ్నతకూ, భయానికీ, అపరాధభావనకూ గురవుతుంటారు. పనికిరాని వస్తువులను సేకరించి దాచడం : కొందరు తమకు ఏమాత్రం ఉపయోగపడని వస్తువులను దాచుకుంటూ ఉంటారు. దాంతో తమకు ఎలాంటి ప్రయోజనమూ ఉండదని తెలిసినా వాటిని వదిలేయలేరు. పారేయలేరు. సిమెట్రీ / ఎగ్జాక్ట్‌నెస్‌ : కొందరు తాము ఆఫీస్‌లో చేసే పనుల్లో గానీ లేదా ఇతర పనుల్లో గానీ పూర్తి స్థాయి పర్‌ఫెక్షన్‌ ఇంకా సాధించలేదనే అభిప్రాయంతో మరింత పర్‌ఫెక్షన్‌ కోసం చేసిందే చేస్తూ, మెరుగులు దిద్దుతూ సమయం వృథా చేస్తుంటారు. సొమాటిక్‌ అబ్సెషన్‌ : ఈ సమస్య ఉన్నవాళ్లలో తమకు ఏదైనా జబ్బు ఉందేమో, తమ దేహంలోనో, అవయవాల్లో ఏదైనా లోపం ఉందేమో అనే అనుమానం వాళ్లను వెంటాడుతూ ఉంటుంది. దాంతో వాళ్లు అదేపనిగా డాక్టర్ల చుట్టూ తిరుగుతూ, డాక్టర్లు సమస్య ఏదీ లేదని చెప్పాక కూడా చేయించిన పరీక్షలే మళ్లీ మళ్లీ చేయిస్తూ... డబ్బూ, సమయం వృథా చేసుకుంటారు.కంపల్షన్‌ పనుల జాబితాలో ఇవి కొన్ని... కడిగిందే మళ్లీ మళ్లీ కడగడం తాళం వేశాక అది సరిగ్గా పడిందా లేదా అని మాటిమాటికీ చూడటం, స్టవ్‌ ఆర్పేశారా లేదా అన్ని మళ్లీ మళ్లీ వెళ్లి చూస్తుండటం, తాము చేసే పని ఎవరికీ హాని చేయకూడదంటూ, దాన్ని కన్‌ఫర్మ్‌ చేసుకోడానికి మళ్లీ మళ్లీ చేసిన పనే చేయడం (ఉదాహరణకు పారేసిన పాత బ్లేడు ఎవరికైనా హాని చేస్తుందని అనిపించి, దాన్ని ఎవరికీ తగలని చోట పడేశామా లేదా అని పదే పదే చూస్తూ, దాన్ని ఎవరికీ అందనిచోటకు నెడుతూ ఉండటం), రాసినదాంట్లో ఏదైనా తప్పు వచ్చిందేమో అని మళ్లీ మళ్లీ రాస్తూ ఉండటం, లెక్కపెట్టిన డబ్బుల్ని మళ్లీ మళ్లీ లెక్కపెట్టడం లాంటివి.ఓసీడీ కారణంగా దుష్ప్రభావాలివి.. ఓసీడీ వల్ల చాలామందిలో ఒత్తిడీ, ఆందోళనా పెరుగుతాయి. నిరాశ, నిస్పృహలు ఫ్రస్ట్రేషన్‌ రూపంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంటాయి. తమపై తమకు నమ్మకమూ, ఆత్మవిశ్వాసం తగ్గి΄ోతాయి. రోజువారీ పనుల్లో సమయం ఎంతగానో వృథాకావడంతో సాధారణ జీవితం అస్తవ్యస్తమవుతుంది. అది పనిలో, జీవితంలోని నాణ్యతనూ, డబ్బునూ, కుటుంబసభ్యులూ, బంధువులూ, స్నేహితులతో తమ మానవ సంబంధాలనూ తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తుంది.ఓసీడీకి కారణమిది... మెదడులో ఆలోచనలు వస్తూనే ఉంటాయి. మెదడు అనేది ఒక కంప్యూటర్‌ అనుకుంటే ఏదైనా ఒక ఆలోచన వచ్చినప్పుడు... ఆ ఆలోచనను ఆపేయడానికి ఒక స్విచ్‌ / సర్క్యూట్‌ ఉంటుంది. అది పనిచేయనప్పుడు అదే ఆలోచన పదే పదే వస్తూ ఆ ఆలోచన వల్ల వచ్చే పనిని కొనసాగిస్తుంటారు. కొన్ని జన్యుపరమైన మార్పులతో ఇది కుటుంబంలోనూ, వంశపారంపర్యంగా కొందరిలో మెదడులోని సర్క్యూట్స్‌లో లోపాలు కనిపిస్తుంటాయి.నిర్ధారణ... ఓసీడీ జబ్బును వారిలో కనిపించే లక్షణాల ద్వారానూ, బాధితుల పరిస్థితిని బంధువులు, స్నేహితులు చెప్పడం ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.చివరిగా... ఓసీడీ లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు అవి ముదిరే వరకు నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. చికిత్స ఎంత త్వరగా జరిగితే... ఫలితాలు అంత మెరుగ్గా ఉంటాయి. ఇటీవల ప్రజల్లో కొంత అవగాహన పెరగడంతో ఈ జబ్బు తగ్గడంలో గణనీయమైన మెరుగుదల కనిపించడమన్నది చాలా సానుకూల అంశం. అసలు ఓసీడీ అంటే ఏమిటంటే...‘ఓసీడీ’ సంక్షిప్త రూపంలోని అక్షరాల్లో... ‘ఓ’ అంటే అబ్సెషన్‌ అనీ, ‘సీ’ అంటే కంపల్షన్‌ అనీ, ‘డీ’ అంటే డిజార్డర్‌ అనే పదాలను సూచిస్తాయి. ఇందులో ‘అబ్సెషన్‌’ అంటే... ఓ ఆలోచన మనసులోకి వచ్చాక అది... పదే పదే వస్తుండటం. ఆ ఆలోచనను ఎంతగా వదిలించుకోవాలని చూసినా ఆగకుండా మళ్లీ మళ్లీ అదే ఆలోచన రావడం. ఈ ఆలోచన అన్నది ఒక చిత్రం (ఇమేజ్‌) కావచ్చు లేదా మనం కోరుకోని అంశం కావచ్చు. దాంతో మనసులో తీవ్రమైన అసౌకర్యం, ఇబ్బంది, మనసు మీద ఒత్తిడి పెరుగుతాయి. ఇక కంపల్షన్‌ (సీ) అంటే... ఆ ఆలోచనను వల్ల వచ్చే ఆందోళనను తగ్గించడానికి తప్పనిసరిగా పదే పదే చేసే పనిని ‘కంపల్షన్‌’ అంటారు. దాంతో ఒక పనిని మళ్లీ మళ్లీ చేయాల్సి రావడంతో సమయం వృథా అవుతుంది. విసుగు పడుతుంది. అలసిపోయినప్పటికీ ఏదో లోపముందనే ఆలోచనతో... మళ్లీ మళ్లీ పనిచేసేలా ఆ కంపల్షన్‌ను పురిగొల్పుతుంది. ఇందుకు పాపులర్‌ ఉదాహరణ ఏమిటంటే.., ఎవరికైనా తమ చేతులు శుభ్రంగా లేవని అనిపించే ఓ ఆలోచన మనసులోకి వస్తే... ఇక వాటిని శుభ్రపరిచేందుకు అతడు పదే పదే చేతుల్ని కడుగుతుంటాడు. ఎంత కడిగినా ఇంకా శుభ్రం కాలేదనే ఆలోచనతో కడిగిన చేతుల్నే మళ్లీ మళ్లీ కడిగిస్తూ ఉంటుంది. ఆ విధమైన ఆలోచనలు... డిప్రెషన్‌లో కనిపించే ఆత్మహత్యాధోరణులు ఓసీడీలోనూ కనిపిస్తాయి. కొన్ని రకాల ఆలోచనలు అదేపనిగా వస్తుండటంతో అపరాధ భావన (గిల్ట్‌), ఆందోళనతో వీళ్లలో ఆత్మహత్యకు పాల్పడాలనే ఆలోచనలు (సూసైడల్‌ టెండెన్సీస్‌) పెరుగుతాయి.చికిత్స...ఓసీడీ చికిత్సలో బిహేవియర్‌ థెరపీ లేదా కాగ్నిటివ్‌ బిహేవియర్‌ థెరపీతో పాటు రెస్పాన్స్‌ ప్రివెన్షన్‌ అనే ప్రక్రియలతో బాధితుల్లో గణనీయమైన మెరుగుదల కనిపిస్తోంది. తాము భయపడే అంశాలకే... బాధితుడిని నెమ్మది నెమ్మదిగా గురిచేస్తూ... వాటి వల్ల అతడికి ఎలాంటి హానీ ఉండదనే ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నెలకొల్పడమనేది ఈ చికిత్సల్లో అవలంబించే ఒక పద్ధతి. ఈ సమస్యకు కొన్ని మందులూ అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ మందులతో దుష్ప్రభావాలు ఉంటాయనే అపోహలు చాలామందిలో ఉన్నాయి. వాస్తవానికి అవి ఇతర మందుల్లాగానే చాలా సేఫ్‌. కానీ అవగాహన లోపం వల్ల చాలామంది చికిత్సకు దూరంగా ఉంటున్నారు. ఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌ఐస్, ట్రైస్లైక్లిక్స్‌ వంటి మందుల్ని ఓసీడీ తగ్గించడానికి వాడుతుంటారు. అయితే ఇతర ఔషధాల్లాగే.. ఈ మందుల్ని డాక్టర్ల పర్యవేక్షణలోనే వాడాలి. డాక్టర్‌ శ్రీనివాస్‌ ఎస్‌ఆర్‌ఆర్‌వై, సీనియర్‌ సైకియాట్రిస్ట్‌నిర్వహణ యాసీన్‌ (చదవండి: శ్వాసకోశ ఆరోగ్యం కోసం ఆయుర్వేద ధూమపానం..!)

న్యూఢిల్లీ: ఢిల్లీలోని తీహార్‌ జైలులో నిర్బంధంలో ఉన్న అమెరికా పౌరుడు, మాజీ సైనికుడు మాథ్యూ వాన్‌డైక్‌కు ప్రాథమిక ఖైదీ హక్కులు లభించడం లేదని, అతని ఆరోగ్యం క్షీణిస్తోందని కుటుంబ సభ్యులు ఆరోపించారు. భారత్‌లోని అమెరికా రాయబార కార్యాలయం ఈ వ్యవహారంలో తక్షణమే జోక్యం చేసుకుని, అతడిని స్వదేశానికి పంపించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. మార్చిలో జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (ఎన్‌ఐఏ) వాన్‌డైక్‌ను అరెస్టు చేసి, చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం (యూఏపీఏ) సెక్షన్‌ 18 కింద ఉగ్రవాద కుట్ర అభియోగాలు నమోదు చేసింది.అనుమతి లేకుండా మిజోరంలో ప్రవేశించి, అక్రమంగా మయన్మార్‌కు వెళ్లినట్లు ఎన్‌ఐఏ పేర్కొంది. మయన్మార్‌లోని సాయుధ గ్రూపులకు డ్రోన్ల అసెంబ్లింగ్, ఆపరేషన్, జామర్ల వినియోగం వంటి యుద్ధ శిక్షణ అందించినట్లు దర్యాప్తు సంస్థ తెలిపింది. ఈ గ్రూపులు ఐరోపా నుంచి డ్రోన్లు తెప్పించి, ఈశాన్య భారత నిషేధిత ఉగ్రవాద సంస్థలకు ఆయుధాలు చేరవేసేందుకు ప్రణాళిక రచించినట్లు ఆరోపించింది.ప్రస్తుతం తీహార్‌లోని జైలు నంబర్‌ 8/9లో ఉన్న వాన్‌డైక్‌ కంటిచూపు మందగించిందని, కాలి గాయంతో నడవలేక వీల్‌చైర్‌కే పరిమితమయ్యాయని కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు. ప్రైవేట్ ఆస్పత్రిలో చికిత్స అందించేందుకు, కుటుంబంతో మాట్లాడేందుకు అనుమతించాలని కోర్టును ఆశ్రయించగా ఆ పిటిషన్లు తిరస్కరణకు గురయ్యాయి. జైలులోని ఆహారం పడక 14 కిలోల బరువు తగ్గాడని, ప్రత్యేక ఆహారం కోసం ఆయన గతంలో కోర్టును ఆశ్రయించారని తెలిపారు. బాల్టిమోర్‌కు చెందిన వాన్‌డైక్ ‘సన్స్‌ ఆఫ్‌ లిబర్టీ ఇంటర్నేషనల్‌’ వ్యవస్థాపకుడిగా లిబియా, సిరియా, ఉక్రెయిన్ వంటి యుద్ధ క్షేత్రాల్లో పనిచేశారు. ఆయనకు సీఐఏతో సంబంధాలున్నట్లు ప్రచారం ఉన్నప్పటికీ, బహిరంగ ఆధారాలు లేవని తేలింది. ప్రస్తుతం ఆయన జ్యుడీషియల్ కస్టడీని సెప్టెంబర్ 8 వరకు పొడిగించారు.ఇది కూడా చదవండి: వరద మిగిల్చిన బురద.. కుదుటపడేదెన్నడో..

బరువు తగ్గడం కోసం ఒక్కోక్కరూ ఒక్కో విధానాన్ని అనుసరిస్తూ ఉంటారు. వాళ్ల శారీరక ఆరోగ్యం, వ్యాధి నిరోధక శక్తి అనుగుణంగా డైట్‌, వ్యాయామాలు ఉంటాయి. అయితే బాలీవుడ్‌ ప్రముఖ నటుడు రాజ్‌కుమార్‌ రావు మాత్రం కావాలనుకుంటే బరువు పెరగగలడు, స్లిమ్‌గా మారిపోగలడు. ఒక పాత్ర కోసం శారీరక మార్పులతో సహా తనను తాను పూర్తిగా మార్చుకోగల నటుడు. ఆయన సుభాష్‌చద్రబోస్‌ జీవితం ఆధారంగా తెరకెక్కిన 2017 నాటి వెబ్ సిరీస్ 'బోస్: డెడ్/అలైవ్' (Bose: Dead/Alive) కోసం ఈ నటుడు 13 కిలోల బరువు పెరిగాడు, ఆ తర్వాత ఏడాదే 2018లో విడుదలైన 'ఫన్నీ ఖాన్' (Fanney Khan) చిత్రం కోసం ఒక్కనెలలో ఏకంగా పది కిలోల బరువు తగ్గారు. తాను బోస్‌ వెబ్ సిరీస్‌ తర్వాత బరువు తగ్గించుకోవాల్సి ఉంటుందని తనకు ముందే తెలుసని, అందుకేనే అల్పాహార, మధ్యాహ్న భోజనం మానేశానని అన్నారు. ఇలా చేస్తే బరువు తగ్గగలమా అంటే..ఇది అత్యంత కష్టమైన విధానం. ఎందుకంటే ఉదయాన్నే అల్పాహారం, మధ్యాహ్న భోజనం మానేసి, ఉండటం అంటే..శరీరాన్ని చాలా కష్టబెట్టడమే కాకుండా బలహీన పడే అవకాశాలు ఎక్కువ. కానీ రాజ్‌ కుమార్‌ మాత్రం తాను నేరుగా రాత్రి భోజనం మాత్రమే చేస్తానని, అది కూడా ప్రోటీన్‌ కలిగిన ఆహారం తీసుకుంటానని అన్నారు. మరి ఉదయం ఎలాంటి ఆహారం లేకుండా ఎలా ఉండగలరంటే..నిరంతరం పనిలో ఉంటాను కాబట్టి ఆకలి బాధ అంతగా అనిపించదని చెబుతున్నారు. అలాగే వ్యాయామాలు విషయానికొస్తే..ప్రతిరోజూ కనీసం మూడు గంటల పాటు కార్డియో, స్ట్రెంత్‌ ట్రైనింగ్‌ చేస్తానని అన్నారు. దీపావలి వంటి పండుగ సమయాల్లో నోరు చాలా కట్టడి చేసుకుంటానని, ఎందుకంటే ఫిట్‌గా ఉండటమే తన ప్రధాన లక్ష్యం కాబట్టి అని చెబుతున్నారు రాజ్‌కుమార్‌. ప్రస్తుతం భారత మాజీ క్రికెట్ కెప్టెన్ సౌరవ్ గంగూలీ జీవిత చరిత్ర ఆధారంగా తెరకెక్కుతున్న 'దాదా' (Dada) మూవీలో కనిపించనున్నారు రాజ్‌కుమార్‌. ఈ మూవీ ఫస్ట్‌ లుక్‌ని గంగూలీ 54వ పుట్టినరోజు సందర్భంగా విడుదల చేశారు.మైదానంలోకి పరిగెత్తే ముందు షర్ట్ లేకుండా తన ఇండియా జెర్సీని ఊపుతూ గంగూలీ కనిపించడం క్రికెట్ చరిత్రలోనే అత్యంత చిరస్మరణీయమైన క్షణాలలో ఒకటి. అలాంటి క్షణాన్ని పోస్టర్‌ ఫస్ట్‌లుక్‌గా విడుదల చేసింది చిత్ర బృందం. కాగా, రాజ్‌ కుమార్‌ అనుసరించే డైట్‌ విధానం సరైనదేనా అంటే..అల్పాహార, మధ్యాహ్న భోజనం మానేస్తే..దీర్ఘకాలంలో ఇది శరీరంపై తీవ్రమైన ప్రతికూల ప్రభావాలను చూపిస్తుంది. పైగా, బరువు తగ్గడానికి బదులు మరింత బరువు పెరిగే ప్రమాదం ఉందని చెబుతున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. ఎందుకంటే భోజనం అన్నేసి గంటలు తీసుకోకపోతే శరీరం "సర్వైవల్ మోడ్" (ఆకలి మోడ్) లోకి వెళ్తుంది. శక్తిని ఆదా చేయడానికి శరీరం కేలరీలను ఖర్చు చేయడం తగ్గించి, ఫ్యాట్‌ను ఎక్కువగా నిల్వ ఉంచుకుంటుంది. దీనివల్ల మెటబాలిజం రేటు దారుణంగా పడిపోతుందని హెచ్చరిస్తున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. పైగా ఆకలి ఎక్కువ వేసి..నియంత్రణ కోల్పోయేలా ఎక్కువగా తినేసే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు. దీని వల్ల బరువు పెరిగే అవకాశాలే ఎక్కువగా ఉంటాయని అంటున్నారు. అలాగే శరీరం ఆహారం లభించనప్పుడు కొవ్వుని మాత్రమే గాక శక్తి కోసం కండరాలను కూడా కరిగించేలా చేస్తుంది. కండరాలు తగ్గితే శరీరం బలహీనపడి ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చే ప్రమాదం ఉందని చెబుతున్నారు వైద్యులు. అదీగాక రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు తగ్గడం వల్ల నీరసం, తలతిరగడం, మూడ్ స్వింగ్స్, ఏకాగ్రత లోపించడం వంటివి జరుగుతాయి. ఒక్కోసారి పోషకాహార లోపం, గ్యాస్ట్రిక్‌ సమస్యలకు దారితీసే ప్రమాదం కూడా లేకపోలేదని హెచ్చరిస్తున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. దానికి బదులుగా కేలరీలు తక్కువగా ఉండే పోషకాహారం, ఫైబర్‌ ఉండే పదార్థాలు తీసుకునేలా కేర్‌ తీసుకుంటే ఆకలిని నియంత్రించ గలుగుతాం. ఆ తర్వాత ఫైబర్‌ అధికంగా ఉండే ఫుడ్‌​కి ప్రాధాన్యతి స్తే కడుపునిండిన అనుభూతిని పొందడమే కాకుండా ఇతర ఆహారాల జోలికి వెళ్లరని చెబుతున్నారు. దీంతోపాటు వ్యాయామాలు, వాకింగ్‌ వంటివి క్రమం తప్పకుండా చేస్తే ఆరోగ్యకరంగా బరువు తగ్గడమే కాకుండా మళ్లీ యథావిధిగా పెరిగే అవకాశాలు తగ్గుతాయని చెబుతున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే ఇచ్చాం. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. (చదవండి: 67 నుంచి 57 కిలోలకు..! ఆ అలవాట్లకు గుడ్‌బై..)

బరువు తగ్గడం అనేది ఎల్లప్పుడు కాస్త క్లిష్టమైనదే. కాకపోతే దాన్ని ఆస్వాదించేలా ఎంజాయ్‌ చేసేలా ప్లానే చేసుకుంటేనే తేలికగా బరువు తగ్గగలుగుతారనేది నిపుణుల మాట. ఎప్పుడు కఠికన ఆహార నియమాలు, వర్కౌట్లు మాత్రమే కాదు. సాధారణ అలవాట్లతో కూడా బరువు తగ్గడం సులభమే అని అంటోంది ఈ డైటీషియన్‌. తన బరువు తగ్గేందుకు ఆ అలవాట్లను దరిచేరనీయకపోవడం వల్లే సాధ్యమైందంటూ..అవేంటో సవివరంగా సోషల్‌ మీడియా వేదికగా పంచుకుంది.వార్దా అనే డైటీషియన్‌ తన వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీని ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో పంచుకున్నారు. తాను 67 కిలోల నుంచి 57 కిలోలకు తగ్గినట్లు వెల్లడించారు. అందుకోసం ఎనిమి అలవాట్లకు దూరంగా ఉన్నట్లు తెలిపారు. దూరంగా ఉన్న ఆ అలవాట్లు..చాలా వేగంగా తినడంతాను ఐదు నిమిషాల్లో భోజనం ముగించడం మానేసి, తినడానికి సుమారు 15-20 నిమిషాలు తీసుకోవడం ప్రారంభించానని వార్దా చెప్పారు. దీనివల్ల తక్కువ ఆహారంతోనే కడుపు నిండిన అనుభూతి కలిగిందన్నారు.రోటీ, అన్నం మానేయడంకార్బోహైడ్రేట్లను తొలగించడానికి బదులుగా, ఆమె ఆహార పరిమాణాన్ని నియంత్రించడంపై దృష్టి పెట్టినట్లు తెలిపారు. కొవ్వు తగ్గడం అంటే కేలరీల లోటు, అంతేగానీ కార్బోహైడ్రేట్లను పూర్తిగా తొలగించడం కాదని అంటోంది“పరిపూర్ణమైన ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం” పాటించడంతాను ఎల్లప్పుడూ పరిపూర్ణంగా తినడానికి ప్రయత్నించలేదని అంటున్నారు. అతిగా తినడానికి దారితీసే స్టిక్ట్‌గా అనుసరించే డైట్‌ని ఫాలో అవ్వలేదని అన్నారు.ప్రతిరోజూ బరువును తనిఖీ చేసుకోవడంశరీర బరువులో నీరు, సోడియం, హార్మోన్ల కారణంగా మార్పులు రావచ్చని వార్దా పేర్కొన్నారు. రోజువారీ బరువు సంఖ్యలపై దృష్టి పెట్టడానికి బదులుగా, వారంతమే చెక్‌చేసేదాన్ని అని చెప్పారు.అంతులేని కార్డియో వ్యాయామాలు చేయడంఆమె ఎక్కువసేపు చేసే కార్డియో వ్యాయామాలపై ఆధారపడలేదు. దానికి బదులుగా,నడవడం, ఎక్కువ అడుగులు వేయడం, చురుకుగా ఉండటంతో సహా రోజువారీ కదలికలపై ఫోకస్‌ పెట్టినట్లు తెలిపారు.ఫ్యాట్ బర్నర్‌లు, డిటాక్స్ డ్రింక్స్‌ వాడటం..అలాంటి వాటికి దూరంగా ఉంటూ..ఎక్కువ సేపు కడుపు నిండుగా ఉండటానికి అవసరమైన ప్రోటీన్, సంపూర్ణ ఆహారాలపై దృష్టి పెట్టినట్లు తెలిపారు.అపరాధ భావంకి చోటు ఇవ్వకుండా..ఒకసారి అనారోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకున్నంత మాత్రాన మొత్తం వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ వేస్ట్‌ అయిందని భావించాల్సిన అవసరం లేదని అంటోంది. ఒక పూట తీసుకునే జంక్‌ఫుడ్‌ మీ ఆరోగ్య పురోగతికి అంతరాయం కాదని అంటున్నారామె.ఆకలి వేసేంత వరకు ఉండకుండా..రోజులో ముందుగా ఆకలితో ఉండటం కంటే..ముందుగానే కొద్దిగా కొద్దిగా తినేలా కేర్‌ తీసుకున్నట్లు తెలిపింది. ఎందుకుంటే విపరీతమైన ఆకలిలో తినే పరిమాణంపై నియంత్రణ ఉండదని అంటోంది. అలాగే సమతుల్య ఆహారమే తీసుకుంటానని పేర్కొంది. ఇంకెందుకు ఆలస్యం బరువు తగ్గే ప్రయత్నంలో ఉన్నట్లయితే, ఈ సాధారణ చిట్కాలను పాటించి చూడండి మరి..గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే ఇచ్చాం. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యలు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. (చదవండి: బరువు తగ్గడం ఇంత కష్టమా? నటి నిమిష సజయన్‌ వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ)

నా మొదటి ప్రసవం సిజేరియన్‌ ద్వారా జరిగింది. ఇప్పుడు నాకు తొమ్మిదో నెల నడుస్తోంది. ఈసారి సాధారణ ప్రసవం అయితే త్వరగా కోలుకుంటానని, ఇద్దరు పిల్లలను చూసుకోవడం కూడా సులభంగా ఉంటుందని అనుకుంటున్నాను. నాకు సాధారణ ప్రసవం అయ్యే అవకాశం ఉందా?– రాధిక, నెల్లూరు. ఒకసారి సిజేరియన్‌ జరిగినంత మాత్రాన, తర్వాతి ప్రసవం కూడా తప్పనిసరిగా సిజేరియన్‌ ద్వారానే జరగాలనే నియమం లేదు. సరైన పరిస్థితులు ఉంటే, తర్వాతి గర్భంలో సాధారణ ప్రసవానికి ప్రయత్నించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే అందరికీ ఇది ఒకే విధంగా సాధ్యం కాదు. మొదటి సిజేరియన్‌ ఎందుకు చేయాల్సి వచ్చింది, గర్భాశయంపై ఎలాంటి కోత పెట్టారు, ప్రస్తుతం తల్లికి లేదా బిడ్డకు ఏవైనా ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నాయా వంటి అనేక అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకుంటారు. సాధారణంగా, మొదటిసారి సిజేరియన్‌ అయిన మహిళలు ఈసారి గర్భం చివరి దశలో సహజంగానే ప్రసవ నొప్పుల్లోకి వెళితే, కొందరిలో సాధారణ ప్రసవం విజయవంతమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఇది వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ అవకాశం ఉండాలంటే మొదటి సిజేరియన్‌కు కారణం ఏమిటి, ప్రస్తుతం బిడ్డ ఎదుగుదల ఎలా ఉంది, తల్లికి అధిక రక్తపోటు, మధుమేహం వంటి సమస్యలు ఉన్నాయా, శరీర బరువు సరైన స్థాయిలో ఉందా వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తారు. అయితే కొన్ని పరిస్థితుల్లో సాధారణ ప్రసవానికి ప్రయత్నించడం మంచిది కాదు. ఉదాహరణకు బిడ్డ ఎదుగుదలలో తీవ్రమైన సమస్యలు ఉండటం, తల్లికి అధిక రక్తపోటు లేదా ఇతర తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలు ఉండటం, బిడ్డ అడ్డంగా లేదా తల కిందికి కాకుండా వేరే స్థితిలో ఉండటం, మాయ కిందకు ఉండటం వంటి పరిస్థితుల్లో వైద్యులు సిజేరియన్‌ను సూచించవచ్చు. గర్భం ముప్పై ఎనిమిది వారాలు దాటిన తర్వాత తల్లి, బిడ్డ ఆరోగ్య పరిస్థితులను పూర్తిగా పరిశీలిస్తారు. బిడ్డ కదలికలు, గుండె స్పందన, ఎదుగుదల, ఇతర పరీక్షల ఫలితాలు అన్నీ సంతృప్తికరంగా ఉంటే కొంతకాలం వేచి చూసే అవకాశం గురించి వైద్యులు నిర్ణయిస్తారు. అయితే నిర్ణీత సమయానికి సహజంగా ప్రసవ నొప్పులు ప్రారంభం కాకపోతే, తదుపరి మార్గాల గురించి వైద్యులు వివరంగా చర్చిస్తారు. ఒకసారి సిజేరియన్‌ అయినవారిలో మందులు లేదా ఇంజెక్షన్ల ద్వారా ప్రసవ నొప్పులను ప్రారంభించడం కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు. ముఖ్యంగా గర్భాశయం చిట్లిపోయే ప్రమాదం ఉన్నందున, ప్రతి మహిళకు ఈ విధానం సరిపోదు. పరీక్షలో ప్రసవానికి అవసరమైన మార్గం అనుకూలంగా ఉంటే, మందులు కాకుండా ప్రత్యేక పద్ధతుల ద్వారా ప్రసవాన్ని ప్రారంభించే అవకాశాన్ని వైద్యులు పరిశీలించవచ్చు. దీనివల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు, ప్రమాదాలను పూర్తిగా అర్థం చేసుకున్న తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకోవాలి. ఒకవేళ సాధారణ ప్రసవానికి ప్రయత్నించడం సురక్షితం కాదని తేలితే, ముప్పై ఎనిమిది నుంచి ముప్పై తొమ్మిది వారాల మధ్య ముందస్తుగా ప్రణాళిక ప్రకారం సిజేరియన్‌ చేయవచ్చు. తల్లి ఆరోగ్యంగా, ఇతర సమస్యలు లేకుండా ఉంటే కోలుకునే ప్రక్రియ కూడా సాధారణంగానే ఉంటుంది.ముఖ్యంగా, అత్యవసర పరిస్థితులను ఎదుర్కొనే సౌకర్యాలు ఉన్న ఆసుపత్రిలోనే చేయాలి. ప్రసవ సమయంలో బిడ్డ గుండె స్పందనను నిరంతరం గమనించడం చాలా అవసరం. కాబట్టి మీ పరిస్థితిని బట్టి మీ వైద్యులతో అన్ని పరీక్షల ఫలితాలను చర్చించండి. సాధారణ ప్రసవం సాధ్యమేనా, లేక సిజేరియన్‌ సురక్షితమా అన్నది మీ ఆరోగ్యం, బిడ్డ పరిస్థితిని బట్టి నిర్ణయించాలి.∙

సాక్షి, తాడేపల్లి: మాజీ మంత్రి అంబటి రాంబాబును వైఎస్సార్‌సీపీ అధినేత, మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి పరామర్శించారు. ఆరోగ్య పరిస్థితిని అడిగి తెలుసుకున్నారు. రెండు రోజుల క్రితం ఆయన గుండెకు డాక్టర్లు స్టంట్లు వేశారు. హైదరాబాద్‌లోని ఓ ప్రైవేట్‌ ఆస్పత్రిలో అంబటి చికిత్స పొందుతున్నారు. ఎలాంటి ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని వైద‍్యులు ప్రకటించారు.ఇదీ చదవండి: బాబూ..! చిరిగిన బ్యాగూ!

శరీరాన్ని నిటారుగా, సమతుల్యంగా ఉంచేందుకు యోగా ఆసనాలు ఎంతో ఉపయోగపడతాయి. అందులో సులభంగా చేయగల ఆసనాల్లో తాడాసనం ఒకటి. క్రమం తప్పకుండా సాధన చేస్తే శరీర భంగిమ, బ్యాలెన్స్‌తో పాటు కండరాల టోన్‌ను మెరుగుపరచడంలో ఇది సహాయపడుతుంది.ఎలా చేయాలి?రెండు పాదాలను కలిపి లేదా కొద్దిగా దూరంగా ఉంచి నిటారుగా నిలబడాలి.చేతులను శరీరం పక్కన ఉంచాలి.శ్వాస తీసుకుంటూ రెండు చేతులను ముందుకు, పైకి తీసుకెళ్లి తలపైకి పెట్టాలి.అరచేతులను కలిపి లేదా ఒకదానికొకటి ఎదురుగా ఉంచి, కాళ్లపై సమంగా బరువు ఉంచి, వెన్నెముకను పైకి పొడిగించాలి.సౌకర్యంగా ఉంటే మడమలను పైకి లేపి పాదాల వేళ్లపై నిలబడాలి.చూపును ఒక స్థిరమైన బిందువుపై ఉంచి, సాధారణంగా శ్వాస తీసుకుంటూ 10–20 సెకండ్లు ఉంచాలి.శ్వాస వదులుతూ మడమలను దించి, చేతులను కిందకు తీసుకురావాలి.ప్రయోజనాలు...శరీర భంగిమను (Post-ure) సరిచేయడంలో సహాయపడుతుంది.బ్యాలెన్స్‌ను మెరుగుపరుస్తుంది.మొత్తం శరీరంలోని కండరాల టోన్‌ను మెరుగుపరుస్తుంది.వెన్నెముకను పొడవుగా చేసి, దానిపై ఉన్న ఒత్తిడిని తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.ముందు మూడు లైన్ల స్టార్టింగ్‌ కథనంతో పాటు అన్నీ ఇవ్వండి– అనిత పాతర్ల, యోగా ట్రైనర్‌ఇవి చదవండి: పైసా ఖర్చు లేకుండా చర్మానికి మెరుపు.. ఈ 3 అలవాట్లు చాలు!

కుటుంబంతో కలిసి రాత్రి భోజనం చేయడం, సహోద్యోగులతో మధ్యాహ్న భోజనం చేయడం, స్నేహితులతో కలిసి తినడం.. భోజనం పంచుకోవడం సాధారణ సామాజిక కార్యకలాపంగా కనిపిస్తుంది. అయితే కలిసి భోజనం చేయడం వల్ల సామాజిక అనుబంధానికి మించిన ప్రయోజనాలు ఉంటాయా అనే అంశంపై పరిశోధకులు అధ్యయనం చేస్తున్నారు. తరచుగా కలిసి భోజనం చేయడం మెరుగైన భావోద్వేగ శ్రేయస్సుతో సంబంధం కలిగి ఉండొచ్చని పలు అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. తరచూ ఒంటరిగా భోజనం చేయడం డిప్రెషన్, మెదడు ఆరోగ్యంలో మార్పులతో సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు గుర్తించారు.ఈ భావనను కమెన్సాలిటీ అంటారు. అంటే ఇతరులతో కలిసి ఆహారం తింటూ పంచుకోవడం. ఇతరులతో కలిసి కూర్చొని భోజనం చేస్తూ మాట్లాడటం, సంబంధాలను పెంపొందించుకోవడం, ఒంటరితనాన్ని తగ్గించుకోవడం. పరిశోధకులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. భోజనం చేసే టేబుల్‌ చుట్టూ కూర్చోవడం వల్ల మాట్లాడుకోవడానికి, పరస్పరం అనుబంధం పెంచుకోవడానికి, సంబంధాలను బలపరచుకోవడానికి, ఒంటరితనం తగ్గించుకోవడానికి అవకాశం లభిస్తుంది. అయితే ఇప్పటివరకు ఉన్న చాలా ఆధారాలు కేవలం సంబంధాన్ని మాత్రమే చూపిస్తున్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అంటే ఒంటరిగా భోజనం చేయడం వల్లే డిప్రెషన్, డిమెన్షియా లేదా మెదడులో మార్పులు నేరుగా వస్తాయని నిరూపించలేదు.కలిసి భోజనం చేస్తే మానసిక ఆరోగ్యం కలిసి భోజనం చేయడం మానసిక ఆరోగ్యానికి తోడ్పడవచ్చు. ముఖ్యంగా వృద్ధుల్లో కలిసి భోజనం చేయడం, భావోద్వేగ శ్రేయస్సు మధ్య సంబంధం ఉన్నట్లు పరిశోధనలు గుర్తించాయి. 60 ఏళ్లు, అంతకంటే ఎక్కువ వయసున్న 9,361 మంది మహిళలపై జరిగిన ఒక అధ్యయనంలో, భోజనం సమయంలో టేబుల్‌ చుట్టూ కూర్చునే వ్యక్తుల సంఖ్యకు డిప్రెషన్‌ వచ్చే ప్రమాదానికి మధ్య సంబంధం ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఆరోగ్యం, ఆర్థిక పరిస్థితి, వారు ఒంటరిగా నివసిస్తున్నారా అనే అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తర్వాత కూడా పరిశోధకులు ఈ సంబంధాన్ని గుర్తించారు.జపాన్‌లో జరిగిన మరో అధ్యయనం 65 నుంచి 74 ఏళ్ల వయసున్న వ్యక్తులను పరిశీలించింది. కుటుంబంతో కలిసి నివసిస్తున్నా తరచూ ఒంటరిగా భోజనం చేసే వృద్ధుల్లో, ఇతరులతో కలిసి భోజనం చేసే వారితో పోలిస్తే డిప్రెషన్‌ లక్షణాలు కనిపించే అవకాశం గణనీయంగా ఎక్కువగా ఉన్నట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. కేవలం ఒకరితో కలిసి నివసించడం వల్ల లభించే సామాజిక ప్రయోజనం, నిజంగా కలిసి సమయం గడపడం వల్ల లభించే ప్రయోజనంతో సమానం కాకపోవచ్చని ఈ ఫలితాలు సూచిస్తున్నాయి.మెదడులో ఏం జరుగుతుంది?ఒంటరిగా భోజనం చేయడం దీర్ఘకాలిక మెదడు ఆరోగ్యంతో సంబంధం కలిగి ఉందా అనే అంశాన్ని కూడా శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలిస్తున్నారు. 2025లో జపాన్‌ పరిశోధకులు నిర్వహించిన అధ్యయనంలో, తరచూ ఒంటరిగా భోజనం చేసే వ్యక్తుల్లో జ్ఞానపరమైన విధులకు సంబంధించిన కొన్ని మెదడు ప్రాంతాల్లో తక్కువ మెదడు పరిమాణం ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఇందులో హిప్పోకాంపస్‌, మధ్య టెంపోరల్‌ లోబ్‌ ఉన్నాయి. హిప్పోకాంపస్‌ అంటే జ్ఞాపకశక్తి, నేర్చుకోవడం వంటి విధుల్లో ముఖ్యమైన మెదడు భాగం.మధ్య టెంపోరల్‌ లోబ్‌ అంటే జ్ఞాపకశక్తి, సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకోవడం వంటి మెదడు విధుల్లో కీలకంగా పనిచేసే ప్రాంతం.ఆహారం కారణంగా ఈ తేడాల్లో కొంత భాగం వివరించవచ్చని పరిశోధకులు తెలిపారు. ఎందుకంటే ఒంటరిగా భోజనం చేసే వ్యక్తులు తక్కువ పోషక విలువలున్న ఆహారాన్ని తీసుకునే అవకాశం ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. అయితే ఆహారం ఈ మొత్తం సంబంధాన్ని వివరించలేకపోయింది.ఇదీ చదవండి: జెన్‌ ఆల్ఫాతో మోదీ రాఖీ వేడుక.. హై-ఫైవ్‌లు ఇస్తూ

మానసిక సమస్యలతో బాధ పడుతున్నవారు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది ఉన్నారు. ‘జటిలమైన మందులు అవసరం లేదు. మ్యూజిక్‌ వినండి చాలు’ అంటూ ముందుకు వచ్చింది ఏఐ–ఆధారిత ఆడియో విజువల్‌ ప్లాట్‌ఫామ్‌... హార్మోని. ‘హార్మోని’ అనే రిసెర్చ్‌ ప్రాజెక్ట్‌ ప్రయోగదశలో సత్ఫలితాలను ఇస్తోంది. ఎంతోమందిని ఒత్తిడికి దూరం చేసింది.వాషింగ్టన్‌కు చెందిన అనూష అరోరా రీజెనరాన్‌కి పదిహేనేళ్లు. అనూష వ్యక్తిగత అనుభవం నుంచే ‘హార్మోని’ ఆవిష్కృతమైంది. ఆమె తల్లి ఒత్తిడిగా అనిపించినప్పుడు సంగీతం వినేది. ఫలితంగా ఆమెకు ఎంతో రిలీఫ్‌గా అనిపించిందేని చెప్పేది. అప్పటి నుంచి అనూష సరికొత్త మ్యూజిక్‌ థెరపీ ప్లాట్‌ఫామ్‌ గురించి ఆలోచించింది. ఆర్టిఫిషియల్‌ ఇంటెలిజెన్స్, సెన్సార్‌ టెక్నాలజీ సహాయంతో మరింత పర్సనలైజ్‌ మ్యూజిక్‌ థెరపీని అందించే దిశలో పరిశోధన చేయడానికి నడుం కట్టింది. తనప్రాజెక్ట్‌కు ‘హార్మోని’ అని నామకరణం చేసింది.డేటాను అర్థం చేసుకొని...ముందుగా నిర్ణయించిన ప్లే లిస్ట్‌లపై ఆధార పడకుండా వ్యక్తులలోని భావోద్వేగ స్థితిగతులకు అనుగుణంగా స్పందించే ఒక పోర్టబుల్‌ ప్లాట్‌ఫామ్‌గా ‘హార్మోని’ రూపొందించింది అనూష. వేలి సెన్సార్లు శారీరక సమాచారాన్ని అందిస్తాయి. దానిని ‘హార్మోని సిస్టమ్‌ విశ్లేషిస్తుంది. ఏఐ మోడల్స్‌ ఆ డేటాను అర్థం చేసుకొని భావోద్వేగ స్థితికి అనుగుణంగా ఉండే సంగీతాన్ని, దృశ్యాలను అందిస్తాయి.భావోద్వేగాలను గుర్తించడానికి, సంగీతాన్ని రూపొందించడంలో వివిధ అంశాలను సమన్వయం చేయడానికి 11 ఏఐ ప్రోగ్రామ్స్‌ను ‘హార్మోని’ మిక్స్‌ చేస్తుంది. తద్వారా తన ఔట్‌పుట్‌ను రియల్‌టైమ్‌లో సర్దుబాటు చేసుకోగలుగుతుంది. ఇప్పటికైతే ‘హార్మోని’ ఒక రిసెర్చ్‌ప్రాజెక్ట్‌గా మాత్రమే కొనసాగుతోంది. ఏఐ–ఆధారిత మ్యూజిక్‌ థెరపీ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను అభివృద్ధి చేసిన అనూష ఐఎస్‌ఇఎల్‌ 2026లో ఫ్యామిలీ ప్రైజ్‌ ఫర్‌ స్టెమ్‌ ఎక్స్‌లెన్స్‌ అవార్డును, 50 వేల డాలర్ల ప్రైజ్‌ మనీని గెలుచుకుని తన తోటివారికి ఆదర్శంగా నిలిచింది.ఇవీ చదవండి: ఒక్క మాట.. ఓ కవిత.. ఓ కప్పు టీ.. వాళ్ల జీవితాల్లో కొత్త వెలుగు!

మా ఇంటి బంగారం మూవీతో మంచి హిట్‌ అందుకున్న నటి సమంత ప్రెగ్నెన్సీ సమయంలో కూడా క్రమం తప్పకుండా జిమ్‌కి వెళ్తూ అందర్నీ ఆశ్చర్యపరుస్తోంది. అలాగే అనేకమంది సెలబ్రిటీలు గర్భధారణ అనేది రెస్ట్‌ తీసుకునే అనారోగ్యం లాంటిది కాదని, ఈ దశలో కూడా చురుగ్గా ఉండొచ్చని నిరూపిస్తున్నారు. ఆ కోవలోకి తాజాగా సమంత కూడా చేరిపోయారు. ఆమె జిమ్‌కి వెళ్లడం వరకు మాత్రమే కాదు, వెయిట్‌లిఫ్టింగ్‌, స్ట్రెంగ్త్‌ ట్రైనింగ్‌ వంటి వర్కౌట్లు చేసేస్తోంది. పైగా అందుకు సంబంధించిన వీడియోలు కూడా అభిమానులతో పంచుకున్నారామె. మొదటి వీడియోలో కేబుల్‌ రో వ్యాయామం చేసింది సమంత. దానికి క్యాప్షన్‌గా ఈ రోజు భిన్నమైన వర్కౌట్‌ చేశా. అయితే ఎక్కువగా కష్టపడకుండా, శ్రద్ధగా వినడం నేర్చుకున్నా అంటూ రాసింది. రెండొవ వీడియోలు బరువులు ఎత్తుతూ కనపించింది సమంత. ఈ సమయంలో ఎంత మేర ఎంతగలరో అంతే పైకి ఎత్తండి అని క్యాప్షన్‌ పెట్టింది. అలాగే తదుపరి పోస్ట్‌ల్‌లో కొన్ని రోజులు బలంగా ఉన్నట్లు భావిస్తా, అందుకే వ్యాయామాలు సవరించుకుంటానని పేర్కొంది. పైగా యోగా మ్యాట్‌పై పడుకుని చేసే వర్కౌట్లే కొన్ని రోజులు హాయిగా అనిపిస్తాయని సరదాగా వ్యాఖ్యానించింది. తన జీవితాంతం జిమ్‌లో మరింతగా చేయడానికి తన పరిమితులను అధిగమించడానికి శిక్షణ తీసుకున్నానని చెప్పుకొచ్చింది వీడియోలో. అయితే ప్రెగ్నెన్సీ దశలో శరీరాన్ని గౌరవించడం. శరీరం మాట వినడం వంటివి నేర్చుకున్నానని పోస్ట్‌లో వెల్లడించింది. అలాగే ఈ సమయంలో లక్ష్యాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. ఎందుకంటే ఇప్పటి వరకు చేసే అత్యంత బలమైన పని అమ్మ అవ్వడమేనని భావిస్తున్నానంటూ పోస్ట్‌ని ముంగించింది. అలాగే తన శక్తి శిక్షణా వ్యాయామాలు గురించి మాట్లాడుతూ..ఇవన్నీ తాను చాలా ఏళ్లుగా నిపుణుల పర్యవేక్షణలో శిక్షణ తీసుకుని మరి చేస్తున్నవని, అలాగే గర్భధారణకు అనుగుణంగా సవరించినవేనని కూడా ఆమె వెల్లడించింది. View this post on Instagram A post shared by Samantha (@samantharuthprabhuoffl) అలాగే తన ట్రైనర్స్‌ ప్రతిష్టాత్మక సంస్థల్లో సర్టిఫికేట్‌ పొందినవారని, పైగా తన ఆరోగ్యానికి, గర్భధారణకు అనుగుణంగా నిర్ణయించిన వ్యాయామాలని కూడా పేర్కోంది. ఈ క్రమంలో అందరూ తప్పక తెలుసుకోవాల్సింది ఏంటంటే.. ప్రతి గర్భం భిన్నంగా ఉంటుందని, అందువల్ల ఇతర ప్రెగ్నెంట్‌ మహిళలెవ్వరూ తన వర్కౌట్లను అనుకరించొద్దని హెచ్చరించింది సమంత. తనలా వ్యాయామాలు చేయాలనుకుంటే వైద్యుడి సలహా సూచనల మేరకు చేయాలని విజ్ఞప్తి చేసిందామె. కాగా, సమంత రూత్ ప్రభు ఈ ఏడాది జూన్‌ మా ఇంటి బంగారం సక్సెస్‌ మీట్‌లో తన గర్భధారణ విషయాన్ని ప్రకటించారు. అందుకోసమే కొంతకాలం షూటింగ్‌లకు విరామం ఇస్తున్నానని కూడా పేర్కొంది. View this post on Instagram A post shared by Samantha (@samantharuthprabhuoffl) (చదవండి: ఒకప్పుడు బాలీవుడ్‌ పనిచేసేదామె..సడెన్‌గా 29 ఏళ్లకే రిటైర్మెంట్‌! ఎందుకో తెలుసా..)

చెప్పేవి శ్రీరంగ నీతులు... చేసేవి దొంగ పనులు అన్నట్లుగా దిగ్గజ బహుళజాతి కంపెనీలు భారత వినియోగదారుల ఆరోగ్యంతో చెలగాటమాడుతున్నాయి. లండన్‌లో విక్రయించే ఒక ఫాంటా క్యాన్‌లో కేవలం 63 క్యాలరీలు, తక్కువ పంచదార ఉంటే అదే మనదేశంలో లభించే పానీయంలో మాత్రం ఏకంగా మూడు రెట్లు అధికంగా షుగర్‌ను దట్టించి విక్రయిస్తున్నారు. యూరోప్‌లో కృత్రిమ రంగుల (E110 Sunset Yellow) వాడకంపై సీసాల ముందు భాగంలోనే హెచ్చరిక బొమ్మలు తప్పనిసరి చేశారు. కాగా, మన దేశంలో మాత్రం ప్యాకెట్ వెనుక వైపు కంటికి కనిపించనంత చిన్న అక్షరాలతో సరిపెట్టడం గమనార్హం.ఈ లోపాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని బహుళజాతి కంపెనీల వ్యవహారంపై ప్రజారోగ్య నిపుణులు స్పందిస్తూ బాటిళ్ల ముందు భాగంలోనే ఎరుపు, పచ్చ రంగుల నాణ్యతా ముద్రలు వేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. కానీ, చేతులు కాలాక ఆకులు పట్టుకున్నట్లు కాకుండా ముందే చర్యలు తీసుకోవాల్సిన 'ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా' (ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ), కార్పొరేట్ కంపెనీల ఒత్తిళ్లకు తలొగ్గి ఈ హెచ్చరికల ప్రతిపాదనను పక్కనబెట్టడం తీవ్ర ఆందోళనకరమని కొందరు నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఎలాంటి రంగులు లేని సాధారణ పట్టికలతో వీటి గుర్తింపును సరిపెడతామని ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ పేర్కొనడంపై దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు సైతం ఇటీవల తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. ‘భారత పౌరుల ఆరోగ్యం పట్ల దేశానికి శ్రద్ధ ఉందనే విషయం ప్రపంచానికి తెలియాలి’ అని వ్యాఖ్యానించింది. ప్రజల ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం అన్న ప్రాథమిక సూత్రాన్ని విస్మరించి లాభార్జనే ధ్యేయంగా సాగుతున్న ఈ కార్పొరేట్ ధోరణులను అరికట్టకపోతే రాబోయే రోజుల్లో భారత్ తీవ్ర ఊబకాయం, మధుమేహ సంక్షోభంలో కూరుకుపోవడం ఖాయమని ఆరోగ్య నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: మొదటిసారి ఇల్లు కొంటున్నారా?

బరువు తగ్గాలంటే స్ట్రిక్ట్‌ డైట్‌, కఠినమైన వర్కౌట్లుతోనే సాధ్యం అనే అభిప్రాయాన్ని తుడిచిపెట్టేయండని అంటోంది ఈ కంటెంట్‌ క్రియేటర్‌ శివాని అగర్వాల్‌. రోజువారి అలవాటల్లో జస్ట్‌ చిన్న చిన్ని స్థిరమైన మార్పులతో ఈజీగా బరువు తగ్గొచ్చని నమ్మకంగా చెబుతోంది. తాను ఎనిమిది కేజీల బరువుని ఎనిమిది అలవాట్లతో తగ్గించానంటూ తన అనుభవాన్ని పంచుకున్నారామె. అదేంటో చూద్దామా..!.కంటెంట్‌ క్రియేటర్‌ శివాని అగర్వాల్‌ తన జీవనశైలిని పూర్తిగా మార్చుకోకుండానే బరువు తగ్గేందుకు ఉపయోగపడిన ఎనిమిది అవాట్ల గురించి మాట్లాడారు. తాను కేవలం ఆహారం, వ్యాయామాల పట్ల ఉన్న దృక్పథాన్నే మార్చుకున్నట్లు వెల్లడించారు. అయితే మార్పులు చేసిన వాటిని నిలకడగా అనుసరించానని అన్నారు. మరి ఆమె వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీలో ఎనిమిది కేజీల బరువుకి చెక్‌పెట్టేందుకు హెల్ప్‌ అయిన ఎనిమిది అలవాట్లు లేక మార్పులు ఏంటో చూద్దామా..!జంక్ ఫుడ్‌ను పూర్తిగా మానేయవద్దుఏదైనా సరే పూర్తిగా మానేయొద్దని అంటోంది. నియంత్రించడం వల్ల తెలియకుండానే ఎక్కువ తినేస్తామని అన్నారు. తినాలి అనిపించినప్పుడూ జాగురకతతో హాయిగా ఆస్వాదించేదాన్ని అని అంటోంది. వాస్తవికంగా సాధ్యమయ్యే అవాట్లతోనే బరువు తగ్గడం అనేది జరగుతుందని చెబుతోంది ఈ ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్‌.ప్రతిరోజూ వాకింగ్‌..ఎల్లప్పుడూ పదివేల అడుగులు నడవాలనే ఒత్తిడి పెట్టుకోకూడదని, ప్రతి రోజు నడిచేలా చూస్తే చాలని అంటోంది. ఎందుకంటే తాను కొన్ని రోజులు తక్కువగానూ మరికొన్ని రోజులు మెరుగ్గా నడిచినట్లు వెల్లడించింది. అది క్రమంగా కొవ్వు తగ్గడానికి ఉపకరించిందని అంటోంది.రాత్రి భోజనంలో కార్బోహైడ్రేట్లు తగ్గించడంరాత్రిపూట అన్నం, రోటీ తీసుకోవడం తగ్గించి..గుడ్లు, పనీర్‌, పప్పు, చికెన్‌ వంటి ఆహారాల ద్వారా ప్రోటీన్‌ చేర్చుకున్నట్లు తెలిపింది.నెమ్మదిగా తినడం ప్రారంభించానుగతంలో తాను నిమిషాల్లోనే ఆహారం ముగించేసేదాన్ని అని చెప్పింది. అయితే నిధానంగా నెమ్మదిగా తినడం వల్ల కడుపు నిండిన అనుభూతిని ఆస్వాదించొచ్చని అంటోంది. ఎందుకంటే..కడుపు నిండిన సంకేతాలను మెదడుకు పంపడానికి సుమారు 20 నిమిషాలపైనే పడుతుంది.ప్రతి భోజనానికి ముందు నీళ్ళుఆమె భోజనానికి ముందు ఒక గ్లాసు నీళ్ళు తాగడాన్ని అలవాటు చేసుకుంది. ఈ చిన్న మార్పు, తినే ఆహార పరిమాణాన్ని సమర్థవంతంగా నియంత్రించుకోవడానికి సహాయపడుతుందని చెబుతోంది. ప్రతిరోజూ బరువు చూడొద్దు..శివాని ప్రతిరోజూ బరువు చూసుకోవడం మానేసినట్లు తెలిపింది. ఎందుకంటే అది మన మానసిక స్థితిపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుందని అంటోంది.నిద్రవేళలను సరిచేసుకోవడంబరువు తగ్గాలనుకునే వారికి తగిన నిద్ర అత్యంత ముఖ్యమని నొక్కి చెబుతోంది. సరిగ్గా నిద్రపోకపోవడం వల్ల మన జీర్ణవ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపి ఆకలి కోరికలపై నియంత్రణ కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని అంటోందివాయిదాకు అవకాశం ఇవ్వకుండా..అయితే తినాలనిపించిన వాటిని దూరం పెట్టేలా వాయిదా వేయకుండా..ఒకవేళ్ల స్వీట్స్‌, లేదా జంక్‌ఫుడ్‌ లాంటి అనారోగ్యకరమైన అలవాట్లపై మనసు లాగితే..అయ్యే దూరం చేసుకున్నాననే భావం మనుసులో రాకుండా..ధైర్యంగా తినేసి..ముందుకు సాగిపోవడం నేర్చుకోవడం మంచిదని చెబుతోంది. ఎందుకంటే అది బాధకరమైన వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీగా మారదని అంటోంది. ఇక్కడ శివాని చెప్పేది ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లనే హాయిగా తెలివిగా చేస్తే.. బరువు తగ్గడం కూడా ఒక ఎంజాయ్‌మెంట్‌గా మారుతుందని చెబుతోందామె. ఇంకెందుకు ఆలస్యం ప్రయత్నించి చూడండి మరి..!.గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. (చదవండి: Weight Loss Tips: జస్ట్‌ మూడు నెలల్లో 20 కేజీల బరువు..! ఐతే ఆహారంలో..)

న్యూఢిల్లీ: ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదవుతున్న పాముకాటు ఘటనల్లో భారత్ మొదటి స్థానంలో ఉందని అంతర్జాతీయ పరిశోధకుల తాజా అధ్యయనం వెల్లడించింది. ‘లివర్‌పూల్ స్కూల్ ఆఫ్ ట్రాపికల్ మెడిసిన్’ శాస్త్రవేత్తల విశ్లేషణ ప్రకారం ప్రపంచంలో ఏటా సుమారు 21 లక్షల నుంచి 70 లక్షల మంది పాముకాటుకు గురవుతుండగా, ఒక్క భారతదేశంలోనే ఏటా 4.09 లక్షల నుంచి 13 లక్షల వరకు కేసులు నమోదవుతున్నాయి. దీంతో ప్రపంచంలోనే అత్యధిక పాముకాటు బాధితులు ఉన్న దేశంగా భారత్ నిలిచింది.ఈ జాబితాలో 6.66 లక్షల కేసులతో నైజీరియా రెండో స్థానంలో ఉండగా, ఇండోనేషియా (4.90 లక్షలు), డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో (4.67 లక్షలు) తర్వాతి స్థానాల్లో ఉన్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదవుతున్న మొత్తం కేసుల్లో 75 శాతం కేవలం 20 దేశాలకే పరిమితమైనట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. బ్రెజిల్ (48,000–162,000), వియత్నాం (33,500–113,000), చైనా (28,900–97,400) కూడా టాప్-20 దేశాల జాబితాలో ఉన్నాయి.'పీఎల్‌ఓఎస్ మెడిసిన్' (PLOS Medicine) జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన ఈ అధ్యయనంలో.. జనవరి 2007 నుంచి మార్చి 2025 వరకు 79 దేశాల సమాచారాన్ని పరిశీలించారు. పాముకాటు మరణాల విషయానికి వస్తే, అల్పాదాయ దేశాల్లో తీవ్రత అధికంగా ఉంది. ముఖ్యంగా సబ్-సహారా ఆఫ్రికా ప్రాంతంలో ప్రపంచవ్యాప్త పాముకాట్లు, మరణాలలో 45 శాతం నమోదవుతున్నాయని, ఇది దక్షిణాసియా కంటే దాదాపు మూడు రెట్లు అధికమని పరిశోధకులు తెలిపారు.ప్రపంచవ్యాప్తంగా పాముకాట్ల కారణంగా ఏటా 2.74 లక్షల నుంచి 5.13 లక్షల మరణాలు సంభవిస్తున్నట్లు అంచనా వేశారు. అయితే గతంలో వేసిన అంచనాల కంటే వాస్తవ పరిస్థితులు మరింత తీవ్రంగా ఉన్నాయని, వాస్తవంగా పాముకాటు విషప్రభావం మూడు రెట్లు, మరణాల సంఖ్య రెండు రెట్లు అధికంగా ఉండే అవకాశం ఉందని ప్రధాన పరిశోధకుడు దిలీప ఎదిరివీర పేర్కొన్నారు.ఇది కూడా చదవండి: ‘జెజు’లో సీరియల్‌ కిల్లర్‌?.. 3 రోజుల్లో 4 మృతదేహాలు లభ్యం!

ఆస్బెస్టాస్‌.. ఒకప్పుడు నిర్మాణ రంగంలో విస్తృతంగా ఉపయోగించిన పదార్థం. అయితే దీని సూక్ష్మ నారకణాలను పీల్చడం ఆరోగ్యానికి తీవ్ర ప్రమాదకరమని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అసలు ఆస్బెస్టాస్‌ అంటే ఏమిటి? అది మన శరీరంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది? తెలుసుకుందాం..ఆస్బెస్టాస్‌ అనేది సహజంగా లభించే ఖనిజ సన్నని నారల సమూహం. ఇవి బలంగా ఉండటంతో పాటు వేడిని, మంటను తట్టుకోగలవు. అందుకే గతంలో సిమెంట్‌ షీట్లు, పైకప్పులు, సీలింగ్‌ టైల్స్‌, గోడలు, పైపులు, ఇన్సులేషన్‌ వంటి నిర్మాణాల్లో వీటిని విస్తృతంగా ఉపయోగించారు.అయితే భవనాలు, కట్టడాలు నిర్మించే లేదా కూల్చివేసే సమయంలో ఆస్బెస్టాస్‌ పదార్థాలు పగిలినా, రాపిడికి గురైనా.. వాటిలోని సూక్ష్మ నారకణాలు గాలిలో కలిసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ క్రమంలో మనుషులు వాటిని పీల్చితే అవి ఊపిరితిత్తుల్లోకి చేరి అక్కడే ఉండిపోవచ్చు. దీంతో దీర్ఘకాలంలో ఆస్బెస్టోసిస్‌, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌, మెసోథెలియోమా వంటి తీవ్రమైన వ్యాధుల ముప్పు పెరుగుతుందని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.మెసోథెలియోమా అనేది ఆస్బెస్టాస్‌తో ముడిపడి ఉన్న అరుదైన క్యాన్సర్‌. ముఖ్యంగా ఊపిరితిత్తులను కప్పి ఉండే సన్నని పొరల్లో ఇది ఏర్పడుతుంది. దీని ప్రమాదం ఏమిటంటే.. ఒక వ్యక్తి ఆస్బెస్టాస్‌కు గురైన వెంటనే ఈ వ్యాధి లక్షణాలు బయటపడకపోవచ్చు. అయితే సంవత్సరాలు గడుస్తున్నాకొద్ది ఈ వ్యాధి తీవ్రత పెరిగి, ఊపిరి పీల్చుకోవడంలో ఇబ్బందులు వంటి సమస్యలు ఏర్పడవచ్చు. ఆస్బెస్టాస్‌ను గతంలో సిమెంట్‌ నిర్మాణ సామగ్రి, రూఫింగ్‌ షీట్లు వంటి వాటిలో విస్తృతంగా ఉపయోగించేవారు. ప్రస్తుతం అనేక దేశాల్లో దీని వినియోగంపై నిషేధాలు, కఠినమైన ఆంక్షలు ఉన్నాయి. అన్ని రకాల ఆస్బెస్టాస్‌లు క్యాన్సర్‌కు కారణమయ్యే పదార్థాలేనని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) హెచ్చరిస్తోంది.అయితే ఆస్బెస్టాస్‌ ఖనిజ సూక్ష్మకణాలు ఎక్కువగా పాత పాఠశాలలు, పాడుబడ్డ ఇళ్లు, కార్యాలయాలు, ఫ్యాక్టరీలు వంటి పాత నిర్మాణాల్లో ఉండే అవకాశం ఉంది. ఆస్బెస్టాస్‌ పదార్థాలు దెబ్బతినకుండా ఉన్నంతవరకు వెంటనే ప్రమాదం ఉండకపోవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే పాడుబడ్డ పాత నిర్మాణాల్లోని అనుమానాస్పద పదార్థాలను స్వయంగా పగలగొట్టడం, డ్రిల్‌ చేయడం లేదా తొలగించడం చేయకూడదు.ముఖ్యంగా ఆస్బెస్టాస్‌ ఉందని చూసి గుర్తించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు. అయితే అలాంటి పదార్థాలు కనిపిస్తే వాటిని తాకకుండా సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిదని ఆరోగ్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

గర్భవతులు తాము కూర్చుని ఉండే సమయాన్ని తగ్గించుకుని, శారీరకంగా చురుగ్గా ఉండటం వాళ్ల ఆరోగ్యకరమైన గర్భధారణకు (హెల్దీ ప్రెగ్నెన్సీకి) తోడ్పడుతుందని ఒక అమెరికన్‌ అధ్యయనంలో తేలింది. ప్రముఖ మెడికల్‌ జర్నల్‌ ‘జామా’లో ఈ పరిశోధనల వివరాలు ప్రచురితమయ్యాయి.రోజులో 10 గంటలకు పైగా కూర్చునే గర్భిణులను... అంతకంటే తక్కువగా కూర్చునే గర్భవతులతో పోల్చినప్పుడు.. ఎక్కువ సేపు కూర్చుండేవాళ్లలో ప్రతికూలతలూ, అనర్థాలూ దాదాపు రెండు రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. అవేమిటంటే... గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే హైబీపీ, గర్భవతుల్లో వచ్చే మధుమేహం (జెస్టేషనల్‌ డయాబెటిస్‌), అధిక రక్తపోటుతో కిడ్నీలు, కాలేయం వంటి కీలక అవయవాలపై ప్రభావం చూపే ప్రీ–ఎక్లాంప్సియా అనే కండిషన్, నెలలు నిండకుండానే ప్రసవం జరిగే ముప్పుతో పాటు తక్కువ బరువుతో బిడ్డ పుట్టడం వంటి ప్రతికూలతలు కనిపించే అవకాశాలున్నట్టు తేలింది.ఇలా చాలాసేపు మందకొడిగా ఉండటం అన్నది తల్లీబిడ్డల ఆరోగ్యానికి ప్రమాదం. అంతేకాదు... భవిష్యత్తులో తల్లీబిడ్డలకు గుండెజబ్బులూ, మధుమేహం, ఊబకాయం వచ్చే ముప్పూ ఎక్కువే. ‘‘గర్భధారణలో ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం అంత ఆరోగ్యకరం కాకపోవచ్చని మేం ముందుగానే ఊహించాం. అయితే ఆ ప్రమాదం మేము అనుకున్నదానికంటే ఎక్కువగా ఉండటం ఆశ్చర్యకరం’’ అంటూ ఈ అధ్యయనంలో పాల్గొన్న ప్రధాన పరిశోధకుడొకరు తెలిపారు.శారీరకంగా చురుగ్గా ఉండటానికీ, గర్భధారణ ఫలితాలకూ ఉన్న సంబంధాన్ని తెలుసుకునేందుకు నిర్వహించిన ఈ అధ్యయనం కోసం గర్భం... మొదటి మూడు నెలల్లో ఉన్న 470 మంది మహిళలను పరిశోధకులు ఎంపిక చేశారు. వారి సగటు వయసు 30.7 ఏళ్లు. ఈ అధ్యయనంలో భాగంగా ప్రతి త్రైమాసికంలోనూ మహిళలకు ప్రత్యేక యాక్టివిటీ మానిటర్లను అమర్చారు. అవి... వారు ఎంతసేపు కూర్చుంటున్నారు, ఏ మేరకు చురుగ్గా ఉంటున్నారనే వివరాలను నమోదు చేశాయి.మొత్తమ్మీద వీళ్లలో 174 మంది మహిళలు (37 శాతం) గర్భధారణలో ప్రతికూల ఫలితాలను ఎదుర్కొన్నారు. వీరిలో 86 మందికి (18.3 శాతం) గర్భధారణకు సంబంధించిన అధిక రక్తపోటు సమస్యలు తలెత్తాయి.రోజుకు 10 గంటలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువసేపు కూర్చున్న ప్రతి ఐదుగురు మహిళల్లో ఇద్దరికి గర్భధారణలో ప్రతికూల ఫలితాలు కనిపించాయి. అదే రోజుకు సుమారు ఏడు గంటలు కూర్చున్న మహిళల్లో మాత్రం... ప్రతి ఐదుగురిలో ఒకరికే ఇలాంటి సమస్యలు కనిపించాయి.గర్భధారణలో ప్రతికూల ఫలితాల ముప్పును బాగా తగ్గించేందుకు మితంగా వ్యాయామం చేయాలంటూ సాధారణంగా చెబుతున్నప్పటికీ చాలామంది గర్భిణులకు ఇలా వ్యాయామం చేయడం సాధ్యపడకపోవచ్చు.‘‘మా పరిశోధన సూచిస్తున్న విషయం ఏమిటంటే... తప్పనిసరిగా వ్యాయామం చేయాల్సిన అవసరం ఉండకపోవచ్చు. కానీ... తరచూ లేచి, కాసేపు అటూ ఇటూ తిరగడం, కాస్తంత చురుగ్గా కదులుతూ ఉండటమూ గర్భధారణ సమస్యలను నివారించడంలో సహాయపడవచ్చు’’ అంటూ ఓ పరిశోధకుడు తెలిపారు.నిర్వహణ: యాసీన్‌

మానవ నాగరికతా వికాసంలో చేతిది చాలా కీలక భూమిక. చెయ్యి, కన్ను ఈ రెండింటి సమన్వయంతోనే అద్భుతాలన్నీ సాకాఅవుతున్నాయి. ఇంతటి కీలకమైన చెయ్యి గురించి అవగాహన అవసరం. నేడు (ఆగష్టు 23న) ‘నేషనల్‌ హ్యాండ్‌ సర్జరీ డే’ సందర్భంగా చేతికి అయ్యే గాయాలూ, తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలేమిటో చూద్దాం...చేతికి అయ్యే గాయాల్లో... కోసుకుపోవడం, విరగడం (ఫ్రాక్చర్స్‌), డిస్‌లొకేషన్స్, సాఫ్ట్‌ టిష్యూ ఇంజరీస్, తెగిపోవడం, ఇన్ఫెక్షన్స్‌, కాలడం, పడిపోవడం వల్ల చేతిపై తీవ్ర ఒత్తిడి పడి అయ్యే హై–ప్రెజర్‌ ఇంజరీస్‌ ప్రధానమైనవి.చేయి కోసుకుపోయినప్పుడు...పదునైన వస్తువులతో చెయ్యి లోతుగా కోసుకోవడం వల్ల చర్మంతో ΄ాటు టెండన్లు, నరాలు, ధమనులు, సిరలు దెబ్బతినవచ్చు. నొప్పి, రక్తస్రావం, తిమ్మిరి, స్పర్శ తగ్గడం, వేళ్ల కదలిక తగ్గడం, చేతి బలం తగ్గడం, చర్మం ΄ాలిపోయినట్లు కనిపించడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే గాయం లోతుగా అయినట్లు భావించాలి. పైపైన కోసుకుపోయినప్పుడు ఆ గాయానికి కుట్లు వేయడం సరిపోవచ్చు. అయితే.. నర్వ్‌ ఇంజరీ, రక్తనాళం ఇంజరీ లేదా టెండన్‌ ప్రభావితమైనప్పుడు ప్రత్యేక శస్త్రచికిత్స అవసరం.ఫ్రాక్చర్‌.. డిస్‌లొకేషన్‌లో... చేతి ఎముకలు విరగడం లేదా చేతి ఎముకలూ, జాయింట్స్‌ డిస్‌లోకేషన్స్‌ వల్ల తీవ్రమైన నొప్పి, వాపు, రంగు మారడం, చేతి ఆకృతిలో మార్పు, కదలిక తగ్గడం, తిమ్మిరి ఏర్పడవచ్చు. ఎక్స్‌రే ద్వారా ఫ్రాక్చర్, డిస్‌లోకేష¯Œ ను నిర్ధారణ చేస్తారు. గాయాన్ని బట్టి ΄్లాస్టర్‌ వేయడం, కట్టు కట్టడం స్పి›్లంటింగ్, ఇంటర్నల్‌ ఫిక్సేషన్‌ వంటి చికిత్సలు అవసరమవుతాయి.వేళ్లు తెగిపోతే... ఏవైనా ప్రమాదాల్లో చేతివేళ్లు పూర్తిగా తెగిపోవడాన్ని యాంప్యుటేషన్‌ అంటారు. కొన్ని కేసుల్లో రీ΄్లాంటేషన్‌ మైక్రోసర్జరీ ద్వారా తెగిపోయిన భాగాన్ని తిరిగి అతికించే అవకాశముంటుంది. ఇలా తెగినప్పుడు పూర్తిగా విడివడిన ఆ భాగాన్ని నేరుగా మంచు (ఐస్‌)పై ఉంచకూడదు. ఆ భాగాన్ని శుభ్రమైన గాజుగుడ్డలో చుట్టి, నీరుగానీ, మంచుగానీ లేదా తడిగానీ నేరుగా తగలకుండా ΄్లాస్టిక్‌ కవర్‌లో ఉంచి, దాన్ని ఆసుపత్రికి తరలించాలి.ఇన్ఫెక్షన్‌.. చిన్న గాయంతోనూ ముప్పేచిన్న కోత లేదా గాయం ద్వారా బ్యాక్టీరియా ప్రవేశించి చేతిలో ఇన్ఫెక్షన్‌ ఏర్పడవచ్చు. నొప్పి, గాయం చుట్టూ వేడి, ఎర్రదనం, వాపు, చీము, చేతి కదలిక తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.తీవ్రతను బట్టి చికిత్సవేడిపదార్థాలూ, ఏవైనా రసాయనాలు లేదా విద్యుదాఘాతం వల్ల చేతికి కాలిన గాయాలు (బర్న్స్‌) కావచ్చు. కాలిన గాయాన్ని చల్లటి నీటితో కలగాలి. నేరుగా ఐస్‌ పెట్టకూడదు. రసాయనాలతో కాలిన గాయాల్లో ఎక్కువ నీటితో కడగాలి.ముఖ్యంగా ఐదు పరీక్షలు... చేతికైన గాయాన్ని ఐదు అంశాల్లో పరీక్ష చేస్తారు. అవి... 1. బటయకు కనిపించే గాయం పరీక్ష2. నరాల పరీక్ష3. వాస్క్యులర్‌ పరీక్ష4. కండరాలు–టెండన్ల పరీక్ష5. ఎముకలు–జాయింట్ల పరీక్ష. ఈ అంశాల్లోతేడాలేమైనా ఉన్నాయేమో చూస్తారు.ఎక్స్‌రే... ఇతర పరీక్షలుముందుగా గాయాన్నినేరుగా పరిశీలించాక అవసరాన్ని బట్టి ఎక్స్‌రే తీస్తారు. రక్తనాళాలకు గాయాలయ్యాయా వాటి పరిస్థితి ఏమిటన్నది తెలుసుకోడానికి డాప్లర్‌ లేదా ఇతర వాస్క్యులర్‌ ఇమేజింగ్‌ పరీక్షలు అవసరం కావచ్చు.ప్రథమ చికిత్సలో ఇవీ జాగ్రత్తలు...చేతికి గాయమైనప్పుడు శుభ్రమైన గాజుగుడ్డ లేదా మెత్తటి బట్టతో మెల్లగా కొద్ది΄ాటి ఒత్తిడి పెడుతూ రక్తస్రావాన్ని అరికట్టాలి. లోపలికి చొచ్చుకుపోయిన పెద్ద వస్తువులను ఎవరికి వారు తొలగించకూడదు. ఎముక విరగడం లేదా ఎముక /కీలు పక్కకు తొలగడం వంటి కేసుల్లో చేతిని కదలకుండా గుడ్డతోగానీ లేదా స్క్రేప్‌బ్యాండ్‌తో చుట్టాలి.ఎముక బయటకు కనిపించే ఓపెన్‌ ఫ్రాక్చర్‌లో ఇలా బయటకు కనిపించే ఎముకను తిరిగి లోపలికి నెట్టకుండా శుభ్రమైన గాజుగుడ్డను కప్పి బాధితుడిని ఆసుపత్రికి తరలించాలి. చెయ్యి తాలూకు అవయవమేదైనా పూర్తిగా తెగిపోయినప్పుడు రక్తస్రావాన్ని ఆపేందుకు చేతిని పైకి తిప్పి ఉంచాలి. తెగిపోయిన భాగాన్ని శుభ్రమైన గాజుగుడ్డలో చుట్టి చల్లని పరిస్థితుల్లో భద్రపరచాలి. నేరుగా మంచు తగలకుండా జాగ్రత్త తీసుకోవాలి.చివరగా...తీవ్రమైన రక్తస్రావం, తిమ్మిరి లేదా స్పర్శ కోల్పోవడం, వేళ్లు కదలకపోవడం, బలం తగ్గడం, నొప్పి, వేళ్లు లేదా చేతి భాగం తెగిపోవడం, ఇన్ఫెక్షన్‌ లక్షణాలు ఉన్నప్పుడు ఆలస్యం చేయకుండా అత్యవసరంగా డాక్టర్‌ లేదా హ్యాండ్‌ సర్జన్‌కు చూపించి తక్షణం వైద్యచికిత్స తీసుకోవడం ముఖ్యం.- డాక్టర్‌ గోపీనాథ్‌ భండారి, సీనియర్‌ కన్సల్టెంట్‌, మైక్రో హ్యాండ్‌ సర్జన్‌నిర్వహణ: యాసీన్‌

బిడ్డ పుట్టిన తర్వాత తల్లి ఇచ్చే తొలి కానుక తల్లిపాలే. శిశువు ఆరోగ్యానికి అవసరమైన పోషకాలు, రక్షణను అందించే తల్లిపాలు ఎంతో విలువైనవి.పసిపాప ఆరోగ్యానికి అమృతంతల్లిపాలలోని యాంటీబాడీలు చిన్నతనంలో వచ్చే సాధారణ వ్యాధుల నుంచి బిడ్డను రక్షిస్తాయి.పుట్టిన మొదటి గంటలోనే శిశువుకు తల్లిపాలు పట్టడం ఎంతో శ్రేయస్కరం.బిడ్డ పుట్టిన మొదటి ఆరు నెలల పాటు కేవలం తల్లిపాలు మాత్రమే పట్టాలి.తల్లి సరైన పోషకాహారం, సహజమైన ఆహారాన్ని తీసుకోవడం ఎంతో అవసరం.అవసరమైనప్పుడు ప్రత్యేక పంప్‌ సహాయంతో పాలను తీసి భద్రపరచుకోవచ్చు.పాలు ఇచ్చే సమయంలో తల్లి, బిడ్డ మధ్యఉండే స్పర్శ వల్ల మానసిక బంధం మరింత బలపడుతుంది.వీలైనంత వరకు పాలు తాగించే సీసాలు, పాసిఫైయర్స్‌ వాడకపోవడమే మంచిది.ప్రతి మూడు గంటలకు ఒకసారి సీసాలోకి పాలు పోసి పాలు ఇవ్వవచ్చు.

భారత వ్యవసాయం దశాబ్దాలుగా ఒక గొప్ప లక్ష్యాన్ని సాధించింది. ఆకలి నుంచి దేశాన్ని బయటకు తీసుకువచ్చింది. ఆహార ధాన్యాల కొరతతో బాధపడిన దేశాన్ని ఆహార భద్రత కలిగిన దేశంగా మార్చింది. ఇప్పుడు మన ముందున్న సవాలు మాత్రం భిన్నమైనది. ప్రజలకు తినడానికి ఆహారం ఉండటమే కాదు... వారు తింటున్న ఆహారం వారిని ఆరోగ్యంగా ఉంచుతున్నదా? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం వెతకాల్సిన సమయం వచ్చింది.ఈ నేపథ్యంలో 2026 మే 11న భారత వైద్య పరిశోధనామండలి (ఐసీఎంఆర్‌), భారతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా మండలి (ఐకార్‌) సంయుక్తంగా ప్రారంభించిన ‘సెహత్‌’ (సైన్స్‌ ఎక్స్‌లెన్స్‌ ఫర్‌ హెల్త్‌ త్రూ అగ్రికల్చరల్‌ టాన్స్‌ఫర్మేషన్‌) ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. వ్యవసాయం, పోషకాహారం, ప్రజారోగ్యాన్ని ఒకే వేదిక పైకి తెచ్చి, వ్యవసాయ పరిశోధన ఫలితాలను నేరుగా ప్రజల ఆరోగ్య ఫలితాలతో అనుసంధానించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. జీవ పోషక సమృద్ధి కలిగిన, పోషక విలువలు అధికంగా ఉన్న పంటలు; వైవిధ్యభరిత సమగ్ర వ్యవసాయ వ్యవస్థలు; రైతుల వృత్తిపర ఆరోగ్యం; మధుమేహం, ఊబకాయం వంటి జీవనశైలి వ్యాధుల నివారణ; ఒకే ఆరోగ్యం– ఇవీ దీని ఐదు ప్రధాన దిశలు.పరస్పర విరుద్ధ పరిస్థితిఇది భారతదేశానికి అవసరమైన విధాన మార్పు. ఒకవైపు పోషకాహార లోపం కొనసాగుతుండగా, మరోవైపు ఊబకాయం, మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు వంటివి పెరుగుతున్నాయి. 6వ జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే(ఎన్‌ఎఫ్‌హెచ్‌ఎస్‌) ప్రకారం,దేశంలో ఐదేళ్లలోపు పిల్లల్లో ఎదుగుదల లోపం 35.5 శాతం నుంచి 29.3 శాతానికి తగ్గడం ఆశాజనకం. కానీ తక్కువ బరువున్న పిల్లలు ఇప్పటికీ 31.8 శాతం ఉన్నారు. అదే సమయంలో 15–49 ఏళ్లమధ్య ఉన్న మహిళల్లో అధిక బరువు/ఊబకాయం జాతీయ స్థాయిలో 30.7 శాతానికి చేరింది. అంటే ఒకే సమాజంలో పోషకా హార లోపం, అధిక పోషణ రెండూ కనిపిస్తున్నాయి.తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఈ సమస్య మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ సర్వే ప్రకారం 15–49 ఏళ్ల మహిళల్లో ఏకంగా 47.9 శాతం మంది అధిక బరువు లేదా ఊబకాయంతో ఉన్నారు; గత ఐదవ జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వేలో ఇది 36.3 శాతం. పురుషుల్లోనూ ఇది 31.1 నుంచి 41.5 శాతానికి పెరిగింది. మహిళల్లో 21.8 శాతం, పురుషుల్లో 24.1 శాతం మంది అధిక రక్త చక్కెర స్థాయులు లేదా మధుమేహ మందుల వినియోగం ఉన్న వర్గంలోకి వస్తున్నారు. అదే సమయంలో పిల్లల్లో ఎదుగుదల లోపం 31.2 నుంచి 24.6 శాతానికి తగ్గడం మంచి పరిణామం.తెలంగాణలోనూ ఇదే చిత్రం దర్శనమిస్తోంది. ఐదేళ్లలోపు పిల్లల్లో ఎదుగుదల లోపం 33.1 శాతం నుంచి 27 శాతానికి తగ్గింది. కానీ 6–23 నెలల పిల్లల్లో సరిపడా ఆహారం అందుకుంటున్న వారు కేవలం 15.3 శాతమేమే. మరోవైపు మహిళల్లో 36.3 శాతం, పురుషుల్లో 35.5 శాతం అధిక బరువు లేదా ఊబకాయంతో ఉన్నారు. మహిళల్లో రక్తంలో అధిక చక్కెర ఉన్నవారు లేదా మధుమేహ మందుల వినియోగం చేయవలసిన స్థితిలో ఉన్నవారు 19.6 శాతం ఉండగా, పురుషుల్లో 24.5 శాతం మంది ఉన్నట్లుతేలింది. ఈ గణాంకాలు ఆరోగ్య సమస్యను కేవలం ఆసుపత్రిలో మాత్రమే పరిష్కరించలేమనీ, దానిలో ఒక భాగాన్ని పొలంలోనే పరిష్కరించాల్సి ఉంటుందనీ సందేశం ఇస్తున్నాయి.వైవిధ్యానికి ప్రాధాన్యంఇప్పటివరకు వ్యవసాయ రంగంలో సాధించిన విజయాన్ని ప్రధానంగా దిగుబడి, ఉత్పత్తి, ధర, రైతు ఆదాయం ఆధారంగా కొలిచాం. ఇకపై పోషక విలువ, ఆహార వైవిధ్యం, ఆహార భద్రత, ఆరోగ్య ఫలితాలు కూడా వ్యవసాయ ప్రణాళికలో భాగం కావాలి. బియ్యం, గోధుమలతో కేలరీల భద్రత సాధించాం. ఇప్పుడు పప్పులు, చిరుధాన్యాలు, కూరగాయలు, పండ్లు, నూనెగింజలు, పాలు, గుడ్లు, చేపలు వంటి ఆహార వైవిధ్యానికి ప్రాధాన్యంపెంచాలి. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఇందుకు అపారమైన అవకాశం ఉంది.ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఉద్యానవన పంటలు, మత్స్యరంగం, చిరు ధాన్యాలు, పప్పుధాన్యాల్లో బలం ఉంది. తెలంగాణకు చిరు ధాన్యాలు, పప్పు ధాన్యాలు, నూనెగింజలు, ఉద్యానవన పంటలు, పశుసంపద రంగాల్లో ప్రత్యేక సామర్థ్యం ఉంది. అధిక ఐరన్, జింక్‌ ఉన్న జీవపోషక సమృద్ధి పంటలు; మంచి మాంసకృత్తుల నాణ్యత కలిగిన పప్పుధాన్యాలు; రక్తంలో తక్కువ చక్కెర ప్రతిస్పందనకు అనుకూలమైన చిరుధాన్యాలు; యాంటీఆక్సిడెంట్లు, సూక్ష్మపోష కాలు సమృద్ధిగా ఉన్న పండ్లు, కూరగాయలు– ఇవన్నీ వ్యవసాయ పరిశోధన, విత్తన వ్యవస్థ, సాగు విస్తరణలో ప్రాధాన్యం పొందాలి. సెహత్‌ కూడా పోషక విలువలు అధికంగా ఉన్న, జీవపోషక సమృద్ధి పంటలను ప్రత్యేక ప్రాధాన్యంగా గుర్తించింది.రైతు ఆరోగ్యమూ ముఖ్యమే!అయితే రైతు ఆరోగ్యాన్ని మర్చిపోకూడదు. వ్యవసాయం ప్రజలకు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం ఇవ్వడమే కాకుండా, ఆ ఆహా రాన్ని పండించే రైతు కూడా సురక్షితంగా ఉండాలి. పురుగుమందుల ప్రభావం, తీవ్రమైన వేడి, యంత్ర ప్రమాదాలు, జంతువుల నుంచి మనుషులకు సంక్రమించే వ్యాధులు వంటి అంశాలను వ్యవసాయ విస్తరణలో భాగం చేయాలి. ఇదే సెహత్‌లో వృత్తిపర ఆరోగ్యం, ఏక ఆరోగ్యానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యం వెనుక ఉన్న భావన.ఇక్కడ కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలు, వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాల యాలు, వైద్య కళాశాలలు, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు, అంగన్‌ వాడీలు కలిసి పనిచేసే కొత్త నమూనా అవసరం. ఒక జిల్లాలోఏ పోషకాహార లోపం లేదా అసాంక్రమిక వ్యాధులు ఎక్కువగా ఉన్నాయో ఆరోగ్య శాఖ గుర్తిస్తే... ఆ అవసరానికి తగిన పంటలు, వ్యవసాయ వ్యవస్థలు, ఇంటి తోటలు, పోషకాహార తోటలు,జీవ పోషక సమృద్ధి రకాలను వ్యవసాయ వ్యవస్థ ప్రోత్సహించ వచ్చు. జిల్లా ఆరోగ్య స్థితి వివరాలకు జిల్లా వ్యవసాయ ప్రణాళిక స్పందించాలి. అలాగే ప్రభుత్వ సేకరణ విధానం కూడా మారాలి. పాఠశాల మధ్యాహ్న భోజనం, అంగన్ వాడీలు, వసతి గృహాలు, ఆసుపత్రుల ఆహారంలో స్థానిక పప్పుధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు, కూరగాయలు, పండ్లు, గుడ్లు వంటి వాటికి స్థిరమైన డిమాండ్‌ సృష్టిస్తే ఒకేసారి రైతుకు మార్కెట్, పిల్లలకు పోషణ లభిస్తాయి.ఇప్పటి వరకు మనం ఆహార భద్రత గురించి మాట్లాడాం.ఇక ఆరోగ్య భద్రత దిశగా అడుగు వేయాలి. మన వ్యవసాయశాస్త్రం ఒకప్పుడు ఆకలిని జయించింది. ఇప్పుడు మధుమేహం, ఊబకాయం, సూక్ష్మపోషక లోపాలు, ఆహార సంబంధిత వ్యాధులతో పోరాడటంలో కూడా తన పాత్రను విస్తరించాలి. ఆసుపత్రులు అనారోగ్యానికి చికిత్స చేస్తాయి. కానీ ఆరోగ్యకరమైన వ్యవసాయం ఆ అనారోగ్యాన్నే రాకుండా చేయగలదు. సెహత్‌ ఇచ్చే అసలైన సందేశం ఇదే. పొలం నుంచి పళ్లెం వరకు మాత్రమే కాదు; పళ్లెం నుంచి ప్రజారోగ్యం వరకూ వ్యవసాయ పాత్ర ఉందనిగుర్తించి ఆ దిశగా అడుగులు వేయాలి.-వ్యాసకర్త ఐకార్‌–అటారి, హైదరాబాద్‌ డైరెక్టర్‌-డా‘‘ షేక్‌ ఎన్‌. మీరా

‘సాయంత్రానికి ఇంటిలోకి చేరతావు, ఏదో ఒక మూలనుంటావు. నేను ప్రేమించే వెలుతురుని ద్వేషిస్తావు, నేను ద్వేషించే చీకటిని ప్రేమిస్తావు. రాత్రంతా నాకోసం మేల్కొని ఉంటావు, టైము దొరికితే కాటేస్తావు. మనది మనది ఒకటే రక్తం అంటావు, నా రక్తాన్నే తాగుతావు. కొన్ని రోజులే బతుకుతావు, కానీ నన్ను రోజూ చంపుతావు. రోగక్రిమి లేకపోతే మిత్రుడు, ఉంటే శత్రువు.’సంవత్సరానికి పదిలక్షల పైచిలుకు మరణాలతో, మానవ మరణాలకు కారణమయ్యే జీవుల్లో దోమ మొదటిస్థానం ఆక్రమిస్తుంది. 1897 ఆగస్టు 20న సర్‌ రోనాల్డ్‌ రాస్‌ మలేరియా క్రిముల్ని దోమలో చూసి, మలే రియా వ్యాధి వ్యాప్తికి కారణం దోమ అని నిర్ధారించారు. అందుకే ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 20న ‘ప్రపంచ దోమ రోజు’ జరుపుతున్నారు. ఈ సందర్భంగా దోమల గురించిన కొన్ని వాస్తవాలు:దోమలు 112 జాతులతో 3,541 తెగలతో భూగోళమంతా వ్యాపించి ఉన్నాయి. వాటిలో 50 జాతులు, 404 తెగలు భారతదేశంలో ఉన్నాయి. 4 జాతులకు చెందిన దోమలు మాత్రమే మన దేశంలో మనుషులకు వ్యాధులను కలిగిస్తాయి. అనాఫిలస్‌ జాతి మలేరియా వ్యాధిని; క్యూలెక్స్‌ జాతి ఫైలేరియా, మెదడువాపు వ్యాధులను; ఏడిస్‌ జాతి డెంగీ, చికున్‌ గన్యా, జికా వ్యాధులను; మాన్సోనియా జాతి బోదకాలు వ్యాధిని వ్యాప్తిచేస్తాయి.దోమ జీవితంలోని 4 దశల్లో, 3 దశలు (గుడ్డు, లార్వా, ప్యూపా) నీటిలోనూ, ఒక దశ (పెద్ద దోమ) భూమిమీద నివసిస్తాయి. సాధారణంగా మగదోమలు వారం రోజులు, ఆడదోమలు నెల రోజులు మాత్రమే జీవిస్తాయి. జీవించడానికి ఆడ, మగ దోమలు మొక్కల రసాలు తాగుతాయి, గుడ్లుపెట్టడానికి మాత్రమే ఆడదోమలు రక్తం తాగుతాయి. దోమకాటు దగ్గర ఏర్పడే ఎర్రని బొబ్బ దోమకాటు వల్ల కాకుండా, మనిషి వ్యాధినిరోధక వ్యవస్థ స్పందన వలన ఏర్పడుతుంది.దోమలు భూమికి 25 మీటర్లకంటే తక్కువ ఎత్తులో ఎగరడానికి ఇష్టపడతాయి. అవి మనుషులు, జంతువులు విడిచే వాయువులను 75 మీటర్ల దూరంనుండి కూడా గుర్తించ గలవు. గర్భిణీ స్త్రీలను, ‘ఓ’ రక్తగ్రూపు వాళ్లను, శరీరం వేడిగా ఉండేవాళ్ళను దోమలు సులభంగా గుర్తించగలవు. కదిలేవాటిని, తెలుపు, నలుపు రంగులను, ఉష్ణోగ్రతలను, గాలిలోని తేమను పసిగట్టగలవు.దోమ రెక్కల ద్వారా చేసే శబ్దాలు వాటి తెగకు చెందిన, ఇతర దోమలు గుర్తించడానికి చేసేవే. పెద్ద దోమలను తినేవాటిలో తూనీగలు, దోమ పిల్లలను తినేవాటిలో చేపలు ముందుంటాయి. దోమ కిలోమీటరు దూరం మాత్రమే వ్యాధిని వ్యాప్తిచేయగలదు. అయితే వ్యాధికారకం కలిగిన మనుషులు మాత్రం వేలకిలో మీటర్ల మేరకు వ్యాధిని వ్యాప్తిచేయగలరు. అందుకే దోమలు పుట్టకుండా, కుట్టకుండా చూసుకోండి – దోమకాటు వ్యాధులనుండి రక్షణ పొందండి.– తలతోటి రత్న జోసఫ్‌, రిటైర్డ్‌ డిప్యూటీ డైరెక్టర్, ఏపీ ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ

మనుషులపై మలేరియా ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంటుంది. ఈ వ్యాధికి దోమలే కారణం. దోమలు వృద్ధి చెందడం వల్ల మలేరియా వ్యాధి వ్యాప్తి చెందుతుంది. ఈ అనారోగ్య పరిస్థితులకు ప్రభుత్వ నిర్లక్ష్యమే కారణమని ప్రజలు ఆరోపిస్తున్నారు. గ్రామాల్లో డంపింగ్‌ యార్డులు లేకపోవడం, తగినంత మంది పారిశుధ్య కారి్మకులు లేకపోవడంతో చెత్త, మురుగు ఎక్కడికక్కడే పెరిగిపోయి దోమలు ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంది. ‘వరల్డ్‌ మస్కిటో డే’ సందర్భంగా ఈ కథనం..దోమలు కలిగించే వ్యాధులివీఅనాఫెలస్‌ దోమ: ఈ దోమ వల్ల మలేరియా వ్యాధి సోకుతుంది. ఇది శుభ్రమైన నీటిలో సంచరిస్తుంది. ఇది వంద మీటర్లు మేర మాత్రమే సంచరించగలవు. క్యూలెక్స్‌: ఈ దోమ వల్ల ఫైలేరియా, మెదడుకు సంబంధించిన వ్యాధి సోకుతుంది. ఇది మురుగు నీటిలో మసులుతుంది. ఇది 11 కిలోమీటర్లు మేర సంచరిస్తూ ఉంటుంది. ఏడిస్‌: ఈ దోమ వల్ల డెంగీ, చికెన్‌గున్యా వ్యాధులు సోకుతాయి. ఇది చెట్టు తొర్రలు, నివాస ప్రాంతాల్లోని వస్తువుల్లో నిల్వ ఉంచిన నీటిలోనూ, కొబ్బరి డిప్పలు, పశువల పాకలవు వద్ద అపరిశుభ్రత పరిస్థితులమధ్య సంచరిస్తుంది.ఇది వంద మీటర్లు మేర మాత్రమే సంచరించగలవు. మేన్‌సోనియా: ఈ దోమ వల్ల ఫైలేరియా, చికెన్‌గున్యా వ్యా«ధులు సోకుతాయి. దీని ప్రభావం ఇండియాలో తక్కువగా ఉంది. ఇది చెరువులు, కాల్వల్లో ఉండే గుర్రపుడెక్క, మొక్కలో ఉంటుంది. ఇది వంద మీటర్లు మేర మాత్రమే సంచరించగలవు.వ్యాధుల లక్షణాలు ఇలా..మలేరియా: వణుకుతో కూడిన చలి జ్వరం వస్తుంది. రెండు రోజులకోసారి జ్వరం కనిపిస్తుంది. ప్రాథమిక దశలోనే చికిత్సను ప్రారంభించాలి. తీవ్రత పెరిగతే మెదడు ప్రభావితమై రోగి చనిపోయే పరిస్థితులుంటాయి.ఫైలేరియా: సాధారణంగా కాలు వాస్తుంది. గజ్జలో బిల్లలు వేస్తాయి. సాయంత్రం వేళ తక్కువ స్థాయిలో జ్వరం కనిపిస్తుంది.డెంగీ జ్వరం: జ్వరం తీవ్ర స్థాయిలో ఉంటుంది. తలనొప్పి, రొంప, కీళ్ల నొప్పులు, గొంతునొప్పి, కళ్ళు ఎర్రబారడం జరుగుతుంది. ప్లేట్‌లెట్స్‌ కౌంట్‌ పడిపోకుండా జాగ్రత్తపడాలి. శరీలంలో మచ్చలు వస్తే ప్లేట్‌లెట్స్‌ కౌంట్‌ పడిపోయినట్టుగా భావించవచ్చు. చికెన్‌గున్యా: ఈ వ్యాధి దీర్ఘకాలంపాటు ఉండొచ్చు. కీళ్ల నొప్పులు అధికంగా ఉంటాయి. రెండు నెలలు నుంచి ఏడాది పాటు ఈ నొప్పులు బాధించవచ్చు.వరల్డ్‌ మస్కిటో డే ప్రాధాన్యం ఇదీ..బ్రిటీషు దేశానికి చెందిన రొనాల్డ్‌ రాస్‌ అనే సైంటిస్ట్‌ ప్రజలను పట్టిపీడిస్తున్న జ్వరాలపై పరిశోధన చేశాడు. అనాఫెలస్‌ అనే ఆడ దోమ వల్ల మలేరియా అనే వ్యాధి సోకుతుందన్న విషయాన్ని 1897 ఆగస్టు 20న ప్రపంచానికి తన పరిశోధన ద్వారా తెలియపర్చాడు. ఆయన సేవలకు గుర్తింపుగా ఆగస్టు 20ను అంతర్జాతీయ దోమల నివారణ దినంగా ప్రకటించారు.- రొనాల్డ్‌ రాస్‌, సైంటిస్ట్‌

ఆరోగ్య పరిశోధనా శాఖ ఇటీవల ఒక జాతీయ ఆరోగ్య పరిశోధనా విధానాన్ని ప్రతిపాదించింది. ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ఈ విభాగం దాదాపు రెండు దశాబ్దాలుగా మనుగడలో ఉన్నప్పటికీ, ఆరోగ్య పరిశోధనకు సంబంధించి దేశానికి ఇంతవరకు ఒక కట్టుదిట్టమైన విధానం ఏదీ లేదనే వాస్తవాన్ని మొదటిసారిగా ఇపుడే గుర్తించి నట్టుంది. దేశంలో ఆరోగ్య పరిశోధనకు సంబంధించి ప్రధాన బాధ్యతను భారతీయ వైద్య పరిశోధనా మండలి (ఐసీఎంఆర్‌) నిర్వర్తిస్తోంది. జాతీయ పరిశోధన–అభివృద్ధికి చెందిన నిధులలో ఆ సంస్థకు కేవలం 3.3 శాతం నిధులు మాత్రమే అందుతున్నాయని 2026 జూలైలో విడుదలైన జాతీయ ‘ఆర్‌ అండ్‌ డి’ డేటా వెల్లడించింది. రక్షణకు 32 శాతం, అంతరిక్ష పరిశోధనకు 15 శాతం అందుతున్నాయి. అసలు మొత్తం ఆర్‌–డిపై మన జాతీయ వ్యయం, స్థూల జాతీయోత్పత్తి (జి.డి.పి.)లో చైనా (2.58 శాతం)తో పోల్చుకుంటే, నామమాత్రంగా, 0.84 శాతంగా ఉంది. బయోమెడికల్, ఆరోగ్య ఆర్‌–డిపై వ్యయాన్ని పెంచడం నూతన ఆరోగ్య పరిశోధనా విధాన లక్ష్యాలలో ఒకటి. ఆరోగ్య పరిశో ధనపై పెట్టుబడిని జీడీపీలో ఇపుడున్న 0.024 శాతం నుంచి 2037 నాటికి 0.072 శాతానికి, 2047 నాటికి 0.15 శాతానికి పెంచాలని సంకల్పించారు. ఇది పెద్ద అంగగానే కనిపించవచ్చుకానీ, భారత దేశం ప్రస్తుతం ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లతోనూ, భవిష్యత్తులో ఉండగల వ్యాధుల భారంతోనూ పోల్చుకుంటే, ఆ వ్యయం కూడా తక్కువే. పైగా ప్రతిపాదిత పెంపుదలలు సుదూర కాలానివి. పక్షపాత పరిశోధనలకు ఊతమిస్తే?దాన్నలా ఉంచితే, ప్రతిపాదిత పెంపుదల మరింత సమస్యాయుతంగా కనిపిస్తోంది. ‘ప్రభుత్వ పెట్టుబడి క్రమేపీ పెరుగుతుంది. దానికి బాధ్యతాయుతమైన ప్రైవేటు, దాతృత్వ, ప్రభుత్వేతర సంస్థల నుంచి వచ్చే పెట్టుబడి తోడవుతుంది’ అని ఆ విధానం పేర్కొంటోంది. ఆరోగ్య పరిశోధనలో ప్రైవేటు పెట్టుబడులకు ఇది అధికారికంగా ద్వారాలు తెరుస్తుంది. ప్రభుత్వం ప్రోత్సహించాలని కోరుకుంటున్న ప్రైవేటు పెట్టుబడి స్వరూప స్వభావాలు మరింత ఆందోళనకు కారణమవుతున్నాయి. ప్రైవేటు కంపెనీల నుంచి వచ్చే కార్పొరేట్‌ సామాజిక బాధ్యత (సీఎస్‌ఆర్‌) నిధులను ప్రభుత్వ సంస్థలలో ఆర్‌–డిపై వినియోగించేందుకు అనుమతిస్తామని ఆ విధానంలో పేర్కొన్నారు. ఈ విధానం ఇపుడున్న ప్రభుత్వ–ప్రైవేటు భాగస్వామ్యాలకు భిన్నమైనది. కోవిడ్‌–19 వ్యాక్సిన్ల వంటి నిర్దిష్ట ప్రాజెక్టుల కింద ఫార్మా కంపెనీలు, ప్రభుత్వ సంస్థలు కొత్త ఔషధాలను లేదా టీకాలను తయారు చేస్తూ వస్తున్నాయి. అది ఫార్మా లేదా మరో కంపెనీ ఏదైనా సరే ఇచ్చే సీఎస్‌ఆర్‌ నిధులతో ఓ చిక్కు ఉంది. ఒక కంపెనీ నెలకొల్పిన దాతృత్వ సంస్థ నిధులతోనైనా కూడా ఇబ్బందే. అది పక్షపాతపూరిత పరిశోధనకు దారితీయవచ్చు. పర్యావరణ ఆరోగ్యం (వాయు కాలుష్యం, పొగాకు, ఆల్కహాల్‌ ప్రభావాలు), కొన్ని వృత్తి ఉద్యోగాల్లో ఆరోగ్యంపై పడే ప్రభావం, ఆహార భద్రత, వాతావరణ మార్పు వంటి వివాదాస్పద అంశాలలో జరిగే పరిశోధ నలలో రహస్య అజెండా దాగుండొచ్చు. ‘శాస్త్రీయ సందేహా’లను సృష్టించవచ్చు. కొన్ని అగ్రశ్రేణి ఆరోగ్య ఎన్జీవోలు, ప్రజారోగ్య సంస్థలు క్షేత్ర స్థాయిలో చేసే పరిశోధనా అధ్యయనాలకు విదేశీ మారక ద్రవ్య నిబంధనల పేరుతో ప్రభుత్వం ఓపక్క అడ్డంపడుతూ, మరోపక్క ఆరోగ్య పరిశోధనలు నిర్వహించేందుకు పరిశ్రమలకు, విదేశీ ఫౌండేషన్లకు ద్వారాలు తెరవడం విడ్డూరం. విశ్వాసాలకు శాస్త్రీయ ముసుగుఈ మొత్తం విధానం ఆరోగ్య పరిశోధనను అన్ని స్థాయుల్లోనూ అధికార యంత్రాంగంతో ముడిపెడుతూ కేంద్రీకృతం చేసేదిగా ఉంది. జాతీయ ఆరోగ్య పరిశోధనా అజెండా స్థూల స్థాయిలో ప్రాధాన్యాలను నిర్దేశిస్తుందనీ, అ అజెండాను మూడు అంచెల పాలనా వ్యవస్థ అమలుజరుపుతుందనీ కొత్త విధానం చెబుతోంది. నూతన ఆరోగ్య పరిశోధనా సారథ్య కమిటీ అత్యున్నత స్థాయిలో ఉండి, వ్యూహాత్మక దిశా నిర్దేశాన్ని అందిస్తుంది. దానికి ముఖ్య శాస్త్రీయ సలహా మండలి నేతృత్వం వహిస్తుంది. దానిలో ప్రభుత్వాధికారులు (వైజ్ఞానిక శాఖల కార్యదర్శులు) సభ్యులుగా ఉంటారు. రెండవ అంచెలో ఆరోగ్య పరిశోధనా విభాగం సెంట్రల్‌ నోడల్‌ ఇంప్లిమెంట్‌ ఏజెన్సీగా పనిచేస్తుంది. శాస్త్రీయ–సాంకేతిక అమలు బాధ్యతలను మూడవ అంచెలో భారతీయ వైద్య పరిశోధనా మండలికి అప్పగిస్తారు. ప్రజారోగ్యం ప్రాథమికంగా రాష్ట్రాల జాబితాలోకి వస్తుంది. వైద్య విద్య–పరిశోధన ఉమ్మడి జాబితాలోకి వస్తాయి. కానీ, ప్రతిపాదిత పాలనా వ్యవస్థ రాష్ట్రాల పాత్రను తగ్గించేదిగా ఉంది. ఆరోగ్య పరిశోధనా అజెండాను కేంద్ర సారథ్య కమిటీకి అప్పగించడం వల్ల రాష్ట్రాల పాత్ర కేవలం అమలు చేయవలసినదిగా మారు తుంది. ప్రతిపాదిత ఆరోగ్య పరిశోధనా విధానం మరో ముఖ్యమైన మార్పునకు సంకేతంగా నిలుస్తోంది. ‘సమీకృత ఆరోగ్యం’ ముసుగులో ఆధునిక వైద్యానికి ఉద్దేశించిన పరిశోధనా నిధులను ఆయుర్వేదం, ఇతర వైద్య విధానాలను అనుసరించే సంస్థలు కూడా వినియోగించుకోవచ్చు. నిజానికి, అటువంటి సంస్థలు ఆయుష్‌ మంత్రిత్వ శాఖ, అది నిర్వహిస్తున్న యంత్రాంగాల నుంచి పరిశోధనా నిధులను ఇప్పటికే అందుకుంటున్నాయి. ఇది తిరిగి పాత పద్ధతులు, విశ్వాసాలు, అభిప్రాయాలను ధ్రువీకరించే ఉద్దేశంతో చేసే పరిశోధనలకు ఊతం ఇస్తుంది. గోమూత్రం వంటివి ఆధునిక పరిశోధనకు లోనవుతాయి. శాస్త్ర–సాంకేతిక పరిశోధన శాఖ వంటి ఇతర పరిశోధనా ఏజెన్సీలు ఇస్తున్న నిధులతో అటువంటి ప్రాజెక్టులు ఇప్పటికే నడుస్తున్నాయి. రాష్ట్రాల అవసరాలకు తగ్గట్టుగా...మన దేశం భౌగౌళికంగా, సాంస్కృతికంగా మాత్రమే వైవిధ్య భరితమైనది కాదు. దాని ఆరోగ్య అవసరాలు కూడా భిన్నమైనవి. వివిధ చికిత్సా పద్ధతులు అందుబాటులో ఉండటంలో తారతమ్యాలున్నాయి. బిహార్‌ లేదా ఒడిశా వంటి రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే కేరళ ఆరోగ్య సవాళ్ళు పూర్తిగా భిన్నమైనవి. ‘పైనుంచి–కింద’కు అనే అజెండాను రాష్ట్రాలు అమలు చేయక తప్పని స్థితిని కల్పించే బదులు, రాష్ట్రాలు వాటి ప్రాధాన్యాలు, అవసరాల ఆధారంగా సొంత ఆరోగ్య పరిశోధనా మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేసు కునేలా నిధుల రూపంలో చేయూతనందిస్తే బాగుంటుంది. ఆరోగ్య పరిశోధన అంటే కేవలం కొత్త టెక్నాలజీలను పరీక్షించడం లేదా కొత్త టీకాలు, మందులను తయారు చేయడమే కాదు; పరిశోధన ఫలితాలు ఆరోగ్య విధానాలు, బడ్జెట్లకు దారి చూపాలి. ఆరోగ్య పరిశోధన ఒక నిరంతర, గతిశీల ప్రక్రియ. అది సామాజిక–ఆర్థిక అంశాలతో సన్నిహితంగా ముడిపడి ఉంటుంది. పట్టణాల్లో ఉండే పేదలు, గిరిజనులు వంటి అనేక బడుగు, బలహీన వర్గాల ఆరోగ్య సమస్యలు తరచు పరిశీలనకు నోచుకోవడం లేదు. ఇటీవలి కాలంలో పెద్ద సంఖ్యలో వైద్య కళాశాలలను తెరిచారు. తమతమ ప్రాంతాల్లో ఉండే ఆరోగ్య సమస్యలపై పరిశోధన సాగించే విధంగా వాటికి దిశా నిర్దేశం చేయాలి. ఆరోగ్య పరిశోధనకు అంకితమైన ఒక విధానాన్ని రూపొందించుకోవాల్సిన అవసరం ఎప్పటి నుంచో ఉంది. కాకపోతే పరిశోధన అజెండాను రూపొందించేందుకు కేంద్రీకృత విధానాన్ని అనుసరించడం, ప్రైవేటు రంగానికి ప్రముఖ పాత్ర కల్పించడం, ఆధునిక వైద్య పరిశోధనా అజెండాకు సమీకృత సంప్రదాయ వైద్యాన్ని జోడించడం వంటివాటితో ఈ విధానం తీసుకుంటున్న దిశ మాత్రమే అనారోగ్యకరంగా కనిపిస్తోంది.దినేశ్‌ సి. శర్మవ్యాసకర్త సైన్స్‌ అంశాల వ్యాఖ్యాత

ప్రాచీన ఆయుర్వేద మూలిక నెట్టింట హాట్‌టాపిక్‌గా మారింది. ఆయుర్వేదంలో దారుహరిద్ర అని పిలిచే బెర్బెరిన్‌ బరువు నిర్వహణ, రక్తంలోని చక్కెర నియంత్రణకు సంబంధించిన ప్రయోజనాల కారణంగా ఒక్కసారిగా సోషల్‌​ మీడియాలో చర్చనీయాంశంగా మారింది. దీని గురించి వైద్యులు ఏమంటున్నారంటే..బెర్బెరిన్ అనేది బెర్బెరిస్ కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలలో సహజంగా లభించే ఒక సమ్మేళనం. దీన్ని ఇండియన్‌ బార్‌బెర్రీ, దారుహరిద్ర లేదా ట్రీ టర్మరిక్‌ అని పిలుస్తారు. ఈ మొక్క భారతదేశం పాకిస్తాన్‌, నేపాల్‌లోని హిమాలయాలకు చెందినది. ఇది దక్షిణ భారతదేశం, శ్రీలంకలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో సహజంగా కనిపిస్తుంది. బెర్బెరిన్ ఒక కొత్త ఆరోగ్య ఆవిష్కరణలా అనిపించినప్పటికీ, దాని చరిత్ర శతాబ్దాల నాటిది. మూడువేల ఏళ్ల క్రితం నుంచి చైనీస్‌ వైద్యలో దీన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు. అలాగే భారత ఆయుర్వేదంలో కూడా దీనికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ముఖ్యంగా బరువు నిర్వహణపై ఆసక్తి ఉన్నవారిలో బెర్బెరిన్‌కు ఆదరణ పెరుగుతోందని చెబుతున్నారు వైద్యులు. ఇది బరువు నిర్వహణ, కొలెస్ట్రాల్‌, చక్కెర నియంత్రణ వంటి వాటిలో దీని పాత్ర రీత్యా క్రేజ్‌ పెరిగిందని అంటున్నారు. ఇది జీర్ణవ్యవస్థ ఆరోగ్యం నుంచి గుండె సంబంధిత సమస్యలకు సైతం మద్దతిస్తుందట. ముఖ్యంగా ఆడవాళ్లలో వచ్చే పీసీఓఎస్‌ సమస్యలకు కూడా చెక్‌పెట్టగలదట. అందువల్లే దీన్ని నేచర్స్‌ ఓజెంపిక్‌ అని పిలుస్తారట. దీన్ని సాంప్రదాయకంగా జ్వరాలు, విరేచనాలు, చర్మవ్యాధులు, కంటివ్యాధుల కోసం కూడా ఉపయోగిస్తారని చెబుతున్నారు వైద్యులు. ఆ ప్రయోజనాల రీత్యా ఇటీవలకాలంలో దీన్ని క్యాప్సూలస్‌, టాబ్లెట్లు, సప్లిమెంట్లు రూపాల్లో విరివిగా ఉపయోగించడంతో.. ఈ పురాతన ఆయుర్వేద మూలిక నెట్టింట ట్రెండీగా మారింది. View this post on Instagram A post shared by Sarthak Ahuja (@casarthakahuja) గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే ఇచ్చాం. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. (చదవండి: మేయర్-రోకిటాన్స్కీ-కస్టర్-హౌజర్ సిండ్రోమ్ అంటే..! పాపం ఆ మహిళ 20 ఏళ్లుగా..)

ఇస్లామాబాద్‌: ఇటీవల పాక్‌ మాజీ ప్రధాని ఇమ్రాన్‌ ఖాన్‌ ఆరోగ్యవిషయం తీవ్ర చర్చనీయాంశమైంది. ఆయన జైలులోనే మృతిచెందారంటూ ఆ దేశానికి చెందిన ఓ జర్నలిస్టు వ్యాఖ్యలు చేయడంతో పీటీఐ పెద్ద ఎత్తున నిరసనలు చేసింది. ఆయన ఆరోగ్యంపై స్పష్టతనివ్వాలంటూ ఆందోళనలు చేపట్టింది. ఆ నేపథ్యంలో ఈ రోజు ఇమ్రాన్‌ ఖాన్‌ను జైలులో ఆయన ఇమ్రాన్‌ ఖాన్‌ సుమారు తొమ్మిది నెలల తర్వాత తన భార్య బుష్రా బీబీ, సోదరి నూరీన్‌ నియాజీని అదియాలా జైలులో కలిశారు.ఇటీవల సుప్రీంకోర్టు ఇమ్రాన్‌ ఖాన్ అంశంలో కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఆయన ఆరోగ్యం, వైద్య సదుపాయాలపై ఆందోళనల నేపథ్యంలో జైలు అధికారులు ఇకపై వారానికి ఒకసారి కుటుంబ సభ్యులను కలిసేందుకు, కుమారులతో ఫోన్‌లో మాట్లాడేందుకు అవకాశం కల్పించాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. దీంతో జైలులో ఆయనను వారి సోదరిణిలు కలిశారు. పాకిస్థాన్‌ సుప్రీంకోర్టు ఇమ్రాన్‌ను ఇస్లామాబాద్‌లోని షిఫా ఇంటర్నేషనల్‌ ఆస్పత్రికి తరలించి వైద్య పరీక్షలు చేయించాలని ఆదేశించిన కొన్ని గంటల్లోనే ఈ భేటీ జరిగింది.ఆ దేశ మీడియా కథనాల ప్రకారం.. . నూరీన్‌ ఇమ్రాన్‌ను సుమారు 15 నిమిషాల పాటు కలిశారు. సుప్రీంకోర్టు ఆయనను షిఫా ఆస్పత్రికి తరలించాలంటూ ఇచ్చిన ఆదేశాలను ఆమె ఇమ్రాన్‌కు వివరించడంతో పాటు ఆరోగ్య పరిస్థితిని అడిగి తెలుసుకున్నారు. కొన్ని న్యాయపరమైన అంశాలపైనా చర్చించారు. అనంతరం బుష్రా బీబీతో ఇమ్రాన్‌ సుమారు 30-35 నిమిషాల పాటు సమావేశమయ్యారు." అని కథనాలు ప్రచురించాయి.అధిక భద్రత కలిగిన రావల్పిండి జైలు నుంచి తనను ఆస్పత్రికి తరలించాలని, తనకు నచ్చిన వ్యక్తిగత వైద్యులను కలిసేందుకు అనుమతించాలని ఇమ్రాన్‌ ఖాన్‌ కొన్ని నెలల క్రితం సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఈ నేపథ్యంలో ఆయన ఆరోగ్య పరిస్థితి, వైద్య సేవలకు ప్రాప్యత రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కులకు సంబంధించిన అంశాలని ఇమ్రాన్‌ తరఫు న్యాయవాది సల్మాన్‌ అక్రమ్‌ రాజా తెలిపారు. సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు రానున్న రోజుల్లో ఇమ్రాన్‌ను షిఫా ఇంటర్నేషనల్‌ ఆస్పత్రికి తరలించి, నిపుణులతో కూడిన వైద్య బృందం పరీక్షలు నిర్వహించనుంది.ఈ బోర్డులో ఆయన వ్యక్తిగత వైద్యుడు ఫైసల్‌ సుల్తాన్‌ కూడా ఉంటారు. ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో కంటి సమస్యకు చికిత్స కోసం ఇమ్రాన్‌ను పలుమార్లు ప్రభుత్వ ఆస్పత్రికి తరలించారు. జనవరి చివర్లో ఆయన కుడి కంటికి సుమారు 85 శాతం చూపు కోల్పోయారని కుటుంబ సభ్యులు చెప్పగా, ప్రభుత్వం ఆ వాదనను ఖండించింది. అనంతరం ఆయనకు సుమారు 70 శాతం చూపు తిరిగి వచ్చిందని, పరిస్థితి మెరుగుపడుతోందని అధికారులు తెలిపారు. ఇమ్రాన్‌ను ఆస్పత్రికి తరలించే సమయంలో ఆయన మద్దతుదారులు అక్కడికి భారీగా చేరి ఇతర రోగులకు ఇబ్బంది కలిగించవద్దని న్యాయవాది రాజా కోరారు.ఇదిలా ఉండగా, సుప్రీంకోర్టు తీర్పును ఇమ్రాన్‌ ఖాన్‌ పార్టీ పీటీఐ స్వాగతించింది. ఆయన ఆరోగ్యం, వైద్య సేవలకు ప్రాప్యతపై చాలాకాలంగా ఉన్న ఆందోళనలకు ఈ తీర్పు పరిష్కారం చూపుతుందని పేర్కొంది. అయితే ఇమ్రాన్‌ వైద్య చికిత్సకు సంబంధించిన కోర్టు ఆదేశాలపై ప్రభుత్వం సమీక్ష పిటిషన్‌ దాఖలు చేయాలని భావిస్తున్నట్లు న్యాయశాఖ మంత్రి అజమ్‌ నజీర్‌ తరార్‌ తెలిపారు.

కొన్ని అరుదైన వ్యాధులు శాపంగా మారతాయి. వైవాహిక జీవితాన్ని ఇబ్బందుల్లో పెట్టి భవిష్యత్తు ప్రశ్నార్థకంగా మార్చేస్తాయి. అలాంటి వాటిని కూడా ఆధునిక వైద్యం సరికొత్త ఆశను అందించి ఊపిరిపోస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం అలాంటి సమస్యనే ఎదుర్కొంటున్న మహిళకు అక్క ఉదారత, ఆధునిక వైద్య ఆమె జీవితంలో నవ్వులు విరబూసేలా చేశాయి. అసలేం జరిగిందంటే..యూకేకు చెందిన 36 ఏ‍ళ్ల లారెన్ ఫౌలర్ అనే మహిళ 20 ఏళ్లుగా మాతృత్వం కోసం ఎదురుచూస్తోంది. ఎందుకంటే ఆమెకు 'మేయర్-రోకిటాన్స్కీ-కస్టర్-హౌజర్ సిండ్రోమ్' అనే అరుదైన జన్యుపరమైన వ్యాధి కారణంగా గర్భశయమే లేకుండా పుట్టింది. ఆ కారణంగా ఆమెకు పీరియడ్స్‌ లాంటివి ఉండవు. అందువల్ల సహజపద్ధతిలో పిల్లల్లను కనే సామర్థ్యం ఉండదామెకు. నిజానికి ఆ అరుదైన జన్యుపరమైన వ్యాధిలో గర్భాశయం అభివృద్ధి చెందదు కానీ ఆరోగ్యకరమైన అండాశయాలు ఉంటాయి. అలాగే అందరి అమ్మాయిల్లా..మిగతా అవయవాలన్నీ అభివృద్ధి చెందుతాయి తప్ప రుతక్రమం అనేది ఉండదు. అనేపథ్యంలోనే లారెన్‌కు గర్భం దాల్చే అవకాశం లేకుండా పోయింది. అలాగే ఆమెకు టైప్‌1 డయాబెటిస్‌ పేషెంట్‌ కూడా. దాంతో ఆమె 40 ఏళ్ల అక్క కెల్లీ తన సోదరి లారెన్‌కి గర్భశయాన్ని దానం చేసేందుకు ముందుకు వచ్చింది. ఎందుకంటే అప్పటికే ఆమెకు ముగ్గురుపిల్లలకు కూడా ఉండటంతో సోదరి కోసం ఈ త్యాగం చేసేందుకు ముందుకొచ్చిందామె. ఇక లారెన్‌ తన ఆరోగ్య పరిస్థితి గురించి సోషల్‌ మీడియాలో పంచుకోవడంతో ఈ విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది. ఆ పోస్ట్‌లో గర్భశయ మార్పిడకి సంబంధించిన శస్త్ర చికిత్స గురించి కూడా ఇలా రాసుకొచ్చింది లారెన్‌. ఇది తన జీవితంలో ఎదుర్కోబోయే అతిపెద్ద అత్యంత కఠినమైన కోలుకునే ప్రక్రియగా పేర్కొంది. దీనికోసం శారీరకంగా మానసికంగా భావోద్వేగపరంగా సిద్ధంగా ఉండాలనే ముందే నిర్ణయించుకున్నట్లు తెలిపింది. ఈ శస్త్ర చికిత్స ఎలం క్లిష్టమైనదో అందరూ ముందుగానే హెచ్చరించారని, వాళ్లు అన్నట్లుగానే ఇది తనకు చాలా ఛాలెంజ్‌లు విసిరిందని చెప్పుకొచ్చింది. తన ప్రతి భావోద్వేగాన్ని, తన శరీరంలోని ప్రతి అణువు బలాన్ని గట్టిగానే పరీక్షించిందని ఆవేదనగా రాసుకొచ్చింది పోస్ట్‌లో. నిజంగానే ఇది తనను పరీక్షించి, ప్రతి కణాన్ని హరించేసి, తనలో ఎంత బలం ఉందో పరీక్ష పెట్టిందని అంటోంది. అయితే తాను 20 ఏళ్లుగా మాతృత్వం కోస పడుతున్న తపన ముందు ఈ బాధ ఎంత అని వెనక్కి తగ్గకుండా ముందుక సాగానని చెప్పుకొచ్చింది. ప్రస్తుతం తల్లిబిడ్డ ఇద్దరు వైద్య పర్యవేక్షణలో ఉన్నారని, అక్టోబర్‌లో సిజేరియన్‌చేసి బిడ్డను బయటకు తీయాలని వైద్యులు ప్లాన్‌ చేస్తున్నట్లు వెల్లడిస్తూ పోస్ట్‌ని ముగించింది. ఇక ఆమె సోదరి కూడా తన పిల్లలు కూడా తన చెల్లెలు కనబోయే బిడ్డ కోసం ఆత్రుతుగా ఎదురుచూస్తున్నట్లు వెల్లడించారు. ఒకే గర్భం నుంచి పుట్టిన పిల్లలు కాబట్టి వీరందరి మధ్య విడదీయరాని బంధమే ఉంటుందని ఆశిస్తున్నానని పేర్కొంది ఆమె అక్క కెల్లీ. Source: పీపుల్స్‌ డాట్‌ కామ్‌ ఆంగ్ల వెబ్‌సైట్‌ ఆధారంగా ఇచ్చిన కథనం ఇది. (చదవండి: ఆ బుడ్డోడు పాటపాడిన తీరుకి..పర్యాటక ప్రేమికులంతా..!)

బ్యాంకాక్‌: తీవ్రమైన వ్యాయామం గుండెపై చూపే ప్రతికూల ప్రభావాలు, సడన్ కార్డియాక్ అరెస్ట్ ముప్పుపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది. థాయ్‌లాండ్‌లోని బ్యాంకాక్‌లో జరిగిన ‘హైరాక్స్ (HYROX) 2026’ ఫిట్‌నెస్ పోటీల్లో పాల్గొన్న 41 ఏళ్ల ఫిట్‌నెస్ కోచ్ లెరాయ్ సాండర్స్ హఠాత్తుగా కుప్పకూలి మృతి చెందారు. దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన సాండర్స్ బ్యాంకాక్‌లో ‘ఐఏవోటీ క్రాస్‌ఫిట్’ వ్యాయామశాల యజమాని. ‘ఫైట్ బై డిజైన్’ వ్యవస్థాపకుడు.పోటీల సమయంలో అకస్మాత్తుగా స్పృహ కోల్పోయిన ఆయనకు సీఆర్‌పీ చేసి ఆసుపత్రికి తరలించినప్పటికీ ప్రాణాలు దక్కలేదు. ఆయన మరణానికి గల కచ్చితమైన కారణాలు ఇంకా వెల్లడి కాలేదని, అధికారిక నివేదిక వచ్చేవరకు వేచి చూడాలని కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు. ఈ ఘటనతో తీవ్ర శారీరక శ్రమ గుండెపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందనే అంశం తెరపైకి వచ్చింది. తీవ్రమైన వ్యాయామం చేసేటప్పుడు కండరాలకు ప్రాణవాయువును అందించేందుకు గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, రక్తపోటు పెరగడం సహజం.సాధారణంగా వ్యాయామం వల్ల గుండెకు మేలు జరుగుతుందని అమెరికన్ హార్ట్ అసోసియేషన్ పేర్కొన్నప్పటికీ, ముందస్తుగా గుర్తించని గుండె సమస్యలు ఉన్నప్పుడు లేదా శరీర సామర్థ్యానికి మించి శ్రమించినప్పుడు ప్రమాదకరమైన హృదయ స్పందనల లోపాలు (వెంట్రిక్యులర్ ఫిబ్రిలేషన్ వంటివి), సడన్ కార్డియాక్ అరెస్ట్ వచ్చే ప్రమాదం ఉందని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.కార్డియోమయోపతి, కొరోనరీ ఆర్టరీ వ్యాధులు, జన్యుపరమైన సమస్యలు ఉన్నవారిలో ఈ రిస్క్ ఎక్కువగా ఉంటుంది. వ్యాయామం చేసే సమయంలో ఛాతీలో నొప్పి, తీవ్రమైన ఆయాసం, మైకం, కళ్లు తిరగడం, అసాధారణ హృదయ స్పందనలు వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే శిక్షణ ఆపి వైద్యులను సంప్రదించాలి. ఫిట్‌నెస్‌గా ఉన్నంత మాత్రాన గుండె సమస్యలు రావనే భావన సరికాదని, శరీర సామర్థ్య పరిమితులను తెలుసుకుని వ్యాయామం చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.ఇది కూడా చదవండి: రాఖీ 27నా? 28నా?.. గ్రహణ ప్రభావమెంత?

ఎరుపు, నీలం, ఊదా రంగుల్లో ఉండే పండ్లు, కూరగాయల్లో సహజంగా లభించే ‘ఆంథోసయానిన్’ అనే జీవక్రియాత్మక సమ్మేళనాలు గుండె ఆరోగ్యానికి, జీవక్రియల మెరుగుదలకు తోడ్పడతాయని తాజా అధ్యయనం వెల్లడించింది. ముఖ్యంగా బ్లూబెర్రీలు వంటి పండ్లలో ఈ సమ్మేళనాలు సమృద్ధిగా ఉండటంతో, అవి గుండె ఆరోగ్యానికి తొడ్పడతాయని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు. అమెరికన్ జర్నల్ ఆఫ్ క్లినికల్ న్యూట్రిషన్‌లో ప్రచురితమైన ఈ సమగ్ర విశ్లేషణలో 27 ప్రచురణల్లో వెల్లడైన 18 దీర్ఘకాలిక అధ్యయనాలు, అలాగే ఎలాంటి వ్యాధులు లేని పెద్దలపై నిర్వహించిన 65 ర్యాండమైజ్డ్ కంట్రోల్డ్ ట్రయల్స్‌ను పరిశీలించారు. తక్కువ స్థాయిలో ఆంథోసయానిన్లు తీసుకునే వారితో పోలిస్తే, ఎక్కువగా తీసుకునే వారిలో పలు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు కనిపించినట్లు అధ్యయనం తెలిపింది. కలిగే ప్రయోజనాలు..గుండె సంబంధిత వ్యాధుల ప్రమాదం 26 శాతం తగ్గింది.గుండెపోటు (మయోకార్డియల్ ఇన్‌ఫార్క్షన్) ప్రమాదం 18 శాతం తగ్గింది.టైప్-2 మధుమేహం వచ్చే అవకాశం 11 శాతం తగ్గింది.గుండె సంబంధిత కారణాలతో మరణాల ప్రమాదం 9 శాతం తగ్గింది.అధిక రక్తపోటు ప్రమాదం 8 శాతం తగ్గింది.రోజుకు కనీసం 50 మిల్లీగ్రాముల ఆంథోసయానిన్లు తీసుకున్న వారిలో రక్తనాళాల పనితీరు మెరుగుపడటంతో పాటు, ఇన్సులిన్ స్థాయిల్లో సానుకూల మార్పులు కనిపించినట్లు పరిశోధకులు తెలిపారు. ఈ స్థాయిని సహజంగా రంగులున్న పండ్లు, కూరగాయలు తీసుకోవడం ద్వారా పొందవచ్చని వారు పేర్కొన్నారు.భారతదేశంలో గుండె జబ్బులు, మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు వంటి జీవనశైలి సంబంధిత సమస్యలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ పరిశోధన ఫలితాలు మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. ప్రతిరోజూ ఆహారంలో వివిధ రంగుల పండ్లు, కూరగాయలను చేర్చడం వంటి సమతుల ఆహారపు అలవాట్లు పెంపొందించుకోవాలని ఆరోగ్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.ఈ సందర్బంగా అమెరికా హైబుష్ బ్లూబెర్రీ కౌన్సిల్ భారత ప్రతినిధి రాజ్ కపూర్ మాట్లాడుతూ, “సహజ రంగులతో కూడిన ఆహార పదార్థాలను రోజువారీ భోజనంలో భాగం చేసుకోవడం ఎంతో ముఖ్యమని ఈ అధ్యయనం మరోసారి నిరూపించింది. ఆంథోసయానిన్లు సమృద్ధిగా ఉండే అమెరికన్ బ్లూబెర్రీల వంటివి కూడా భారతీయ ఆహార అలవాట్లలో సులభంగా చేర్చుకోవచ్చు” అని తెలిపారు.అయితే ఒక్క ఆహార పదార్థం మాత్రమే వ్యాధులను నివారిస్తుందని లేదా చికిత్స చేస్తుందని ఈ పరిశోధన చెప్పడం లేదని పరిశోధకులు స్పష్టం చేశారు. సమతుల ఆహారం, క్రమమైన శారీరక వ్యాయామం, సరిపడ నిద్ర, వైద్యుల సూచనలు పాటించడం వంటి ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో భాగంగా ఆంథోసయానిన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలను చేర్చుకోవడం వల్ల దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు పొందవచ్చని పేర్కొన్నారు. ఈ అధ్యయన ప్రధాన పరిశోధకురాలు ప్రొఫెసర్ ఏడిన్ క్యాసిడీ మాట్లాడుతూ, చిన్న చిన్న ఆహారపు మార్పులు కూడా గుండె జబ్బులు, అధిక రక్తపోటు, టైప్-2 మధుమేహం ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడతాయని అధ్యయనం తేల్చిందన్నారు.(చదవండి: ఆంథోసయనిన్ గుండె, జీవక్రియ ఆరోగ్యానికి ఎలా తోడ్పడుతుందంటే..!)

మన ఊపిరితిత్తులు అనునిత్యం శ్వాస తీసుకుంటూ నిరంతరాయం పనిచేస్తూనే ఉంటాయి. అలా అవి ఏమాత్రం విశ్రాంతి లేకుండా శ్వాస తీసుకుంటూనే ఉండాలి. అప్పుడే ్రపాణాలు నిలుస్తాయి. ఈ ప్రక్రియలో ముక్కు నుంచి తీసుకున్న గాలి... ఊపిరితిత్తుల్లోని అతి చివరి అంచె అయిన ‘ఆల్వియోలై’ అనే గాలి గది (ఎయిర్‌ శ్యాక్‌)ని చేరాలి. ఈ ఆల్వియోలై నుంచే బయటి నుంచి మనం తీసుకున్న ఆక్సిజన్‌ మన దేహంలోని అన్ని అవయవాల్లోని కణాలకు అందడమూ, అలాగే లోపలి కలుషితమైన గాలి అక్కడి నుంచే బయటికి రావడం వంటి ‘గ్యాసెస్‌ ఎక్స్ఛేంజ్‌’ ప్రక్రియ చోటుచేసుకుంటుంది. ఏదైనా కారణం వల్ల ఊపిరితిత్తులకు ఇన్ఫెక్షన్‌ రావడం వంటి కారణాలతో... గాలి గదిలో (ఆల్వియోలైలో) ఇన్‌ఫ్లమేషన్‌ కారణంగా అందులోకి చీము లేదా తెమడ / ఫ్లెమ్‌ వంటి ద్రవాలు నిండటంతో శ్వాసకు అంతరాయం కలిగితే అది నిమోనియా సమస్యకు దారితీస్తుంది. ఈ నేపథ్యంలో నిమోనియా అంటే ఏమిటో చూద్దాం.నిమోనియా సమస్య ప్రధానంగా బ్యాక్టీరియా (ఉదా: స్ట్రెప్టోకోకస్‌), వైరస్‌లూ (ఉదా: ఫ్లూ అలాగే రెస్పిరేటరీ సిన్సీషియల్‌ వైరస్‌), ఫంగైలతో పాటు ఏవైనా ఆహార పదార్థాలూ, ద్రవాలు (ఉదా: ఆహారం, నీళ్లు వంటివి) ఊపిరితిత్తులోకి చేరడం వల్ల వచ్చే అవకాశాలెక్కువ.కారణాలు..బాక్టీరియా వల్ల – స్టెఫలోకాకస్‌ బ్యాక్టీరియా (ఇది పెద్దల్లో సాధారణంగా వచ్చేందుకు కారణమవుతుంది), హీమోఫీలస్‌ (పిల్లల్లో సాధారణంగా దీనివల్ల వస్తుంది), గ్రామ్‌నెగెటివ్, అనరోబిక్, టీబీ బ్యాక్టీరియా మొదలైన బ్యాక్టీరియాల వల్ల.వైరస్‌ వల్ల – ఇన్‌ఫ్లుయెంజా, రెస్పిరేటరీ సిన్సీషియల్‌ వైరస్‌... వంటి వైరస్‌లతో పాటు తరచూ వచ్చే కొత్త వైరస్‌ల వల్ల కూడా నిమోనియా రావచ్చు. ఏదైనా వైరస్‌ విజృంభించి ఒక చోట ఎపిడమిక్‌లా వచ్చి, తన ప్రభావం చూపిన తర్వాత నిమోనియాకు దారితీసే అవకాశాలు ఎక్కువ. ఆ వైరస్‌ సోకిన తర్వాత బాధితుల్లో రోగనిరోధక శక్తిని బట్టి నిమోనియా వచ్చే అవకాశాలు ఆధారపడి ఉంటాయి.ఫంగస్‌ వల్ల కూడా.కొద్ది ప్రదేశంలోనే ఎక్కువమంది ఉండటం (ఓవర్‌ క్రౌడింగ్‌)ఆల్కహాల్‌ అలవాటుతో– (దీని వల్ల వ్యక్తుల్లో ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగానూ రోగనిరోధక శక్తి (డిఫెన్స్‌ మెకానిజం) తగ్గుతుంది. మత్తులో దగ్గడం కూడా తక్కువే. దాంతో లోన ఉన్న పడని పదార్థాలు అక్కడే ఉండిపోవడంతో నిమోనియా రావచ్చు.మైక్రో యాస్పిరేషన్‌ – మనకు తెలియకుండానే ద్రవాలు గొంతునుంచి శ్వాసనాళంలోకి జారిపోతుంటాయి. ఆ ప్రక్రియనే మైక్రోయాస్పిరేషన్‌ అంటారు. ప్రతివ్యక్తి గొంతులో బ్యాక్టీరియా ఉంటుంది. దీన్నే ఓరోఫ్యారింజియల్‌ ఫ్లోరా అంటారు. ఆ బ్యాక్టీరియా గొంతు నుంచి శ్వాసనాళాల ద్వారా గాలిగదుల వరకు పోవడం వల్ల కూడా నిమోనియా రావచ్చు.లక్షణాలివే...నిమోనియాలో...జ్వరం, దగ్గు, ఒళ్లునొప్పులు, చలిగా ఉండటం, ఒక్కోసారి ఆకలి లేకపోవడంతెమడ / కఫం (ఫ్లెమ్‌) ఉండవచ్చు లేదా లేకపోవచ్చు. ఉంటే తెల్లగా / పసుపురంగులో ఒక్కోసారి రక్తపు చారికతోనూ కనిపించవచ్చు.నిమోనియా ఇన్‌ఫ్లమేషన్‌ ఊపిరితిత్తి తాలూకు పొర (ప్లూరా)కు చేరినప్పుడు ఛాతినొప్పి కూడా రావచ్చు.నిమోనియా మరీ తీవ్రంగా ఉంటే ఆయాసం కూగా రావచ్చు. ఇక ఇంటస్టిషియల్‌ నిమోనియాలో దగ్గు ఉండదు. కాని ఆయాసం మాత్రం ఉంటుంది. ఇది ఎంతటి విషమ పరిస్థితికి దారితీస్తుందంటే... ఒక్కోసారి శ్వాసప్రక్రియ ఆగిపోవచ్చు కూడా.ఆస్తమాలో పిల్లికూతలు ఉంటాయి. గాని నిమోనియాలో ఉండవు. గాలి పీలుస్తున్నా అది లోపలికి వెళ్లదు. కారణం... గాలి చేరాల్సిన ప్రదేశమైన గాలిసంచిలోని చీము వంటి ద్రవాలు లేదా తెమడ (ఫ్లెమ్‌) వంటివి అడ్డంకిగా ఉండవచ్చు. ఇలా గాలిగదిలో పేరుకునే పదార్థాన్ని ‘ఎగ్జుడస్‌’ అంటారు. ఈ ఎగ్జుడస్‌ కారణంగా గాలిగదిలోకి ఆక్సిజన్‌ చేరదు. దాంతో దేహానికీ / దేహంలోని కణాలకూ అవసరమైనంత ఆక్సిజన్‌ అందదు. ఫలితంగా ఊపిరితిత్తులు పని చేయలేని పరిస్థితి వస్తుంది. దీన్నే ‘హైపాక్సిక్‌ రెస్పిరేటరీ ఫెయిల్యూర్‌’ అంటారు.ఊపిరి అందకపోవడంతో నుదుటిపై చెమటలు పట్టడం, కంగారుగా ఉండటం, గుండె స్పందన వేగం పెరగడం, అయోమయం కారణంగా డీలా పడిపోవడం, బీపీ పడిపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే దాన్ని ‘సివియర్‌ నిమోనియా’ అంటారు.కొందరు బాధితుల్లో ఛాతీలో తీక్షణమైన / తీవ్రమైన నొప్పి (షార్ప్‌ పెయిన్‌) కూడా రావచ్చు.సమయానికి చికిత్స తీసుకోకపోతే ప్రమాదమే...నిమోనియాకు సమయానికి తగిన చికిత్స తీసుకోకపోతే జబ్బు మరిన్ని కాంప్లికేషన్లకు దారితీయవచ్చు. అంటే... సెప్టిసీమియా (రక్తానికంతా ఇన్ఫెక్షన్‌ సోకడం, దీన్నే మామూలు భాషలో రక్తం విషపూరితంగా మారడం), రక్తపోటు పడిపోవడం, పక్షవాతం, మూత్రపిండాలు దెబ్బతినడం, మెదడుపై దుష్ప్రభావం పడటం కాంప్లికేషన్లు రావచ్చు. కొందరిలో మరణం కూడా సంభవించవచ్చు.నిమోనియా ఎవరెవరిలో... నిమోనియా ఏ వయసు వారిలోనైనా రావచ్చు. చాలా చిన్న పిల్లలు మొదలుకొని, అరవై ఏళ్లు దాటిన వృద్ధుల వరకు అందరిలోనూ కనిపించవచ్చు. సాధారణంగా ఈ వయసు వారిలో వ్యాధి నిరోధకశక్తి / వ్యాధి నిరోధక వ్యవస్థ పనితీరు తక్కువ కాబట్టి నిమోనియా చిన్నపిల్లల్లోనూ, వయస్సు పైబడ్డవారిలోనూ చాలా ఎక్కువగా కనిపిస్తుంటుంది.ఆహారంలో తగినన్ని పోషకాలు తీసుకోని వాళ్లలో రోగనిరోధక శక్తి తగ్గడంతో.సీఓపీడీ (క్రానిక్‌ అబ్‌స్ట్రక్టివ్‌ పల్మునరీ డిసీజ్‌ – బ్రాంకైటిస్, ఎంఫసీమా) వంటి వ్యాధులు ఉన్నవాళ్లలోగుండె సమస్యలు ఉన్నవారిలోస్పీ›్లనెక్టమీ అనే ప్రక్రియ ద్వారా స్పీ›్లన్‌ తొలగించిన వాళ్లలోపొగతాగేవారిలో... వీళ్లందరిలోనూ నిమోనియా వచ్చే అవకాశాలెక్కువ.మరికొన్ని జబ్బులతో కలసి...మరికొన్ని ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడేవారిలో నిమోనియా సోకడం మామూలే. ఉదాహరణకు... సాధారణంగా డయాబెటిస్‌ ఉన్న వారు, క్యాన్సర్‌ కారణంగా కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్నావారు, ఎయిడ్స్‌ బాధితులు, ఆస్తమా ఉన్నవారు, ఆల్కహాల్‌ ఎక్కువగా తాగేవారిలో నిమోనియా రావడం చాలా సాధారణం. ఇక గర్భవతుల్లో నిమోనియాను గుర్తించి, సరిగా వైద్య చికిత్స ఇవ్వకపోవడం వల్ల అదెన్నో కాంప్లికేషన్లకు దారితీసే ముప్పు ఉంటుంది.వ్యాధి నిర్ధారణబాధితుల్లో కనిపించే లక్షణాలను బట్టి క్లినికల్‌గా.సీబీపీ, సీఎక్స్‌ఆర్‌ వంటి చాలా సాధారణ పరీక్షలతో దీన్ని నిర్ధారణ చేయవచ్చు.ఒక్కోసారి అవసరాన్ని బట్టి ఛాతీ సీటీ స్కాన్, కళ్లె పరీక్ష వంటి ఇతర పరీక్షలు కూడా చేయాల్సి రావచ్చు.వీరిలో మరింత జాగ్రత్త అవసరం...బాధితుల్లో రెండు మూడు రోజుల నుంచి జ్వరం, దగ్గు, ఊపిరి అందకపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తుంటే నిమోనియా ఉందేమోనని పరీక్షించాలి. డయాబెటిస్, పక్షవాతం, ఆస్తమా, గర్భిణుల్లో వ్యాధి సోకే అవకాశాలు ఎక్కువ కాబట్టి వారిని చాలా జాగ్రత్తగా పరీక్షించాలి. ఇక ఆసుపత్రుల్లో నిమోనియా సోకే అవకాశాలు ఎక్కువ.నివారణ...పొగతాగే అలవాటు ఉంటే జ్వరం, దగ్గు, ఊపిరి అందకపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తుంటే తక్షణం ఆ అలవాటును ఆపేయాలి.బయటి వాతావారణంలో పొగ ఉంటే దానికి ఎక్స్‌పోజ్‌ కాకుండా జాగ్రత్త పడాలి.ఆస్తమా రోగులు, బ్రాంకైటిస్‌ ఉన్నవారు తప్పనసరిగా అది నియంత్రణలోకి వచ్చేలా చికిత్స తీసుకోవాలి.క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం వల్ల రోగనిరోధక శక్తి పెంపొందుతుంది. ఫలితంగా నిమోనియా వంటి ఇన్ఫెక్షన్లు తేలిగ్గా సంక్రమించవు.అన్ని పోషకాలూ ఉండే సమతులాహారం తీసుకోవడం వల్ల రోగనిరోధకశక్తి పెరిగి, నిమోనియాతో పాటు అనేక ఇన్ఫెక్షన్ల నుంచి రక్షణ కలుగుతుంది.చికిత్సనిమోనియాకు తగిన యాంటీబయాటిక్స్‌తో చికిత్స చేయాల్సి ఉంటుంది. బాధితులను చాలా నిశితంగా పరిశీలించి యాంటీబయాటిక్స్‌ మోతాదును డాక్టర్లు చాలా జాగ్రత్తగా నిర్ణయిస్తారు. అందుకే నిమోనియాకు చికిత్స తప్పనిసరిగా డాక్టర్ల పర్యవేక్షణలోనే జరగాలి. సొంతవైద్యం ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ పనికిరాదు.ఎవరికైనా మూడు రోజులకు పైబడి జ్వరం, ఛాతీనొప్పి, ఊపిరి సరిగా తీసుకోకపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లి పరీక్షలు చేయించుకోవడం తప్పనిసరి.చిన్నాపిల్లల్లో నిమోనియా!చిన్నపిల్లలందరిలోనూ కనిపించినప్పటికీ... మరీ ముఖ్యంగా ఐదేళ్ల కంటే ఇంకా చిన్నారుల్లో ఇది చాలా ఎక్కువ. పెద్దల్లో వ్యాధి నిరోధక వ్యవస్థ బాగా పనిచేస్తుంటుంది కాబట్టి కాస్త తట్టుకుంటారు. కానీ చిన్నారుల్లో ఇమ్యూనిటీ అంతే బలంగా ఉండకపోవడం వల్ల ఒక్కోసారి ఇది ్రపాణాంతకమూ అయ్యే అవకాశముంది. అయితే ఇప్పుడున్న వైద్యపరిజ్ఞానంతో దీన్ని చాలావరకు సమర్థంగా తగ్గించవచ్చు.స్ట్రెప్టోకాకస్‌ నిమోనే, గ్రూప్‌–బి స్ట్రెప్టోకాకస్, స్టెఫలోకాకస్‌ ఆరియస్‌ వంటి బ్యాక్టీరియాతో పాటు ఐదేళ్ల కంటే మరీ చిన్న పిల్లల్లో ఇది రెస్పిరేటరీ సిన్సీషియల్‌ వైరస్, పారా ఇన్‌ఫ్లుయెంజా వైరస్, అడినోవైరస్‌ వంటి వైరస్‌లతోనూ వచ్చే అవకాశం ఉంది. పెద్దల్లోలాగే కొన్ని సందర్భాల్లో ఫంగైలతోనూ నిమోనియా రావచ్చు.లక్షణాలునిమోనియా వల్ల పిల్లలందరిలోనూ ఒకేలాంటి లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. ఏ కారణంగా నిమోనియా వచ్చిందనే అంశాన్ని బట్టి లక్షణాలు మారుతుంటాయి. అయితే సాధారణంగా కనిపించే లక్షణాలివి...దగ్గు వస్తుంటుంది. ఇది తెమడ/ఫ్లెమ్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుండటం వల్ల తడిదగ్గు.తీవ్రమైన జ్వరం.ఆకలి తగ్గడం.తీవ్రమైన అలసట, నీరసం, నిస్సత్తువ.కొందరు పిల్లల్లో వాంతులు, విరేచనాలూ కావచ్చు.వైరస్‌ లేదా బ్యాక్టీరియా కారణంగా నిమోనియా వచ్చినా మొదట్లో లక్షణాలన్నీ దాదాపు ఒకేలా ఉంటాయి. అయితే వైరల్‌ నిమోనియాలో ఊపిరి తీసుకోవడం కష్టం కావడం, ఆయాసం, ఊపిరి తీసుకుంటున్నప్పుడు శబ్దం రావడం (వీజింగ్‌) వంటివీ కనిపించవచ్చు. బ్యాక్టీరియా కారణంగా వచ్చే నిమోనియా కంటే వైరల్‌ నిమోనియా కాస్త ప్రమాదకరం. పిల్లల్లో వణుకు, ఆయాసం, తలనొప్పి, అయోమయం వంటివి కనిపిస్తే అది ఒకింత ప్రమాదకరమని గుర్తించి వెంటనే డాక్టర్‌ను సంప్రదించాలి.నిర్ధారణఛాతీ ఎక్స్‌రే.కొన్ని రక్తపరీక్షలు (రక్తంలో ఆక్సిజన్‌ మోతాదును తెలుసుకునే ఆర్టీరియల్‌ బ్లడ్‌గ్యాస్‌ వంటివి)కళ్లె పరీక్ష (స్ఫుటమ్‌ కల్చర్‌) : ఈ పరీక్ష వల్లనే నిమోనియాకు అసలు కారణం తెలుస్తుంది.సీటీ స్కాన్‌ (ఛాతీది)అవసరాన్ని బట్టి అరుదుగా బ్రాంకోస్కోపీ, ఊపిరితిత్తుల్లో నీరు చేరితే దాని పరీక్ష వంటివి చేస్తారు.చికిత్స బ్యాక్టీరియా వల్ల వచ్చే నిమోనియా మంచి యాంటీబయాటిక్స్‌తో తేలిగ్గా తగ్గిపోతుంది. అయితే వైరల్‌ ఇన్ఫెక్షన్‌తో నిమోనియా వస్తే దానికి నిర్దిష్టంగా మందులు లేకపోయినా కొన్నిసార్లు యాంటీవైరల్‌ మందులు ఇస్తారు. ఇలాంటి పిల్లలకు తగినన్ని నీళ్లు తాగించడం, గది బాగా సౌకర్యంగా ఉండటంతో పాటు అందులో తగినంత తేమ ఉండేలా చూడటం, జ్వరం, దగ్గు వంటివి తగ్గడానికి లక్షణాలను బట్టి (సింప్టమాటిక్‌) చికిత్స ఇవ్వడం వంటివి చేస్తారు.సెకండరీ నిమోనియాపిల్లల్లో ఇంకేదైనా వ్యాధి (ముఖ్యంగా వైరల్‌ జ్వరాలు) వచ్చాక, అది నిమోనియాకు దారితీస్తే దాన్ని సెకండరీ నిమోనియాగా పరిగణిస్తారు. దీనికి కాస్తంత ప్రమాదకరమైన కండిషన్‌. అందుకే హాస్పిటల్‌లో ఉంచి చికిత్స అందించాలి. ఇందులో తీవ్రతను బట్టి రక్తనాళం ద్వారా లేదా నోటి ద్వారా యాంటీబయాటిక్స్‌ ఇవ్వడం, వాళ్లలో నీరు, లవణాల మోతాదుల నిర్వహణ కోసం సెలైన్‌ వంటి ఫ్లుయిడ్స్‌ ఎక్కించడం, ఆక్సిజన్‌ ఇవ్వడం, పిల్లలు తమంతట తాము కళ్లె / గల్ల / ఫ్లెమ్‌ తీయలేరు కాబట్టి వారు దాన్ని ఊసేలా వివరించి చెప్పడం, బాగా ఊపిరితీసుకోగలుగుతున్నారా అని చూడాలి. అందుకే చిన్నారుల్లో సెకండరీ నిమోనియా కనిపిప్తే వారిని తప్పనిసరిగా హాస్పిటల్‌లో ఉంచే చికిత్స అందించడం మంచిది. నివారణపిల్లలకు చిన్నతనంలో ఇచ్చే బీసీజీ, పెర్టుసస్‌లతో పాటు నిమోకోకల్‌ వ్యాక్సిన్‌ ఇవ్వడం ద్వారా దీన్ని నివారించవచ్చు. ఇప్పుడు 13 రకాల నిమోనియాలకు తగిన వ్యాక్సిన్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. పిల్లలకు రెండు నెలల వయసప్పుడు నిమోనియా వ్యాక్సిన్స్‌ మొదటి డోసు, రెండేళ్ల పైబడ్డ పిల్లలకు సైతం వ్యాక్సిన్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి.అందరు పిల్లలకు ప్రతి ఏడాదీ ఫ్లూ వ్యాక్సిన్‌ వేయించాలి. వర్షాకాలానికి ముందు (ప్రీ–మాన్‌సూన్‌ పీరియడ్‌లో) ప్రతి ఏడాదీ ఫ్లూ వ్యాక్సిన్‌ తీసుకోవాలి. ఇలా తీసుకుంటే వైరల్‌ ఫ్లూని నియంత్రించవచ్చు.వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత పాటించడాన్ని పిల్లలకు నేర్పడం, బాగా దగ్గుతున్న పెద్దలు, వ్యాధిగ్రస్తుల దగ్గరికి వెళ్లకుండా చూస్తూ... పిల్లలను అలాంటివారి నుంచి దూరంగా ఉంచడం, చాలాకాలం పాటు ధాన్యం నిల్వ ఉంచే గరిసెలు, అలాగే కోళ్ల వంటి పెంపుడు పక్షులకు పిల్లలను దూరంగా వంటి కొద్దిపాటి జాగ్రత్తలతో నిమోనియాను చాలావరకు నివారించవచ్చు.చివరిగా... నిమోనియాను యాంటీబయాటిక్స్‌తో చాలావరకు నయం చేయడం సాధ్యమే అయినప్పటికీ... పెద్దల్లోనైనా, పిల్లల్లో జ్వరం, ఆగకుండా దగ్గు వస్తూ, ఆయాసం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తున్నప్పుడు అంత తేలిగ్గా తీసుకోకుండా ఒకసారి డాక్టర్‌ను సంప్రదించి చికిత్స తీసుకోవడమే మంచిదని గుర్తుంచుకోవాలి.- డా. రమణ ప్రసాద్‌, సీనియర్‌ పల్మునాలజిస్ట్‌ అండ్‌ స్లీప్‌ స్పెషలిస్ట్‌నిర్వహణ : యాసీన్‌

వయసు పైబడు తున్న కొద్దీ వచ్చే జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలకు, శరీరంలో ఉండే కొన్ని ముఖ్యమైన విటమిన్ల స్థాయిలకు మధ్య అత్యంత బలమైన లంకె ఉందా? అవుననే చెబుతోంది ఐసీఎంఆర్‌–జాతీయ పోషకాహార సంస్థ (ఎన్‌ఐఎన్‌) తాజా అధ్యయనం. వృద్ధుల్లో రక్తంలోని విటమిన్‌ స్థాయిలు తగ్గడం వల్ల మెదడు పని తీరు మందగించి మతిమరుపు లేదా జ్ఞాపకశక్తి తగ్గే తొలి దశ వచ్చే ప్రమాదం ఉందని తేలింది.అంత ర్జాతీయ మెడికల్‌ జర్నల్‌ ’న్యూట్రియెంట్స్‌’లో ప్రచురితమైన ఈ ప్రత్యేక అధ్యయనంలో భాగంగా హైదరాబాద్‌కు చెందిన 55–85సంవత్సరాల మధ్య వయసు గల 184 మంది వృద్ధులపై క్షేత్ర స్థాయిలో పరిశోధనలు జరిపారు. ఇందులో తేలిన షాకింగ్‌ నిజం ఏమిటంటే.. వీరిలో 36.4% మంది అప్పటికే జ్ఞాపకశక్తి తగ్గే ఈ తొలి దశ బారిన పడినట్లు శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.విటమిన్ల లోపమే శాపమా?జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలతో బాధపడుతున్న వృద్ధుల రక్త నమూనాలను పరీక్షించినప్పుడు వారిలో డీ, బీ1, బీ2, బీ6, బీ9, బీ12 విటమిన్‌ స్థాయిలు చాలా తక్కువగా ఉన్నట్లు తేలింది. ముఖ్యంగా డీ, బీ2, బీ9 విటమిన్లలో లోపాలు వీరిలో అత్యధికంగా కనిపించాయి. శరీరంలో విటమిన్‌–డీ, బీ6 స్థాయిలు సమృద్ధిగా ఉన్నవారిలో ఆలోచనా శక్తి, మానసిక పనితీరు, మెదడు చురుకుదనం చాలా మెరుగ్గా ఉన్నట్లు పరిశోధకులు కనుగొన్నారు. అలాగే, జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలు ఉన్న వృద్ధుల్లో కేవలం విటమిన్ల లోపమే కాకుండా, రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు, బీపీ కూడా చాలా ఎక్కువగా ఉన్నట్లు గమనించారు. అందువల్ల మధుమేహం, రక్తపోటు ఉన్నవారు మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలని ఈ అధ్యయనం సూచిస్తోంది.ముందస్తు జాగ్రత్తలువృద్ధాప్యంలో కేవలం వ్యాధుల నియంత్రణపైనే కాకుండా పోషకాహార భద్రతపై కూడా సమానంగా దృష్టి పెట్టాలని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టం చేస్తున్నారు. శరీరంలో తగినంత మొత్తంలో సూక్ష్మపోషకాలు ఉండేలా చూసుకోవడం, వయసు పైబడుతున్న వారిలో ప్రారంభ దశలోనే పోషకాహార లోపాలను గుర్తించి తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ద్వారా మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చని ఎన్‌ఐఎన్‌ బయోకెమిస్ట్రీ విభాగం అధిపతి, పరిశోధనకు నేతృత్వం వహించిన శాస్త్రవేత్త డాక్టర్‌ జి.భానుప్రకాశ్‌ రెడ్డి తెలిపారు. మెదడు చురుకుదనాన్ని నిలుపుకుంటూ ఆరోగ్యకర వృద్ధాప్యాన్ని ఆస్వాదించడానికి ముందస్తు పోషకాహార పరీక్షలు, సకాలంలో తీసుకునే సమతుల్య ఆహారం ఎంతగానో దోహదపడతాయని చెప్పారు.

బరువు తగ్గడానికి ఆహారం, వ్యాయామం పట్ల క్రమశిక్షణతో కూడిన విధానం అవసరం. కేలరీల లెక్కింపు వ్యాయామం వంటివి బరువు తగ్గేందుకు ఉపకరించేవే. అయితే ఈ కంటెంట్‌ క్రియేటర్‌ బరువు తగ్గడానికి ఒక వెరైట్‌ డైట్‌ విధానం అనుసరించి ఏకంగా 38 కేజీల బరవు తగ్గాడు. అందుకు సంబంధించిన విషయాన్ని ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో షేర్‌ చేసుకున్నాడు. తాను భవిష్యత్తులో పుట్టబోయే బిడ్డ కోసం ఆరోగ్యకరమైన తండ్రిగా ఉండాలనే ఉద్దేశ్యంతో బరువు తగ్గానని వెల్లడించారు. మరి ఆయన అనుసరించిన డైట్‌ విధానం గురించి సవివరంగా తెలుసుకుందామా..!.కంటెంట్ క్రియేటర్ జెఫిన్ స్వతహాగా పెద్ద ఫుడ్డీనని అన్నారు. అనారోగ్యకరమైన స్నాక్స్‌ పట్ల ఉన్న ఇష్టం గురించి కూడా మాట్లాడారు. అలాగు తాను ఏళ్ల తరబడి అధిక బరువుతో పోరాడినట్లు తెలిపారు. తాను 2018లో 35 కిలోలు తగ్గానని, కానీ ప్రతి గ్రాము తిరిగి పెరిగిపోవడాన్ని చూశానని అన్నారు. అయితే 2022లో పెళ్లి కోసం మళ్లా బరువు తగ్గానని చెప్పారు. కానీ హైదరాబాద్‌కు మారిన తర్వాత ఒత్తిడి పెరిగి మళ్లీ యథావిధిగా బరువు పెరిగిపోయానని పోస్ట్‌లో రాసుకుకొచ్చారు. తన అధిక బరువు తనకు బాధకరమైన అంశంగా మారిందని అన్నారు. ఇతరులకు ఇచ్చే స్నేహపూర్వక సలహాలు కూడా ఒత్తిడిని పెంచాయని చెప్పారు. గతేడాది ఏకంగా 147 కిలోల అధిక బరువుకి చేరిపోయానని అన్నారు. పైగా టైప్‌ 2 డయాబెటిస్‌ ఉన్నట్లు నిర్థారణ అయ్యిందని చెప్పుకొచ్చారు. ఎప్పటికైనా.. తన జీవనశైలి కారణంగా తక్షణ స్ట్రోక్‌ ప్రమాదం వచ్చే అవకాశం ఉందని అన్నారు. పైగా తన భార్య రిన్సీ తను కలిసి ఒక బిడ్డను కనాలనే ఆలోచనలో ఉన్నామని చెప్పారు. ఆ నేపథ్యంలోనే తాము ఆరోగ్యంగా ఉండాలని నిర్ణయించుకుని..ఇలా వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీకి ఉపక్రమించామని అన్నారు. అయితే తమ ఫిట్‌నెస్‌ ప్రయాణం ఎలా ప్రారంభమైందో ఇలా పంచుకుంది ఆ జంట. తాము ఇంటర్మిటెంట్‌ ఫాస్టింగ్‌(అడపాదడపా ఉపవాసం)ని ఉపయోగించనట్లు తెలిపారు. ఆ నేపథ్యంలో సోమవారం నుంచి శుక్రవారం వరకు చిరుతిళ్లకు దూరంగా ఉండాలనే నియమం పెట్టుకున్నామని అన్నారు. అలాగే డైట్‌లో తన భార్య రోజుకు రెండు పూటల భోజనానికి మారగా, తాను ఒక్క పూట భోజనానికి కట్టుబడి ఉన్నట్లు తెలిపారు. అలా ఇప్పుడు తాను 109కిలోలకు చేరానని, ఇప్పటికీ ఆ ఆహార నియమాన్ని, వ్యాయామాలను అనుసరిస్తున్నట్లు చెప్పారు. ఇప్పుడిక మరింతగా ఆరోగ్యకరమైన బరువు చేరుకోవడమే లక్ష్యంగా తామిద్దరం కలిసి పనిచేస్తున్నామని అన్నారు. ఒమాడ్‌ డైట్‌..ఒమాడ్‌ అంటే ఒకరకమైన ఇంటర్మిటెంట్‌ పాస్టింగ్‌. ఇది ఒక వ్యక్తి తీసుకునే కేలరీలను ఒకే భోజనానికి లేదా ఒక గంట వంటి తక్కువ సమయానికి పరిమితం చేస్తారు. అంటే రోజంతా ఒక భోజనం చేసి, ఇతర ఆహార పదార్థాలను తీసుకోకపోవడం లేదా ఒకే భోజనం చేసి, ఉపవాస సమయంలో పరిమిత పరిమాణాంలో ఆహారం తీసుకోవడం వంటివి ఉంటాయి. ఈ ఆహార పద్ధతి కేలరీల లోటుకి దారితీస్తుంది. అంటే శరీరం ఖర్చు చేసే కేలరీల కంటే తక్కువ కేలరీలను తీసుకుంటుంది. దీనివల్ల సునాయాసంగా బరువు తగ్గొచ్చు అని చెప్పారు. ఈ విధానం వల్ల ఇతర ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయని చెబుతున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. అవేంటంటే.. రక్తంలో చక్కెర, వాపు స్థాయిలు తగ్గడం తోపాటు గుండె జబ్బుల ప్రమాద కారకాలు తగ్గుతాయని అన్నారు. కానీ ఈ ఆహార పద్ధతి పిల్లలు కౌమారదశలో ఉన్నవారికి, వృద్ధులకు, ఆహార సంబంధిత రుగ్మతలు ఉన్నవారికి, గర్భిణీ లేదా పాలిచ్చే మహిళలకు తగినది కాదని హెచ్చరిస్తున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. View this post on Instagram A post shared by Humans of Bombay (@officialhumansofbombay) గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే ఇచ్చాం. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. (చదవండి: అంట్లు తోమే స్థాయి నుంచి..రూ. 160 కోట్ల కంపెనీ నిర్మించే రేంజ్‌కు..!)

ఎరుపు, నీలం, ఊదా రంగు ఆహారాలలో లభించే సహజ జీవక్రియాశీల సమ్మేళనాలైన ఆంథోసయనిన్‌లను అధికంగా తీసుకోవడం వల్ల ఆరోగ్యంగా ఉన్న పెద్దలలో గుండె, జీవక్రియల ఆరోగ్యానికి మద్దతు ఇస్తుందని పరిశోధకులు చేసిన తాజా అధ్యయనంలో వెల్లడైంది. అందుకు సంబంధించిన కొత్త అధ్యయనం 'ది అమెరికన్ జర్నల్ ఆఫ్ క్లినికల్ న్యూట్రిషన్'లో ప్రచురితమైంది.ఆంథోసయనిన్‌లు అనేవి మొక్కలలో సహజంగా లభించే సమ్మేళనాలు. ఇవి అనేక పండ్లు, కూరగాయలకు ఎరుపు, ఊదా, నీలం రంగులను అందిస్తాయి. బెర్రీలలో ఇది అత్యధికంగా ఉంటుంది. అమెరికా బ్లూబెర్రీలు గుండె ఆరోగ్యానికి తోడ్పడే ఆంథోసయనిన్‌లను అందిస్తాయి.కలిగే లాభాలు..సాధారణంగా తక్కువ ఆంథోసయనిన్ తీసుకునేవారితో పోలిస్తే, దానిని ఎక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల ఈ క్రింది ప్రయోజనాలు కనిపించాయి:గుండె జబ్బుల ప్రమాదం 26% తగ్గింది.సాధారణంగా గుండెపోటు అని పిలిచే మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్ ప్రమాదం 18% తక్కువగా వుంది.టైప్ 2 మధుమేహం ప్రమాదం 11% తక్కువగా కనిపించింది.గుండె సంబంధిత మరణాల ప్రమాదం 9% తక్కువఅధిక రక్తపోటు ప్రమాదం 8% తక్కువరోజుకు 50 మిల్లీగ్రాముల నుంచి ఆహారంలో ఆంథోసయనిన్ తీసుకోవడం ప్రారంభించినప్పుడు, రక్తనాళాల పనితీరు, ఇన్సులిన్ సాంద్రతలలో మెరుగుదలలు కనిపించాయని యాదృచ్ఛిక నియంత్రిత పరీక్షలు నివేదించాయి. ఆంథోసయనిన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాల ద్వారా ఈ స్థాయిని సాధించవచ్చని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు.రోజువారీ భోజనంలో సహజంగా రంగురంగుల పండ్లు , కూరగాయలను విస్తృత శ్రేణిలో చేర్చడం మొత్తం ఆహార నాణ్యతకు మద్దతు ఇస్తుంది. అమెరికా బ్లూబెర్రీలను తాజాగా, గడ్డకట్టించి లేదా ఎండబెట్టి ఆస్వాదించవచ్చు. వాటిని పెరుగు, ఓట్స్, స్మూతీలు, అల్పాహార వంటకాలు, సలాడ్‌లు, డెజర్ట్‌లు వంటి వంటకాల్లో సులభంగా చేర్చుకోవచ్చు.అంతేగాదు సులభమైన, ఆచరణీయమైన ఆహారపు మార్పులు గుండె జబ్బులు, అధిక రక్తపోటు మరియు టైప్ 2 మధుమేహం వంటి వాటి దీర్ఘకాలిక ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి దోహదపడతాయని ఈ కొత్త పరిశోధన ఫలితాలు సూచిస్తున్నాయి.

నాకు బిడ్డ పుట్టి, పది రోజులు అవుతుంది. బిడ్డ పుట్టిన వెంటనే తల్లిపాలు ఇవ్వాలని, మొదట వచ్చే పసుపురంగు పాలను కొందరు పారేయమంటున్నారు. ఆరు నెలల వరకు తల్లిపాలు మాత్రమే ఇవ్వాలా? తల్లిపాలు బిడ్డ ఆకలి తీర్చడంతో పాటు మెదడు ఎదుగుదలకు కూడా నిజంగా అంత ఉపయోగపడతాయా?– సరస్వతి, నెల్లూరు. తల్లిపాలు కేవలం బిడ్డ ఆకలి తీర్చే ఆహారం మాత్రమే కాదు. బిడ్డ జీవితంలో ఆరోగ్యానికి వేసే తొలి అడుగు. ముఖ్యంగా మెదడు వికాసానికి అవసరమైన ఎన్నో పోషకాలను అందించే సహజ సంపద. అందుకే తల్లిపాలను వీలైనంత త్వరగా ప్రారంభించడం ఎంతో ముఖ్యం. ఈ రోజుల్లో పిల్లల మెదడు వికాసం, జ్ఞాపకశక్తి, నేర్చుకునే సామర్థ్యం, సృజనాత్మకత గురించి ఎన్నో చర్చలు జరుగుతున్నాయి. నిజానికి వీటికి పునాది పడేది బిడ్డ జీవితంలోని తొలి వెయ్యి రోజుల్లోనే. అందుకే ఆ సమయంలో సరైన పోషణ ఎంతో కీలకం. అందులో తల్లిపాలదే మొదటి స్థానం. అందుకే, తల్లిపాల గురించి, ప్రతి తల్లి గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఐదు విషయాలు ఇవే.. పుట్టిన వెంటనే... మెదడు నిర్మాణం మొదలు!శిశువు పుట్టినప్పుడు మెదడు పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందదు. తొలి రెండు సంవత్సరాల్లోనే మెదడు దాదాపు 80 శాతం వరకు ఎదుగుతుంది. ప్రతి సెకనుకు లక్షలాది నాడీ సంబంధాలు ఏర్పడతాయి. ఈ అద్భుతమైన ప్రక్రియకు అవసరమైన పోషకాలు, జీవకణాలు, హార్మోన్లు, ఎదుగుదల కారకాలు... అన్నీ తల్లిపాలలో సహజంగానే లభిస్తాయి.సహజమైన మెదడు బూస్టర్‌!తల్లిపాలలో ఉండే డీహెచ్‌ఏ, ఏఆర్‌ఏ, కోలిన్‌, టారిన్‌, లాక్టోజ్, వివిధ ఎదుగుదల కారకాలు శిశువు మెదడు కణాల నిర్మాణానికి, నాడీ సంబంధాల ఏర్పాటుకు, జ్ఞాపకశక్తి పెరుగుదలకు దోహదపడతాయి. అనేక అంతర్జాతీయ అధ్యయనాలు కూడా ఇదే విషయాన్ని సూచిస్తున్నాయి. తల్లిపాలు తాగిన పిల్లల్లో సగటు మేధస్సు మెరుగ్గా ఉండే అవకాశం ఉంది. భాషా నైపుణ్యాలు, సమస్య పరిష్కార సామర్థ్యం కూడా మెరుగవుతుంది. పాఠశాలలో విద్యా ప్రదర్శనపైనా ప్రభావం ఉండొచ్చు. కొన్ని నాడీ వికాస సంబంధిత సమస్యల ప్రమాదం కూడా తగ్గే అవకాశం ఉందని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.ప్రేమతో పాలు... మెదడుకు శక్తి!తల్లిపాలు ఇస్తున్నప్పుడు తల్లి బిడ్డను హత్తుకోవడం, కళ్లల్లోకి చూస్తూ మాట్లాడటం, చిరునవ్వులు పంచుకోవడం... ఇవన్నీ తల్లి– శిశువు బంధాన్ని మరింత బలపరుస్తాయి. ఈ సమయంలో విడుదలయ్యే ఆక్సిటోసిన్‌ వంటి హార్మోన్లు తల్లి– బిడ్డ అనుబంధాన్ని బలపరచడమే కాకుండా, శిశువు భావోద్వేగ, సామాజిక అభివృద్ధికి కూడా పునాది వేస్తాయి. అందుకే తల్లిపాలు కేవలం పోషకాహారం కాదు... ప్రేమ, భద్రత, మెదడు వికాసం అనే మూడు వరాల కలయిక.తొలి బంగారు చుక్కలు!పుట్టిన తర్వాత వచ్చే పసుపు రంగు గాఢమైన పాలను చాలామంది పారేస్తారు. కానీ అది పెద్ద తప్పు. ఈ కోలస్ట్రం శిశువుకు తొలి టీకా లాంటిది. ఇందులో రోగనిరోధక శక్తిని పెంచే యాంటీబాడీలు, శిశువు ఎదుగుదలకు అవసరమైన అనేక జీవపదార్థాలు ఉంటాయి. అందుకే మొదట వచ్చే ఆ కొద్దిపాటి పాలను కూడా వృథా చేయకండి.ఆరు నెలలు... తల్లిపాలు మాత్రమే!ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సూచన ప్రకారం పుట్టిన ఒక గంటలోపు తల్లిపాలు ప్రారంభించడం మంచిది. మొదటి ఆరు నెలలు పూర్తిగా తల్లిపాలు మాత్రమే ఇవ్వాలి. ఆ తరువాత సరైన అనుబంధ ఆహారంతో పాటు కనీసం రెండేళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం తల్లిపాలను కొనసాగించడం మంచిది. తల్లికి అండగా... సమాజం కూడా!పని చేసే తల్లులకు పాలివ్వడానికి అనుకూలమైన వాతావరణం కల్పించడం కుటుంబం, కార్యాలయాలు, సమాజం అందరి బాధ్యత. తల్లిపాలను ప్రోత్సహించడం అంటే కేవలం ఒక బిడ్డ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటం కాదు... భవిష్యత్‌ తరాల ఆరోగ్యానికి, ఎదుగుదలకు బలమైన పునాది వేయడం. పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం తల్లిదండ్రులు మంచి పాఠశాల, మంచి కోచింగ్, మంచి గాడ్జెట్లు ఇవ్వాలని ఎంతో ఆలోచిస్తారు. అవన్నీ వాటి స్థానంలో ముఖ్యమే. కానీ బిడ్డ జీవితంలో తొలి పెట్టుబడి మాత్రం పుట్టిన రోజునే మొదలవుతుంది. అది తల్లిపాలు. ప్రతి చుక్క తల్లిపాలు... ప్రతి బిడ్డ మెదడులో ఒక కొత్త భవిష్యత్తుకు పునాది!డా. కె.పవన్‌ కుమార్‌, సీనియర్‌ పీడియాట్రిషియన్, పీడియాట్రిక్‌ అలర్జిస్ట్, ప్రొఫెసర్‌ ఆఫ్‌ పీడియాట్రిక్స్‌

మనం ఏదైనా ఎగ్జామ్‌కి వెళ్లేముందు గానీ, లేదా ఇంటర్వ్యూకి అటెండ్‌ అయేపుడు గానీ మనసులోనే కాకుండా పొట్టలోనూ గాబరాగా అనిపిస్తుంటుంది. అయితే ఇది వట్టి ముచ్చట కాదని.. మన జీర్ణవ్యవస్థ, మెదడు నిరంతరం ఒకదానితో ఒకటి మాట్లాడుకుంటాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. మన పొట్టలో ఉండే బాక్టీరియా ఇచ్చే సంకేతాలే మన భావోద్వేగాలను, ఒత్తిడిని, మూడ్‌ను ప్రభావితం చేస్తాయని తాజా అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.హార్వర్డ్‌ మెడికల్‌ స్కూల్‌ పరిశోధకుల ప్రకారం, మన జీర్ణ వ్యవస్థకు, మెదడుకు మధ్య నిరంతరం సమాచార మార్పిడి జరుగుతుంది. దీనినే ‘గట్‌–బ్రెయిన్‌ ఆక్సిస్‌’ అని పిలుస్తారు. బ్రెయిన్‌ను, జీర్ణ వ్యవస్థను కలిపే వేగస్‌ అనే ఒక ముఖ్యమైన నరాల వ్యవస్థ ద్వారా సంకేతాలు మార్పిడి చెందుతుంటాయి. అలాగే మన మనసును సంతోషంగా ఉంచే ‘సెరోటోనిన్‌’ అనే రసాయనం మెదడులో కాకుండా ఎక్కువగా జీర్ణ వ్యవస్థలోనే తయారుకావడం విశేషం.మనసు ఎందుకు మారుతుంది?మన జీర్ణవ్యవస్థలో ట్రిలియన్ల కొద్దీ సూక్ష్మజీవులు ఉంటాయి. ఆహారం, ఒత్తిడి, ఆల్కహాల్, లేదా ఇతర వ్యాధుల వల్ల పొట్టలో వాపు లేదా సూక్ష్మజీవుల సమతుల్యత దెబ్బతిన్నప్పుడు, జీర్ణవ్యవస్థ నుంచి మెదడుకు వెళ్లే సంకేతాలలో మార్పులు వస్తాయి.ఇది ఆందోళన, ఒత్తిడి, నీరసానికి కారణమవుతుంది. అందుకే మానసిక ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు కడుపులో అసౌకర్యంగా అనిపిస్తుంది. మన శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యం ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉన్నాయని ఈ పరిశోధనలు నిరూపిస్తున్నాయి. సరైన ఆహారం తీసుకుంటూ పొట్ట ఆరోగ్యాన్ని కా΄ాడుకుంటే మానసిక ప్రశాంతతను కూడా కా΄ాడుకోవచ్చునని శాస్త్రవేత్తలు సూచిస్తున్నారు.

ఇరవైల్లో వచ్చే ఒత్తిడికి, ముప్పైల్లో అనుభవించే ‘బర్నౌట్‌’కు చాలా తేడా ఉంటుంది. 20 ఏళ్ల వయసులో వచ్చే అలసట, నిస్సత్తువ కాస్త నిద్రపోతేనో లేదా ఒక వీకెండ్‌ ట్రిప్‌ వెళ్తేనో తగ్గిపోతుంది. 30 ఏళ్ల వయసు వచ్చేసరికి ఇదే లక్షణం తీవ్రమైన, దీర్ఘకాలిక మానసిక సమస్యగా మారుతోంది. అసలు ఈ బర్నౌట్‌కు కారణాలేంటి?బాధ్యతల ఒత్తిడి30 ఏళ్ల వయసులో జీవితంలో ఒకేసారి అనేక బాధ్యతలు వచ్చిపడతాయి. కెరీర్‌ కోసం పాకులాట, కుటుంబ బాధ్యతలు, సామాజిక సంబంధాలు, ఆరోగ్యం కాపాడుకోవడం వంటి వాటితో మనుషులు నలిగిపోతుంటారు. దీనివల్ల ఒత్తిడికి గురవుతుంటారు. అందువల్ల ప్రతిరోజూ కాసేపు నడక, ధ్యానం లేదా నచ్చిన పని చేస్తూ శరీరానికి, మెదడుకు కాస్త సమయం ఇవ్వాలి.దొరకని విశ్రాంతి..20ల్లో ఏదైనాప్రాజెక్ట్‌ కోసం రాత్రుళ్లు జాగారం చేసినా శరీరం త్వరగా కోలుకుంటుంది. కానీ ముప్పైల్లోకి అడుగుపెట్టాక దశాబ్ద కాలంగా పడుతున్న కష్టం, ఒత్తిడి ఒకేసారి బయటపడతాయి. తగినంత విశ్రాంతి దొరక్కపోవడం వల్ల శరీరం, మనస్సు నిరంతరం నిస్సత్తువలోనే ఉండిపోతాయి.ఆర్థిక ఆందోళనలు‘30 ఏళ్లు వచ్చాయంటే జీవితంలో సెటిల్‌ అయిపోవాలి’ అనే సామాజిక ఆలోచన పెద్ద భారంగా మారుతోంది. సొంత ఇల్లు కొన్నానా? రిటైర్మెంట్‌ సేవింగ్స్‌ ఉన్నాయా? పిల్లల చదువుల సంగతి ఏంటి? అనే ప్రశ్నలు వెంటాడుతుంటాయి. సోషల్‌ మీడియాలో తోటి వారి ప్రగతిని చూసి ‘నేను ఇంకా వెనుకబడే ఉన్నానా?’ అనే అభద్రతా భావం మానసిక ప్రశాంతతను దూరం చేస్తోంది. అందువల్ల సమాజం నిర్ణయించిన మైలురాళ్లతో మిమ్మల్ని మీరు పోల్చుకోవద్దు.జీవక్రియల్లో మార్పులువయసు పెరుగుతున్న కొద్దీ శారీరక శక్తి, కోలుకునే సామర్థ్యం తగ్గుతాయి. ఇరవైల్లో లాగా తక్కువ నిద్రతో సరిపెట్టుకోవడం లేదా ఆహారం సరిగా తీసుకోకపోవడం వంటివి శరీరానికి తీవ్ర నష్టం కలిగిస్తాయి. అందువల్ల ఆరోగ్యానికిప్రాధాన్యతనివ్వాలి.విశ్రాంతి తీసుకున్నా తగ్గని విపరీతమైన అలసట... ఏ పనిపైనా ఆసక్తి లేకపోవడం... నలుగురిలో ఉన్నా ఏదో తెలియని నిరాశ, ఒంటరితనం... ఈ లక్షణాలు ఈ మధ్య మీలో ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయా? మీరు ముప్పైలో ఉన్నారా? అయితే మీరు ‘బర్నౌట్‌’బారిన పడి ఉండవచ్చు.విరామం లేని ‘వర్క్‌ కల్చర్‌’స్మార్ట్‌ఫోన్లు, మెయిల్స్, వర్క్‌–ఫ్రమ్‌–హోమ్‌ సంస్కృతి వల్ల ఆఫీసు పనికి, వ్యక్తిగత జీవితానికి మధ్య సరిహద్దులు చెరిగిపోయాయి. పని వేళలు ముగిసిన తర్వాత కూడా మెయిల్స్‌కు, మెసేజ్‌లకు అందుబాటులో ఉండాల్సి రావడం వల్ల మెదడు ఎప్పుడూ విశ్రాంతి పొందే స్థితిలోకి వెళ్లలేకపోతోంది. అందువల్ల పని వేళలు ముగిశాక వర్క్‌ మెయిల్స్, మెసేజ్‌లకు దూరంగా ఉండటం అలవాటు చేసుకోవాలి.

బరువు తగ్గడం అనేది చాలామందికి ఒక అసాధారణమైన లక్ష్యంగా ఉండిపోతుంటుంది. తీవ్రమైన డైట్‌లు, డిటాక్స్‌ క్లెన్సింగ్‌లు, అధిక తీవ్రత గల వర్కౌట్‌లు వంటి ఎన్నో ట్రెండ్‌లతో చాలామంది బరువు తగ్గొచ్చని నిరూపిస్తుంటారు. కానీ అవి కూడా మళ్లీ యథావిధికి వచ్చేలా అమాంతం బరువుని పెంచేస్తాయి. దాంతో స్థిరమైన ఆరోగ్యకరమైన బరువుని మెయింటైన్‌ చేయలేక చతికిలపడుతుంటారు. కానీ ఈ వ్యక్తి అలాంటి ట్రెండ్‌లు ఏం పాటించకుండా కేవలం వాకింగ్‌తోనే ప్రభావవంతంగా బరువు తగ్గొచ్చని నిరూపించి అందర్నీ ఆశ్చర్యపరిచేలా ఏకంగా 45 కేజీలు తగ్గాడు. మరి అతడికి ఇదెలా సాధ్యమైందంటే.. వివేక్‌ సిద్ధా అనే ఫిట్‌నెస్‌ ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్‌ కేవలం వాకింగ్‌తో జస్ట్‌ 135 రోజుల్లో 45 కేజీలు తగ్గినట్లు పేర్కొన్నాడు. ప్రత్యేకమైన డైట్‌లు, ఖరీదైన సప్లిమెంట్లు గానీ, షార్ట్‌కట్‌లు లేవు అంటూ సోషల్‌ మీడియా వేదికగా తన వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ గురించి షేర్‌ చేసుకున్నాడు. గురుగావ్‌లో పనిచేసే సిద్ధా, ప్రతిరోజూ ఢిల్లీలోని తన ఇంటికి నడిచి వెళ్తానని చెబుతున్నాడు. అతడు పదివేల అడుగులతో ప్రారంభించి..క్రమంగా 20 వేల దాక అడుగులు పెంచుకుంటూ వాక్‌ చేశానని తెలిపాడు.ఆహారం కూడా అంతే ముఖ్యంఒకప్పుడు సిద్దా 128 కేజీల బరువుతో ఉండేవాడు. అలాంటి ఆయన నడకతో కిలోల కొద్దీ బరువు తగ్గడం విశేషం. ఆయన వాకింగ్‌ తోపాటు అధిక ప్రోటీన్‌ కలిగిన ఆహారంపై దృష్టి పెట్టానని చెప్పారు. అందుకోసమే రెండుపూటల భోజనంతో ప్రారంభించి..ఓమాడ్‌ శైలి దినచర్యకు మారినట్లు తెలిపారు.బరువు తగ్గడానికి నడక ఎంత ప్రభావవంతమైనదంటే..బరువు తగ్గడానికి నడక చాలా ప్రభావవంతమైనది, ఇది అందుబాటులో ఉంటుంది, నిలకడగా చేస్తే..కొవ్వును కరిగించి, లీన్ కండరాలను కాపాడటంలో శక్తిమంతంగా ఉంటుంది. రోజువారీ దినచర్యలో కేవలం 30 నిమిషాల వేగవంతమైన నడకను జోడించడం ద్వారా రోజుకు సుమారుగా 150 అదనపు కేలరీలను కరిగించవచ్చు. అయితే, దీని నిజమైన ప్రభావం వేగం, నిలకడ, మొత్తం ఆహారపు అలవాట్లపై ఆధారపడి ఉంటుందని చెబుతున్నాడు వివేక్‌.నడక నాడీ వ్యవస్థను ప్రశాంతపరుస్తుంది, ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది.నడక కోరికలను విపరీతంగా పెంచకుండా కేలరీలను దహిస్తుంది.ఇది సురక్షితమేనా?135 రోజుల్లో 45 కిలోలు తగ్గాలంటే, మీరు ప్రతిరోజూ సుమారు 2,567 కేలరీల శక్తి లోటును కొనసాగించాల్సి ఉంటుంది. చాలా మందికి, వారి మొత్తం జీవక్రియ ఒక రోజులో అన్ని కేలరీలను దహించదు. దీనిని సాధించడానికి దాదాపు పూర్తి ఉపవాసంతో పాటు గంటల తరబడి తీవ్రమైన రోజువారీ వ్యాయామం చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇలా చేస్తే..వేగంగా బరువు తగ్గడం వల్ల... పిత్తాశయ రాళ్లు, కండరాల క్షీణత, జీవక్రియ పతనం, జుట్టు రాలడం, ఎలక్ట్రోలైట్ అసమతుల్యతలతో సహా అనేక ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తుంది.సురక్షితమైన 45 కిలోల బరువు తగ్గాలంటే,వాస్తవికంగా 11 నుంచి 22 నెలల సమయాన్ని కేటాయించుకోవాలి. ఈ నెమ్మదైన కాలవ్యవధికి సహనం అవసరమైనప్పటికీ, ఇది కండరాలకు బదులుగా స్వచ్ఛమైన కొవ్వును కోల్పోవడానికి, చర్మం వదులుగా మారడాన్ని నివారించడానికి, అలాగే జీవితాంతం పాటించగలిగే ఆహారపు అలవాట్లను పెంపొందించుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. View this post on Instagram A post shared by Vivek siddhaa (@the_vivek_siddhaa)గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. పూర్తి వివరాలకు వైద్యులు లేదా వ్యక్తిగత నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. (చదవండి: తండ్రి చెంత జైలులోనే ఆ చిన్నారి..!ఆ ఐఏఎస్‌ అధికారి అడిగిన ప్రశ్న..)

ఒక కొత్తజీవి పుడుతున్నప్పుడు ఏర్పడే మొదటి కణంలాగే మూలకణాలూ తొలుత ఒకటిలాగే కనిపిస్తాయి. కానీ అవి భవిష్యత్తులో ఏర్పడబోయే దేహ భాగాలను బట్టి, దేహంలోని వ్యవస్థలను బట్టి వివిధ రకాల కణాలుగా రూపుదిద్దుకుంటాయి. ఆ కణాలు మరింత విభజన చెందాక టిష్యూస్‌గా ఏర్పడతాయి. అలా చర్మం, రక్తకణాలు, కడుపులోని లోపలి పొరల తాలూకు కణాలు, కాలేయం, మెదడు, వెంట్రుకలు వంటి రకరకాల శరీర భాగాలు ఏర్పడతాయి. మౌలికంగా అవన్నీ కణాలే అయినా అవి చేసే పనిని బట్టి కొద్ది వైవిధ్యంతో ఉంటాయి. అయితే ఇలాంటి వేర్వేరు కణాల్లో ఏ భాగానికి చెందిన లేదా ఏ వ్యవస్థకు చెందిన కణంగానైనా రూపొందే శక్తి ఒక్క మూలకణాలకు మాత్రమే ఉంటుంది.అలా మారగలిగే మౌలిక కణాన్నే మూలకణం (ఇంగ్లిష్‌లో స్టెమ్‌సెల్‌) అంటారు. ఈ స్టెమ్‌సెల్స్‌ సహాయంతో ఎన్నో అద్భుతాలు చేయవచ్చని ఆధునిక వైద్యశాస్త్ర పరిశోధనల ఫలితాలు చెబుతున్నాయి. ఇప్పటికే కొన్ని వ్యాధులకు చికిత్సలూ జరుగుతున్నాయి. స్టెమ్‌సెల్స్‌పై అవగాహనతో పాటు వేర్వేరు కణాలుగా రూపొందడం ద్వారా అవి ఇచ్చే ప్రయోజనాలను తెలుసుకుందాం.మూలకణం అంటేనే ఏ రకమైన కణంగానైనా మారిపోగల మౌలిక కణం కదా! మరి అలాంటి ఆ మూలకణాల్లోనూ రకాలుంటాయి. పురుషుడి వీర్యకణం... మహిళలోని అండంతో ఫలదీకరణం చెందిన తర్వాత తొలుత ఏర్పడేదే... పిండం. తొలుత ఇది ఒకే కణంగా ఉంటుంది. దీన్నే ‘ఎంబ్రియోనిక్‌ సెల్‌’ (ఫెర్టిలైజ్‌డ్‌ ఓవమ్‌) అంటారు. ఆ తర్వాత భవిష్యత్తులో ఏర్పడాల్సిన వేర్వేరు కణజాలాలకు అనుగుణంగా ఈ కణం (ఫెర్టిలైజ్‌డ్‌ ఓవమ్‌) విభజన చెందుతూ రకరకాల మూలకణాలు ఏర్పడుతాయి. అటు తర్వాత అవి విభజితమవుతూ తాము భవిష్యత్తులో నిర్వహించాల్సిన వేర్వేరు అవయవాలూ, వ్యవస్థలకు అనుగుణంగా వేర్వేరు కణాలుగా రూపొందుతాయి. వీటి తొలిదశ కణాలనే మూలకణాలుగా పేర్కొనవచ్చు.ఇది శాస్త్రవేత్తల ప్రతిభ... ఈ నేపథ్యంలో ప్రతి సందర్భంలోనూ ప్రతివారికీ అవసరమైన మూలకణాలు దొరకకపోవడంతో శాస్త్రజ్ఞులు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను శోధించి, కొంతమేరకు విజయం సాధించారు. పరిశోధనశాలల్లో మూలకణాలను రూపొందించారు. వీటినే ‘ఇండ్యూస్‌డ్‌ ప్లూరిపొటెంట్‌ స్టెమ్‌సెల్స్‌’ (ఐపీఎస్‌) అని చెబుతారు. నిజానికి ఇవి మూలకణాల్లాగే పనిచేసినా... పుట్టినప్పుడుగానీ లేదా జీవితకాలంలో గానీ దేహంలో ఎక్కడా ఉండవు. శాస్త్రజ్ఞులు చర్మం కణాల నుంచి కొన్నింటిని సేకరించి అచ్చం పిండం ఏర్పడినప్పుడు కనిపించే తొలి కణం (ఎంబ్రియోనిక్‌ స్టెమ్‌సెల్స్‌) లాంటివాటిని సృష్టించగలిగారు.మూలకణాలను కనుగొన్న తీరిది... దాదాపు మూడు దశాబ్దాల కిందట... అంటే 1998 ప్రాంతాల్లో... తమ పరిశోధనల్లో శాస్త్రజ్ఞులకు ఎలుకల పిండాలలో తొలిసారిగా మూలకణాలన గుర్తించారు. దాదాపు అదే టైములోనే తమ పరిశోధనల ద్వారా మానవ మూలకణాలను ల్యాబ్‌లో వేరు చేయడంలోనూ శాస్త్రజ్ఞులు విజయం సాధించారు. తొలిదశలో ఈ కణాలను ఉపయోగించి ఇన్‌విట్రో ఫెర్టిలైజేషన్‌ వంటి ప్రక్రియల ద్వారా సంతానం లేనివారికి పిల్లలు కలిగేలా చేయడం వరకే వారి కృషి పరిమితమైంది. ఆ తర్వాత వాటిని ఉపయోగించడంపై అనేక నైతికపరమైన అభ్యంతరాలు, ప్రశ్నలు వెలువడ్డాయి.ఇండ్యూస్‌డ్‌ ప్లూరిపొటెంట్‌ స్టెమ్‌స్టెల్స్‌వైద్యరంగంలో ప్రయోజనాలు అటు తర్వాత జరిగిన పరిశోధనల్లో మానవ చర్మం నుంచి కొన్ని కణాలను సేకరించి వాటిని అచ్చం మూలకణాల్లాగే ఉండే కణాలను ఇండ్యూస్‌డ్‌ ప్లూరిపొటెంట్‌ స్టెమ్‌సెల్స్‌ (ఐపీఎస్‌)గా రూపొందించడంలో కృతకృత్యులయ్యారు. ఈ ప్రక్రియపైనా కొన్ని అభ్యంతరాలు వెలువడ్డాయి. అయినప్పటికీ వీటితో రకరకాల చికిత్స చేయడం ద్వారా ఒనగూరుతున్న ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని... వివిధ రకాల ఆరోగ్య సమస్యలకు వాటిని చికిత్సల్లో ఉపయోగిస్తున్నారు. ఎముక మజ్జ (బోన్‌ మ్యారో) నుంచి సేకరించిన కణాలతో కూడా మూలకణాలను రూపొందించి వివిధ రకాల వ్యాధులకు చికిత్స చేస్తున్నారు. అలా చికిత్స చేయడాన్ని మూలకణం చికిత్స లేదా స్టెమ్‌సెల్‌ థెరపీగా పేర్కొంటున్నారు.మూలకణ చికిత్స (స్టెమ్‌సెల్‌ థెరపీ) అంటే...? శరీరంలోని కొన్ని కణాలు పూర్తిగా దెబ్బతింటే అవి మళ్లీ పుట్టవు. దాంతో ఆ దెబ్బతిన్న అవయవంలో గానీ, ఆ వ్యవస్థలో గానీ శాశ్వత లోపం ఏర్పడుతుంది. అయితే స్టెమ్‌సెల్స్‌ థెరపీ ద్వారా ఆ దెబ్బతిన్న / చనిపోయిన కణాల స్థానాన్ని ఈ మూలకణాలు భర్తీ చేయవచ్చు. అప్పుడవి అచ్చం ఆ అవయవానికి సంబంధించిన మునపటి కణాల్లాగే మారిపోతాయి. దాంతో ఆ అవయవం కూడా మునుపటిలాగే పని చేయడం ్రపారంభిస్తుంది. ఫలితంగా ఆ వ్యవస్థ (సిస్టమ్‌) కూడా ఎలాంటి లోపం లేకుండా తన పనితీరును కొనసాగిస్తుంది.స్టెమ్‌సెల్‌ థెరపీ ఎప్పుడంటే...? సాధారణంగా ఇతర సంప్రదాయ వైద్య చికిత్సలైన మందులు ఇవ్వడం లేదా శస్త్రచికిత్స వంటివి ఫలితాలివ్వని సందర్భాల్లో మూలకణాలను సేకరించి ఒక అవయవానికి అందేలా చేస్తారు. అందుకే మూలకణాలతో చేసే చికిత్స ప్రక్రియను ‘రీజెనరేటివ్‌ మెడిసిన్‌’ అని కూడా అంటారు. మూలకణ చికిత్సకు ప్రత్యేకమైన చికిత్స ప్రక్రియలుంటాయి. ఈ చికిత్సకులకు జాతీయ ఆరోగ్య అధికారుల నుంచి ప్రత్యేకమైన అనుమతి ఉంటుంది. ఆ చికిత్స విధానంలో నైపుణ్యం పొందిన చికిత్సకులే ఈ తరహా చికిత్సలు చేయాల్సి ఉంటుంది.మూలకణ చికిత్సలో ఆధునిక ప్రక్రియలు... మూలకణాలతో చేసే చికిత్స తొలి దశల్లో అంత వేగంగా సాగకపోయినప్పటికీ... ఇటీవల ఈ ప్రక్రియలో మంచి పురోగతి ఉంది. గత పదేళ్ల వ్యవధిలో ఈ అభివృద్ధి... పరిశోధనశాలల నుంచి ఆసుపత్రులకూ చేరింది. అయినా ఇప్పటికీ దీన్ని ఇంకా ఆవిర్భావ దశలో ఉన్న తొలిదశగానే చెప్పవచ్చు. అంటే ఇంకా ఈ రంగంలో అభివృద్ధి సాధించాల్సింది ఎంతో ఉందని అర్థం.మూలకణ చికిత్సల్లో ఆశారేఖ ఏమిటంటే... తొలిదశల్లోనూ, పరిశోధనాత్మకదశల్లో చేసిన పరీశీలనల్లో అత్యంత సునిశితమైన ఈప్రక్రియ చాలా సురక్షితమైనదని తెలియడంతో పాటు ఇందులో పూర్తిగా నమ్మదగిన ఫలితాలే వచ్చాయి. గతంలో ఏదైనా అవయవం దెబ్బతింటే దాన్ని పూర్తిగా మార్చాల్సిన అవసరం వచ్చేది. అయితే ఇప్పుడీ ఈ మూల కణాల ద్వారా అవయవంలో దెబ్బతిన్న మేరకు మూలకణాలను ప్రవేశపెట్టి, కొత్త కణాలను సృష్టించి అదే దెబ్బతిన్నదాన్ని పూర్తి ఆరోగ్యవంతమైన అవయవంగా మార్చగలిగే అవకాశాలున్నట్లుగా తేలింది. అందుకే దీన్ని ‘రీజనరేటివ్‌ మెడిసిన్‌’గా పేర్కొంటున్నారు. ప్రస్తుతం మనం ఈ రీజనరేటివ్‌ మెడిసిన్‌లోని తొలిగడప మీద ఉన్నామని చెప్పవచ్చు.మూలకణాలతో ఏయే వ్యాధులకు చికిత్స అంటే? ప్రస్తుతానికి మనకు మూలకణ చికిత్సలో ఉన్న పరిజ్ఞానంతో క్యాన్సర్లలోని కొన్ని రకాలైన లుకేమియా (బ్లడ్‌క్యాన్సర్‌), లింఫోమా, అ΄్లాస్టిక్‌ అనీమియా, థలసీమియా, సికిల్‌సెల్‌ అనీమియా వంటి వ్యాధులకు చికిత్స చేయడం సాధ్యమవుతోంది. సాధారణ చికిత్సకు లొంగని క్రిటికల్‌ లింబ్‌ ఇస్కిమియా, డయాబెటిక్‌ ఫుట్‌ (మధుమేహం వల్ల కాలికి పుండుపడి కుళ్లిపోవడం), డయాబెటిక్‌ న్యూరోపతి (మధుమేహం వల్ల కాలి లేదా చేతి వేళ్ల చివరలలో మంటలు, తిమ్మిర్లు రావడం, స్పర్శ తగ్గడం), స్కీ›్లరోడెర్మా, సిస్టమిక్‌ ల్యూపస్‌ ఎరిథమెటోసిస్, రుమటాయిడ్‌ ఆర్థరైటిస్, స్ట్రోక్‌ (పక్షవాతం), హార్ట్‌ఫెయిల్యూర్‌ (గుండెజబ్బులు), కాలేయ వ్యాధులు, డయాబెటిస్‌ (మధుమేహం), ఆర్థోపెడిక్‌ కాంప్లికేషన్స్‌ (ఎముక సంబంధమైన వ్యాధులు), ఫ్రాక్చర్లు, కార్నియల్‌ డ్యామేజ్‌ (కంటిలోని నల్లగుడ్డు దెబ్బతినడం), బట్టతల, బొల్లి (విటిలిగో) వంటి వ్యాధులకు మూలకణాలతో చికిత్స చేయవచ్చు.సైంటిస్టులు రూపొందించిన మూలకణాలు!మూలకణాలు శరీరమంతా అక్కడో ఇక్కడో ఉన్నప్పటికీ పెద్దసంఖ్యలో దొరకాలంటే మాత్రం అవి బొడ్డు తాడులోని రక్తంలోనే ఎక్కువగా ఉంటాయి. అయితే... ఇప్పటి తరాలతో పోలిస్తే... ఇంతకు ముందున్న తరాల వారిలో బొడ్డు తాడు నుంచి మూలకణాలను వేరు చేసి భద్రపరచడం అనే అంశంపై పెద్దగాఆసక్తి లేదు. ఎందుకంటే... అప్పట్లో మూలకణాలతో రకరకాల చికిత్సలు సాధ్యమవుతాయనే విషయమే పెద్దగా తెలియదు.క్రిటికల్‌ లింబ్‌ ఇస్కిమియా ఈ వ్యాధి ఉన్నవారిలో కాళ్లలోని కింది భాగాలు గుండె నుంచి చాలాదూరంగా ఉన్నందువల్ల, అలాగే రక్తనాళాల్లో అడ్డంకులు ఏర్పడటం వల్ల చివరి భాగాలకు తగిన మోతాదులో రక్తం అందదు. ఫలితంగా కాలిలోని ఒక ప్రాంతం మొత్తం పనికిరాకుండా పోతుంది. ఇలాంటప్పుడు శస్త్రచికిత్స చేసి, ఆ అడ్డంకులు తొలగించలేని పరిస్థితి ఏర్పడితే... బాధితుడు తన కాలిని కోల్పోవాల్సి వస్తుంది. ఇక ఎలాంటి ప్రత్యామ్నాయమూ లేని పరిస్థితుల్లో రోగికి మూలకణాలతో చికిత్స చేస్తారు. ఇలాంటి రోగులకు ప్రయోగాత్మకంగా చికిత్స చేసిన చాలా సందర్భాల్లో రోగి కాలును తొలగించకుండానే, దాన్ని ఆరోగ్యవంతంగా చేయడంలో పరిశోధకులు, డాక్టర్లు విజయం సాధించారు.స్క్లీ రోడెర్మా, ల్యూపస్‌ అండ్‌ రుమాటాయిడ్‌ ఆర్థరైటిస్‌ మన సొంత వ్యాధి నిరోధక కణాలు సొంత వ్యవస్థలను పరాయివారిగా గుర్తించి దాడి చేయడం వల్ల వచ్చే వ్యాధుల్ని ‘ఆటో ఇమ్యూన్‌ వ్యాధులు’గా పేర్కొంటారు. ఈ వ్యాధుల్లో మన సొంత వ్యాధి నిరోధక శక్తిని కావాలనే తగ్గించాల్సి వస్తుంది. ఇలా చేయడం వల్ల శరీరం తేలిగ్గా ఇతర ఇన్ఫెక్షన్ల బారిన పడే అవకాశాలు పెరుగుతాయి. ఒక్కోసారి ఇది ్రపాణాలకే ముప్పుగా మారవచ్చు. అయితే... మూలకణ చికిత్సతో ఇలా ఆరోగ్యకరమైన కణాలపై దాడి చేసే వ్యాధినిరోధక కణాల ఆగడాలను అరికట్టవచ్చు. వ్యాధి నిరోధక శక్తిని సాధారణంగా పనిచేసేలాగానూ చేయవచ్చు.బొల్లి (విటిలిగో)కి చికిత్స... చర్మానికి రంగునిచ్చే మెలనోసైట్స్‌ అనే కణాలు దెబ్బతినడం వల్ల చర్మం తన స్వాభావికమైన రంగును కోల్పోయి తెల్లగా మారుతుంది. దీని వల్ల చర్మంపై తెల్లటి మచ్చలు, పొడలు కనిపిస్తూ... కాస్మెటిక్‌గా ఇబ్బంది పెడుతుంటాయి. అయితే స్టెమ్‌సెల్స్‌ను ఆ ప్రాంతంలో ప్రవేశపెట్టి... ఆ ప్రదేశంలో మామూలు రంగునిచ్చే (పిగ్మెంట్‌ ఉన్న) కణాల్ని పెరిగేలా చేయడంతో కొద్దిరోజుల్లోనే చర్మమంతా ఒకే రంగు ఉన్నట్లుగా మారిపోతుంది. ఇలా విటిలిగోకు చికిత్స చేయవచ్చని స్టెమ్‌సెల్‌ బయాలజిస్టుల అభి్రపాయం.ఇకపై బట్టతల ఉండకపోవచ్చు!వెంట్రుక పుట్టే రోమమూలంలోకి ఈ స్టెమ్‌సెల్స్‌ ప్రవేశపెట్టడం వల్ల హెయిర్‌ ఫాలికిల్‌ పునరుజ్జీవమవుతుంది. ఫలితంగా హెయిర్‌ ఫాలికిల్‌ నుంచి వెంట్రుక మొలిచి, అది మామూలుగా పెరగడం మొదలవుతుంది. యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ కాలిఫోర్నియాలో జరిగిన పరిశోధనల వల్ల ఈ విషయంలో మంచి ఫలితాలే కనిపించాయి. దీంతో మున్ముందు బట్టతల అనే సమస్య పూర్తిగా పరిష్కృతమవుతుందన్నది వైద్యవర్గాల ఆశాభావం.బ్లడ్‌ క్యాన్సర్లు, రక్తసంబంధమైన వ్యాధులకు చికిత్స ఇలా... రక్తసంబంధమైన క్యాన్సర్లు, రక్తానికి సంబంధించిన ఇతర వ్యాధులలో రక్తకణాలు పుట్టే మూల కేంద్రమైన ఎముక మజ్జను (బోన్‌ మ్యారో)ను బాధితుల నుంచి పూర్తిగా తొలగించి... అక్కడ మరో దాత నుంచి స్వీకరించిన ఆరోగ్యవంతమైన మూలకణాలను ప్రవేశపెడతారు. దాంతో ఈ కొత్త ఆరోగ్యకరమైన మజ్జ కారణంగా... ఇకపై పుట్టే కణాలన్నీ ఆరోగ్యకరమైనవిగా ఉంటాయి. ఇలా చేసే ఈ చికిత్సతో బ్లడ్‌క్యాన్సర్లూ, రక్తసంబంధమైన వ్యాధులలోనూ చికిత్స సాధ్యమవుతోంది. ఈ రకమైన చికిత్స అనేది ఇప్పటికి... లుకేమియా, మల్టిపుల్‌ మైలోమా, లింఫోమా, రక్తసంబంధమైన ఇతర వ్యాధులైన అ΄్లాస్టిక్‌ అనీమియా, థలసీమియా, సికిల్‌సెల్‌ అనీమియాలో సాధ్యమవుతుంది.వ్యాధిగ్రస్తుల దగ్గరి సంబంధీకుల నుంచి కొన్ని మూలకణాలను సేకరించి... వాటిని రక్తమార్పిడి తరహాలోనే వ్యాధిగ్రస్తులలో ప్రవేశపెట్టి చికిత్స చేస్తారు. అప్పటికే వ్యాధిగ్రస్తమై ఉన్న కణాలను నిర్మూలించడానికి కీమోథెరపీ లేదా రేడియేషన్‌ థెరపీ ఇస్తారు. ఒకసారి వ్యాధిగ్రస్త కణాలన్నీ శరీరం నుంచి తొలగిపోయాక... మూలకణాలతో మార్పిడి చేసిన మజ్జ నుంచి ఇకపై పూర్తిగా ఆరోగ్యకరమైన రక్తకణాలే పుడుతుంటాయి. అయితే సంప్రదాయ చికిత్స ద్వారా సదరు వ్యాధి లొంగని సందర్భాల్లో మాత్రమే ఈ చికిత్సను ఆశ్రయిస్తారు. ఎందుకంటే ఈ చికిత్సలో కీమోథెరపీ మోతాదు ఎక్కువైతే ఒక్కోసారి అది ఇన్ఫెక్షన్లకో లేదా కొన్నిసార్లు రక్తస్రావానికో దారితీసే ముప్పు (రిస్క్‌) ఉంటుంది. ప్రస్తుతం ఈ రిస్క్‌ తగ్గించేందుకు అవసరమైన పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి.డయాబెటిక్‌ ఫుట్‌ అండ్‌ డయాబెటిక్‌ న్యూరోపతి మధుమేహం ఉన్నవారిలో ఈ దుష్ప్రభావం చాలా సాధారణం. చాలా సందర్భాల్లో మధుమేహం ఉన్న వ్యక్తుల కాళ్లకు పుండ్లు పడతాయి. అవి ఎప్పటికీ మానని దశకు చేరుకుని కుళ్లడం మొదలవుతుంది. గ్యాంగ్రీన్‌గా పేర్కొనే ఈ దశకు చేరుకున్న కాలిని తొలగించడం తప్ప మరో ప్రత్యామ్నాయం లేని దశకు బాధితులు చేరుకుంటారు. అయితే ఇటీవలి పరిశోధనల వల్ల ఈ తరహా సమస్యలను ఎదుర్కొనే వారిలో స్టెమ్‌సెల్స్‌ వల్ల డయాబెటిక్‌ ఫుట్‌నూ, డయాబెటిక్‌ న్యూరోపతిని తగ్గించే అవకాశాలు ఎక్కువేనని తెలిసింది.ఎముక సంబంధ వ్యాధులు (ఆర్థోపెడిక్‌ కాంప్లికేషన్స్‌) ఎముక సంబంధ వ్యాధుల్లోనూ అనేక రకాలు ఉంటాయి. ఉదాహరణకు పాదం, చీలమండ, తుంటిభాగం, మోకాలు నుంచి మొదలుకొని కీలకమైన వెన్నెముక వరకూ అనేక రకాల ఎముకలు ఉంటాయి. ఇవి రకరకాల సమస్యలకు గురవుతుంటాయి. విరిగిన ఎముకలు సరిగా అతుక్కోకపోవడం, వీటిపై ఉండే చిగురు ఎముక (కార్టిలేజ్‌) దెబ్బతినడం, ఎముకకు రక్తప్రసరణ లేక ఎముకలోని కొంతభాగం మృతిచెందడం (ఎవాస్క్యులార్‌ నెక్రోసిస్‌) వంటివి ఇందులో కొన్ని. ఇలాంటి ఎన్నో వ్యాధులకు గతంలో అంతగా ఫలితాలివ్వని వాటిల్లో కూడా... ఇప్పుడు మూలకణ చికిత్సలతో మంచి ఫలితాలే వస్తున్నాయి. ఎముకలోని కొంత భాగం పూర్తిగా మృతిచెందిన 3–4 ఏళ్ల తర్వాత కూడా ఆ భాగం మళ్లీ పునరుజ్జీవంతో మామూలుగానే పనిచేసిన దాఖలాలు ఉన్నాయి.గుండె, కాలేయ సంబంధ వ్యాధుల్లో... ఇప్పటికే గుండె, కాలేయ సంబంధిత వ్యాధుల్లో స్టెమ్‌సెల్‌ థెరపీ ద్వారా అనేక ప్రయోజనాలు కనిపిస్తున్నాయి. మున్ముందు మరిన్ని ప్రయోజనాలు పొందవచ్చన్నది వైద్య వర్గాల మాట. గుండె కండరాలు దెబ్బతిన్న ప్రాంతంలో... చనిపోయిన ఆ కణాలను పునరుజ్జీవించేలా చేసి, హార్ట్‌ ఫెయిల్యూర్‌ను రివర్స్‌ చేయవచ్చన్నది పరిశోధనలతో తెలిసివస్తున్న మాట.అలాగే కాలేయం విషయానికి వస్తే... మద్యం తాగడం వల్ల కాలేయం దెబ్బతిని, అది పూర్తిగా చెడిపోయిన వారికి, స్టెమ్‌సెల్స్‌ను ఆ ప్రాంతంలో ప్రవేశపెట్టి... దెబ్బతిన్న భాగాన్ని మళ్లీ పునరుజ్జీవింపజేయవచ్చని తేలింది. అయితే ఈ పరిశోధనలు ఇంకా ్రపాథమిక పరిశోధన దశల్లో ఉన్నప్పటికీ... కొన్నాళ్లలోనే ఆ చికిత్స ప్రక్రియలుగా అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి.కార్నియా, రెటీనా సమస్యలకు... గతంలో కంటి నల్లగుడ్డు కార్నియాలోని కణాలు దెబ్బతిన్నప్పుడు గానీ... లేదా దృశ్యాన్ని తన తెరపై పట్టివేసే... రెటీనా కణాలు గాని దెబ్బతిన్నప్పుడు అవి మళ్లీ పునరుజ్జీవించేందుకు ఆస్కారమే ఉండేది కాదు. అయితే స్టెమ్‌సెల్స్‌ వల్ల ఇలా క్రమంగా క్షీణిస్తూ మృతిచెందిన కార్నియా, రెటీనా కణాలను పునరుజ్జీవింపజేసేందుకు మూలకణాలు తోడ్పడతాయని అనేక పరిశోధనల్లో వెల్లడైంది. వాటి ఆధారంగా కొద్దిరోజుల్లోనే ఈ మూలకణాలతో కార్నియా, రెటీనా భాగాలను పునరుజ్జీవింపజేసి... అనేక మంది అంధులకు మళ్లీ కంటివెలుగు తెప్పించే రోజులు దగ్గర్లోనే ఉన్నాయన్నది సైంటిస్టులు, డాక్టర్లకు కనిపిస్తున్న ఆశారేఖ.చివరగా... మూలకణ పరిశోధకులు (స్టెమ్‌సెల్‌ స్పెషలిస్ట్స్‌), క్లినీషియన్స్‌ (డాక్టర్లు), కొన్ని సందర్భాల్లో సర్జన్లు (శస్త్రచికిత్సకులు) కలిసి సంయుక్తంగా ఒక బృందంగా ఏర్పడి ఈ చికిత్సలను నిర్వహిస్తుంటారు. మున్ముందు ఈ రంగంలో కనుగొనబోయే చికిత్సలతో వైద్యరంగంలోనే విప్లవాత్మకమైన మార్పులు రావచ్చన్నది పలువురు పరిశోధకులు, వైద్యవర్గాల భావన.- డాక్టర్‌ సాదత్‌ అల్‌ అలీ, ప్రొఫెసర్‌ ఆఫ్‌ రీ జెనరేటివ్‌ మెడిసిన్‌ అండ్‌ ఆర్థోపెడిక్‌ సర్జరీనిర్వహణ: యాసీన్‌

సాక్షి, రాజమహేంద్రవరం: మత్తోన్మాదంతో వైద్య విద్యార్థిని కనికే ప్రియాంకను కారుతో ఢీకొన్న కిరాతకులను కాపాడేందుకు ఓ అదృశ్య శక్తి తెర వెనుక ప్రయత్నించిందనే అనుమానాలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. ఈ దారుణానికి సంబంధించి వరుసగా జరిగిన పరిణామాలు, పోలీసులు వ్యవహరించిన తీరు రాజమహేంద్రవరం నగరంలో నివసిస్తున్న కూటమి ప్రజాప్రతినిధులు మౌనవ్రతం పాటించడం.. ఇవన్నీ ప్రజల అనుమానాలకు బలం చేకూర్చుతున్నాయి. ఈ దుర్మార్గం జరిగిన ప్రసాదిత్య మాల్‌ వద్ద సీసీ కెమెరాల ఫుటేజీల్లో నిందితుల అమానుషం స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నా, వారిని అరెస్ట్‌ చేసేందుకు 72 గంటల సమయం తీసుకోవడం వెనుక ఏం జరిగిందనేది చర్చనీయాంశంగా మారింది. హిట్‌ అండ్‌ రన్‌.. అంటూ తప్పుడు వాదన సహజంగా రహదారిపై వెళ్తున్న వారిని ఓ వాహనం ఢీకొట్టి వెళ్లిపోతే హిట్‌ అండ్‌ రన్‌ అని పోలీసు పరిభాషలో చెబుతారు. అయితే రాజమహేంద్రవరంలో ఉద్దేశ పూర్వకంగానే వైద్య విద్యార్థిని స్కూటీని కిరాతకులు వెంట వెంటనే మూడుసార్లు ఢీకొట్టి.. కింద పడిపోయిన ప్రియాంక తల పైనుంచి కారు పోనిచ్చారు. ఇదంతా సీసీ కెమెరాల ఫుటేజీల్లో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అయినప్పటికీ మద్యం మత్తులో ఢీకొట్టారని, హిట్‌ అండ్‌ రన్‌ అని పోలీసులు, స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు చెబుతుండడం గమనార్హం. ఉద్దేశపూర్వకంగానే కారుతో ఢీకొట్టి హత్యాయత్నం చేశారని... హత్యాయత్నం కేసు నమోదు చేయాలని ప్రియాంక తల్లిదండ్రులు, మాల్‌ వద్ద దుర్ఘటనను చూసిన స్థానికులు డిమాండ్‌ చేస్తున్నా.. ఆ దిశగా పోలీసులు చర్యలు చేపట్టకపోవడంతో మరిన్ని అనుమానాలు రేకెత్తిస్తున్నాయి. ప్రియాంక కుటుంబీకులు స్థానికులు కాకపోవడంతో మద్యం మత్తులో జరిగిన ఘటన అని చెప్పేసి కేసును నీరుగార్చేందుకు ప్రయతి్నస్తున్నారనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. ఆ మూడు రోజులూ ఎక్కడున్నారో... ఈ నెల 3న రాత్రి 9 గంటల సమయంలో ప్రియాంక స్కూటీని ఢీకొట్టిన సూరారపు ధస్వంత్, ఆండ్రూ జోషెఫ్‌ కారులో వేగంగా వెళ్లిపోయారు. చిన్న చిన్న విషయాలకే ప్రెస్‌మీట్లు పెట్టి ఫొటోలు తీసుకుని మీడియాకు పంపించే పోలీసులు.. బహిరంగంగా ఇంత పెద్ద అమానుష ఘటన జరిగినా మూడో రోజు వరకు నోరు విప్పకపోవడం గమనార్హం. సోషల్‌ మీడియాలో నెటిజన్ల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత రావడంతో పాటు మాజీ ఎంపీ మార్గాని భరత్‌రామ్‌ గట్టిగా నిలదీయడంతో పోలీసులు ఈ నెల 6న హడావుడిగా ప్రెస్‌మీట్‌ పెట్టి మద్యం మత్తులో ప్రమాదం జరిగిందని తేల్చేశారు. అదే రోజు రాత్రి 7 గంటల సమయంలో ఇద్దరిని అరెస్ట్‌ చూపించి, మరుసటి రోజు రిమాండ్‌కు తరలించారు. మరి అప్పటివరకు నిందితులు ఎక్కడున్నారనే ప్రశ్నలకు ఎవరూ సమాధానం చెప్పడం లేదు. అదేవిధంగా నిందితులు మత్తులో ప్రసాదిత్య మాల్‌లోకి వెళ్లినప్పుడు, వైద్య విద్యారి్థని ప్రియాంకను ఢీకొట్టినప్పుడు కారుకు వెనుక, ముందు నంబర్‌ ప్లేట్లు ఉన్నాయి. ప్రమాదం అనంతరం నిందితుల నుంచి కారు స్వా«దీనం చేసుకున్న తర్వాత నంబర్‌ ప్లేట్లు మాయమయ్యాయి. నిందితులను రక్షించేందుకు ఓ ప్రజాప్రతినిధి పోలీసులపై ఒత్తిడి తీసుకొచ్చారని, అందుకే నంబర్‌ ప్లేట్లు మాయమయ్యాయనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి.

సహజంగా మెనోపాజ్‌ వచ్చిన మహిళలతో పోలిస్తే... శస్త్రచికిత్స ద్వారా మెనోపాజ్‌ (సర్జికల్‌ మెనోపాజ్‌) వచ్చిన మహిళల్లో లైంగిక సమస్యలూ, మూత్ర సంబంధిత సమస్యలు మరింత ఎక్కువగా కనిపిస్తాయని ఓ తాజా అధ్యయనం వెల్లడించింది. సర్జికల్‌ మెనోపాజ్‌ అంటే ఏదైనా తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో సర్జరీ ద్వారా అండాశయాలను తొలగించడం వల్ల వచ్చే మెనోపాజ్‌ అని అర్థం.మెనోపాజ్‌ తర్వాత ఈస్ట్రోజెన్‌ హార్మోన్‌ తగ్గిపోవడంతో... జననేంద్రియాలు, దిగువ మూత్రనాళ వ్యవస్థలో మార్పుల కారణంగా వచ్చే దీర్ఘకాలిక సమస్యలతో కూడిన సిండ్రోమ్‌ను ‘జెనిటో యూరినరీ సిండ్రోమ్‌ ఆఫ్‌ మెనోపాజ్‌’ (జీఎస్‌ఎమ్‌) అంటారు. సర్జికల్‌ మెనోపాజ్‌కు గురైన మహిళల్లో జీఎస్‌ఎమ్‌ లక్షణాలు చాలా ఎక్కువ తీవ్రతతో ఉన్నట్లు తేలింది. లైంగిక సమస్యల్లో యోని పొడిబారడం, కలయిక సమయంలో నొప్పి, కోరిక తగ్గడం, కలయిక తర్వాత రక్తస్రావం ప్రధానంగా కనిపించాయి.ఇక మూత్ర సంబంధ సమస్యల్లో మూత్ర విసర్జన సమయంలో నొప్పి కనిపించడం, తరచుగా లేదా అత్యవసరంగా మూత్ర విసర్జన చేయాలనిపించడం, మూత్రాన్ని అదుపులో ఉంచుకోలేక΄ోవడం, మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్లు మళ్లీ మళ్లీ రావడం వంటి లక్షణాలు ఎక్కువగా కనిపించాయి. సర్జికల్‌ మెనోపాజ్‌కు గురైన మహిళల తాలూకు ఇతర ఫిజికల్‌ పరీక్షల్లోనూ జీఎస్‌ఎమ్‌ తీవ్రతను సూచించే స్కోర్లు చాలా ఎక్కువగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. (చదవండి: మధుమేహం వల్ల వినికిడి శక్తి తగ్గుతుందా?)

టెహ్రాన్‌: ఇరాన్ సర్వోన్నత నేత మొజ్తాబా ఖమేనీ ఆరోగ్యం, ఆచూకీపై ఊహాగానాలు వ్యక్తమవుతున్న తరుణంలో, ఆయన ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్లు కనిపించే ఒక వీడియో హల్‌చల్‌ చేస్తోంది. ఇరాన్‌క చెందిన సెమీ-అఫీషియల్ మెహర్ న్యూస్ ఏజెన్సీ విడుదల చేసిన ఈ వీడియో, ఖమేనీ ఆరోగ్యం విషమంగా ఉందనే వదంతులను తిప్పికొట్టే ప్రయత్నంగా కనిపిస్తోంది. Iran’s Mehr RELEASES VIDEO of Supreme Leader Mojtaba Khamenei for ‘FIRST TIME’ pic.twitter.com/v3Rp81VfLH— RT (@RT_com) August 8, 2026అయితే ఈ ఫుటేజ్ ఎప్పుడు రికార్డ్ చేసిందనే దానిపై స్పష్టత లేదు. ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ సైనిక దాడులలో ఆయన తండ్రి అయతొల్లా అలి ఖమేనీ హత్య తర్వాత బాధ్యతలు చేపట్టిన నాటి నుంచి మొజ్తాబా బహిరంగంగా కనిపించలేదు. ఆయన కేవలం రాతపూర్వక ప్రకటనల ద్వారా మాత్రమే సమాచారాన్ని అందిస్తున్నారు. దాడుల సమయంలో ఆయన గాయపడ్డారని, ఆ తర్వాత రహస్య ప్రాంతంలో తలదాచుకున్నారని చెబుతున్నారు.జూలైలో సౌదీ వార్తా సంస్థ అల్-హదత్ ఇజ్రాయెల్.. ఖమేనీ ఇరాన్‌లో లేరని తెలిపింది. మరోవైపు ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసౌద్ పెజెష్కియన్ మాట్లాడుతూ, సర్వోన్నత నేతతో ప్రత్యక్ష సంబంధాలు ప్రస్తుతం చాలా కష్టంగా ఉన్నాయని అంగీకరించారు. అయినప్పటికీ ఆయన ఆరోగ్యం విషమంగా లేదని ఇరాన్ అధికారులు కొట్టిపారేశారు.ఇది కూడా చదవండి: జపాన్ పర్యటనకు ఐఆర్‌సీటీసీ అదిరిపోయే టూర్ ప్యాకేజీ!

ప్రసవ వేదన అంటేనే భరించలేని నరకం అంటారు. ఇంకో జన్మఎత్తడం లాంటిది అని అంటుంటారు పెద్దలు. అలాంటిది అంతటి ఉద్విగ్న స్థితిలో ఓ తల్లి తన బిడ్డ ప్రాణాలను రక్షించడం కోసం తనకు తానుగా సిజేరియన్‌​ చేసుకుని ప్రసవించింది. వైద్యలు సైతం విస్తుపోయారు. ఒకవేళ అలా చేసినా తల్లీబిడ్డ బతకడం అసాధ్యమని అన్నారు.ఈ మిరాకిల్‌ ఘటన మెక్సికోలో చోటు చేసుకుంది. మెక్సికోలోని ఓక్సాకాలో ఒక మారుమూల పర్వత గ్రామంలో ఇనెస్‌ రామిరేజ్‌ పెరెజ్‌ అనే మహిళ ఈ సాహసానికి ఒడిగట్టింది. అందుకు కారణం ఆమె ఉన్న పరిస్థితులనే చెప్పాలి. నిజానికి ఆమె నిండు గర్భిణీ. ప్రసవించే సమయం దగ్గరపడుతున్న తరుణం. కానీ ఇంట్లో కనీసం కరెంట్‌ లేదు, ఫోన్‌ లేదు, నీటి సరఫరా కూడా లేదు. సమీపంలోని ఆస్పత్రికి వెళ్లడానికి కనీసం రోడ్డు సదుపాయం లేని ఓ మారమూల పర్వత గ్రామంలో ఉంటుందామె. ఆ టైంలో ఇంట్లో ఆమె భర్త కూడా లేడు. సరిగ్గా ఆ సమయంలోనే ఆమెకు పురిటినొప్పులు మొదలయ్యాయి. అలా ఆమె మొత్తం 12 గంటలు నొప్పులతో నరకం చూసింది. ఇక చూస్తుండగానే తనకు, తన బిడ్డకు ప్రాణాలు గాల్లో కలిసిపోతాయని గ్రహించి తనకు తానుగా సీజేరియన్‌ చేసుకునేందుకు సిద్దమైంది. ఎందుకంటే అంతకుమునుపు కూడా ఇలానే ప్రసవవేదన పడి పురిటిలోనే బిడ్డను కోల్పోయింది. ఆ వేదన ఆమెకు తెలుసు ఆ నేపథ్యంలోనే ఇలాంటి సాహసానికి పూనుకుందామె. అందుకోసం ముందుగా తనకు ఎలాంటి నొప్పి తెలియకుండా ఉండేలా కాస్త మద్యం సేవించింది. ఆ తర్వాత తన గర్భాశయం వద్ద ఇంట్లో ఉండే కత్తితో కోసి బిడ్డను బయటకు తీసింది. బొడ్డు తాడుని కత్తెరతో కట్‌చేసి స్పృహ తప్పి పడిపోయింది. ఆ తర్వాత కొద్దిసేపటికే మెలుకువ వచ్చాక..తనకు అందుబాటులో ఉన్న వాటితో గాయానికి చక్కగా కట్టు కట్టుకుంది. ఆ తర్వాత తన కొడుకుని పిలిచి గ్రామంలోని డాక్టర్‌కి విషయం చెప్పమని పంపింది. ఆ తర్వాత ఆ గ్రామ వైద్యుడు వచ్చి ఆమెను హుటాహుటినా క్లినిక్‌కి తీసుకువెళ్లి..కట్లు వేశాడు. అలాగే తల్లీబిడ్డలకు ఎలాంటి ఇన్ఫెక్షన్‌ కలగకుండా తగిన చికిత్స కూడా అందించాడు. అయితే ఇక్కడ వైద్యులు ఆమెకు ఇదంతా ఎలా సాధ్యమైందని విస్తుపోయారు. అసలు స్వీయంగా సీజేరియన్‌ అంటే మాటలు కాదు..ఒకవేళ అలా చేసినా, బతికే అవకాశాలు చాలా తక్కువని అన్నారు. ఇది వైద్య చరిత్రలోనే అత్యంత అరుదైన కేసుగా అభివర్ణించారు. ఎందుకంటే తగిన పనిముట్లు, అనుభవం గానీ లేని మహిళ తనకు అందుబాటులో ఉన్నవాటితో ప్రసవం చేసుకోవడం, బతికి బట్టగట్టగలగడం అంటే ఇదోక మిరాకిల్‌ అని అన్నారు వైద్యులు. ఈ అద్భుతమైన ఘటన మార్చి 05, 2000లలో చోటు చేసుకుంది. అలాగే ఇలాంటి దాన్ని ఎవ్వరు ప్రయత్నించే సాహసం చేయొద్దని హెచ్చరించారు వైద్యులు . ఇక్కడ ఆ మహిళకు మరో గత్యంతర లేక, బిడ్డను కాపాడుకోవడానికి మాతృమూర్తి చేసిన సాహస కృత్యంగా పరిగణించాలని అన్నారు గైనకాలజిస్ట్‌లు. అయినా ఇంకా కరెంట్‌ రోడ్డు సదుపాయం లేని ప్రాంతాలు ఉన్నాయా అనే అంశాన్ని లేవనెత్తడమే గాక, అలాంటి చోట్ల ఉండే గర్భిణుల సంరక్షణ ప్రాముఖ్యతను హైలెట్‌ చేసింది. అలాగే వ్యవస్థలోనే లోపాలను ఎత్తి చూపిన ఘటనగా అభివర్ణిస్తున్నారు విశ్లేషకులు.(చదవండి: బీఎండబ్ల్యూ బైక్‌పై వచ్చిన రైడర్‌ని చూసి విస్తుపోయిన వ్యాపారవేత్త..!)

బరువు తగ్గడం అనేది రోజువారీ తీసుకునే ఆహారంలో చిన్న చిన్న మార్పులు చేసుకుంటూ స్లిమ్‌ అవుతారు చాలామంది. అంతేగాదు కేవలం తీసుకునే ఆహారాన్ని చాలా తెలివిగా, ఆరోగ్యకరమైన పౌష్టికాహారం తీసుకుంటే..బరువు తగ్గడం అసాధ్యమైంది కాదు అని నిరూపించారు పలువురు. చక్కెర, ఉప్పు, శుద్ధి చేసిన కార్బోహైడ్రేట్లు ఎక్కువగా ఉండే ఆహార పదార్థాలను తగ్గించడం వల్ల బరువుని అదుపులో ఉంచుకోవడం తోపాటు ఉబ్బరాన్ని కూడా తగ్గించుకోవచ్చు అని అంటోంది కంటెంట్‌ క్రియేటర్‌ దీప్తి. ఈ మార్పుల తోపాటు క్రమం తప్పని వ్యాయామం, మంచి నిద్ర, కేలరీల లోటుని పాటిస్తే..అద్భతమైన ఫలితాలు సాధించొచ్చని అంటోంది. అదెలాగో సవివరంగా తెలుసుకుందామా..!.కంటెంట్‌ క్రియేటర్‌ దీప్తి ఒకప్పుడు 92 కేజీల దాక అధిక బరువుతో ఉండేది. అలాంటి ఆమె అద్భతంగా సుమారు 32 కేజీల బరువు తగ్గారు. తాను ఆ ఐదు ఆహారాలకు దూరంగా ఉండటంతోనే ఇంతలా స్లిమ్‌గా మారినట్లు ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ పోస్ట్‌లో వెల్లడించింది. కేలరీలు లోటు ఉండాలనేది గుర్తించుకుంటే బరవు తగ్గడం ఏమంత కష్టం కాదని చెబుతోంది. చక్కెర పానీయాలుదీప్తి మొదటగా మానేసింది చక్కెర పానీయాలనే. ఇవి కొవ్వు పేరుకుపోవడానికి, నీరు నిలిచిపోవడానికి దారితీసి, ముఖం ఉబ్బినట్లుగా కనిపించేలా చేస్తాయి. వాటికి ప్రత్యామ్నాయంగా నిమ్మరసం, కొబ్బరి నీరు, గ్రీన్ టీ వంటి తీసుకోవాలని సూచించింది.వైట్ బ్రెడ్తాను వైట్ బ్రెడ్‌కి దూరంగా ఉన్నట్లు తెలిపింది. ఎందుకంటే శుద్ధి చేసిన కార్బోహైడ్రేట్లు ఇన్సులిన్ స్థాయిలను పెంచుతాయి. పైగా ఇది కొవ్వు సులభంగా పేరుకుపోవడానికి కారణమవుతుందని అన్నారు. వాటికి బదులుగా మల్టీగ్రెయిన్ బ్రెడ్, హోల్ వీట్ బ్రెడ్, సోర్‌డౌ, ఓట్స్‌ను ఎంచుకుంది.ప్యాక్ చేసిన స్నాక్స్చిప్స్, ఇతర ప్యాక్ చేసిన స్నాక్స్‌ను కూడా ఆమె మానుకుంది. వాటిలో తరచుగా ఉప్పు ఎక్కువగా ఉంటుందని, ఇది కడుపు ఉబ్బరాన్ని పెంచి, అనవసరమైన ఆకలి కోరికలను ప్రేరేపిస్తుందని అన్నారు. బదులుగా వేయించిన శనగలు, నట్స్, మఖానా వంటి ఆరోగ్యకరమైన స్నాక్స్‌గా తీసుకోవాలని అన్నారువేయించిన ఫాస్ట్ ఫుడ్వేయించిన బర్గర్లు, ఫ్రైస్, ఇలాంటి ఫాస్ట్ ఫుడ్ కూడా మానుకున్న జాబితాలో ఉన్నాయి. ఈ ఆహారాలలో సాధారణంగా కొవ్వు, ఉప్పు ఎక్కువగా ఉంటాయని, ఇవి అదనపు కేలరీలను జోడించడంతో పాటు మిమ్మల్ని నీరసంగా ఉంచుతాయని అంటోంది. ఆమె బదులుగా ఇంట్లో తయారు చేసిన ర్యాప్‌లు, పనీర్ లేదా చికెన్ టిక్కా, సాధారణ ఇంట్లో వండిన భోజనాన్ని ఇష్టపడింది.అర్ధరాత్రి పూట చిరుతిండిచివరగా కంటెంట్‌ క్రియేటర్‌ అర్ధరాత్రి పూట అడ్డదిడ్డంగా చిరుతిండి తినడం వంటి అలవాట్లకు దూరంగా ఉన్నట్లు తెలిపింది. పడుకునే ముందు అనాలోచితంగా తినడం వల్ల, తెలియకుండానే రోజువారీ క్యాలరీల వినియోగం వేగంగా పెరిగిపోతుందని అన్నారు. అంతగా ఆకలిగా అనిపిస్తే హెర్బల్ టీ తాగి, నిద్రపోండని అన్నారు.అదనంగా, ప్రతిరోజూ 2-3 లీటర్ల నీరు తాగడం, కనీసం ఏడు గంటల పాటు నిద్రపోవడం, ప్రతిరోజూ నడవడం వంటి అలవాట్లను కూడా దీప్తి సూచించింది. ఆమె ప్రకారం, కేలరీల వినియోగాన్ని తగ్గించి తినడంతో పాటు ఈ చిన్న చిన్న అలవాట్లను పాటించడం వల్ల, కాలక్రమేణా ముఖం, శరీరంలో స్పష్టమైన మార్పు కనిపించడమే గాక చూక్కని ఆకృతిలో స్లిమ్‌గా కనిపిస్తారని చెబుతోంది.గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. View this post on Instagram A post shared by Deepti | Mom • Fitness • Lifestyle (@deepti_harshana) (చదవండి: మాంసాన్ని తినే వ్యాధి'..! ఎందువల్ల వస్తుందంటే..)

'మాంసాన్ని తినే వ్యాధి' అనే పేరు వినగానే ఎవరికైనా భయం, ఆందోళన కలగడం సహజం. ఈ వ్యాధి శాస్త్రీయ నామం 'నెక్రోటైజింగ్ ఫాసిటిస్' అని చెబుతున్నారు వైద్యులు. దీనికి చికిత్స సైతం అందుబాటులో ఉందట. వినడానికే భయం కలిగిస్తున్న ఈ వ్యాధి ఏంటో, ఎందువల్ల వస్తుంది వంటి వాటి గురించి సవివరంగా తెలుసుకుందామా..!.నెక్రోటైజింగ్ ఫాసిటిస్‌గా వ్యవహరించి మాంసాన్ని తినే వ్యాధి చర్మం క్రింద ఉండే మృదు కణజాలాన్ని ప్రభావితం చేసే ఒక అరుదైన ఇన్ఫెక్షన్‌గా పేర్కొంటారు. ఇది శరీరంలో ఎక్కడైనా రావొచ్చు. అత్యంత అరుదైన సందర్భాలలో కళ్ల చుట్టూ కూడా రావొచ్చు. చిన్న కోత, శస్త్రచికిత్స గాయం లేదా కీటకం కాటు వంటి వాటి ద్వారా చర్మంలో ఏర్పడిన గాయం గుండా కొన్ని రకాల బ్యాక్టీరియా శరీరంలోకి ప్రవేశించడం వల్ల ఈ వ్యాధి వస్తుందని చెబుతున్నారు వైద్యులు. ఈ వ్యాధి బారిన పడే వారిలో చాలామందికి బలహీనమైన రోగనిరోధక శక్తి వంటి ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఉంటాయని చెబుతున్నారు.లక్షణాలు..చికిత్స..ఈ వ్యాధి లక్షణాలు చాలా వేగంగా తీవ్రతరమవుతాయి. సులభంగా గుర్తించగలిగే మార్పులు ఇవి:వాపు, ఎర్రబడటంఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో నొప్పి లేదా సున్నితత్వం (స్పర్శకు నొప్పిగా అనిపించడం)అయితే, బయటకు కనిపించే దానికంటే ఆ అసౌకర్యం లేదా నొప్పి చాలా తీవ్రంగా ఉండవచ్చని వైద్యులు తెలిపారు. దీనికి యాంటీబయాటిక్స్ ద్వారా చికిత్స చేస్తారు. కొన్ని సందర్భాల్లో ఇన్ఫెక్షన్ సోకిన కణజాలాన్ని తొలగించే ప్రక్రియ అవసరం కావచ్చు అని చెబుతున్నారు వైద్యులు.నివారించడం ఎలా అంటే..నెక్రోటైజింగ్ ఫాసిటిస్‌ను పూర్తిగా నివారించడం ఎప్పుడూ సాధ్యం కాకపోవచ్చు. అయితే, దీని ముప్పును తగ్గించడానికి ఇలా చేయండని చెబుతున్నారు వైద్యులు. అవేంటంటే..గాయాలను సబ్బు నీటితో శుభ్రం చేయండి. అవి నయమయ్యే వరకు శుభ్రమైన కట్టుతో (bandage) కప్పి ఉంచండి.ఏదైనా లోతైన కోత లేదా గుచ్చుకున్న గాయం అయినట్లయితే వైద్యుడిని సంప్రదించండి.చర్మంపై గాయం లేదా కోత ఉన్నప్పుడు స్విమ్మింగ్ పూల్స్, హాట్ టబ్స్ లేదా బయట ఉండే నీటి వనరులలోకి వెళ్లకండి. View this post on Instagram A post shared by Kunal Sood, MD (@doctorsoood) (చదవండి: షాంపూ బదులు.. ప్రకృతి సిద్ధమైన ప్రత్యామ్నాయం ఇదే! వైద్యులు సైతం..)

డాక్టర్‌ గారు... మా అమ్మనాన్నలు చనిపోతే అమ్మమ్మ దగ్గర పెరిగాను. పదహారేళ్లకే పెళ్లి చేశారు. నా భర్త కాంట్రాక్టరు. మాకు ఇద్దరు పిల్లలు. కుటుంబం బాగుకోసం అని చెప్పి, నన్ను పై అధికారుల దగ్గరకు పంపేవాడు. ఆ బాధను మర్చిపోవడానికి మద్యం అలవాటు చేశాడు. అలా ఏళ్లు గడిచిపోయాయి. ఈరోజు.. పిల్లలు పెద్దయ్యాక, వాళ్లముందే చెడ్డదానిగా నిలబెట్టాడు. కుటుంబం బాగు కోసమే అన్నీ సహించాను. ఇప్పుడు ఒంటరిదానిని అయ్యాను. చనిపోవాలని ఉన్నా నిస్సహాయతలో బతుకుతున్నాను. – ఓ అభాగ్యురాలుమీరు అనుభవించిన నరకం, ఎదుర్కొన్న మోసం, పడిన మానసిక సంఘర్షణ మాటల్లో వ్యక్తపరచలేనివి. ‘కుటుంబం, బతుకుతెరువు’ అనే భావోద్వేగాలను ఆసరాగా చేసుకుని మీ భర్త మిమ్మల్ని ఊబిలోకి నెట్టాడు. ఇది సైకాలజీలో ‘మెకియావెల్లియనిజం’ అని పిలిచే అత్యంత స్వార్థంతో కూడిన క్రూరమైన మనస్తత్వం.మీ డిప్రెషన్‌ను అణచివేయడానికి అతనే మిమ్మల్ని మద్యానికి కూడా అలవాటు చేశాడు. తన పాపాన్ని కప్పిపుచ్చుకోవడానికి తనలోని నేర భావనను మీపైకి నెట్టేశాడు. సైకాలజీలో దీనినే ప్రొజెక్షన్‌’ అంటారు. మీరు ధైర్యంగా బతికి చూపించడమే అతనికి సరైన సమాధానం. ప్రస్తుతం మీ భర్త పిల్లల దగ్గర నిజాలు దాచి మిమ్మల్ని చెడుగా చూపిస్తున్నా, కాలం మారినప్పుడు నిజం కచ్చితంగా బయట పడుతుంది.ఆవేశపడి ఎలాంటి తప్పుడు నిర్ణయం తీసుకోకండి. ముందుగా ఒక మానసిక నిపుణుడిని కలిసి కౌన్సెలింగ్‌ తీసుకోండి. అవసరమైతే మహిళా హెల్ప్‌ లైన్‌ లేదా చట్టపరమైన రక్షణ పొందండి. మనం చేసే పనుల వెనుక ఉన్న ‘ఉద్దేశమే’ మన వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్ణయిస్తుంది తప్ప, బలవంతంగా మన చేతచేయించిన పనులు కాదు. ‘నేను బ్రతికి చూపిస్తాను’ అనే ఆత్మ విశ్వాసంతో ధైర్యంగా ముందడుగు వేయండి.- డా. ఇండ్ల విశాల్‌ రెడ్డి, సీనియర్‌ సైకియాట్రిస్ట్, విజయవాడ.మీ సమస్యలు, సందేహాలు పంపవలసిన మెయిల్‌ ఐడీ: sakshifamily3@gmail.com

గజని పలు బ్లాక్‌బస్టర్‌ మూవీలలో విలన్‌గా తన మార్కుతో మెప్పించి ప్రశంసలందుకున్న నటుడు ప్రదీప్‌ రావత్‌ కేన్సర్‌ చికిత్స పొందుతూ మరణించారు. మంచి నటుడి పేరుతెచ్చుకున్న రావత్‌ 74 ఏళ్ల వయసులో కేన్సర్‌ కారణంగా మృతి చెందినట్లు సన్నిహిత వర్గాల సమాచారం. ఇక్కడ ఈ నటుడి మరణంగా కీలకమైన ఆరోగ్య ప్రశ్నను లేవనెత్తింది. కేవలం వయసు పెరగడం వల్ల కేన్సర్‌ వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయా?, తప్పనిసరిగా వృద్ధాప్యంలో కేన్సర్‌ వస్తుందా అంటే..వయసు పెరగడం వల్ల కేన్సర్‌ వచ్చే ప్రమాదం కచ్చితంగా పెరుగుతుందని చెబుతున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. అలాగని వృద్ధాప్యంలో కేన్సర్‌ అనివార్యమని చెప్పలేమని అన్నారు. జీవితాంతం మన శరీరంలోని కణాలు నిరంతరం విభజన చెందుతూ, తమను తాము బాగు చేసుకుంటాయని చెబుతున్నారు. వయసు పెరిగే కొద్దీ మన కణాలకు జన్యుపరమైన హాని జరగడానికి ఎక్కువ అవకాశాలు లభిస్తాయి. మన శరీరం దెబ్బతిన్న DNAను రోజూ బాగు చేసుకున్నప్పటికీ, ఈ ప్రక్రియలు చివరికి వాటి ప్రభావాన్ని కోల్పోతాయి. అదే సమయంలో అదే సమయంలో, మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ అసాధారణ కణాలు కేన్సర్‌గా మారకముందే వాటిని గుర్తించి నాశనం చేసే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోతుంది. ఫలితంగా దశాబ్దాలుగా ఈ జన్యుపరమైన మార్పులు పేరుకుపోవడంతో, అసాధారణ కణాలు వృద్ధి చెంది కేన్సర్‌గా మారే అవకాశాలు క్రమంగా పెరుగుతాయని అంటున్నారు. అలాగే ఒక వయసు గల ప్రతి ఒక్కరికీ కేన్సర్‌ వచ్చే ప్రమాదం ఒకేలా ఉంటుందని అపోహ పడుతుంటారు. జీవసంబంధమైన వృద్ధాప్యం, కాలక్రమేణా వచ్చే వృద్ధాప్యానికి భిన్నంగా ఉంటుందని నొక్కి చెబుతున్నారు. జీవనశైలి, కుటుంబ చరిత్ర, శారీరక శ్రమ స్థాయి, నిద్ర నాణ్యత, సాధారణ జీవక్రియ ఆరోగ్యంపై ఆధారపడి, 74 ఏళ్ల వయస్సు గల ఏ ఇద్దరు వ్యక్తులకు కేన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం గణనీయంగా భిన్నంగా ఉంటుందని అంటున్నారు. అలాగే క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేస్తూ, సమతుల్య ఆహారానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తూ..క్రమం తప్పకుండా ఆరోగ్య పరీక్షలు చేయించుకునేవారికి ఈ సమస్య తక్కువ. అలాకాకుండా అనారోగ్యకరమైన జీవనశైలి అలవాట్లు ఉంటే కచ్చితం ఈ కేన్సర్‌ వచ్చే ప్రమాదం మరింత ఎక్కువని చెబుతున్నారు. వృద్ధుల్లో ఈ వ్యాధిని ఆలస్యంగా గుర్తించడానికి రీజన్‌..వృద్ధులలో కేన్సర్ ఆలస్యంగా నిర్ధారణ కావడానికి గల అతిపెద్ద కారణాలలో ఒకటి, లక్షణాలను తరచుగా వృద్ధాప్యంలో సాధారణమైనవిగా కొట్టిపారేయడమేనని నొక్కి చెబుతున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. నిరంతరం బరువు తగ్గడం, అసాధారణమైన అలసట, మూత్రంలో లేదా మలంలో రక్తం, తగ్గని గడ్డ, మింగడంలో ఇబ్బంది, లేదా మూడు వారాల కంటే ఎక్కువ కాలం ఉండే దగ్గు వంటి లక్షణాలను ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయవద్దని నొక్కి చెబుతున్నారు నిపుణులు. ఇవే కాకుండా కనిపించే ఇతర లక్షణాలు..మలమూత్ర విసర్జన అలవాట్లలో మార్పులుకారణం తెలియని రక్తస్రావంచర్మంపై కొత్త మార్పులునిరంతరం గొంతు బొంగురుపోవడంఆకలి లేకపోవడంరాత్రిపూట చెమటలు పట్టడంఈ లక్షణాలు ఎల్లప్పుడూ కేన్సర్‌ను సూచించనప్పటికీ, ఈ లక్షణాలతో ముందస్తు వైద్య పరీక్షల్లో ఆ వ్యాధిని ముందుగా గుర్తించి సులభంగా బయటపడగలుగుతారని అంటున్నారు. చాలా కేన్సర్‌లు ప్రారంభ దశలో గుర్తిస్తే..సులభంగా చికిత్స చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా స్క్రీనింగ్ వంటి వైద్య పరీక్షలను, సకాలంలో చేస్తే.. లక్షణాలు కనిపించకముందే కొన్ని రకాల కేన్సర్‌లను ముందుగానే గుర్తించవచ్చని చెబుతున్నారు.అలాగే చాలామంది డెబ్బై, ఎనభై ఏళ్ల వరకు జీవిస్తున్నారు. వయసు పెరిగే కొద్దీ కేన్సర్‌ సర్వసాధారణం అయినప్పటికీ..వృద్ధాప్యాన్ని అనివార్య పరిణామంగా పరిగణించకూడదని నిపుణులు నొక్కి చెబుతున్నారు. అందుకే మంచి జీవనశైలి, చక్కటి ఆహారపు అలవాట్లతో ఈ వ్యాధి బారిన పడకుండా ఉండేలా కేర్‌ తీసుకోవచ్చని చెబుతున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. (చదవండి: థాంక్యూ అమ్మ..! భావోద్వేగంలో మైక్రోసాఫ్ట్‌ ఏఐ డైరెక్టర్‌ ..)

బరువు తగ్గడం అనేది తెలివిగా డైట్‌ లేదా వ్యాయామాలు చేస్తూ.. సునాయాసంగా తగ్గే ప్రక్రియని పలువురు నిరూపిస్తున్నారు. అందుకు ఫ్యాన్సీ డైట్‌లు, ఖరీదైన సప్లిమెంట్లు అవసరం లేదని ఇష్టమైన ఆహారాలకు దూరంగా ఉంటే చాలని అంటున్నారు. మంచి పలితాలు అనేవి ప్రతిరోజు పాటించగల సాధారణ అలవాట్లుగా మంచి ఆహారపు అలవాట్లను భాగం చేసుకోవడంపైనే ఆధారపడి ఉంటుందని చెబుతున్నారు. ఇక్కడ ఫిట్‌నెస్‌ ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్‌ సాచీ కూడా అలానే అనుసరించి జస్ట్‌ మూడేళ్లలో అమాంతం 40 కేజీలు తగ్గింది. అంతేగాదు అంతలా బరువు తగ్గడానికి ఉపకరించిన ఆహారాలను కూడా ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ వేదికగా పంచుకున్నారు. ఇంతకీ అవేంటో చూద్దామా..!.నిజానికి సాచీ 99 కేజీల పైనే బరువు ఉండేది. జస్ట్‌ ఆ ఐదు భోజనాలతో ఏకంగా 40 కేజీలపైనే బరువు తగ్గింది. తనకు వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీలో ఉపకరించిన ఆ ఐదు ఆహారాల వివరాలు..వాటిని నిలకడగా అనుసరిస్తే కలిగే లాభాలు గురించి షేర్‌ చేసుకున్నారామె.అవేంటంటే..పాలక్ పనీర్ బౌల్ఈ భోజనంలో 200 గ్రాముల పాలక్ పనీర్, 150 గ్రాముల వండిన అన్నం, 100 గ్రాముల గ్రీక్ యోగర్ట్, ఒక ఉడికించిన బీట్‌రూట్ ఉంటాయి. ఇది ప్రోటీన్, కార్బోహైడ్రేట్లు ఫైబర్‌ల సమతుల్య కలయిక. పెరుగు అదనపు ప్రోటీన్‌ను అందిస్తుంది, బీట్‌రూట్ ఫైబర్,సహజమైన తీపిని ఇస్తుంది.గుడ్లతో రొయ్యల ఫ్రైడ్ రైస్సాచి 200 గ్రాముల రొయ్యల ఫ్రైడ్ రైస్‌ను, ఉల్లిపాయ,క్యాప్సికమ్‌తో వండిన ఒక పూర్తి గుడ్డు, రెండు గుడ్డు తెల్లసొనలు, తరిగిన దోసకాయతో కలిపి తీసుకుంది. ఈ భోజనంలో ప్రోటీన్ అధికంగా ఉంటుంది. పైగా ఇందులో కడుపు నిండినట్లు అనిపించడానికి ఇందులో కూరగాయలు కూడా ఉంటాయి.గుడ్లు, పుట్టగొడుగులు, క్రాకర్లుఈ ప్లేట్‌లో రెండు గుడ్లు, పుట్టగొడుగుల వేపుడు, 100 గ్రాముల గ్రీక్ పెరుగు, ఉడికించిన ఒక బీట్‌రూట్, మూడు వాసా క్రాకర్లు ఉంటాయి. ఇది ప్రోటీన్, ఫైబర్, ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులతో నిండిన ఒక సాధారణ భోజనం. ఇది కూడా ఎక్కువసేపు కడుపు నిండిన అనుభూతిని అందిస్తుంది.ఎయిర్-ఫ్రైడ్ చికెన్ ప్లేట్ఆమె ప్లాన్‌లోని మరొక ఇష్టమైన వంటకంలో 100 గ్రాముల ఎయిర్-ఫ్రైడ్ మసాలా చికెన్, 150 గ్రాముల అన్నం, 100 గ్రాముల గ్రీక్ పెరుగు, సైడ్‌గా తాజా క్యారెట్, దోసకాయ సలాడ్ ఉంటాయి. ఇది లీన్ ప్రోటీన్, కార్బోహైడ్రేట్లు, తాజా కూరగాయల మిశ్రమం.గ్రీన్ చట్నీ చికెన్ మీల్ఈ చివరి ప్లేట్‌లో ఎయిర్-ఫ్రైడ్ చేసిన రెండు గ్రీన్ చట్నీ చికెన్ లెగ్స్, 150 గ్రాముల పాలక్ పనీర్, 120 గ్రాముల అన్నం, ఒక ఉడికించిన బీట్‌రూట్ ఉంటాయి. ఇది ప్రోటీన్‌ను ఆకుకూరలతో నియంత్రిత పరిమాణంలో అన్నంతో మిళితం చేస్తుంది.సాచీ డైట్‌ విధానాన్ని చూస్తే..ఆమె ఎక్కడా..అన్నం తినడం మానలేదు లేదా తనకు ఇష్టమైన ఆహారాలను పూర్తిగా వదిలేయలేదు. దానికి బదులుగా, ఆమె తగినంత ప్రోటీన్, కూరగాయలు, నియంత్రిత పరిమాణాలతో కూడిన సమతుల్య ఆహారంపై దృష్టి పెట్టింది. అలాగే ఆమెలో ఈ మార్పు రాత్రికి రాత్రే జరగలేదు. అందుకోసం ఆమెకి మూడేళ్లు పట్టింది. తక్షణ ఫలితాలనిచ్చే డైట్‌ల కంటే చిన్నగా, నిలకడైన అలవాట్లు ఎంతో ప్రయోజనకరంగా ఉంటాయని సాచీ వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ నిరూపించింది. View this post on Instagram A post shared by Saachi | Fat Loss. Real Talk. Pilates. (@saachi.pai)గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. (చదవండి: Weight Loss: జస్ట్‌ మూడేళ్లలో 47 కేజీలు..! ఆ ఐదింటితోనే బరువు మాయం..)

తల్లి క్షేమానికి సురక్షితమైన ప్రసవం ఎంత ముఖ్యమో, ప్రసవానంతరం బిడ్డ క్షేమానికి పాలు పట్టడమూ అంతే ముఖ్యం. శిశువు తర్వాతి దశలలో ఆరోగ్యంగా పెరగడానికి తల్లిపాలు తాగడం ఒక్కటే సరైన పరిష్కారం. బిడ్డ పుట్టిందనే ఆనందం మాత్రమే కాదు అదే సమయంలో స్త్రీ తల్లిగా కొత్త జన్మ ఎత్తుతుందని, ఆ జన్మను మరింత దివ్యంగా మార్చుకునే శక్తి ఆమెకే ఉందని ప్రపంచస్థాయిలో ఎన్నో నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ విషయంలో తల్లికి కుటుంబ మద్దతు, వైద్యుల సూచనలు తప్పనిసరి అవసరం...ఔషధం లాంటి అమ్మపాలు బిడ్డకు అమృతమే. సహజ పోషకాహారం. బిడ్డ ఆరోగ్యకరమైన భావి జీవితానికి ఎంతో విలువైనవి. తల్లిపాలు తాగని పిల్లల్లో అనారోగ్యం, ఆకస్మిక మరణం, నేర్చుకునే సామర్థ్యం తగ్గడం, యుక్తవయస్సులో ఆరోగ్య సమస్యల ప్రమాదాలు పెరుగుతున్నాయని వరల్డ్‌ హెల్త్‌ ఆర్గనైజేషన్‌తో పాటు పలు నివేదికలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఇలాంటి సమయంలో అమ్మపాల ్రపాధాన్యత గురించి, బిడ్డకు లభించిన జన్మహక్కు గురించి మరింత వివరంగా తెలుసుకోవడం, తెలియజెప్పడం మన విధి.ఇన్ఫెక్షన్ల నివారిణి...తల్లిపాలు కాకుండా ఇతర ఆహారాన్ని అంటే.. చాలావరకు ప్రసవం అయ్యాక శిశువుకు తేనె నాకించడం, డబ్బా పాలు పడుతుంటారు. ఈ విధానం చాలా ప్రమాదకరమైనది. దీని వల్ల తల్లిలోనూ పాల ఉత్పత్తి ఆలస్యం కావచ్చు. ఇలాంటి వాటి వల్ల బిడ్డకు ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే ప్రమాదం కూడా ఉంది. చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు, విరేచనాలు, న్యుమోనియా వంటి అనారోగ్యాల బారిన పడే అవకాశాలూ ఉన్నాయి. తల్లిపాలు ఇవ్వడం వల్ల తల్లి శరీర వేడి ద్వారా బిడ్డను రక్షించడమే కాకుండా తల్లీ బిడ్డ మధ్య బంధం బలపడుతుంది. మొదటి గంటలో తల్లి తన బిడ్డకు ఇచ్చే ప్రతి పాల చుక్కా అనారోగ్యకారకమైన బాక్టీరియాతో పోరాడే శక్తి ప్రదాయిని. సాధారణ సిజేరియన్‌ ఏ ప్రసవం అయినా మొదటి తల్లిపాలు శిశువుకు తప్పక ఇవ్వాలి. – డాక్టర్‌ శిరీష, గైనకాలజిస్ట్‌బిడ్డకు తల్లి ఇచ్చే మొదటి బహుమతిముర్రుపాలుగా పిలిచే మొదటి పాలను కొలొస్ట్రమ్‌ అంటారు. ‘ప్రీ మిల్క్‌’ అనే ఈ పాలలోని పోషకాలు యాంటీబాడీలుగా శిశువుకు మొదటి సహజ టీకాగా పనిచేస్తాయి. ఎన్నో రకాల ఇన్ఫెక్షన్ల నుండి రక్షణ కల్పిస్తాయి. రోగనిరోధక శక్తిని, వ్యాధుల నుంచి రక్షణను ఏకకాలంలో అందజేస్తాయి. అంతేకాదు, ప్రసవం అయిన మొదటి గంటలో తల్లి హృదయానికి హత్తుకున్న బిడ్డ స్కిన్‌ టు స్కిన్‌ కాంటాక్ట్‌ వల్ల పిల్లల చర్మంలో మంచి బాక్టీరియా వృద్ధి చెంది, తల్లీ–బిడ్డల బంధాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది. అందువల్ల అప్పుడే పుట్టిన శిశువుకు తల్లిపాలు ఎంత త్వరగా వీలైతే అంత త్వరగా పట్టాలని, ‘మొదటి గంట’ మరీ కీలకం అని యూనిసెఫ్, డబ్ల్యూహెచ్‌వో తో పాటు ఎన్నో పరిశోధనలు తెలియజేస్తున్నాయి.ఇంతగా తల్లిపాల విశిష్టతను తెలియజేయడానికి కారణం శిశువు ఆరోగ్యకరమైన మెదడు అభివృద్ధికి, చురుకైన పనితీరుకు తోడ్పడే పోషకాలు ఆ పాలలో ఉంటాయి. ్ర΄÷టీన్, ఐరన్, కాల్షియం, విటమిన్లు సమృద్ధిగా, చక్కెరపాళ్లు తక్కువగా ఉండే తల్లి పాలు శిశువుకు మొదటి ఆరు నెలలు పూర్తి ఆహారం.తల్లి పాలు ఇవ్వడం ద్వారా... శిశువులోనూ, తల్లిలోనూ అనారోగ్య సమస్యలు తగ్గుముఖం పడతాయి. మాతా – శిశు మరణాల రేటు తగ్గించవచ్చు. తల్లిపాలు తాగి పెరిగిన పిల్లలు మేధో పరీక్షలలో మెరుగ్గా రాణిస్తారు. అధికబరువు లేదా ఊబకాయం బారిన పడే అవకాశాలు తక్కువ ఉంటాయి. భవిష్యత్తులో మధుమేహం వచ్చే ప్రమాదం కూడా తక్కువ ∙తల్లిపాలు ఇచ్చే మహిళలకు రొమ్ము, అండాశయ కాన్సర్ల ప్రమాదం కూడా తక్కువ ఉంటుంది. ఆరోగ్యంగా పెరగడం వల్ల ఉత్పాదక శక్తి పెరుగుతుంది. బలమైన ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఇది అత్యంత కీలకం. ఆరోగ్య సంరక్షణకు పెట్టే ఖర్చు భారీగా తగ్గుతుంది. తల్లిపాల పెంపుదలపై సరైన చర్యలు తీసుకోకపోవడం వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతీరోజు మిలియన్‌ డాలర్ల నష్టం వాటిల్లుతోంది. తల్లిపాలు అందక ఇప్పటికీ ప్రతి వెయ్యి నవజాత శిశువులలో 224 నుంచి 263 శిశు మరణాలు సంభవిస్తున్నాయి. ఇంత జరుగుతున్నా నేటికీ 6 నెలల లోపు శిశువులలో సగం కంటే తక్కువ మంది మాత్రమే తల్లిపాలు తాగుతున్నారని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.పని ప్రదేశాలలో తల్లిపాలకు మద్దతుపిల్లల జీవితంలో ఆరోగ్యకరమైన పునాది వేసేది తల్లిపాలు. శిశు, చిన్న పిల్లల పోషణలో అవగాహన మాత్రమే తల్లిపాలు ఇచ్చే శాతాన్ని పెంచుతాయని డబ్ల్యూహెచ్‌వో తెలిపింది. ఈ సంస్థ 16 అధ్యయనాల అంచనాలను క్రోడీకరించి ఆరోగ్య కేంద్రాలు, సంఘాలు, ఇళ్లలో చెప్పడం ద్వారా తల్లిపాలు ఇచ్చే రేటు 58 శాతం పెరిగిందని వివరించింది. ∙15,096 మంది నవజాత శిశువులపై జరిపిన అధ్యయనాలలో బేబీ ఫ్రెండ్లీ హాస్పిటల్‌ ఇనిషియేటివ్‌ (బిఎఫ్‌హెచ్‌ఐ) వల్ల శిశువు 6 నెలల వయసు వరకు తల్లిపాలు మాత్రమే ఇచ్చేవారి సంఖ్యలో 45 శాతం పెరిగిందని, ఆ తర్వాత కొనసాగించేవారి సంఖ్య 26 శాతం మాత్రమే పెరిగిందని వివరించింది ∙మీడియా జోక్యం ద్వారా 17 శాతం తల్లిపాలు పట్టడాన్ని పెంచిందని వివిధ అధ్యయనాల ద్వారా తెలిసింది ∙వేతనంతో కూడిన ప్రసూతి సెలవు వల్ల తల్లిపాలు ఇచ్చేవారి సంఖ్య 52 శాతం పెరిగిందని తేలింది. పని ప్రదేశంలో శిశువులకు తల్లిపాలు పట్టడానికి మద్దతు ఇచ్చే విధానాలు, కార్యక్రమాలు తల్లిపాలు ఇచ్చేవారి సంఖ్యను గణనీయంగా పెంచుతాయని అభి్రపాయపడింది. – నిర్మలారెడ్డి, సాక్షి ఫీచర్స్‌ ప్రతినిధి

తల్లిపాలకు ఎంతో విశిష్టత ఉంది. బిడ్డకు తల్లిపాలు అమృతంలా పనిచేస్తాయి. పుట్టిన అర గంటలోపు తల్లిపాలు ఇవ్వడం ద్వారా శిశువులో వ్యాధి నిరోధక శక్తి పెరగడంతో పాటు, మెదడు ఎదుగుదలకు దోహదపడుతుంది. నేటి ప్రపంచంలో చాలా మంది బిడ్డకు తల్లిపాలు ఇవ్వడం లేదు. అలాంటి పిల్లల ఎదుగుదలలో లోపాలు కనిపిస్తున్నాయని వైద్యులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ, యూనిసెఫ్‌ పిల్లలకు తల్లిపాల విశిష్టతను తెలియచేసేందుకు ఏటా ఆగస్టు ఒకటి నుంచి ఏడో తేదీ వరకు తల్లిపాల వారోత్సవాలు నిర్వహిస్తోంది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అన్ని ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల్లోనూ తల్లిపాల వారోత్సవాలను నిర్వహించడంతో పాటు తల్లిపాల అవశ్యకతపై అవగాహన కలి్పంచనున్నారు.హిందూపురం టౌన్‌: తల్లిపాలలో అన్ని పోషకాలు సమపాళ్లలో ఉంటాయి. చిన్నారులకు వ్యాధి నిరోధకశక్తి కూడా సమకూరుతుంది. తల్లిపాలు తాగిన శిశువుల్లో యాంటీబాడీస్‌ వృద్ధి చెంది ఇన్ఫెక్షన్లు, నిమోనియా, డయేరియా వంటి వ్యాధులు సోక కుండా నివారించొచ్చు. మెదడు ఎదుగుదలకు దోహదం చేయడంతో పాటు, జ్ఞాపకశక్తి పెంపొందుతుంది. తల్లిపాలు తాగిన పిల్లల్లో తెలివితేటలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. పసిబిడ్డకు ప్రధాన శత్రువు చలి. బిడ్డను ఒడిలో ఉంచుకుని పాలివ్వడం ద్వారా తల్లి శరీరం నుంచి శిశువుకు అవసరమైన వేడి అందుతుంది. అంతేకాదు తల్లీబిడ్డల మధ్య ఆప్యాయత పెరుగుతుంది. శిశువు జీర్ణాశయ అభివృద్ధికి దోహదపడే పదార్థాలు, విటమిన్‌–ఏ పుష్కలంగా ఉంటాయి. శిశువు మొట్టమొదట విసర్జించే నల్లటి మెకోనియం అనే మలంతో పాటు, పచ్చకామెర్లు కలిగించే బెలూరుబిన్‌ అనే పదార్థాన్ని కూడా త్వరగా విసర్జించేలా ముర్రుపాలు దోహదం చేస్తాయి. బిడ్డకు మొదటి వారంలో కలిగే పచ్చకామెర్లును నివారిస్తాయి.తల్లి పాల ప్రాముఖ్యతపై గ్రామాల్లో అవగాహన కల్పిస్తున్న వైద్య సిబ్బంది తల్లికీ ఉపయోగం బిడ్డకు పాలివ్వడం ద్వారా తల్లికీ ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని వైద్యులు చెబుతున్నారు. బిడ్డకు పాలిచ్చే తల్లులకు బ్రెస్ట్‌ క్యాన్సర్, అండాశయ క్యాన్సర్‌ వచ్చే అవకాశాలు తక్కువ. రక్తహీనత, ఎముకల బలహీనత వంటి జబ్బులు రావని పేర్కొంటున్నారు. బిడ్డకు పాలివ్వడం ద్వారా ప్రసవం అనంతరం అయ్యే రక్తస్రావం అదుపులోకి వస్తుందని వివరిస్తున్నారు.శిశు మరణాల నివారణ ఎక్కువ మంది శిశువులకు ఇన్ఫెక్షన్లు సోకడం, పుట్టగానే కామెర్లు, శ్వాసకోశవ్యాధులతో మరణాలు సంభవించడాన్ని యూనిసెఫ్‌ గుర్తించింది. అలాంటి మరణాలను నివారించేందుకు పుట్టిన అర గంటలోపు తల్లిపాలు తాగించడం ద్వారా నెలలోపు శిశువుల్లో సంభవించే మరణాలను తగ్గించొచ్చని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ పేర్కొంది. దీంతో తల్లిపాల ఆవశ్యకతపై గర్భిణులుగా ఉన్నప్పటి నుంచే విస్తృతంగా అవగాహన కలిగిస్తున్నారు.రెండేళ్ల వరకు అందించాలి పుట్టిన పిల్లలకు ఎలాంటి ఆహారం అందించాలి, ఏ సమయాల్లో అందించాలి అనే అవగాహన సమాజంలో, తల్లుల్లో పెరగాలి. నెలలోపు పిల్లల మరణాల తగ్గింపు, పిల్లల మానసిక, శారీరక ఎదుగుదల బాగుండాలంటే బిడ్డ పుట్టిన గంట నుంచి రెండేళ్ల వరకు తల్లిపాలు అందించాలి. తల్లిపాల వారోత్సవాల్లో భాగంగా బీపీఎన్‌ఐ ద్వారా పిల్లలకు తల్లిపాల ద్వారా అందే పోషక పదార్ధాలు, పిల్లల పెరుగుదల, తల్లిపాలు అందించకపోవడంతో జరిగే అనర్థాలపై అవగాహన కల్పిస్తున్నాం. ఆస్పత్రిలో పనిచేసే ప్రతి ఆరోగ్య కార్యకర్తకు తల్లిపాలపై నైపుణ్య శిక్షణ ఇప్పించి తల్లిపాల ప్రాముఖ్యతను ప్రతి గర్భిణి, బాలింతలకు వివరించేలా చేయడం ద్వారా పిల్లల మరణాలు మరింత నివారించవచ్చు.– డాక్టర్‌ కేశవులు, ప్రముఖ చిన్న పిల్లల వైద్యులు, బీపీఎన్‌ఐ జాతీయ అడ్వైజరీ కమిటీ మెంబర్‌

ఆంధ్రప్రదేశ్‌, కృష్ణా: జిల్లాలోని మచిలీపట్నంలో నోబుల్ కాలనీలో ఉన్న షార్కి హోప్ గర్ల్స్ హాస్టల్‌లో ఏడుగురు విద్యార్థినులు అస్వస్థతకు గురయ్యారు. ఒంటిపై దద్దుర్లు రావడంతో పాటు చేతులు, కాళ్లు వంకర్లు పోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపించడంతో వారిని వెంటనే ఆసుపత్రికి తరలించారు. ప్రాథమిక చికిత్స అనంతరం విద్యార్థినులు కోలుకుంటున్నట్లు వైద్యులు తెలిపారు.విద్యార్థినులకు మధ్యాహ్నం సమయంలో బూస్టర్ డోస్ వ్యాక్సిన్ అందించినట్లు సమాచారం. అనంతరం సాయంత్రం 6.30 గంటల తర్వాత పుట్టినరోజు వేడుకల్లో భాగంగా మైత్రి ఫౌండేషన్ సంస్థ స్పాన్సర్‌గా అందించిన ఆహారాన్ని వారు తీసుకున్నారు. తదనంతరం ఏడుగురు విద్యార్థినులు అస్వస్థతకు గురికావడంతో ఘటనకు అసలు కారణంపై అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.అయితే, విద్యార్థినుల అస్వస్థతకు వ్యాక్సిన్ కారణమని హాస్టల్ నిర్వాహకులు ఆరోపిస్తుండగా, వైద్య ఆరోగ్యశాఖ అధికారులు మాత్రం ఫుడ్ పాయిజన్ కారణంగానే ఈ పరిస్థితి ఏర్పడి ఉండొచ్చని ప్రాథమికంగా భావిస్తున్నారు. దీంతో ఆసుపత్రి వర్గాలు, హాస్టల్ నిర్వాహకుల వాదనలు భిన్నంగా ఉండటం చర్చనీయాంశమైంది.విద్యార్థినులు అస్వస్థతకు గురైన విషయం తెలుసుకున్న మచిలీపట్నం నియోజకవర్గ వైఎస్సార్సీపీ ఇన్‌చార్జి పేర్ని కిట్టు ఆసుపత్రికి వెళ్లి వారి ఆరోగ్య పరిస్థితిని అడిగి తెలుసుకున్నారు. అలాగే, బాధిత విద్యార్థినులకు మెరుగైన వైద్య సేవలు అందించాలని వైద్యులను కోరారు. సకాలంలో చికిత్స అందడంతో ప్రస్తుతం విద్యార్థినుల ఆరోగ్య పరిస్థితి నిలకడగా ఉందని వైద్యులు వెల్లడించారు.

ట్యూబర్క్యులోసిస్‌ అంటే... చదువుకున్నవారికి తప్ప పెద్దగా తెలియని ఈ వ్యాధిని టీబీ అంటే సామాన్యజనం కూడా గుర్తుపడతారు. ఇదెంతో పురాతనమైన వ్యాధి. ఎంత పురాతనమైనదంటే... క్రీ.పూ. 8000 ఏళ్ల కిందట ఈజిప్షియన్‌ మమ్మీలలోనూ ఈ వ్యాధి తాలూకు ఆనవాళ్లు కనిపించాయి. అంతేకాదు... మన స్వాతంత్ర సంగ్రామంలోనూ జైళ్లలో ఉంచే ఖైదీలు కూడా దాదాపు ఈ వ్యాధిబారిన పడే మరణానికి చేరువయ్యేవారు.ఎందుకంటే... చీకటిలో, తేమలో ఈ వ్యాధికి కారణమయ్యే క్రిమి పెరుగుతుంది. యాంటీబయాటిక్స్‌ కనుగొనేవరకూ ఇది చికిత్స లేని వ్యాధే. అయితే ధారాళంగా గాలీ, వెలుతురూ వచ్చే చోట ఈ వ్యాధి కారక క్రిమి పెరగదు కాబట్టి అప్పట్లో చికిత్స లేనిరోజుల్లో శానిటోరియమ్‌ అని పిలిచే గాలీ వెలుతురూ ధారాళంగా వచ్చే చోట ఉంచి బాధితులకు చికిత్స అందించేవారు. సాధారణంగా టీబీ అంటే ఎడతెరిపి లేకుండా విపరీతంగా దగ్గు వస్తూ ప్రధానంగా ఊపిరితిత్తులను ప్రభావితం చేసే వ్యాధిగా భావిస్తారు. కానీ... ఈ వ్యాధి ప్రధానంగా కేవలం ఊపిరితిత్తులనే కాదు... దేహంలోని అన్ని వ్యవస్థలనూ ప్రభావితం చేయవచ్చు. అలా మూత్రవ్యవస్థ, మూత్రవిసర్జక వ్యవస్థలను దెబ్బతీసే టీబీని ‘జెనైటో యూరినరీ ట్యూబర్క్యులోసిస్‌’ లేదా ‘జీయూటీబీ’ అంటారు. ఈ నేపథ్యంలో అసలు ‘జీయూటీబీ’ అంటే ఏమిటో చూద్దాం...మన దేశంలో ఇప్పటికీ ప్రతి లక్ష మంది జనాభాలో దాదాపు 187 నుంచి 192 మంది టీబీ వ్యాధిగ్రస్తులు ఉన్నట్టు అంచనా. 2015 నాటి గణాంకాలతో పోలిస్తే మన దేశంలో బాధితుల సంఖ్య దాదాపు 21% తగ్గినప్పటికీ... ఇప్పటికీ ప్రపంచంలోని టీబీ బాధితుల్లో 25% మంది (అంటే మొత్తం ప్రపంచంలోని పేషెంట్లలో నాలుగో వంతు) భారత్‌లోనే ఉండటం ఒకింత ఆందోళనగొలిపే అంశమే. అంతేకాదు... ప్రపంచంలోని టీబీ మరణాల్లో దాదాపు 28% అంటే దగ్గర దగ్గర మూడోవంతు మనదేశంలోనే జరుగుతుండటం కూడా టీబీ నివారణా, చికిత్సలపై మనం మరింతగా దృష్టిపెట్టాల్సిన ఆవశ్యకత ఉందని తెలిపే అంశం.ఊపిరితిత్తులనే కాదు, ఇతర వ్యవస్థల్లో కూడా... సాధారణంగా టీబీ అనేది ప్రధానంగా ఊపిరితిత్తుల వ్యవస్థలనే దెబ్బతీస్తుందన్న విషయం దాదాపుగా ప్రజలందరికీ తెలిసిన విషయమే. అయితే అది దేహంలోని మిగతా దేహవ్యవస్థలనూ దెబ్బతీసే అవకాశాలూ ఉంటాయి. ఇలా ఇతర వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేసే టీబీని ‘ఎక్స్‌ట్రా పల్మునరీ టీబీ’గా పేర్కొంటారు. మొత్తం ఎక్స్‌ట్రా పల్మునరీ కేసుల్లో నాలుగు శాతం జీయూటీబీ కేసులు ఉంటాయన్నది మరో అంచనా.వ్యాప్తి ఇలా / ప్రభావితమయ్యే అవయవాలివి... ట్యూబర్క్యులోసిస్‌ బ్యాసిల్లస్‌ అని పిలిచే బ్యాక్టీరియా క్రిమితో వ్యాపిస్తుంది కాబట్టి దీన్ని సంక్షిప్తంగా టీబీగా వ్యవహరిస్తారన్న విషయం తెలిసిందే. మిగతా సాధారణ టీబీ కేసుల్లోలాగే ఈ ‘జెనైటో యూరినరీ ట్యూబర్క్యులోసిస్‌’ లేదా ‘జీయూటీబీ’ కూడా వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి వాప్తి చెందుతుంది. అలా వ్యాపించిన ‘ట్యూబర్క్యులోసిస్‌ బ్యాసిల్లస్‌’ బ్యాక్టీరియా సూక్ష్మజీవులు రక్తంలోకి వ్యాప్తించి అక్కడి నుంచి మూత్రవిసర్జన వ్యవస్థలోకి కూడా వ్యాప్తి చెందుతాయి.మూత్రవ్యవస్థలోని ఏయే అవయవాలపై దుష్ప్రభావాలంటే... మూత్రవ్యవస్థలోకి బ్యాక్టీరియా వ్యాపించినప్పుడు సాధారణంగా అవి మూత్రపిండా (కిడ్నీ)లను దెబ్బతీస్తాయి. కిడ్నీల నుంచి క్రమంగా మూత్రాశయానికి వచ్చే పైపులైన యూరేటర్స్‌కూ, అక్కడ్నుంచి మూత్రాశయం (యూరినరీ బ్లాడర్‌), ప్రోస్టేట్‌ గ్రంథి, వృషణాల నుంచి శుక్రకణాలను బయటకు తెచ్చే సెమినల్‌ వెసికిల్స్‌తో ΄ాటు వృషణాలకూ వ్యాప్తించి, ఆ అన్ని అవయవాలపైనా తమ దుష్ప్రభావం చూపవచ్చు. అందుకే ఈ జీయూటీబీతో చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాల్సిన అవసరముంది. ముప్పు (రిస్క్‌) ఎవరిలోనంటే... సాధారణంగా అది ఏ తరహా టీబీ అయినప్పటికీ... ఒకసారి దేహంలో టీబీ వచ్చిందంటే వ్యాధి నిరోధక వ్యవస్థ చాలా బలహీనంగా ఉందని అర్థం. ఎందుకంటే దాదాపు దేశంలోని 85% మందిలో టీబీ క్రిమి అంతర్లీనంగా (డార్మంట్‌గా) ఉంటుందని అంచనా. అయితే ప్రజల్లో ఉండే వ్యాధి నిరోధక శక్తి కారణంగా అది తన ప్రభావం చూపలేదు. అయితే... సాధారణంగా టీబీ వచ్చిన బాధితుల్లో లేదా ఎక్స్‌ట్రా పల్మునరీ టీబీ వచ్చిన వాళ్లలోనూ, వ్యాధి నిరోధక శక్తి తగ్గినవాళ్లలో, చాలాకాలం ΄ాటు టీబీతో బాధపడేవారితో సన్నిహితంగా ఉండేవాళ్లలో అన్ని రకాల టీబీలతో ΄ాటు ‘జీయూటీబీ’ కూడా వచ్చే ముప్పు ఎక్కువగా ఉంటుంది.నిర్యక్ష్యం తగదు... ఎందుకంటే... ఒకసారి ఈ వ్యాధిని అనుమానించక అలాగే నిర్లక్ష్యం చేస్తే కొందరిలో కిడ్నీ పూర్తిగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉండవచ్చు. ఒకసారి కిడ్నీ దెబ్బతిన్నదంటే... అటు తర్వాత అది మళ్లీ మునపటి పనితీరును ప్రదర్శించలేనంతగా దెబ్బతినే అవకాశమూ ఉండవచ్చు. మూత్రాశయం (బ్లాడర్‌) సామర్థ్యం కూడా తగ్గవచ్చు. అలాగే ఈ సమస్య వచ్చిన కొందరిలో సంతనలేమి (ఇన్‌ఫెర్టిలిటీ) సమస్య కూడా వచ్చే అవకాశం ఉంది. అందుకే సాధారణ యాంటీబయాటిక్‌ కోర్సు ముగిశాక కూడా మూత్రం ఇన్ఫెక్షన్‌ తగ్గని సందర్భాల్లో చాలా అప్రమత్తంగా ఉండి డాక్టర్ల సలహా మేరకు తగిన పరీక్షలన్నీ చేయించాలి.జీయూటీబీ నిర్ధారణ ఇలా... మామూలు మూత్రపరీక్షలతో ‘జీయూటీబీ’ నిర్ధారణ చేయడం అంతగా కుదరకపోవచ్చు. అందుకే... జీయూటీబీ నిర్ధారణ కోసమే ప్రత్యేకంగా నిర్వహించాల్సిన ‘న్యూక్లియిక్‌ యాసిడ్‌ యాంప్లిఫికేషన్‌ సాంకేతికత (ఎన్‌ఏఏటీ) సహాయంతో ‘΄ాలిమరేజ్‌ చైన్‌ రీయాక్షన్‌’ (పీసీఆర్‌) పరీక్ష చేయించాల్సి ఉంటుంది. అయితే ఈ పరీక్ష కూడా నూరు శాతం కేసుల్లో పూర్తిగా సరైన నిర్ధారణ చేయలేకపోవచ్చు. అయినప్పటికీ జీయూటీబీకి చాలావరకు ఇదే మంచి నిర్ధారణ పరీక్ష. అయితే కొన్ని సందర్భాల్లో ‘ఫాల్స్‌ నెగెటివ్‌’ ఫలితం కూడా రావచ్చు. అందుకే సాధారణ ఇన్ఫెక్షన్‌లా కనిపిస్తూ అందరి కనుగప్పే లక్షణాలున్నందున... అనుమానం వచ్చిన కేసుల్లో డాక్టర్లు మరింత అప్రమత్తంగా వ్యవహరిస్తుంటారు. అలాగే అవసరాన్ని బట్టి సీటీ స్కాన్, ఎక్స్‌–రే పరీక్షలనూ నిర్వహిస్తారు.ఇలా కేవలం... నిర్దిష్టంగా ఒకే పరీక్ష కాకుండా... లక్షణాల ఆధారంగా, ప్రత్యేక పరీక్షలతో ΄ాటు రొటీన్‌ సీటీ స్కాన్, ఎక్స్‌–రే పరీక్షలన్నింటినీ పరిగణనలోకి తీసుకుని వ్యాధిని నిర్ధారణ చేస్తారు.సూచన: కొందరిలో ఈ వ్యాధి ఖచ్చితంగా పూర్తిస్థాయిలో నిర్ధారణ సాధ్యం కాకపోవచ్చు. అయితే కొన్ని మార్గదర్శకాల ఆధారంగా సదరు బాధితులు ‘యాంటీ ట్యూబర్కులార్‌ చికిత్స–ఏటీటీ’కి అర్హులని డాక్టర్లు నిర్ణయిస్తారు.లక్షణాలు..‘జీయూటీబీ’ ఉన్నవారిలో కనిపించే సాధారణ లక్షణాలివి...చాలా తరచుగా లేదా త్వరత్వరగా మూత్రవిసర్జనకు వెళ్లాల్సి రావడం.మూత్ర విసర్జన ఫీలింగ్‌ను ఆపుకోలేకపోవడం.కొన్నిసార్లు మూత్రం ఎరుపు రంగులో రావడం.ఈ లక్షణాలతో కొన్ని సందర్భాల్లో ‘జీయూటీబీ’ని మూత్రంలో వచ్చే సాధారణ ఇన్ఫెక్షన్‌ (జనరల్‌ యూరినరీ ట్రాక్ట్‌ ఇన్ఫెక్షన్‌–యూటీఐ)గా పొరబడే అవకాశాలు ఉంటాయి. లేదా తరచూ మూత్రవిసర్జనకు వెళ్తుండటంతో ‘ఓవర్‌ యాక్టివ్‌ బ్లాడర్‌’ అని కూడా పొరబడే అవకాశాలూ ఎక్కువే.మూత్రపరీక్ష నిర్వహించినప్పుడు మూత్రంలో ఇన్ఫెక్షన్‌ ఉన్నట్లు తెలియవచ్చు. అయితే అది నిర్దిష్టంగా ఫలానా ఇన్ఫెక్షన్‌ అని తెలియకపోవచ్చు. అలాంటి ఇన్ఫెక్షన్‌ను ‘స్టెరైల్‌ పైయూరియా’ అంటారు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో కొన్ని సందర్భాల్లో దాన్ని మామూలుగానే ఇన్ఫెక్షన్‌గానే పరిగణంచి డాక్టర్లు సాధారణంగా ‘యాంటీబయాటిక్స్‌’ వాడతారు.అయితే సమస్య జీయూటీబీ కావడం వల్ల ఆ యాంటీబయాటిక్స్‌తో ఎలాంటి ప్రయోజనమూ కనిపించదు. కొందరిలో కొన్ని సూచనలు ప్రత్యేకంగా కనిపించవచ్చు. ఉదాహరణకు... చాలా తీవ్రమైన నిస్సత్తువ, నీరసం, బరువు బాగా తగ్గిపోవడం, సాయంత్రాలు ఒళ్లు వెచ్చబడటం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. వీటి ఆధారంగా ‘జీయూటీబీ’ని అనుమానించాల్సి ఉంటుంది.చికిత్స...∙అది జీయూటీబీ అని నిర్ధారణ అయ్యాక ‘యాంటీ ట్యూబెర్క్యులార్‌ చికిత్స’ (ఏటీటీ)ని మొదలుపెట్టాల్సి ఉంటుంది. ఇది కొన్ని మందుల కాంబినేషన్లతో (మల్టీ డ్రగ్‌ థెరపీ) రూపంలో ఆరు నెలల నుంచి తొమ్మిది నెలలు లేదా కొన్ని సందర్భాల్లో అంతకంటే ఎక్కువ రోజుల ΄ాటు డాక్టర్లు చికిత్స కొనసాగిస్తారు. అన్ని ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లోనూ టీబీకి ప్రత్యేకంగానూ, ఉచితంగానూ మందులు ఇస్తుంటారు.కొన్ని కేసుల్లో ‘యాంటీ ట్యూబెర్క్యులార్‌ చికిత్స’... అంటే ఏటీటీ ట్రీట్‌మెంట్‌ అందిస్తూనే... కిడ్నీలు మరింతగా దెబ్బతినకుండా ఉండేందుకు, వాటి పనితీరును సంరక్షించడానికి తాత్కాలిక స్టెంట్లు వేయడం, శస్త్రచికిత్స చేయాల్సి రావడం వంటి చికిత్సలూ చేయాల్సి రావచ్చు.మరికొందరు బాధితుల్లో... మిగతా సాధారణ టీబీ లాగానే ఈ జీయూటీబీ కూడా.. మల్టీ డ్రగ్‌ రెసిస్టెన్స్‌ పెరగడంతో వ్యాధి బాగా ముదిరిపోతుంది. దాంతో వాళ్లలో మూత్రవిసర్జక వ్యవస్థ దెబ్బతినే ముప్పు ఎక్కువ. ఇలాంటి కొందరిలో శస్త్రచికిత్స అవసరం పడవచ్చు. అరుదుగా కొందరిలో కిడ్నీల నుంచి మూత్ర విసర్జనకు తోడ్పడే యురేటర్స్‌ను పునర్నిర్మించడం వంటి శస్త్రచికిత్సలూ అవసరం పడవచ్చు. మరికొందరిలో మూత్రాశయం దెబ్బతిన్నప్పుడు... మూత్రాశయాన్నీ, వారి చిన్నపేగులను అనుసంధానిస్తూ చేసే ‘ఆగుమెంటేషన్‌ సిస్టో΄్లాస్టీ’ అనే చికిత్స చేయాల్సి రావచ్చు. మూత్రాశయం పనితీరును మెరుగుపరచడానికి ఈ చికిత్స చేయాల్సివస్తుంది.కొన్ని ప్రభుత్వ కార్యకలా΄ాలు కూడా... ప్రధానమంత్రి టీబీ ముక్త్‌ భారత్‌ అభియాన్‌: కొన్ని ప్రత్యేకమైన కార్యక్రమాల ద్వారా / చికిత్స ప్రణాళికల ద్వారా కేంద్ర, రాష్ట్రప్రభుత్వాలు, ప్రభుత్వ సంస్థలు టీబీని పూర్తిగా రూపుమాపడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఈ ప్రయత్నంలో భాగంగా టీబీని పూర్తిగా నిరోధించే లక్ష్యంతో ‘ప్రధాన్‌ మంత్రి టీబీ ముక్త్‌ అభియాన్‌’ అనే కార్యక్రమం మొదలైంది. మరిన్ని కొత్తమందులతో చికిత్సా ప్రణాళికలు (న్యూ డ్రగ్‌ రెజిమెన్స్‌) : మిగతా టీబీల్లాగే ఈ టీబీలోనూ మందులు వాడటం మొదలుపెట్టగానే లక్షణాలన్నీ క్రమంగా తగ్గడం, మటుమాయం కావడం జరుగుతుంటుంది. దాంతో చాలామంది తమకు నయమైపోయిందనే భావనతో పూర్తి కోర్సు వాడకుండానే మందులు మానేస్తుంటారు. అయితే టీబీ సూక్ష్మజీవి ఆ మందులకు తన నిరోధకత పెంచుకుని మళ్లీ విజృంభిస్తుంది. దాంతో మునుపు వాడిన మందుల ప్రభావం అంతగా కనిపించదు. ఇలాంటివారికి ‘బీపీయేఎల్‌ ఎమ్‌’ అనే ప్రత్యేక మందుల కోర్సు ప్రణాళిక (రెజిమెన్‌)ను డాక్టర్లు సిఫార్సు చేస్తారు.వినూత్న సాంకేతికతతో: ఇటీవల టీబీపై పూర్తి అదుపు సాధించడానికి ఎక్స్‌–రేలూ, ఇతర రేడియాలజీ ఇమేజింగ్‌ చిత్రాలను విశ్లేషించడానికి కృత్రిమ మేధ (ఏఐ)తో అనుసంధానం చేయడం, ఖచ్చితంగా జీయూటీబీని గుర్తించడం వంటి వినూత్న సాంకేతికతను అవలంబిస్తున్నారు.చివరగా... మూత్ర వ్యవస్థలో ఇన్ఫెక్షన్‌ (యూరినరీ ట్రాక్ట్‌ ఇన్ఫెక్షన్స్‌ –యూటీఐ) కనిపించినప్పుడు సాధారణ యాంటీబయాటిక్స్‌తో లక్షణాలు తగ్గకపోతే... నిర్లక్ష్యం చేయకుండా తప్పనిసరిగా జీయూటీబీని అనుమానించి తప్పక డాక్టర్‌ను సంప్రదించాలి.- డాక్టర్‌ ఎ.వి. రవికుమార్‌, సీనియర్‌ కన్సల్టెంట్‌, యూరాలజిస్ట్‌ – ఆండ్రాలజిస్ట్‌నిర్వహణ : యాసీన్‌

బరువు తగ్గడం అనేది కాలంతో చేసే పరుగులాంటిది. కేవలం నిలకడైన మార్పులు, ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లు, ఓర్పు, సహనం, పట్టుదలతోనే సాధ్యమవుతుంది. అదే నిరూపించింది ఈ మహిళ. ఏకంగా వంద కేజీలపైనే బరువు ఉన్న ఈ మహిళ అద్భుతంగా వెయిట్‌లాస్‌ అయ్యి స్ఫూర్తిగా నిలిచింది. ఏకంగా 47 కేజీలపైనే బరువు తగ్గడం విశేషం.హేలీ అనే మహిళా ఫిట్‌నెస్‌ ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్‌ మూడేళ్లలో ఈ ఫలితాన్ని అందుకున్నట్లు సోషల్‌ మీడియా వేదికగా వెల్లడించింది. మొదట తాను 116 కేజీలపైనే అధిక బరువుతో ఇబ్బంది పడ్డట్లు తెలిపింది. మూడేళ్ల పాటు నిలకడగా చక్కటి జీవనశైలి మార్పులను అనుసరించి బరువు తగ్గినట్లు తెలిపారు. అందుకోసం అనుసరించిన ఐదు ముఖ్యమైన ఆహారపు మార్పులు గురించి పంచుకున్నారు. బరువు తగ్గడం కోసం..వాకింగ్‌..దీన్ని చాలా తేలిగ్గ చూస్తుంటాం. కానీ తాజా గాలిలో జస్ట్‌ ఓ 30-45 నిమిషాలు నడవడం మన ఆలోచనలను మార్చి అద్భుతమైన మార్పుని తీసుకొస్తుందని అన్నారు.తగినంత నీరు తాగడంక్రమం తప్పకుండా తగినంత నీరు త్రాగడం ఆహార కోరికలను నియంత్రిస్తుందని అన్నారు. అలాగే తన పనులకు అవసరమైన శక్తి అంతా తిరిగి లభిస్తుందని చెప్పుకొచ్చింది. నీటి తోపాటు ప్రతిరోజూ ఒక గ్లాసు ఎలక్ట్రోలైట్స్ తీసుకోవాలని కూడా సూచించారామె.ప్రోటీన్ తీసుకోవడంప్రతిరోజూ కనీసం వంద గ్రాముల ప్రోటీన్ తీసుకోవాలని అన్నారు. దీనివల్ల కడుపు నిండిన అనుభూతి తోపాటు కండరాలను కోల్పోమని అన్నారు. కొవ్వుని కరిగించడం సులభమవుతుందని అన్నారు.ఉదయపు అలవాట్లుఉదయం నిద్రలేచిన తర్వాత వ్యాయామం లేదా ధ్యానం చేయాలని, అలాగే కనీసం 30 నిమిషాల పాటు ఫోన్‌లకు దూరంగా ఉండాలని ఆ మహిళ సూచించారు. ఇలా రెండు వారాలు పాటించి చూస్తే ఒత్తిడి మాయం అయ్యి మంచి నిద్ర పడుతుందని అ‍న్నారు. అలాగే మానసిక స్పష్టత, ఏకాగ్రత, ప్రశాంతత తదితరాల్లో మెరుగుదలను చూస్తారని చెబుతోంది.ఫైబర్ వినియోగంఎక్కువ ఫైబర్ ఉన్న మూడు రకాల కూరగాయలను తినమని సూచిస్తోంది. ఇది కార్బోహైడ్రేట్లను సులభంగా జీర్ణం చేసి, మెరుగైన జీర్ణక్రియను ప్రోత్సహించడే కాకుండా కడుపు నిండిన అనుభూతిని కలిగిస్తుందని అంటోంది. చివరగా శరీరం చెప్పే మాట వింటూ ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని సాకులకు తావివ్వకుండా అనుసరిస్తే బరువు తగ్గడం సులభమని చెబుతోందామె.ఆమె సిఫార్సు చేశారు, ఎందుకంటే ఇది కార్బోహైడ్రేట్లను సులభంగా జీర్ణం చేయడానికి, మెరుగైన జీర్ణక్రియను ప్రోత్సహించడానికి మరియు ఎక్కువ సేపు కడుపు నిండుగా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది.గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే ఇచ్చాం. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. (చదవండి: నో రన్నింగ్‌, నో కార్డియో..! జస్ట్‌ 20 నిమిషాల నడకతో 24 కిలోలు..)

తలకు మర్దన చేయించుకోవడానికి ఇకపై సెలూన్‌కో, బ్యూటీపార్లర్‌కో వెళ్లనక్కర్లేదు. ‘ఎలక్ట్రిక్‌ హెడ్‌ అండ్‌ స్కాల్ప్‌ మసాజర్‌’ చెంతనుంటే చాలు. ఇంట్లోనే కూర్చుని మర్దన చేసుకోవచ్చు. దీనిని తలకు ఆనించి, తల చుట్టూ తిప్పుతూ ఉంటే ఇది జుట్టు కుదుళ్ల వరకు మసాజ్‌ చేస్తుంది.ఇందులోని సిలికాన్‌ బ్రష్‌ ఫ్లెక్సిబుల్‌గా ఉండి, జుట్టుపై సున్నితంగా పనిచేస్తుంది. ఐదు రకాల వైబ్రేషన్‌ మోడ్స్‌లో ఇది పనిచేస్తుంది. ఈ మసాజర్‌ రక్తపోటును అదుపుచేసి, మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది. మైగ్రేన్‌ సహా రకరకాల తలనొప్పుల నుంచి ఉపశమనం కలిగిస్తుంది. తలపై చర్మంలో సహజమైన తేమ ఆరిపోకుండా చేసి, జుట్టు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతుంది. అరచేతిలో ఇమిడిపోయేలా రూపొందించిన ఈ పరికరాన్ని ఎక్కడికైనా ఇట్టే తీసుకుపోవచ్చు. రీచార్జబుల్‌ బ్యాటరీతో పనిచేసే దీనిని తక్కువ సమయంలోనే చార్జ్‌ చేసుకోవచ్చు.ఇలా చేస్తే కళ్లకు కొత్తందం!అమ్మాయిల ముఖంలో మొదటి చూపులోనే ఆకట్టుకునేవి కళ్ళు. మరి ఆ కళ్లు ఆకర్షణీయంగా, అందంగా కనిపించాలంటే కేవలం ఆకారం మాత్రమే సరిపోదు, కాంతిమంతంగా అవి మెరుస్తూ ఉండాలి కూడా. ఇందుకోసం చిన్నచిన్న జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. కళ్ళ ద్వారా వ్యక్తమయ్యే చిరునవ్వు, ఆత్మీయత, ఆత్మవిశ్వాసం కళ్ళకు అసలైన అందం.ఇందుకోసం ఒత్తిడి లేకుండా చూసుకోవాలి. కీరాదోస రసంలో ముంచిన కాటన్‌ ప్యాడ్స్‌ను కళ్లపై ఉంచడం ద్వారా కళ్ల అలసట తగ్గి కళ్లు తాజాగా మారుతాయి. వాడిన గ్రీన్‌ టీ బ్యాగ్స్‌ని ఫ్రిజ్‌లో ఉంచి చల్లబడిన తరువాత వాటిని తరచుగా కళ్లపై పెట్టుకోవడం వల్ల కంటి వాపు, కళ్లకింద వచ్చే నల్లటి వలయాలు తగ్గుతాయి. విల్లులాంటి కనుబొమ్మలు, ఒత్తయిన కనురెప్పలు కళ్ల రూపాన్ని రెట్టింపు చేస్తాయి. నిద్రించే ముందు కనురెప్పలకు కొద్దిగా ఆముదం రాసుకోవడం వల్ల కనురెప్పల వెంట్రుకలు ఒత్తుగా, పొడవుగా పెరుగుతాయి. అలాగే తగినంత నిద్ర ఉండేలా చూసుకోవడం, స్క్రీన్‌ టైమ్‌ తగ్గించడం ద్వారా కళ్లు అలసట లేకుండా ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తాయి. వీటన్నింటితో పాటు కంటి ఆరోగ్యానికి, అందానికి సరైన పోషకాహారం తీసుకోవడం కూడా చాలా ముఖ్యం.

“మనం ఏది ఆలోచిస్తే అదే అవుతాం" అనేది కేవలం ఒక వేదాంత సూక్తి మాత్రమే కాదు, ఇప్పుడిది నిర్ధారణ అయిన ఒక శాస్త్రీయ వాస్తవం కూడా! మన మనస్సు, ఆలోచనలు మన శరీరంపై, ముఖ్యంగా వ్యాధి నిరోధక వ్యవస్థపై ఎంతటి బలమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయో తెలుసా? ఆశావాద ఆలోచనలు కేవలం మానసిక ప్రశాంతతకే కాదు, మన శరీరంలోని రోగనిరోధక శక్తిని పెంచేందుకు కూడా ఉపయోగపడతాయని శాస్త్రవేత్తలకు మరోసారి తాజాగా నిరూపణ అయింది. మెదడును మనం మన ఆలోచనలతోనే 'రీ-వైరింగ్' చేస్తూ 'ఇమ్యూనిటీ'ని పెంచుకోవచ్చని ఇటీవలి ఒక విప్లవాత్మక పరిశోధన స్పష్టం చేసింది! అసలు ఆలోచనలకు, ఆరోగ్యానికి ఉన్న ఈ అద్భుతమైన లంకె ఏంటి?! చూద్దాం రండి.ఇంతవరకూ తెలుసుకున్నదిశరీరంపై ఆలోచనలు ప్రభావం చూపుతాయనే భావన ఎప్పటినుంచో ఉన్నప్పటికీ, దీని వెనుక ఉన్న నాడీ మండల నిర్మాణ శాస్త్రాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో కీలక పురోగతి సాధించింది గత కొన్నేళ్లలోనే అని డార్ట్‌మౌత్‌ యూనివర్సిటీకి చెందిన ప్రముఖ అమెరికన్‌ న్యూరోసైంటిస్ట్‌ టామ్‌ వేగర్‌ అంటారు. ఆశావాద ఆలోచనలు, మంచే జరుగుతుందన్న తలంపు, మెదడులోని ‘రివార్డ్‌ సిస్టమ్‌’ను (ఆనందాన్ని ఇచ్చే భాగం) క్రియాశీలం చేస్తాయి. మంచి ఆహారం తిన్నప్పుడు, ఒక ఆటలో గెలిచినప్పుడు లేదా ఎవరైనా ప్రశ్నించినప్పుడు మనకు కలిగే ఆనందానికి ఈ భాగమే కారణం. ఈ ప్రాంతంలో ఉండే నాడీ కణాలు ‘డోపమైన్‌’ అనే రసాయనాన్ని విడుదల చేయడం ద్వారా స్పందిస్తాయి– ఇదీ ఇంతవరకు పరిశోధకులు తెలుసుకున్నది.తాజా పరిశోధనతో నిర్థారణఇజ్రాయెల్‌లోని టెల్‌ అవీవ్‌ మెడికల్‌ సెంటర్‌కు చెందిన తామర్‌ కొరెన్‌ అనే వైద్య పరిశోధకురాలు, ఎలుకలలో ఈ ‘రివార్డ్‌ కణాలను’ ఉత్తేజపరచడానికి జన్యు పద్ధతులను ప్రయోగించినప్పుడు ఆశ్చర్యకరమైన ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు కనిపించాయి. ఎలుకలు బాక్టీరియల్‌ ఇన్ఫెక్షన్లతో మరింత సమర్థంగా పోరాడగలిగాయి. గుండెపోటు నుండి త్వరగా కోలుకున్నాయి, అంతేకాకుండా వాటిలో కణుతుల పెరుగుదల కూడా నెమ్మదించింది. ఈ విధానం చాలా ఆశాజనకంగా కనిపించడంతో, ఇది మనుషులకు కూడా పనిచేస్తుందో లేదో తెలుసుకోవాలని తామర్‌ కొరెన్‌ బృందం భావించింది. అయితే ఎలుకలలో ఉపయోగించిన జన్యుపరమైన పద్ధతులను మనుషులపై ప్రయోగించటం సురక్షితం కాదు. అందుకే, వారు కొందరు వ్యక్తులకు ఒక శిక్షణ ఇచ్చారు. తమ సొంత ఆలోచనల ద్వారానే మెదడులోని ఆ రివార్డ్‌ భాగాన్ని ఎలా ఉత్తేజపరుచుకోవాలో ఆ వ్యక్తులకు నేర్పించారు. వారు ఈ ప్రయోగాన్ని ఎలా నిర్వహించారో ప్రఖ్యాత ‘నేచర్‌ మెడిసిన్‌’ పత్రిక ప్రచురించింది.తొలినాళ్ల ప్రయోగం కుక్కపైన!ఈ రకమైన పరిశోధనలు 1890ల చివర్లో ఇవాన్‌ పావ్లోవ్‌ అనే రష్యన్‌ శాస్త్రవేత్త చేసిన ప్రయోగాల నుంచి మొదలయ్యాయి. మన శరీరం ఆహారం నుండి శక్తిని, పోషకాలను ఎలా తీసుకుంటుందో ఆయన అధ్యయనం చేశారు. ఆకలితో ఉన్న ఒక కుక్కకు ఆహారం ఇచ్చే ప్రతిసారీ ఆయన ఒక గంట మోగించేవారు. కొద్ది రోజులకే, ఆహారం ఇవ్వకపోయినా సరే... కేవలం ఆ గంట శబ్దం వినగానే కుక్క నోట్లోంచి లాలాజలం ఊరడం మొదలైంది. మనస్తత్త్వవేత్తలు దీన్ని ‘కండిషన్డ్‌ రెస్పాన్స్‌’ (అలవాటైన స్పందన) అని పిలుస్తారు. ఈ పరిశోధనలకు గాను పావ్లోవ్‌కు 1904లో నోబెల్‌ బహుమతి లభించింది.తర్వాత ఎలుకల మీదకొన్ని దశాబ్దాల తర్వాత, రాచెస్టర్‌ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన రాబర్ట్‌ అడెర్, నికోలస్‌ కోహెన్‌ ఎలుకలపై ఇలాంటి ప్రయోగమే చేశారు. వారు ఎలుకలకు ఒక తీపి పానీయాన్ని ఇచ్చాక, ఆ వెంటనే వాటి రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గించే ఒక మందును ఇంజెక్షన్‌ ద్వారా ఇచ్చేవారు. కొంతకాలం తర్వాత, ఆ ఇంజెక్షన్‌ ఇవ్వకుండా కేవలం తీపి పానీయం మాత్రమే ఇచ్చినా ఎలుకల రోగనిరోధక వ్యవస్థలో ఆ మార్పులు కనిపించాయి! ఈ ప్రభావాన్ని ‘సైకోసోమాటిక్‌’ అంటారు. అంటే ఏదైనా ఒక సంకేతం (గంట శబ్దం వినడం లేదా తీపి పానీయం తాగడం వంటివి) ద్వారా మెదడు శరీరంలో నిజమైన మార్పులను తీసుకురాగలదని దీని అర్థం. ఈ ‘సైకోసోమాటిక్‌’ అనే మాటకు సమాజంలో కాస్త ప్రతికూల ముద్ర ఉంది. మానసిక ఒత్తిడి లేదా మానసిక స్థితి వల్ల వచ్చే తలనొప్పి, నొప్పులు, వికారం లేదా చర్మ సమస్యల గురించి చెప్పటానికి తరచుగా ఈ పదాన్ని వాడతారు. చాలామంది వీటిని కేవలం ‘భ్రమ’ అని లేదా ఒక చిన్న విషయమని కొట్టిపారేస్తుంటారు.సైకోసోమాటిక్‌ గీ ప్లాసిబో ఎఫెక్ట్‌కొన్నిసార్లు సైకోసోమాటిక్‌కు వ్యతిరేకంగా కూడా జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు ‘అసలు మందు’ కాకుండా, కేవలం మందు బిళ్లలా కనిపించే ‘పంచదార బిళ్ల’ వేసుకున్నా కొందరికి జబ్బు నయమవుతుంది. దీన్నే ‘ప్లాసిబో ఎఫెక్ట్‌’ అంటారు. ఇది కూడా నిజమైన వైద్యం కాదని కొందరు తీసిపడేస్తుంటారు. అయితే, కొందరు పరిశోధకులు మాత్రం ఈ ప్లాసిబో ప్రభావాన్ని ఒక గొప్ప ‘మంత్రం’గా చూస్తున్నారు.ప్లాసిబో ప్రభావం అనేది శరీరంలో జరిగే నిజమైన భౌతిక/జీవక్రియ మార్పులను నియంత్రిస్తుంది. ఆశావాద ఆలోచనలు, మంచి ఫలితం వస్తుందనే నమ్మకం లేదా నిరీక్షణ వల్ల ఇది జరగవచ్చు. కారణం ఏదైనప్పటికీ, ‘ఇది ఎలా పనిచేస్తుందో మనం అర్థం చేసుకోవాలి’ అని కొరెన్‌ అంటున్నారు. అది అర్థమైతే, రోగులకు ఇచ్చే చికిత్సలు ఇంకా బాగా పనిచేసేలా ఒక తోడ్పాటు అవుతుందని ఆమె చెబుతున్నారు.‘కొరెన్‌’ వినూత్న పరిశీలనతామర్‌ కొరెన్‌ బృందం ఇప్పుడు ఆ ‘ప్లాసిబో’ ఆలోచనను నిజంగానే పరీక్షించి చూసింది. టెల్‌ అవీవ్‌ విశ్వవిద్యాలయంలోని సైకాలజీ ల్యాబ్‌తో కలిసి పనిచేస్తున్న కొరెన్‌ బృందం, 85 మంది యువకులను ఈ ప్రయోగం కోసం ఎంచుకుంది. ఆ యువకులందరూ ఆ మెడికల్‌ సెంటర్‌లో వ్యాక్సిన్‌ తీసుకోవటానికి సమ్మతించి వచ్చిన వారు. (హెపటైటిస్‌–బి అనే వైరస్‌ సోకకుండా నిరోధించడానికి ఈ టీకా ఇస్తారు. ఈ టీకా.. మనుషుల శరీరం, రోగనిరోధక వ్యవస్థలపై ఎలా స్పందిస్తుందో చూడటం ద్వారా, వారి రోగనిరోధక శక్తిలో వచ్చే మార్పులను సులభంగా కొలవడానికి పరిశోధకులకు ఒక మార్గం లభిస్తుంది.)న్యూరోఫీడ్‌బ్యాక్‌ విధానంఈ ప్రయోగం మొదటి దశ కోసం, ఎంపిక చేసిన వారికి ఫంక్షనల్‌ ఎమ్‌ఆర్‌ఐ స్కాన్‌లు చేశారు. వారు మెదడును స్కాన్‌ చేసే యంత్రంలో పడుకున్నారు, ఈ యంత్రం మెదడులోని ఏ భాగాలు చురుకుగా పనిచేస్తున్నాయో చూపిస్తుంది. ప్రతి 40 సెకన్ల సెషన్‌లో, పాల్గొనేవారిని తమ మెదడుకు పని చెప్పమని (ఆలోచించమని) చెప్పారు. ప్రతి ఒక్కరికీ తాము ఎలా ఆలోచించాలో సొంతంగా ఎంచుకునే అవకాశం ఇచ్చారు. ఉదాహరణకు: స్క్రీన్‌ మీద ఉన్న ఒక ఎర్రటి చుక్కను చూడటం, తాము వెళ్లిన ఒక ప్రయాణాన్ని / పర్యటనను గుర్తుచేసుకోవడం, భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచించడం, లేదా ఒక గణిత లెక్కను పూర్తి చేయడం... ఇలా. లక్ష్యం ఏంటంటే మన ఆలోచనలు మెదడులోని ఏ రకమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయో తెలుసుకోవటమే.మెదడుపై ఆలోచనల ప్రభావంప్రయోగం తర్వాత మెదడు స్కాన్‌ చేసిన భాగాలకు 0 నుండి 10 వరకు స్కోర్లు (రేటింగ్‌) ఇచ్చారు. ఈ స్కోర్లు మెదడు లోపల ఉన్న ‘రివార్డ్‌ మార్గం’లోని చురుకుదనాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని ఇచ్చారు. ఇందులో ప్రధానమైన ఒక భాగాన్ని ‘వెంట్రల్‌ టెగ్మెంటల్‌ ఏరియా’ అంటారు. ఎలుకలలో ఆరోగ్యకరమైన మార్పులు తేవడానికి కొరెన్‌ బృందం ఉత్తేజపరిచింది కూడా ఈ భాగాన్నే. ప్రయోగంలో పాల్గొన్నవారిలో కొందరిని యాదృచ్ఛికంగా (ర్యాండమ్‌గా) ‘కంట్రోల్‌ గ్రూప్‌’లో పెట్టారు. వారి స్కోర్లు ఈ భాగంతో సంబంధం లేని వేరే మెదడు ప్రాంతం నుండి తీసుకున్నారు. ఎవరికైనా తక్కువ స్కోరు వస్తే, తదుపరి సెషన్‌లో తమ ఆలోచనలను వేరే విషయంపై కేంద్రీకరించమని వారికి చెప్పారు. ఒకవేళ వారి స్కోరు పెరిగితే, అదే విధంగా ఆలోచించే పద్ధతిని కొనసాగించమని లేదా ఇంకా మెరుగుపరచుకోమని చెప్పారు. ఈ విధమైన ‘ప్రయత్నిస్తూ నేర్చుకునే’ పద్ధతిని కొన్ని వారాల పాటు 45 నుండి 60 సెషన్లలో నిర్వహించారు. ఈ ప్రక్రియ అంతటా పాల్గొనేవారికి ఉన్న ఒకే ఒక లక్ష్యం.. వీలైనంత ఎక్కువ స్కోరు సాధించడం. అయితే ‘‘మాకు స్కోరు ఎంత వచ్చిందనే దానికంటే, ఆలోచనల ద్వారా ఎంత మెరుగుదల కనిపిస్తోంది అనేది చాలా ముఖ్యమైన విషయం’’ అని ఈ అధ్యయనానికి నాయకత్వం వహించిన నిట్జన్‌ లుబియానకర్‌ అంటారు.టీకా స్పందనలో మార్పులుచివరి ఎం.ఆర్‌.ఐ. సెషన్‌ పూర్తయిన వెంటనే, ప్రయోగంలో పాల్గొన్న వారందరికీ హెపటైటిస్‌ బి వ్యాక్సిన్‌ ఇచ్చారు. ఈ టీకా శరీరంలో ‘యాంటీబాడీలు’ (వ్యాధి నిరోధక ప్రొటీన్లు) తయారయ్యేలా చేస్తుంది. ఈ యాంటీబాడీలు హెపటైటిస్‌–బి వైరస్‌ను గుర్తించి, కాలేయానికి ఇన్ఫెక్షన్‌ సోకకుండా కాపాడతాయి. టీకా ఇవ్వడానికి ముందు, ఇచ్చిన రెండు వారాల తర్వాత వారి రక్త పరీక్షలు చేసి యాంటీబాడీలను కొలిచారు. ఎవరైతే తమ ఆలోచనల ద్వారా ‘వెంట్రల్‌ టెగ్మెంటల్‌ ఏరియా’లో మెదడు చురుకుదనాన్ని పెంచుకోగలిగారో, వారిలో వ్యాక్సిన్‌ తీసుకున్న తర్వాత హెపటైటిస్‌–బి యాంటీబాడీల సంఖ్య చాలా ఎక్కువగా పెరిగింది! ఇది వారిలో రోగనిరోధక శక్తి బలపడిందని స్పష్టంగా చూపించింది. ఈ యాంటీబాడీల పెంపు 7 నుండి 10 శాతం మాత్రమే అయినప్పటికీ, ఇది చాలా గొప్ప విషయమని వాషింగ్టన్‌ విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రవేత్త జోనాథన్‌ కిప్నిస్‌ అంటున్నారు. ఆయనకు ఈ పరిశోధనతో సంబంధం లేకపోయినా.. మెదడుకి, రోగనిరోధక వ్యవస్థకి ఉన్న సంబంధాలపై ఆయన ప్రత్యేక అధ్యయనాలు చేస్తున్నారు.మనస్సుకు, శరీరానికి ఉన్న ముడి‘‘ఈ పరిశోధనలో నిజంగానే ఒక స్పష్టమైన ఫలితం కనిపించటంతో మేమంతా చాలా ఆశ్చర్యపోయాం’’ అని కొరెన్‌ తన సిద్ధాంత పత్రంలో రాశారు. ల్యాబ్‌లోని ఎలుకలలో కనిపించిన ఫలితం పెద్దగా ఆశ్చర్యం కలిగించలేదు. ఎందుకంటే శాస్త్రవేత్తలు వాటి నాడీ కణాలను నేరుగా ఉత్తేజపరిచారు. కానీ, మనుషులు కేవలం తమ సొంత ఆలోచనలతో మాత్రమే మెదడులోని ఆ భాగాన్ని యాక్టివేట్‌ చేసుకోవడం అనేది ఒక సైన్స్‌ ఫిక్షన్‌ (కల్పిత కథ) లాగా అనిపించిందని ఆమె అన్నారు.అంతేకాకుండా, ఈ విజయం అనేది ఒకరి వ్యక్తిత్వంపై ఆధారపడి లేదు. తాము చాలా ఆశావాదులమని లేదా నమ్మకంతో ఉంటామని సర్వేలో చెప్పిన అందరికీ ‘వెంట్రల్‌ టెగ్మెంటల్‌ ఏరియా’ స్కోర్లు ఏమీ ఎక్కువగా రాలేదు. అయితే, ఎక్కువ స్కోర్లు సాధించిన వారిలో ఒక ఉమ్మడి లక్షణం కనిపించింది. వారు ఆశావాద ఆలోచనలను (మంచి జరుగుతుందనే ఆశను) పెంచే మానసిక విధానాలను ఎంచుకున్నారు. కొందరు తమ స్నేహితులు లేదా కుటుంబ సభ్యుల గురించి ఆలోచించారు. మరికొందరు తమ జీవితంలో జరిగిన మంచి అనుభవాలపై ధ్యాస పెట్టారు.పాల్గొనేవారు దేని గురించి ఆలోచించాలో పరిశోధకులు స్పష్టంగా చెప్పలేదు కాబట్టి, ఆలోచనలోని చిన్న చిన్న వివరాలు పెద్దగా తేడాను చూపలేదు. బదులుగా, పాల్గొన్నవారు స్క్రీన్‌ కనిపించే స్కోర్లను బట్టి తమ ఆలోచనలను మార్చుకుంటూ వచ్చారు. ఇది చాలా ఆసక్తికరమైన విషయమని లుబియానకర్‌ తెలిపారు. ఈ ఫలితం ‘మన మానసిక స్థితి’ అనేది మన ఆరోగ్యంపై, రోజువారీ శరీర క్రియలపై ఎంత ప్రభావం చూపుతుందో స్పష్టంగా చెబుతోంది... మనకు తెలియకుండానే అది పనిచేస్తుంది’’ అని కొరెన్‌ అంటున్నారు.ఆశావాదం ఆరోగ్యదాయకంఈ అంతర్జాతీయ పరిశోధన మనకొక స్పష్టమైన, బలమైన సందేశాన్ని ఇస్తోంది: ‘శారీరక ఆరోగ్యానికి ఉదయం చేసే వ్యాయామం, తినే మంచి ఆహారం ఎంత ముఖ్యమో... మన రోజువారీ ఆలోచనా విధానం కూడా అంతే ముఖ్యం!’ అని.మనం నిత్యం అనుభవించే ఒత్తిడి, ఆందోళన, ప్రతికూల ఆలోచనలు మన వ్యాధినిరోధక వ్యవస్థను బలహీనపరుస్తుంటే... ఆశావాదం, ప్రేమ, మధుర జ్ఞాపకాలు, నమ్మకాలు మన శరీరంలో అదనపు రక్షణ కవచాన్ని నిర్మిస్తాయి. మెదడులోని ‘రివార్డ్‌ సిస్టమ్‌’ను మన సొంత ఆలోచనలతో క్రియాశీలం చేసుకోవడం ద్వారా ఏ వైద్యానికీ లభించని ‘సైకోసోమాటిక్‌ బూస్ట్‌’ మన శరీరానికి లభిస్తుంది.కాబట్టి, అనునిత్యం ఆశావాదంతో ఆలోచిద్దాం... మన మెదడును సానుకూలంగా రీ–వైర్‌ చేసుకుందాం... సహజమైన రోగనిరోధక శక్తితో సంపూర్ణ ఆరోగ్యం పొందుదాం. - సాక్షి స్పెషల్‌ డెస్క్‌- తామర్‌ కొరెన్‌, వైద్య శాస్త్రవేత్త, టెల్‌ అవీవ్‌ మెడికల్‌ సెంటర్‌

మన ఆరోగ్యం మనం తాగే నీటిపైనే కాకుండా, ఆ నీటిని నిల్వ ఉంచే పాత్రలపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. సాధారణ ప్లాస్టిక్‌ సీసాల వల్ల శరీరంలోకి చేరే బిస్‌ఫెనాల్‌–ఎ (బీపీఏ), సూక్ష్మ ప్లాస్టిక్‌ కణాలు (మైక్రోప్లాస్టిక్స్‌), అతిసూక్ష్మ ప్లాస్టిక్‌ కణాల (నానోప్లాస్టిక్స్‌) ముప్పు నుంచి తప్పించుకోవటానికి చాలామంది స్టెయిన్‌లెస్‌ స్టీల్‌ బాటిళ్ల వైపు మొగ్గుచూపుతున్నారు. అయితే, మార్కెట్లో లభించే అన్ని స్టీల్‌ బాటిళ్లూ ఆరోగ్యానికి సురక్షితమైనవి కావు. ఏది ఉత్తమమైన స్టీల్‌? తాగునీటిని నిల్వ చేయడానికి దేశ విదేశాల్లో ‘304’, ‘316’స్టెయిన్‌లెస్‌ స్టీల్‌ గ్రేడ్లను అత్యంత సురక్షితమైనవిగా పరిగణిస్తారు. 304 లేదా 18/8 గ్రేడ్‌ స్టీల్‌లో 18% క్రోమియం, 8% నికెల్‌ ఉంటాయి. ఇది తుప్పు పట్టదు. సహజమైన రుచి, వాసనను మార్చదు. 316 లేదా 18/10 గ్రేడ్‌ స్టీల్‌లో అదనంగా 2% నుంచి 3% ‘మాలిబ్డినం’అనే లోహం ఉంటుంది. దీనివల్ల బాటిల్‌కు తుప్పు నిరోధక శక్తి చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. నిమ్మ/బత్తాయి రసం, మజ్జిగ, డిటాక్స్‌ వాటర్‌ లేదా ఆల్కలైన్‌ వాటర్‌ వంటి ఆమ్ల గుణం ఉన్న పానీయాలను పోసుకోవటానికీ ఇది అత్యంత సురక్షితమైనదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. సాధారణ స్టీల్‌తో ముప్పు నాసిరకం సాధారణ స్టీల్‌ బాటిళ్లు తాగు నీటిని పోసుకోవటానికి గానీ, పండ్ల రసాలకు గానీ పనికిరావు. తక్కువ ధరకు లభించే బాటిళ్ల తయారీలో 201/202 గ్రేడ్‌ స్టీల్‌ వాడతారు. తయారీ వ్యయం తగ్గించడానికి వీటిలో ఖరీదైన నికెల్‌ వాడకాన్ని తగ్గించి, 5.5%–7.5% వరకు ‘మాంగనీస్‌’ను కలుపుతారు. ఈ బాటిళ్లలో నీరు లేదా పండ్ల రసాలు పోసినప్పుడు మాంగనీస్‌ నీటిలో కరుగుతుంది. ఇది రోజూ శరీరంలోకి చేరితే కాలక్రమేణా కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ బాటిళ్లకు తుప్పును తట్టుకునే శక్తి తక్కువ. కొద్దిరోజులకే లోపల ఎర్రటి తుప్పు మచ్చలు ఏర్పడి, నీటిలోకి లోహపు రుచి/వాసన వస్తుంది. నాణ్యతను గుర్తించేదెలా? » భారతీయ ప్రమాణాల ప్రకారం.. స్టీల్‌ బాటిళ్ల తయారీలో ‘ఐఎస్‌ 17803:2022’, థర్మోస్‌/వ్యాక్యూమ్‌ బాటిళ్ల తయారీలో ‘ఐఎస్‌ 17526:2021’నిబంధనలు పాటించాలి. ఐఎస్‌ఐ ముద్రనూ తప్పనిసరిగా బాటిల్‌పై ముద్రించాలి. » అమెరికా ఎఫ్‌డీఏ, యూరోపియన్‌ ఈఎఫ్‌ఎస్‌ఏ అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల ప్రకారం.. 304/316 గ్రేడ్‌ స్టీల్‌ బాటిల్స్‌ మాత్రమే సురక్షితమైనవి. మన దేశంలో కొత్త స్టీల్‌ బాటిల్‌ కొనేముందు దాని అడుగు భాగంలో లేదా ప్యాకింగ్‌ బాక్స్‌పై 304 లేదా 316తోపాటు ఐఎస్‌ఐ మార్కు ఉందో లేదో చూసుకోవాలి. » సాధారణ 201 లేదా 202 గ్రేడ్‌ స్టీల్‌ బాటిళ్ల అడుగున లేదా బాక్స్‌పై ఈ అంకెలను రాయొచ్చు లేక రాయకపోవచ్చు. మనమే గమనించుకోవాలి. – (సాక్షి, స్పెషల్‌ డెస్క్‌)

"యమునా తటిలో నల్లనయ్యకై ఎదురుచూసెనే రాధా.."అన్న పాట రాగానే అలనాటి అందాల నటి శోభనా(actress Shobana) టక్కున గుర్తొస్తారు. ఆమె తన కళ్లతో అభినయం పలికించగల గొప్ప నటి. 90ల టైంలో అగ్ర తారగా ఓ వెలుగు వెలిగిన నటి. అంతేగాదు మంచి క్లాసికల్‌ డ్యాన్సర్‌ కూడా. కొంతకాలం సినిమాలకు దూరమై..నాట్యానికి జీవితానని అంకితం చేశారామె. మళ్లీ ఇటీవల కల్కి మూవితో సెకండ్‌ ఇన్నింగ్స్‌ మొదలుపెట్టారు. తాజాగా బాలీవుడ్‌ నిర్మాత నితేష్ తివారీ ప్రతిష్టాత్మక పౌరాణిక ఇతిహాసం 'రామాయణం'లో కనిపించనున్నారు. అందులో రావణుడిగా నటిస్తున్న యశ్‌ తల్లి కైకేసి పాత్రను పోషించనుందామె. అలాగే ఆమె చెన్నైలో నృత్య అకాడమీ 'కళాతర్పణ'ను కూడా నడుపుతున్నారు. ప్రస్తుతం ఆమె 54 ఏళ్లు. ఈ వయసులోనూ అంతే గ్లామర్‌గా పిట్‌గా ఉంటారు శోభనా. తను ఇంతలా ఎనర్జిటిక్‌గా, హెల్దీగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటో ఒక ఇంటర్యూలో ఆమెనే స్వయంగా వెల్లడించారు. మరి ఆమె అనుసరించే ఫిట్‌నెస్‌ సీక్రెట్‌ ఏంటో చూద్దామా..!.ఆమె భారత్‌లోనూ విదేశాల్లోనే నృత్య ప్రదర్శనలిస్తుంటారు. ముఖ్యంగా సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల్లో తప్పకుండా ప్రదర్శనలిస్తుంటారామె. ఇంత బిజీ షెడ్యూల్‌లో కూడా ఫిట్‌గా ఉండేందుకు ప్రాధాన్యత ఇస్తానని, క్రమశిక్షణతో కూడిన దినచర్యను పాటిస్తానని చెప్పారామె. అలాగే ఆహారం విషయంలో కూడా చాలా జాగ్రత్తగా ఉంటానన్నారు. ఆమె ప్రోటీన్‌ షేక్‌లు, డైటింగ్‌ రెండిటిని పాటిస్తానని చెప్పారు. ఈ విధానం చూసి చాలా మంది ఆశ్చర్యపోతారని అన్నారు. అలా ఎందుకంటే తన ఆకలి ఎక్కువగా ఉంటుందని అందుకని ఇలా చేస్తానని అన్నారామె. తన బిజీ షెడ్యూల్‌కి అనుగుణంగానే ఆహారపు అలవాట్లు రూపొందించుకుంటానని తెలిపారామె. వేదికపై శాస్త్రీయ నృత్య ప్రదర్శనలు కొనసాగిస్తున్నందున సమతుల్యమైన ఆహారమే తీసుకోవాలని చెప్పారు. అయితే తాను ఏడాదంతా ఒకేరకమైన డైట్‌ ప్లాన్‌ని పాటించనని చెప్పారామె. తన శరీరానికి అనుగుణంగా దినచర్యను మార్చుకుంటూ..బరువుని అదుపులో ఉంచడంపై అటెన్షన్‌ పెడతానని అన్నారామె. ఒక్కోసారి మూడు రోజుల డైట్‌ని పాటిస్తే..మరికొన్నిసార్లు ఏకంగా ఏడుసార్లు డైట్‌ పాటిస్తానని చెప్పారు. ఒక్కోసారి క్రాష్‌ డైట్‌ కూడా పాటిస్తానని ధీమాగా వెల్లడించారు. తను ప్రతిసారా కఠినమైన భోజన ప్రణాళిక అనుసరించకుండా అవసరమైనప్పుడల్లా షెడ్యూల్‌ని సర్దుబాటు చేసుకుంటానని తెలిపింది అందాల శోభన. దూరంగా ఉంచే ఆహారాలు..అధిక కేలరీలు, అనారోగ్యకరమైన కొవ్వులకు చాలా దూరంగా ఉంటానని అన్నారు. పిజ్జా, బర్గర్లు, పాస్తా, బ్రెడ్‌, శాండ్‌విచ్‌లు, నూనెలో అధికంగా వేయించిన ఆహారాలకు బహుదూరంగా ఉంటానని చెప్పారామె. థాయి వంటకాలు, కొన్ని రకాల డెజర్ట్‌లంటే ఇష్టమని చెప్పుకొచ్చింది. కాగా ఇక్కడ అందాల నటి శోభన కూడా తన శరీరం మాట వింటూ అందుకు అనుగుణంగా డైట్‌ని అనుసరిస్తున్నట్లు నొక్కి చెప్పారు. ఏ డైట్‌ అయినా గుడ్డిగా కాకుండా శరీరానికి పడేది..అన్ని విధాల ఆరోగ్యానికి మేలు అని చెప్పకనే చెబుతోంది కదా ఈ నటి డైట్‌.(చదవండి: ఒంటరిగా ఫ్లైట్‌ జర్నీ..ఆ మహిళను ఎంతలా మార్చిందంటే?)

కొంతమంది బయట వాడే చెప్పులు, షూ లను ఇంట్లో కూడా వాడేస్తుంటారు. వారు ఇది పాదాల శుభ్రతకు సంబంధించిన అంశంగా భావించినప్పటికీ, ఇది ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన అంశం కూడా. ఎందుకంటే మీరు షూలను, చెప్పులను మాత్రమే ఇంటిలోకి తీసుకెళ్లరు.. వాటితో పాటుగా లక్షలాది క్రిములను, బ్యాక్టీరియాను కూడా వెంట తీసుకెళ్తుంటారు.బూట్ల అడుగుభాగంలో ఈ.కోలై, సి.డిఫిసిల్, స్టెఫిలోకోకస్‌ వంటి ప్రమాదకర బాక్టీరియాలు అధిక మొత్తంలో ఉన్నట్లు పరిశోధనల్లో తేలింది. ఇవి కడుపునొప్పి, విరేచనాలు, ఇన్ఫెక్షన్లకు దారితీస్తాయి. చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు ఉన్న ఇంట్లో ఇది మరింత ప్రమాదకరం. వారు తొందరగా అనారోగ్యానికి గురయ్యే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.అయితే కీళ్ల నొప్పులు, పాదాల సమస్యలు ఉన్నవారు చెప్పులు లేకుండా నేలపై నడవడం వల్ల సమస్య ఎక్కువయ్యే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా ఇండోర్‌ స్లిప్పర్స్‌ ఉపయోగించాలి. వీటిని ఎట్టి పరిస్థితుల్లో బయట వాడకూడదు. ఇంటిగుమ్మం వద్దే షూలను వదిలేయడం అనేది ఇంటి పరిసరాలను పరిశుభ్రంగా ఉంచడంతో పాటు.. కుటుంబ సభ్యుల ఆరోగ్యాన్ని కూడా కాపాడే ఒక సులభమైన అలవాటు.

బరువు తగ్గడంలో సత్వర ఫలితాలు కోసం క్రాష్‌ డైట్‌లు జోలికిపోకుడండా పలువురు క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవినశైలితో అమాంతం స్మార్ట్‌గా మారి ఆశ్చర్యపరుస్తున్నారు. కొందరు స్ట్రిక్ట్‌ డైట్‌ల జోలికపోకుండా చేస్తే..కొందరు కఠినమైన డైట్‌లతో కడుపు నిండిన అనుభూతికి ప్రాధాన్యత ఇస్తూ కిలోల కొద్దీ బరువు తగ్గి చూపిస్తున్నారు. అలాంటి కోవ​కు చెందిన వాడు ఈ వ్యాపారవేత్త. జస్ట్‌ నెల రోజుల్లోనే 22 కేజీల పైనే బరువు తగ్గడం విశేషం. ఆ వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీలో హెల్ప్‌ అయిన ఆహార పదార్థాల గురించి ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ వేదికగా షేర్‌ చేసుకున్నారు. అందుకు సంబంధించిన వీడియో నెట్టింట వైరల్‌గా మారింది.ఆయనే కేరళకు చెందిన వ్యాపారవేత్త డాక్టర్‌ షిబిన్‌ మాథ్యు. ఒకప్పుడు దాదాపు 110 కేజీల బరువు ఉండేవారు. కఠినమైన దినచర్య, పటిష్టమైన ఆహార ప్రణాళిక, జీవనశైలి మార్పులు చక్కటి పరివర్తనకు దారితీస్తాయని అన్నారు. క్రమశిక్షణ సవ్యంగా ఉంటే దాని ఫలితమే చెబుతుందని అంటున్నారు. సరైన ఆహార ప్రణాళిక, చక్కటి జీవనశైలి మార్పులు మంచి రూపుకి దారితీస్తుందని నమ్మకంగా చెప్పారు. తనకు బరువు తగ్గడంలో సహాయపడిన రోజువారి అధిక ప్రోటీన్‌ ఆహారం గురించి ఇలా చెప్పుకొచ్చారు. బరువు తగ్గడానికి రోజువారీ ఆహారంఆయన తన రోజును ఒక కప్పు కాఫీ, రెండు గుడ్లు, మిరప నూనెతో కలిపిన రెండు స్కూప్‌ల అధిక ప్రోటీన్ పెరుగుతో ప్రారంభిస్తారు. ఈ భోజనం కడుపు నిండిన అనుభూతిని కలిగించి, జీవక్రియను పెంచడానికి తోడ్పడుతుంది. అధిక ప్రోటీన్ ఆహారాలు, కెఫిన్, కారమైన కొవ్వులను మిళితం చేస్తుంది. ఈ అల్పాహారం రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను స్థిరంగా ఉంచి, ఉదయం పూట వచ్చే నీరసాన్ని నివారిస్తుంది.మధ్యాహ్న భోజనానికి, మాథ్యూ ఎక్కువగా ఒక చికెన్ బ్రెస్ట్‌తో పాటు ఒక గుడ్డు, ఒక స్కూప్ అధిక ప్రోటీన్ ఉన్న పెరుగు తీసుకునేవాడు. సలాడ్ల కోసం, అతను తాజా దోసకాయలను ఎంచుకున్నాడు. ఈ కలయిక కడుపు నిండుగా ఉంచడానికి అవసరమైన లీన్ ప్రోటీన్‌ను అందిస్తుంది.బరువు తగ్గడానికి సహాయపడటానికి, ఇందులో ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు, అధిక నీటి శాతం ఉన్న తక్కువ కేలరీల కూరగాయలు కూడా ఉంటాయి. శాకాహారులైతే గుడ్లకు బదులుగా అర కప్పు గట్టిగా, ముక్కలుగా చేసి, పెనంపై వేయించిన టోఫును, చికెన్‌కు బదులుగా మసాలాలతో కాల్చిన టెంపే లేదా సీటాన్‌ను తీసుకోవడం మంచిదని సూచించారు.మధ్యాహ్న భోజనం తర్వాత అతను సాధారణంగా తక్కువ మోతాదులో ఆహారం తీసుకునేవాడినని అన్నారు. రాత్రి పడుకునే ముందు, అతను ఒక కప్పు కాఫీ.ఒక ఆపిల్‌కు మాత్రమే పరిమితమైనట్లు తెలిపారు.తన కఠినమైన డైట్ దినచర్య గురించి వివరిస్తూ అతను ఇలా అన్నాడు, కఠినమైన ఆహార లోటు, అధిక ప్రోటీన్ తోపాటు సాకులకు తావివక్కపోతే..కచ్చితంగా బరువు తగ్గుతారు. నిర్దిష్ట లక్ష్యాల కోసం తీవ్రమైన ఆహార కోత తప్పనిసరని అంటున్నారు.అలాగే ఏ డైట్ రొటీన్‌ను గుడ్డిగా అనుసరించవద్దని, తమ శరీరం చెప్పేది వినాలని హెచ్చిరిస్తున్నారు. అంతేగాదు ఇలాంటి తీవ్రమైన ఆహార నియమాన్ని ప్రారంభించే ముందు నిపుణులను సంప్రదించాలని ప్రజలకు సూచించారు కూడా.గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. View this post on Instagram A post shared by Dr Shibin Mathew (@mathewdotin) (చదవండి: Ravi Kishan Weight Loss: ‘మద్దాలి శివారెడ్డి’గా అలరించిన రవికిషన్‌ వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ..! ఓమాడ్‌తో ఏకంగా 18 ​కేజీలు..)

దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన ఒక సర్వే, పాఠశాల విద్యార్థుల ఆహారపు అలవాట్లపై తీవ్రమైన ఆందోళనలను లేవనెత్తింది. జంక్ ఫుడ్ వినియోగం విద్యార్థుల శారీరక ఆరోగ్యాన్ని మాత్రమే కాకుండా, వారి విద్యా పనితీరు, జ్ఞాపకశక్తి, ఏకాగ్రత, మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తున్నట్లు వెల్లడైంది.సెంటర్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ ఈ సర్వేను నిర్వహించింది. దేశవ్యాప్తంగా 9 నుండి 14 సంవత్సరాల వయస్సు గల 13,274 మంది విద్యార్థులపై ఈ అధ్యయనం జరిగింది. సర్వే ఫలితాల ప్రకారం, వీరిలో 93 శాతం మంది విద్యార్థులు వారానికి ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు ప్యాక్ చేసిన జంక్ ఫుడ్‌ను తింటున్నారు. ఈ గణాంకాలు ఆరోగ్య నిపుణులను కలవరపరుస్తున్నాయి.జంక్ ఫుడ్ పిల్లల ఆరోగ్యంపై ఎలాంటి ‍ప్రభావం చూపిస్తోందంటే..ఏకాగ్రత: జంక్ ఫుడ్‌లో చక్కెర అధికంగా ఉంటుంది. దీని వల్ల శరీరంలో శక్తి స్థాయిలు వేగంగా పెరిగి, ఆ తర్వాత అంతే వేగంగా పడిపోతాయి. దీని ఫలితంగా విద్యార్థుల దృష్టి పదేపదే మళ్లుతుంది, చదువుపై దీర్ఘకాలం ఏకాగ్రత నిలపడం కష్టమవుతుంది.జ్ఞాపకశక్తి: కొవ్వు మరియు అదనపు చక్కెర ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం జ్ఞాపకశక్తిపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుందని అధ్యయనం పేర్కొంది. దీని వల్ల విద్యార్థులు సమాచారాన్ని గుర్తుంచుకోవడం, కొత్త విషయాలు నేర్చుకోవడం, పరీక్షల్లో మంచి ఫలితాలు సాధించడం కష్టమవుతుంది.శారీరక ఆరోగ్యం: విద్యార్థుల్లో అలసత్వం పెరుగుతోందని సర్వే వెల్లడించింది. పోషకాహార లోపం వల్ల టైప్-2 మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు, ఫ్యాటీ లివర్ వంటి తీవ్రమైన వ్యాధులు కూడా చిన్నారుల్లో కనిపిస్తున్నాయి. అలాగే, ఫైబర్ లోపం వల్ల మలబద్ధకం సమస్య పెరుగుతోంది.మానసిక ఆరోగ్యం: జంక్ ఫుడ్‌లోని కృత్రిమ రంగులు, అదనపు చక్కెర కారణంగా విద్యార్థుల్లో హైపర్యాక్టివిటీ, చిరాకు, తరచుగా మానసిక కల్లోలం వంటి లక్షణాలు పెరుగుతున్నట్లు ఆధారాలు లభించాయి. బరువు పెరగడం, తదనుగుణ ఆరోగ్య సమస్యల వల్ల విద్యార్థుల్లో ఆత్మవిశ్వాసం కూడా తగ్గుతోంది.68 శాతం మంది విద్యార్థులు ఇలాంటి ఆహారాన్ని క్రమం తప్పకుండా తీసుకుంటున్నారని సర్వే తెలిపింది. ఇది ప్యాక్ చేసిన, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారం పిల్లల నిత్య జీవితంలో ఎంతగా భాగమైపోయిందో స్పష్టం చేస్తోంది.ఈ ఫలితాలను తీవ్రంగా పరిగణించాలని ఆరోగ్య నిపుణులు తల్లిదండ్రులను, పాఠశాలలను, విధాన నిర్ణేతలను కోరుతున్నారు. పాఠశాల క్యాంటీన్లలో అమ్మే ఆహారంపై నిఘా పెంచాలని, పోషకాహార లేబుళ్లపై తల్లిదండ్రులకు అవగాహన కల్పించాలని, చిన్నప్పటి నుంచే పిల్లలకు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపు అలవాట్లను ప్రోత్సహించాలని వారు సూచిస్తున్నారు. పిల్లలు ఏమి తింటున్నారు అనేది వారి దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్యంపైనే కాక, పాఠశాలలో వారి పనితీరు, రోజువారీ మానసిక స్థితిపై కూడా ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతుందని ఈ నివేదిక గుర్తు చేస్తోంది.(చదవండి: తాత గారు వేళకు మందులు వేసుకోవాలని..! టీనేజ్‌ యువకుడి అద్భుత ఆవిష్కరణ..)

మన అవసరాలు, ఇబ్బందులే ఒక్కోసారి ఆవిష్కరణకు దారితీస్తాయి. ఒక్కోసారి మన ప్రియమైన వాళ్ల కోసం కొంగొత్త ఆవిష్కరణలకు నాందిపలుకుతాయి. అచ్చం అలాంటి ఘటనే ఇక్కడ చోటు చేసుకుంది. చిన్నప్పటి నుంచి అన్ని తానై పెంచిన తాత బాగోగులు కోసం ఈ మనవడు ఏం చేశాడో తెలిస్తే విస్తుపోతారు. ఈ ఘటన చైనాలో చోటు చేసుకుంది. షాంఘైకి చెందిన 18 ఏళ్ల విద్యార్థి మాకై తన తాత వేళకు మందులు వేసుకునేలా గుర్తు చేయడానికి సహాయపడేలా ఓ యాప్‌ని రూపొందించి అందరిచేత శెభాష్‌ అనిపించుకున్నాడు. తన తాతగారిపై ఉన్న అపారమైన ప్రేమ ఈ యాప్‌ రూపకల్పనకు దారితీసిందని చెబుతుండటం విశేషం. ఇటీవలే సెకండరీ స్కూల్ పూర్తి చేసిన మా కై, జూన్‌లో చైనా జాతీయ విశ్వవిద్యాలయ ప్రవేశ పరీక్ష అయిన గావోకావోను రాశాడు.జూలై మధ్యలో షాంఘైలో జరిగిన వరల్డ్ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ కాన్ఫరెన్స్ (WAIC)కు హాజరైనప్పుడు షాంఘై మార్నింగ్ పోస్ట్ అతడిని ఇంటర్వ్యూ చేయడంతో ఈ కథ వెలుగులోకి వచ్చింది. బీజింగ్‌కు చెందిన ఏఐ కంపెనీ మోడల్‌బెస్ట్ అభివృద్ధి చేసిన లార్జ్ లాంగ్వేజ్ మోడల్ (LLM) అయిన మినీసీపీఎం (MiniCPM)ను ఉపయోగించి తాను ఈ యాప్‌ను రూపొందించినట్లు మా వివరించాడు. ఆ కాన్ఫెరెన్స్‌లో కంపెనీకి చెందిన కొంతమంది నిపుణులు వస్తారని తెలిసి, వారిని ప్రశ్నలు అడగడానికి వచ్చానని అతను చెప్పాడు. తాతగారి కోసం రూపొందించిన యాప్‌ ఇంకా ప్రారంభ దశలోనే ఉందని, ఇందులో కేవలం కొన్ని లైన్ల కోడ్ మాత్రమే ఉందని వెల్లడించాడు. తాను రూపొందించిన యాప్‌ మందులు వేసుకోవాలని గుర్తు చేయడమే కాకుండా, యూజర్‌ ప్యాకేజింగ్‌ ఫోటోని అప్‌లోడ్‌ చేసినట్లయితే..మందుల గడువు ముగిసిందో లేదో కూడా ఈ యాప్ తనిఖీ చేయగలదుని చెప్పుకొచ్చాడు. ఒకవేళ మందుల గడువు ముగిసినట్లయితే వేసుకోవద్దని గట్టిగా హెచ్చరిస్తుందని తెలిపాడు. చిన్ననాటి నుంచి అన్నీ తానై తాతగారే పెంచారని, ఆయనతో ఉన్న అనుబంధం మాటలకందనిదని పంచుకున్నాడు. ప్రస్తుతం 70 ఏల్ల వయసులో ఉన్న ఆయనకు కొన్ని దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నట్లు వెల్లడించాడు. తాను కాలేజ్‌కి వెళ్లిపోయినా..ఆయన వేళకు మందులు వేసుకోవాలనే ఆరోగ్య సంరక్షణ నిమిత్తమే ఈ యాప్‌ని రూపొందించానని అన్నాడు. తన తాతగారికి జ్ఞాపకశక్తి తక్కువగా ఉండటం వల్ల మందులు వేసుకోవడం మర్చిపోతారేమో లేదా వాటిని తికమక పడతారేమో అని ఆందోళనతోనే ఇలా యాప్‌ని ఆవిష్కరించినట్లు వెల్లడించాడు. పొరపాటున గడువు మందులు తీసుకుంటే పరిస్థితి ఏమవుతుందన్న ఆందోళన, భయమే ఈ యాప్‌ని రూపొందించడానికి కారణమని చెప్పాడు. కాగా, తాను వచ్చే నెల సెప్టెంబర్‌లో మరో నగరంలోని విశ్వవిద్యాలయలంకు వెళ్లాలని అనుకుంటున్నట్లు తెలిపాడు. ఇష్టమనేది అవతలి వాడి బాధ్యత, సంరక్షణను హ్యాండిల్‌ చేయడమని తన జీవనశైలితో చాటి చెప్పాడు కదూ..!.(చదవండి: ‘మద్దాలి శివారెడ్డి’గా అలరించిన రవికిషన్‌ వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ..! ఓమాడ్‌తో ఏకంగా 18 ​కేజీలు..)

శరీరంపై పుట్టుమచ్చలు (Moles) ఉండటం సాధారణ విషయం. వీటిలో చాలా వరకు జీవితాంతం ఎలాంటి సమస్య కలిగించవు. అయితే ఒక పుట్టుమచ్చ ఆకారం, రంగు లేదా ఆకృతిలో మార్పులు కనిపిస్తే వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయవద్దని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. కొన్ని సందర్భాల్లో ఇవి మెలనోమా అనే తీవ్రమైన స్కిన్ కేన్సర్‌కు ప్రారంభ సంకేతాలు కావచ్చు. క్లీవ్‌ల్యాండ్ క్లినిక్, బ్రిటన్ NHS సూచనల ప్రకారం, ప్రతి మారిన పుట్టుమచ్చ కేన్సర్ కాదు, కానీ సకాలంలో పరీక్ష చేయించుకోవడం చాలా ముఖ్యం.ప్రతి పుట్టుమచ్చ స్కిన్ కేన్సర్ సంకేతమేనా?క్లీవ్‌ల్యాండ్ క్లినిక్, NHS ప్రకారం, చాలా పుట్టుమచ్చలు పూర్తిగా సాధారణమైనవి, జీవితాంతం ఎలాంటి సమస్యా కలిగించవు. అయితే కొన్ని సందర్భాల్లో చర్మానికి రంగునిచ్చే కణాలైన మెలనోసైట్లలో అసాధారణ మార్పులు జరిగి మెలనోమా అభివృద్ధి చెందవచ్చు. ఇతర స్కిన్ కేన్సర్‌లతో పోలిస్తే మెలనోమా తక్కువగా కనిపించినా, ఇది శరీరంలోని ఇతర భాగాలకు వేగంగా వ్యాపించే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల దీన్ని త్వరగా గుర్తించడం చాలా అవసరం.ఏ మార్పులపై వెంటనే దృష్టి పెట్టాలి?అనుమానాస్పద పుట్టుమచ్చలను గుర్తించడానికి వైద్యులు "ABCDE రూల్"ను ఉపయోగిస్తారు:A – Asymmetry (అసమాన ఆకారం): పుట్టుమచ్చలో ఒక భాగం మరో భాగం కంటే భిన్నంగా కనిపించడం.B – Border (అనియమిత అంచులు): అంచులు అస్పష్టంగా, కోతల్లా లేదా అసమానంగా ఉండటం.C – Color (రంగులో మార్పు): ఒకే పుట్టుమచ్చలో నలుపు, గోధుమ, ఎరుపు, తెలుపు లేదా నీలం వంటి అనేక రంగులు కనిపించడం.D – Diameter (పరిమాణం): పుట్టుమచ్చ దాదాపు 6 మిల్లీమీటర్ల కంటే పెద్దగా ఉండటం లేదా వేగంగా పెరగడం.E – Evolving (నిరంతర మార్పు): కాలక్రమేణా ఆకారం, రంగు, ఎత్తు లేదా అనుభూతిలో మార్పు రావడం, లేదా దురద, నొప్పి, రక్తస్రావం మొదలవడం.మెలనోమా ప్రమాదం ఎవరిలో ఎక్కువ?WHO, NHS, క్లీవ్‌ల్యాండ్ క్లినిక్ ప్రకారం, ఈ కారణాలు మెలనోమా ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు:సూర్యుని అతినీలలోహిత (UV) కిరణాలకు దీర్ఘకాలం గురికావడంపదేపదే సన్‌బర్న్‌లు కావడం, ముఖ్యంగా బాల్యం లేదా కౌమార దశలోశరీరంపై చాలా ఎక్కువ లేదా అసాధారణ ఆకారంలో పుట్టుమచ్చలు ఉండటంకుటుంబంలో స్కిన్ క్యాన్సర్ చరిత్ర ఉండటంటానింగ్ బెడ్‌లను ఉపయోగించడంఎప్పుడు వైద్యుడిని సంప్రదించాలి?కింది మార్పులు కనిపిస్తే వెంటనే చర్మవ్యాధి నిపుణుడిని సంప్రదించాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు:పాత పుట్టుమచ్చ ఆకారం, రంగు లేదా ఆకృతి మారడం30 ఏళ్ల వయసు తర్వాత కొత్త పుట్టుమచ్చ కనిపించడంపుట్టుమచ్చ నుంచి రక్తస్రావం, పొక్కు ఏర్పడటం లేదా నిరంతర దురదపుట్టుమచ్చ చుట్టూ నొప్పి, వాపు లేదా ఎరుపు రంగు రావడంశరీరంలోని మిగతా పుట్టుమచ్చలకు పూర్తిగా భిన్నంగా కనిపించే పుట్టుమచ్చ ("Ugly Duckling Sign")చాలా పుట్టుమచ్చలు హానికరం కానప్పటికీ, అసాధారణ మార్పులు కనిపించినప్పుడు సకాలంలో వైద్య పరీక్ష చేయించుకోవడం చాలా ముఖ్యమని నిపుణులు చెబుతున్నారు, ఎందుకంటే మెలనోమాను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తిస్తే చికిత్స మరింత ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది.(చదవండి: మద్దాలి శివారెడ్డి’గా అలరించిన రవికిషన్‌ వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ..! ఓమాడ్‌తో ఏకంగా 18 ​కేజీలు..)

‘రేసుగుర్రం’ మూవీలో ‘మద్దాలి శివారెడ్డి’గా తన విలనిజంతో అలరించిన తెలుగు ప్రేక్షకులను అలరించిన నటుడు రవి కిషన్‌. భోజపురి సూపర్ స్టార్ అయిన ఆయన.. ప్రస్తుతం రాజకీయాల్లోనూ బిజీగా ఉన్నారు. ఉత్తరప్రదేశ్ లోని గోరఖ్‌పూర్ పార్లమెంట్ స్థానం నుంచి వరుసగా రెండోసారి ఎంపీగా ప్రజా నాయకుడిగా మన్ననలను అందుకుంటున్నారు. అలాంటి ఈ యాక్టర్ కమ్ పొలిటీషియన్ 57 ఏళ్ల వయసులో చక్కటి ఫిట్‌నెస్‌తో అందర్నీ ఆశ్చర్యపరుస్తుంటారు. ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఆయనే స్వయంగా తన వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ గురించి వెల్లడించారు. తను కావాలంటే బరువు పెరగగలను, అదుపులోనూ ఉంచుకోగలనని అన్నారు. అయితే బరువు తగ్గడం కోసం కఠిన ఆహార నియమాలతో పనిలేదని చెబుతున్నారు. స్థిరమైన జీవనశైలి మార్పులతోనే సులభంగా బరువు తగ్గొచ్చని అంటున్నారు. మరి అదెలాగో ఆయన మాటల్లోనే సవివరంగా చూద్దామా.!.రవికిషన్‌ తాను వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీలో తక్షణ పరిష్కారాల కంటే పౌష్టికరమైన భోజనం, క్రమం తప్పని వ్యాయామం, క్రమశిక్షణకే ప్రాధాన్యత ఇస్తానని అన్నారు. తాను ఒకప్పుడు సుమారు 90 కేజీల దాక బరువు ఉండేవాడినని, ప్రస్తుతం 72 కేజీల వరకు తగ్గానని అన్నారు. కండరాలు పెంచుకుంటూ, సన్నబడుతున్నానని అన్నారు. రాజకీయ విధులు, గోరఖపూర్‌ నియోజకవర్గ పర్యటనలు కారణంగా కొంత బరువు పెరిగానని అన్నారు. దాంతో తను పండ్లతో కూడిన ఆహారం తింటూ స్లిమ్‌గా అయ్యానని అన్నారు. తినే విధానం మార్చుకుంటూ సుమారు 18 కేజీలు దాక తగ్గినట్లు వెల్లడించారు. వెండి తెరపై వచ్చే పాత్రల కారణంగానే ఫిట్‌గా మారాల్సి వచ్చిందన్నారు. తాను "'లాపటా లేడీస్' కోసం బరువు పెరగాల్సి వచ్చిందన్నారు. మళ్లా 'మిర్జాపూర్: ది మూవీ'లో సన్నగా కనిపించగా, 'నాగ్‌జిల్లా'లో నేను సూపర్-ఫిట్ బాడీతో ఉంటానని చెప్పుకొచ్చారు. అయితే 50 ఏళ్ల వయసులో మాత్రం..ఇదంతా అంత సులభం కాదని అన్నారు. అయితే ఆహారపు అలవాట్లలో మార్పులతో దాన్ని ఈజీగా సాధించొచ్చని అన్నారు. మనం తినేది సుమారు 70-80% అని, మిగిలిందంతా వ్యాయామమేనని అన్నారు. ఇక తన ఆహారపు అలవాట్ల గురించి మాట్లాడుతూ..కేవలం పండ్లకే పరిమతం కానని చెప్పారు. 'వన్‌ మీల్‌ ఏ డే' అనే ఓమాడ్‌ టెక్నిక్‌ని ఫాలో అవుతానని అన్నారు. అంటే..ఒక పూట మాత్రమే ఆహారం తీసుకోవడం, మధ్యంతర ఉపవాసం లేదా కేవలం పండ్లు మాత్రమే తినడం. రవి కిషన్‌ అలాంటి డైట్‌ని చేయగలిగే శక్తి ఆ మహాదేవుడు తనకిచ్చిన వరంగా అభివర్ణించారు. అయితే రాజకీయ బాధ్యతలను నిర్వర్తించడానికి దానిలో కొద్దిగా మార్పులు చేస్తుంటానని అన్నారు. పార్లమెంటు సమావేశాలు జరిగే రోజుల్లో..తన డైట్‌ విధానం మారిపోతుందట. ఆ రోజుల్లో నానబెట్టిన డ్రై ఫ్రూట్స్‌, సలాడ్‌ తీసుకుంటానని అన్నారు. అవసరం అనుకుంటే ప్రోటీన్‌, కార్బోహైడ్రేట్లు, నెయ్యి కూడా తీసుకుంటానని అన్నారు. తనకు ఇష్టమైన పండ్ల గురించి మాట్లాడుతూ..తన భోజనంలో తప్పనిసరిగా అవకాడో, కివీ, ఆపిల్‌, అరటిపండ్లు, నారింజ, తాజా పండ్ల రసాలు ఉంటాయని చెప్పారు. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకోవడంతో పాటు, కండరాల ఆరోగ్యానికి క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం కూడా చేయాలని రవి కిషన్‌ నొక్కి చెప్పారు.(చదవండి: కేలరీల లోటు పద్ధతితో ఏకంగా 26 కిలోలు..! ఎలా చేయాలంటే..)

ఇటీవల సంతానలేమి సమస్య బాగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంతో పాటు ఈ నెల 25న ఐవీఎఫ్‌ / ఎంబ్రియాలజీ డే సందర్భంగా ‘సాక్షి’ వరుస కథనాలను వెలువరించింది. ప్రత్యేకంగా 21వ తేదీ నుంచి 25వ తేదీ వరకు వచ్చిన వరుస కథనాల్లో సంతానలేమి కారణాలతో పాటు ఐవీఎఫ్‌ ప్రక్రియను ఎలా నిర్వహిస్తారు, అందులోని కాంప్లికేషన్లూ, నైతికాంశాలను విపులంగా చర్చించింది.ఈ నేపథ్యంలో అత్యంత సంక్లిష్టమైన హార్మోన్‌ సైకిళ్లు కొనసాగే మహిళల్లో వచ్చే సమస్యలపై మరింత వివరమైన కథనాలొచ్చాయి. అయితే పురుషుల్లో సంతానలేమికి కారణాలపై చిన్న ప్రస్తావనలకే పరిమితమైనందున ఈ కథనంలో పురుషుల్లో పెరుగుతున్న వంధ్యత్వ సమస్యలు దంపతుల సంతానలేమికి ఏ మేరకు కారణమవుతున్నాయనే అంశంపై ఓ వివరణాత్మకమైన కథనమిది. నిజానికి దంపతుల్లో సంతానలేమి సమస్య ఉన్నప్పుడు పురుషులే తొలి చొరవ తీసుకోవాలని చెప్పడంతో పాటు... అందుకు కారణాలేమిటో తెలిపే కథనమిది.సంతానలేమి సమస్య ఉన్న దంపతుల్లో మహిళలతో పాటు పురుషులూ అందుకు కారణం కావచ్చు. నిజానికి సంతానలేమికి మహిళలూ, పురుషులూ సమానంగా కారణం కావచ్చని గుర్తించాలి. అయితే పురుషాధిక్యత కారణంగా... ఇంత పురోగతీ, జెండర్‌ ఈక్వాలిటీ తర్వాత కూడా సమాజం ఇప్పటికీ మహిళలనే ఇందుకు బాధ్యులను చేస్తుండటం గమనించవచ్చు. పురుషులలో సంతాన లేమికి కారణాలుపురుషుల్లో సంతాన లేమికి కారణాలను ప్రధానంగా మూడు రకాలుగా చెప్పవచ్చు. అవి జీవనశైలికి సంబంధించినవీ, పర్యావరణ కారణాలూ, వైద్యపరమైన అంశాలు. వాటి గురించి వివరంగా... జీవనశైలికి సంబంధించినవి...పొగతాగడం, మద్యం వంటి దురలవాట్లు. (ఇవి శుక్రకణాల సంఖ్య, నాణ్యత, కదలిక (మొటిలిటీ)ని తగ్గిస్తాయి. మరీ ముఖ్యంగా పొగతాగడమనే అలవాటు శుక్రకణాల మొటిలిటీని విపరీతంగా ప్రభావితం చేస్తుంది).కూర్చుని చేసే వృత్తులతో శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, స్థూలకాయం (ఒబేసిటీ)ఆధునిక జీవనశైలిలో ఉండే తీవ్రమైన ఒత్తిడి.ఈ అంశాలన్నీ పురుషుల్లో హార్మోన్లపై దుష్ప్రభావం కలిగించి శుక్రకణాల (స్పెర్మ్‌) ఉత్పత్తిని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తాయి/ చేస్తున్నాయి.పర్యావరణ అంశాలు...కాలుష్యం, వాతావరణంలోని విషపదార్థాలు (టాక్సిన్స్‌), భారలోహాల (హెవీమెటల్స్‌) తాలూకు దుష్ప్రభావాలు.పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు, రకరకాల ఎలక్ట్రానిక్‌ ఉత్పాదనల ఉపయోగంతో వాతావరణంలోని రేడియేషన్‌... వంటి అంశాలూ స్పెర్మ్‌పై ప్రతికూలంగా పనిచేస్తుంటాయి. (ఉదాహరణకు సెల్‌ఫోన్‌ ప్యాంటు జేబులో పెట్టుకోవడం, ల్యాప్‌టాప్‌ ఒళ్లో పెట్టుకుని పనిచేయడం వంటివి స్పెర్మ్‌ కౌంట్‌ను తగ్గిస్తాయన్న పరిశీలనలూ, అధ్యయనాలూ ఉన్నాయి).వైద్యపరమైన అంశాలు...వృషణాల్లో రక్తనాళాలు ఉబ్బడం వల్ల కనిపించే వేరికోసీల్‌.టెస్టోస్టెరాన్‌ మొదలగు హార్మోన్‌ సమస్యలు.కొన్ని జన్యుపరమైన అంశాలు, పురుష ప్రత్యుత్పత్తి అవయవాల ఇన్ఫెక్షన్లుకారణాలు తెలుసుకోవడం కోసం...పురుషుల్లో సంతానలేమికి కారణాలను తెలుసుకోడానికి దంపతులకు మొట్టమొదటగా డాక్టర్‌ నుంచి కౌన్సెలింగ్‌ అవసరం. పరీక్షల కంటే ముందుగా ఇదే ఎందుకు అవసరమంటే... సాధారణంగా మన దేశంలో లైంగిక అంశాలపై విజ్ఞానం చాలా తక్కువ. పైగా లైంగికపరమైన సమస్యలూ, పరిష్కారాల కోసం నోరుతెరచి ఓపెన్‌గా మాట్లాడటానికి కొంత వెనకాడుతుంటారు. అందుకే దంపతులు మొట్టమొదట తమ మనసు విప్పి డాక్టర్‌ ఎదుటనైనా మాట్లాడేలా దంపతులను సంసిద్ధం చేయాలి. ఆ తర్వాత వారి లైంగిక జీవితం పై కొన్ని ప్రశ్నలు అడగాల్సి ఉంటుంది. నిజానికి లైంగిక జీవితంపై ప్రశ్నలు అనగానే దంపతులు సంకోచిస్తుంటారు. కానీ అవి వైజ్ఞానికంగానూ, ఏవైనా తప్పులు / లోపాలు ఉంటే కనుగొనేందుకు ఉపయోగపడేవిగానూ ఉంటాయని గుర్తించాలి. ఉదాహరణకు ఆ ప్రశ్నలెలా ఉంటాయంటే...పురుషుల్లో సంతానలేమికి కారణాలు కనుక్కునే ముందర అసలు ఆ పురుషుడిలో అంగస్తంభన సరిగా ఉందా, లేదా?ఒక నెలలో మహిళకు నెలసరి మొదలైన తర్వాత 10వ రోజు నుంచి 20వ రోజుల్లో ఎలాంటి ప్రొటెక్షన్‌ లేకుండా రోజూ గానీ లేదా రోజు తప్పించి రోజుగానీ క్రమం తప్పకుండా కలుస్తున్నారా?కలయిక తర్వాత పురుషుడి వీర్యం మహిళలోకి సక్రమంగానే చేరుతోందా అన్నది తెలుస్తోందా?పురుషుల్లో అంగస్తంభన సమస్య ఉన్నా, ఒకవేళ కలయిక సాధ్యమైనప్పటికీ... వీర్యం సక్రమంగా మహిళలోకి పూర్తిగా ప్రవేశించకపోయినా... ఆ మహిళకు ఎన్ని పరీక్షలు, చికిత్సలూ చేయించినా ప్రయోజనం ఉండదు. అందుకే పురుషుల్లో సాధారణంగా కనిపించే ఈ సమస్యలను యాండ్రాలజిస్ట్‌ / యూరాలజిస్ట్‌ ద్వారా ముందుగా పురుషుల విషయంలోనే తెలుసుకోవాలి.సమాజపరంగా అందరి బాధ్యత ఇది... ఇక్కడ తెలుసుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే... ఒకవేళ పురుషుల్లో ఏదైనా సమస్య ఉన్నప్పటికీ అది కూడా మిగతా సాధారణ ఆరోగ్య సమస్యల్లాంటిదే. నిజానికి దాన్ని లోపంగా కూడా చూడకూడదు. అన్నిసాధారణ ఆరోగ్య సమస్యలకు చికిత్స ఎలా చేయిస్తారో, ఈ సమస్యకూ అలాగే చికిత్స అందించాలి. నిజానికి ఈరోజు అందుబాటులో ఉన్న వైద్యపరిజ్ఞానంతో లైంగిక సమస్యలను చక్కదిద్దడం దాదాపు పూర్తిగా సాధ్యమేనని గుర్తించాలి. అంతేతప్ప ‘మగ’తనం లోపమంటూ, మరొకటంటూ ఈ లైంగిక సమస్యను సమాజం చిన్నచూపు చూడకూడదు. అలా చూడటమూ సరికాదు.తొలుత భౌతిక పరీక్షల (ఫిజికల్‌ ఎగ్జామినేషన్స్‌)తో మొదలు...పురుషులతో మాట్లాడాక... ఫిజికల్‌ ఎగ్జామినేషన్స్‌గా పిలిచే కొన్ని భౌతిక అంశాల పరీక్షలు నిర్వహించాలి. ఇందులో... పురుషుల్లో సెకండరీ సెక్సువల్‌ కారెక్టరస్టిక్స్‌ అన్నీ సరిగా అభివృద్ధి చెందాయా అని చూడాలి. సెకండరీ సెక్సువల్‌ కారెక్టరిస్టిక్స్‌ అంటే... ఆ వ్యక్తికి మీసాలూ గడ్డాలూ బాగానే ఉన్నాయా, అతడి ప్యూబిక్‌ హెయిర్‌ పెరుగుదల సాధారణంగానే ఉందా, పురుషాంగం పరిమాణం కనీసంగా ఉందా, వృషణాల సైజ్‌ సాధారణంగానే ఉందా... లాంటి అనేక అంశాలను ఫిజికల్‌ ఎగ్జామినేషన్స్‌లో పరీక్షిస్తారు. ఇవన్నీ చేశాక ఆ తర్వాతి పరీక్షలకు వెళ్తారు.తర్వాత నిర్ధారణ పరీక్షలు...వీర్యపరీక్ష (సెమెన్‌ ఎనాలసిస్‌ టెస్ట్‌) : ఈ పరీక్షలో వీర్యకణాల సంఖ్య (కౌంట్‌), నాణ్యత (క్వాలిటీ), కదలికలు (మొటిలిటీ), వీర్యకణాల ఆకృతి (మార్ఫాలజీ) వంటి అంశాలు తెలుస్తాయి. ఈ పరీక్షకు ముందుగా కనీసం మూడు రోజుల పాటు కలయికగానీ లేదా హస్తప్రయోగంగానీ కూడదు. ఒక్కోసారి ఒక పరీక్షకూ మరో పరీక్షకూ కూడా పొంతన లేని ఫలితాలు ఉండకపోవచ్చు. అందుకే కేవలం ఒక పరీక్షతోనే సెమెన్‌ ఎనాలసిస్‌పై ఒక నిర్ధారణకు రాకూడదు. చాలా రకాల అంశాలు వీర్యపరీక్ష ఫలితాలపై ప్రభావం చూపిస్తాయి. ఉదాహరణకు... కొందరిలో సాధారణ జ్వరం వచ్చినప్పుడు కూడా వీర్యకణాల ఉత్పత్తి పడిపోయి, వీర్యకణాల సంఖ్య చాలా తక్కువగా ఉన్నట్లుగా ఫలితం వస్తుంది. అందుకే పూర్తి ఆరోగ్యంగా, ఉల్లాసంగా ఉన్నప్పుడే వీర్యపరీక్ష ఫలితాలు మెరుగ్గా వస్తాయి. అందుకే సెమెన్‌ టెస్ట్‌లో ఒక్కోసారి కేవలం పరీక్షకే పరిమితమయ్యే బదులు కొన్నిసార్లు డాక్టర్లు ఒకటికి రెండుసార్లు ఈ పరీక్ష చేయించే అవకాశం ఉండవచ్చు.చికిత్స ప్రక్రియలు...ఇన్ఫెక్షన్లు ఉండటం వల్ల వీర్యకణాల సంఖ్య తగ్గితే... యాంటీబయాటిక్స్‌ ఇవ్వడం.హార్మోన్ల లోపం ఉంటే... దాన్ని భర్తీ చేసేందుకు అందుకు అవసరమైన హార్మోన్‌ చికిత్స అందిస్తారు.వీర్యంలో అసలు వీర్యకణాలే లేకపోతే : నిజానికి వీర్యం అనేది వీర్యకణాలు జీవిస్తూ, చురుగ్గా కదలడానికి అవసరమైన ఒక ద్రవపు మీడియం మాత్రమే. దీన్ని ప్రోస్టేట్‌ గ్రంథి అండ్‌ సెమినల్‌ వెసికిల్స్‌ తయారు చేస్తాయి. సంతానానికి కారణమయ్యే ‘వీర్యకణాలు’ వృషణాల్లో ఉత్పత్తి అవుతాయి. అక్కడ పుట్టిన ఆ కణాలు, వాస్‌ డిఫరెన్స్‌ అనే సన్నటి గొట్టం ద్వారా వీర్యంలోకి చేరి, అందులో ఈదుతూ ఉంటాయి.పురుషులకే తొలి పరీక్షలు మేలు... నిజానికి సంతాన లేమి సమస్యలు ఉన్నప్పుడు తొలి పరీక్షలు పురుషులు చేయించుకోవడమే మంచిది. ఇలా చెప్పడానికి అనేక కారణాలతో పాటు అనేక ప్రయోజనాలూ ఉన్నాయి. అవేమిటంటే... పురుషుల్లో కారణాలు కనుగొనడం చాలా సులువు. ఖర్చు కూడా చాలా తక్కువ. మొదటే మహిళల్లో సమస్యల కోసం పరీక్షలు చేయిస్తే... పురుషుల విషయంలో చేయించాల్సిన పరీక్షల కన్నా అవి చాలా ఎక్కువ. పైగా అవన్నీ చేయించాక మహిళల్లో సమస్య ఏదీ లేదని తేలితే ఎంతో డబ్బు, శ్రమ, సమయం... ఇవన్నీ వృథా అవుతాయి.మన సమాజంలోని పురుషాధిక్యతతో కూడిన వివక్ష, పురుషుడిలో సమస్య ఉందంటే... ముఖ్యంగా పల్లెల్లో పొరుగువారి నుంచి ఎదురయ్యే చిన్నచూపు వంటి అంశాలు పురుషుడు తన సమస్యను కప్పిపెట్టుకునేలా ప్రేరేపిస్తుంటాయి. నిజానికి సంతానలేమికి మహిళల్లో ఎన్ని కారణాలు ఉంటాయో వాస్తవానికి పురుషుల్లోనూ అన్నే ఉంటాయన్నది వైద్యపరంగా తేలిన సత్యం. అందుకే సంతానం లేని దంపతుల్లో... పురుషులే తొలి పరీక్షలు చేయించుకోవడం అని రకాలా ప్రయోజనకరం.ఈరోజు అందుబాటులో ఉన్న వైద్యపరిజ్ఞానంతో లైంగిక సమస్యలను చక్కదిద్దడం దాదాపు పూర్తిగా సాధ్యమేనని గుర్తించాలి. అంతేతప్ప ‘మగ’తనం లోపమంటూ, మరొకటంటూ ఈ లైంగిక సమస్యను సమాజం చిన్నచూపు చూడకూడదు. అలా చూడటమూ సరికాదు.కౌంట్‌ను ప్రభావితం చేసే దురలవాట్లుసిగరెట్‌ స్మోకింగ్, ఆల్కహాల్‌ అలవాటు ఉన్నవారిలో కూడా వీర్యకణాల సంఖ్య తగ్గుతుంది. ఒత్తిడి కూడా వీర్యకణాల సంఖ్యను ప్రభావితం చేస్తుంది. అంతెందుకు... తీవ్రఒత్తిడిలో పనిచేసే వారిలో అంగస్తంభన సమస్య కనిపించడమన్నది చాలా సాధారణం. అంతేకాదు... వీళ్లలో వీర్యకణాల సంఖ్య, నాణ్యత, కదలికలు చురుగ్గా ఉండవు. ఈ కారణం వల్ల కూడా వాస్తవానికి పురుషుల్లో పరీక్షల కంటే ముందుగా యాండ్రాలజిస్ట్‌ ఆ దంపతుల సెక్స్‌ జీవితానికి సంబంధించిన వివరాల సేకరణకే ఎక్కువ ్రపాముఖ్యత ఇస్తుంటారు.లైంగిక జీవితంపై ప్రశ్నలు అనగానే దంపతులు సంకోచిస్తుంటారు. కానీ అవి వైజ్ఞానికంగానూ, ఏవైనా తప్పులు / లోపాలు ఉంటే కనుగొనేందుకు ఉపయోగపడేవిగానూ ఉంటాయని గుర్తించాలి.హార్మోన్‌ పరీక్షలు...ఇందులో ఎఫ్‌ఎస్‌హెచ్, ఎల్‌హెచ్,ప్రోలాక్టిన్, టెస్టోస్టెరాన్‌. ఈస్ట్రోడియల్‌ ఈ ఐదు పరీక్షలూ చేయించడం వల్ల హార్మోన్‌ సమతౌల్యత ఉందా లేదా అన్న సంగతి తెలుస్తుంది. (నిజానికి ఒక టెస్టోస్టెరాన్‌ మినహా మిగతా వైద్య పరీక్షలు మహిళలకే చేస్తారనేది సాధారణ అపోహ. కానీ ఈ హార్మోన్లు మహిళలూ, పురుషుల్లో వేర్వేరు మోతాదుల్లో వెలువడి ఒక క్రమమైన సమతౌల్యతను నిర్వహిస్తుంటాయి. ఆ సమతౌల్యత సక్రమంగానే ఉందా లేక అసమతౌల్యతా ఉందా అని తెలుసుకునేందుకు పురుషులకూ ఈ హార్మోన్‌ పరీక్షలు చేస్తారు). జన్యుపరమైన పరీక్షలు: సంతానలేమికి ఏవైనా జన్యుపరమైన కారణాలున్నాయా అని తెలుసుకునేందుకు చేసే పరీక్షలివి.ఇమేజింగ్‌ పరీక్షలు: వీర్యంలో వీర్యకణాల సంఖ్య తగ్గినా లేదా వీర్యకణాలు నార్మల్‌గానే ఉండి పిల్లలు పుట్టకపోయినా డాక్టర్లు ‘స్క్రోటల్‌ అల్ట్రాసౌండ్‌ డాప్లర్‌’ అనే స్కానింగ్‌ పరీక్ష నిర్వహిస్తారు. ఇది ఏమాత్రం నొప్పి ఉండని సాధారణ పరీక్ష. దీనివల్ల వృషణాల పరిమాణం, వేరికోసిల్‌ సమస్య ఏదైనా ఉందా అని తెలుస్తాయి.వేరికోసిల్‌ అంటే...వృషణాల్లోని రక్తనాళాల వాపు. ఇది ఉన్నవారిలో చెడు రక్తం తీసుకెళ్లే రక్తనాళాలు (సిరలు) ఉబ్బిపోయి రక్త ప్రవాహం సరిగా లేకపోవడం. దీనివల్ల వీర్యకణాల సంఖ్య, నాణ్యత తగ్గుతాయి. ఈ సమస్యను ఓ సాధారణ శస్త్రచికిత్సతో చక్కదిద్దాల్సి ఉంటుంది. వేరికోసిల్‌ ఆపరేషన్‌ పూర్తయ్యాక దాదాపు 70 శాతం మంది పురుషుల్లో వీర్యకణాల సంఖ్య బాగా పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. మైక్రోస్కోప్‌ ద్వారా గజ్జల్లో చిన్న కోతతో చేసే ఈ సర్జరీని అనుభవజ్ఞులు నిర్వహిస్తే ఫలితాలు చాలా మెరుగ్గా ఉంటాయి. ఈ శస్త్రచికిత్స నిర్వహించిన మూడు నెలల తర్వాత ప్రెగ్నెన్సీ రావడానికి అవకాశాలు పెరుగుతాయి.వీర్యకణాలే లేని కండిషన్‌ ‘అజూస్పెర్మియా’ఏవైనా కారణాల వల్ల కొందరి వీర్యంలో అసలు వీర్యకణాలే ఉండకపోవచ్చు. ఈ కండిషన్‌ను అజూస్పెర్మియా అంటారు. ఈ సమస్య ఉంటే గర్భం రాదు. ఎందుకంటే... 60 లక్షల నుంచి కోటికణాలు ఉండాల్సిన చోట ఒక్క కణం కూడా లేకపోతే గర్భం వచ్చే అవకాశం ఉండదు. అయితే ఇందుకు కారణాలను కచ్చితంగా కనుగొంటే... దీన్ని అధిగమించడం సాధ్యమే. వీర్యకణాలు లేవని రిపోర్టు వచ్చినప్పుడు నిర్ధారణ కోసం ఒక నెల తర్వాత మళ్లీ పరీక్షలు చేయించాలి. అప్పుడు కూడా వీర్యకణాలు లేవని రిపోర్ట్‌ వస్తే అప్పుడు టెస్టిక్యులార్‌ బయాప్సీ అనే పరీక్ష చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇందులో వృషణాల్లోంచి ఒక చిన్న ముక్కను తీసి పరీక్షిస్తారు. అసలు వృషణాల్లో వీర్యకణాల ఉత్పత్తి జరుగుతుందో లేదో అన్నది ఈ పరీక్షతో తెలుసుకుంటారు.వాస్‌ రిపేర్‌ (వాసో వాసాస్టమీ) : కొందరిలో వృషణాల్లో వీర్యకణాల ఉత్పత్తి జరుగుతూ ఉండి, అవి వీర్యరాశిలోకి రాని కండిషన్‌ కూడా ఉంటుంది. టెస్టిక్యులార్‌ బయాప్సీలో వృషణాల్లో వీర్యకణాలను ఉత్పత్తి చేసే శక్తి ఉందని తెలిశాక... ఆ వీర్యకణాలను వీర్యరాశి వరకు తీసుకొచ్చే నాళాన్ని (వాస్‌)ని రిపేర్‌ చేసి, కలయిక సమయంలో అవి బయటకు వచ్చేలా చేయవచ్చు. అయితే ఇది కాస్త సంక్లిష్టమైన శస్త్రచికిత్స ప్రక్రియ. వృషణాల్లో వీర్యకణాల తయారీ నార్మల్‌గా ఉందని తెలిశాకే ఈ సర్జరీ గురించి ఆలోచించాలి.టెస్ట్‌ట్యూబ్‌ బేబీ కోసం : వీర్యకణాల తయరీ బాగుండి, మహిళలకు సమస్యలు ఉన్నప్పుడు... డాక్టర్లు వీర్యకణాల్లో నాణ్యమైన వాటిని సేకరించి, వాటిని ల్యాబ్‌ ఫ్రిజ్‌లో (క్రయో ప్రిజర్వేషన్‌ పద్ధతిలో) నిల్వచేసి నెలనెలా టెస్ట్‌ట్యూబ్‌ బేబీ ప్రక్రియ కోసం వీటిని ఉపయోగిస్తారు. సేకరించిన వీర్యకణలను కోల్డ్‌ స్టోరేజీలో పెట్టుకొని, ఇన్‌ఫెర్టిలిటీ సెంటర్‌లో టెస్ట్‌ట్యూబ్‌ బేబీ ప్రక్రియకు వెళ్తారు. ఇందులో వీర్యకణాన్ని, అండాన్ని టెస్ట్‌ట్యూబ్‌లో ఫలదీకరించి, ఆ పిండాన్ని మహిళ గర్భంలోకి ప్రవేశపెడతారు.చివరగా... ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి; మంచి సమతులాహారం; పరిశుభ్రమైన వాతావరణంలో నివాసం; శారీరకంగా శ్రమ చేస్తూ దేహానికి తగినంత వ్యాయామం ఇవ్వడంతో పాటు పొగతాగడం, మద్యం వంటి దురలవాట్లకు దూరంగా ఉండటం, మానసికంగా, శరీరకంగా ఒత్తిడికి దూరంగా ఉండటం వంటివి చేస్తుంటే... అసలు వైద్యపరీక్షలూ, చికిత్సలేమీ లేకుండానే సంతానాన్ని పొందే అవకాశాలుండవచ్చు. ఒకవేళ ఏవైనా సమస్యలు ఉన్నప్పటికీ ఇప్పుడున్న వైద్యవిజ్ఞానంతో దాదాపు ప్రతి సమస్యకూ పరిష్కారముందని పురుషులు గుర్తుంచుకోవడం అవసరం. చాలా ముఖ్యం కూడా.- డా. రాఘవేందర్‌ కొస్గీ, సీనియర్‌ కన్సల్టెంట్‌, మైక్రో సర్జికల్‌ యూరో–యాండ్రాలజిస్ట్‌నిర్వహణ: యాసిన్‌

సెలబ్రిటీలు, ప్రముఖులు, సాధారణ వ్యక్తుల అసాధారణ వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీలు గురించి విన్నాం. కానీ ఊబకాయంతో బాధపడే వారు..డైట్‌లు, వర్కౌట్లు చేసినా..అంత సులభంగా బరువు తగ్గక ఇబ్బంది పడుతుండే వారికి ఉపయుక్తమైన ఓ క్రికెటర్‌ వెయిట్‌లాస్‌ స్టోరీ నెట్టింట హాట్‌టాపిక్‌గా మారింది. ఇది నిజంగానే ఊబకాయులకు అద్భుతమైన వరమా? అనే చర్చలు మొదలయ్యాయి. ఇంతకీ ఎవరీ వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ అంటే..ఆయనే శ్రీలంక మాజీ క్రికెట్‌ కెప్టెన్‌ అర్జున్ రణతుంగా. కాంగ్రెస్ నాయకుడు శశి థరూర్, కొలంబోలో జరిగిన తొలి కొలంబో సాహిత్య ఉత్సవానికి హాజరైన సందర్భంగా, రణతుంగతో కలిసి దిగిన ఒక ఫోటోను నెట్టింట షేర్‌ చేయడతో..ఒక్కసారిగా ఆ క్రికెటర్‌ స్మార్ట్‌ లుక్‌పై సర్వత్రా చర్చలు మొదలయ్యాయి. శశిథరూర్‌ ఆ ఫోటోని షేర్‌ చేస్తూ సోషల్‌ మీడియా ఎక్స్‌ పోస్ట్‌లో ఇలా రాసుకొచ్చారు. ఆయన అద్భుతమైన మార్పు కారణంగా, ప్రపంచ కప్ గెలిచిన ఈ మాజీ కెప్టెన్‌ను చాలా మంది క్రికెట్ అభిమానులు గుర్తించలేకపోవచ్చు. ప్రస్తుతం 62 ఏళ్ల వయసున్న రణతుంగ బేరియాట్రిక్ సర్జరీ చేయించుకున్నారని, అప్పటి నుంచి ఆయన చాలా స్లిమ్‌గా మారారని వెల్లడించారు. అంతేగాదు క్రికెట్‌ దిగ్గజం రణతుంగా క్రికెట్‌​ ఆడే రోజుల్లో మూడు ఓవర్లకే అలిసిపోయేవాడినని, కానీ ఇప్పుడు ఛారిటీ మ్యాచ్‌లలో మూడు గంటల పాటు సునాయాసంగా బ్యాటింగ్‌ చేయగలనని సరదా అన్నారు. ఇక్కడ రణతుంగా శరీరాకృతి ఊబకాయంతో బాధపడుతున్న వారికి బేరియాట్రిక్ సర్జరీ, దాని ఆరోగ్య ప్రయోజనాలపై దృష్టిసారించేలా చేసింది.బేరియాట్రిక్ సర్జరీ అంటే?బేరియాట్రిక్ సర్జరీ అనేది శాశ్వత బరువు తగ్గడానికి సహాయపడే వెయిట్‌లాస్‌ సర్జరీల్లో ఒకటి. ఈ ఆపరేషన్‌లో కడుపు పరిమాణాన్ని తగ్గించడం, అలాగే చిన్న ప్రేగు పోషకాలను గ్రహించే విధానాన్ని మార్చేలా.. జీర్ణవ్యవస్థను సవరిస్తాయి.ఈ విధానం సాధారణంగా తీవ్రమైన ఊబకాయం ఉన్నవారికి, ముఖ్యంగా ఆహారం, వ్యాయామం, మందులు వంటి జీవనశైలి మార్పులు శాశ్వత ఫలితాలను ఇవ్వడంలో విఫలమైనప్పుడు సిఫార్సు చేయబడుతుంది.బేరియాట్రిక్ సర్జరీ రకాలు:గ్యాస్ట్రిక్ స్లీవ్ (స్లీవ్ గ్యాస్ట్రెక్టమీ): కడుపులోని పెద్ద భాగాన్ని తొలగించి, ఆహార తీసుకోవడాన్ని పరిమితం చేస్తుంది.గ్యాస్ట్రిక్ బైపాస్ (రౌక్స్-ఎన్-వై గ్యాస్ట్రిక్ బైపాస్): ఒక చిన్న కడుపు సంచిని సృష్టించి, చిన్న ప్రేగులోని కొంత భాగాన్ని దారి మళ్లిస్తుంది.వ్యక్తిగత ఆరోగ్య అవసరాలను బట్టి మినీ గ్యాస్ట్రిక్ బైపాస్, ఇతర జీవక్రియ విధానాలను కూడా పరిగణించవచ్చు.బరువు తగ్గడంకి మించి ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు..బేరియాట్రిక్ సర్జరీ అనేది సౌందర్య విధానం కాదని వైద్యులు నొక్కి చెబుతున్నారు. ఊబకాయ సంబంధిత సమస్యలను తగ్గించే మెరుగైన ఆరోగ్య విధానం. బారియాట్రిక్ సర్జరీ ఈ క్రింది విషయాలలో సహాయపడుతుందని పరిశోధనలో తేలిందిటైప్ 2 మధుమేహాన్ని మెరుగుపరచడం లేదా పూర్తిగా నయం చేయడంఅధిక రక్తపోటును తగ్గించడంగుండె జబ్బులు, పక్షవాతం ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంస్లీప్ అప్నియాను మెరుగుపరచడంమోకాళ్లు, తుంటిపై ఒత్తిడిని తగ్గించడం ద్వారా కీళ్ల నొప్పులను తగ్గించడంఫ్యాటీ లివర్ వ్యాధి ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంచలనశీలత, ఓర్పు మొత్తం జీవన నాణ్యతను మెరుగుపరచడంశస్త్రచికిత్స తర్వాత రణతుంగ గంటల తరబడి బ్యాటింగ్ చేయగలగడం అనేది, రోగులు తరచుగా నివేదించే అత్యంత గుర్తించదగిన ప్రయోజనాలలో ఒకటైన - పెరిగిన శారీరక ఓర్పు, మెరుగైన ఫిట్‌నెస్‌ను ప్రతిబింబిస్తుంది.ఎవరికి మంచిదంటే..నిపుణుల ప్రకారం, బారియాట్రిక్ సర్జరీ సాధారణంగా ఈ క్రింది లక్షణాలు ఉన్న పెద్దలకు సిఫార్సు చేస్తారు.బాడీ మాస్ ఇండెక్స్ (BMI) 40 లేదా అంతకంటే ఎక్కువBMI 35 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉండి, మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు లేదా అబ్స్ట్రక్టివ్ స్లీప్ అప్నియా వంటి ఊబకాయ సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నవారుశస్త్రచికిత్సకు ముందు, ఈ ప్రక్రియ సరైనదేనా అని నిర్ధారించడానికి రోగులకు వివరణాత్మక వైద్య, పోషకాహార మానసిక అంచనాలు నిర్వహిస్తారు.ముమ్మాటికీ షార్ట్‌కట్ కాదుబారియాట్రిక్ సర్జరీని ఎప్పుడూ తక్షణ పరిష్కారంగా చూడకూడదని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దీర్ఘకాలిక విజయం అనేది శాశ్వత జీవనశైలి మార్పులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇందులో భాగంగా సమతుల్యమైన, అధిక ప్రోటీన్ ఉన్న ఆహారం తీసుకోవడం, వైద్యులు సూచించిన విటమిన్, మినరల్ సప్లిమెంట్లు తీసుకోవడం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం, క్రమం తప్పకుండా వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం, జీవితాంతం ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపు అలవాట్లను పాటించడం వంటివి ఉంటాయి.ఈ మార్పులు చేయకపోతే, రోగులు తిరిగి బరువు పెరగవచ్చు, పోషకాహార లోపాలు ఏర్పడవచ్చు. ఇక్కడ రణతుంగ రూపాంతరం ఊబకాయం అనేది కేవలం రూపానికి సంబంధించిన విషయం కాదని, అది ఒక దీర్ఘకాలిక వైద్య సమస్య అని వెల్లడైంది. అలాంటప్పుడు సమర్థవంతమైన చికిత్స అనేది ఆరోగ్యం, జీవననాణ్యతను గణనీయంగా మెరుపరుస్తుందని ఈ క్రికెటర్‌ వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ తెలుపుతోంది. అలాగే ఇది ఊబకాయాన్ని చక్కగా నిర్వహిస్తూనే ఆరోగ్యంగా ఉండే చికిత్స విధానాలపై అవగాహన కల్పిస్తోందని చెబుతున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు.

సాక్షి, హైదరాబాద్‌: మాజీ ఎమ్మెల్యే పెద్ది సుదర్శన్‌రెడ్డి ఆరోగ్యంపై బీఆర్‌ఎస్‌ అధినేత, మాజీ సీఎం కేసీఆర్ ఆరా తీశారు. వెంట ఉండి అత్యుత్తమ చికిత్స అందేలా చూడాలని వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్‌ను ఆదేశించారు. పార్టీ సీనియర్ నేత, నర్సంపేట మాజీ ఎమ్మెల్యే పెద్ది సుదర్శన్‌రెడ్డి తీవ్ర అస్వస్థతకు గురికావడంతో.. అత్యుత్తమ చికిత్స అందేలా చర్యలు తీసుకోవాలని, పార్టీ ముఖ్య నేతలను కేసీఆర్ అప్రమత్తం చేశారు.పెద్ది సుదర్శన్‌రెడ్డి ఆరోగ్య పరిస్థితిపై వైద్యులు హెల్త్ బులిటెన్ విడుదల చేశారు. మీడియాతో రోహిణి ఆస్పత్రి డైరెక్టర్ డాక్టర్‌ సుధాకర్‌రెడ్డి మాట్లాడుతూ.. పెద్ది సుదర్శన్‌రెడ్డి ఆరోగ్య పరిస్థితి నిలడగా ఉందన్నారు. గుండెపోటుతో ఆస్పత్రికి తీసుకువచ్చారని.. హార్ట్ ఫంక్షనింగ్ ప్రస్తుతం కంట్రోల్ ఉందన్నారు. లంగ్స్ ఇన్ఫెక్షన్ ఉన్నట్లు గుర్తించామని పేర్కొన్నారు.సుదర్శన్‌రెడ్డి చనిపోయినట్లు మీడియాలో వస్తున్న వార్తలను నమ్మొద్దన్నారు. ప్రాథమిక చికిత్స అనంతరం మెరుగైన వైద్యం కోసం ఆయన్ని గ్రీన్ ఛానెల్ ద్వారా హైదరాబాద్‌ యశోధ ఆసుపత్రికి తరలించారు. సుదర్శన్ రెడ్డి అంబులెన్స్ వెంటే హైదరాబాద్‌కు కేటీఆర్, హరీశ్ రావు బయలుదేరారు.

అధిక బరువు కొందరికీ జంక్‌ఫుడ్‌, అనారోగ్యకరమైన జీవనశైలి వంటివి ప్రధాన కారణాలు. మరికొందరు గంటలకొద్దీ కూర్చొని పనిచేసే డెస్క్‌ జాబ్‌లు, సరైన కదలికలు లేకపోవడంతో అధిక బరువు సమస్యను ఎదుర్కొన్నారు. ఆ తర్వాత తగ్గడానికి ప్రయత్నాలు మొదలు పెట్టినా..సక్సెస్‌ అయినవాళ్లు మాత్రం కొందరే. ఎందువల్ల అంటే ఇక్కడ నిలకడ, క్రమం తప్పకుండా చేయడం అనేవి అత్యంత కీలకం. ఇక్కడొక మహిళ కూడా లాక్‌డౌన్‌ కారణంగా కదలికలు లేక ఊహించిన విధంగా లావుగా అయిపోయింది. చివరికి కార్డియో వ్యాయమాలు, సరైన డైట్‌తో బరువు తగ్గడమే కాదు స్ఫూర్తిగా నిలిచింది. ఆ మహిళే..ఆనంద్‌ భార్గవ్‌. తాను 2020లో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించడానికి మెల్బోర్న్‌ వెళ్లింది. మునుసటి నెలలోనే లాక్‌డౌన్‌ ప్రకటించారు. ఇంటి నుంచి కాలేజ్‌కి హాజరవడం వంటి కారణాల వల్ల కదలికలేని జీవనశైలికి దారితీసి, గణనీయంగా బరువు పెరిగిందామె. ఫలితంగా ఊబకాయ సంబంధిత లక్షణాలను అనుభవించింది. జిమ్‌లో చేరి తగ్గాలని చూసినా..పెద్దగా ప్రయోజనం లేకపోగా, మరింత ఆకలికి దారితీసి నియంత్రణ కోల్పయింది. దాంతో ఆయాసం, పాదాల వాపు వంటి సమస్యలు ఎదుర్కొంది. రక్తపరీక్షలన్నీ సాధారణంగానే ఉన్నా, నడుము నొప్పి, మోకాళ్ల నొప్పి, ఒళ్లునొప్పులు వంటి ఊబకాయం సంబంధిత సమస్యలను ఎదుర్కొన్నట్లు వెల్లడించింది. దాని ఫలితంగా కోపం, ఆందోళన వంటి మానసిక సమస్యలు కూడా ఎక్కువైనట్లు తెలిపింది. ఇక బరువు తగ్గగపోతే కష్టమనే పరిస్థితి ఎదురైంది ఆమెకు. దాంతో ఎలాగైన బరువు తగ్గాని డిసైడ్‌ అందుకోసం ప్రయత్నం మొదలుపెట్టినట్లు తెలిపింది. తనకు భారతీయ వంటకాలంటే మహా ఇష్టమని, అందుకని ఆ రుచిపోకుండా డైట్‌ ప్లాన్‌ చేసుకున్నట్లు వెల్లడించింది. తన అధిక బరువుని అమాంతం తగ్గేలా చేసిన సాధరణ డైట్‌ ప్లాన్‌ని కూడా పంచుకుంది. ఉదయం: చియా సీడ్ వాటర్, అల్లం-నిమ్మకాయ నీరు, సోంపు, వాము నీరు, గుప్పెడు నట్స్అల్పాహారం: అవకాడో టోస్ట్, పోహా, ఎయిర్-ఫ్రైడ్ బ్రెడ్ పకోరా, లేదా పీనట్ బటర్ టోస్ట్ఉదయం పూట చిరుతిండి: ఆయా కాలాల్లో లభించే పండ్లుమధ్యాహ్న భోజనం: రాజ్మా రైస్ లేదా కధి రైస్‌తో పాటు 100 గ్రాముల సలాడ్, 100 గ్రాముల పెరుగుసాయంత్రం చిరుతిండి: గ్రీన్ టీ లేదా కాఫీ, వేయించిన నట్స్, వేయించిన మఖానా, భేల్ లేదా ఖాఖ్రారాత్రి భోజనం: పప్పు అన్నం, రాగి లేదా బజ్రా రోటీ, కూరగాయలు, బీన్స్ లేదా పులావ్ఈ ఆహారంతో పాటు, ఆమె తగినంత నీరు తాగడంపై కూడా దృష్టి సారించింది. ఆమె ప్రతిరోజూ తప్పనిసరిగా నీరు తాగేది, దీనివల్ల బరువు పెరిగిన తర్వాత తరచుగా వచ్చే కండరాల నొప్పులను నివారించగలిగింది.ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, వ్యాయామ దినచర్యను పాటించడం ద్వారా, ఆమె తన శక్తి స్థాయిలు పెరగడాన్ని గమనించడం ప్రారంభించింది. ఆమె మరింత చురుకుగా మారడమే కాకుండా, ఆదిత్య తన మొత్తం ఆరోగ్యం మెరుగుపడటాన్ని కూడా చూసింది. ఆమె గతంలో ఎదుర్కొన్న సమస్యలు వాటంతట అవే తగ్గడం ప్రారంభించాయి. క్రమంగా, ఆమె జిమ్‌లో చేరి, కార్డియో వ్యాయామాలు చేసి, చివరికి 20 కిలోల బరువు తగ్గింది. అలాగే ఆమె ఆరోగ్యకరమైన, చురుకైన జీవనశైలిని కొనసాగిస్తూనే ఉండాలని స్ట్రాంగ్‌గా నిర్ణయించుకుందామె.(చదవండి: అందమైన బుగ్గల కోసం..కుసుమ పూల రసం)

మా రెండేళ్ల బాబుకు నిన్నటి నుంచి విరేచనాలు అవుతున్నాయి. ఇంట్లో పెద్దలు తిండి ఆపేయాలని నీళ్లు తక్కువగా ఇవ్వాలని చెప్తున్నారు. మెడికల్‌ షాప్‌లో ఓఆర్‌ఎస్‌ పొడి, జింక్‌ మాత్రలు తీసుకోమన్నారు. నిజంగా ఇవి ఎంత అవసరం. ఓఆర్‌ఎస్‌ ఇస్తే విరేచనాలు వెంటనే తగ్గిపోతాయా?– కావ్య, చిత్తూరు. ఈ సందేహం మీ ఒక్కరిదే కాదు. దాదాపు ప్రతి పేరెంట్‌ మనసులో ఇదే ప్రశ్న ఉంటుంది. కానీ ముందుగా ఒక నిజం తెలుసుకోవాలి. ఇక్కడ పిల్లలకు వచ్చిన అసలైన ప్రమాదం విరేచనాలు కావు. శరీరంలో నీరు, లవణాలు వేగంగా తగ్గిపోవడమే (డీహైడ్రేషన్‌) పెద్ద ముప్పు. సమయానికి జాగ్రత్త తీసుకోకపోతే అది ప్రాణాపాయంగా మారే అవకాశం ఉంటుంది. అలాంటి ప్రమాదం నుంచి ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది చిన్నారులను కాపాడిన అద్భుతమైన మార్గమే ఓఆర్‌ఎస్‌. అందుకే ప్రతి ఏడాది జూలై ఇరవై తొమ్మిదిని ప్రపంచ ఓఆర్‌ఎస్‌ దినోత్సవంగా నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ ఏడాది సందేశం ‘ఓఆర్‌ఎస్‌: చిన్న పరిష్కారం– ఆరోగ్యమైన భవిష్యత్తు’ ఇక ప్రజారోగ్య నినాదం అయితే, ‘తెలివిగా తాగండి, బలంగా ఉండండి. ఓఆర్‌ఎస్‌ను ఎంచుకోండి’. అందుకే, ముందుగా ప్రతి తల్లిదండ్రులు ఓఆర్‌ఎస్‌ గురించి తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన విషయాలు ఇక్కడ చెప్తాను. ఓఆర్‌ఎస్‌ అంటే ఏమిటి?ఓఆర్‌ఎస్‌ అనేది చక్కెర, ఉప్పు, ఇతర శరీరానికి అవసరమైన లవణాల సరైన మిశ్రమం. చాలామంది అనుకునేలా ఇది విరేచనాలను ఆపే మందు కాదు. ఇది విరేచనాల వల్ల శరీరం కోల్పోయిన నీరు, సోడియం, పొటాషియం వంటి లవణాలను తిరిగి భర్తీ చేసి పిల్లలను డీహైడ్రేషన్‌ నుంచి రక్షిస్తుంది. అందుకే, చాలామంది డాక్టర్లు విరేచనాలు మొదలైన వెంటనే ఓఆర్‌ఎస్‌ ఇవ్వడం ప్రారంభిస్తే చాలా సందర్భాల్లో ఆసుపత్రిలో చేరాల్సిన అవసరం తగ్గుతుందని సూచిస్తారు. జింక్‌ ఎందుకు అవసరం?విరేచనాల సమయంలో పిల్లల శరీరంలో జింక్‌ స్థాయి తగ్గిపోతుంది. జింక్‌ ఇవ్వడం వలన పిల్లలు త్వరగా కోలుకుంటారు. అలాగే, విరేచనాలు ఉండే రోజులు తగ్గుతాయి. మళ్లీ విరేచనాలు వచ్చే అవకాశం తగ్గుతుంది. పేగులు త్వరగా బలపడతాయి. శరీర రోగనిరోధక శక్తికి తోడ్పడుతుంది. ఎన్ని రోజులు ఇవ్వాలి? ఆరు నెలల లోపు పిల్లలకు రోజుకు పది మిల్లీగ్రాముల జింక్‌ పద్నాలుగు రోజుల పాటు, ఆరు నెలలు దాటిన పిల్లలకు రోజుకు ఇరవై మిల్లీగ్రాముల జింక్‌ పద్నాలుగు రోజుల పాటు చాలు. లేదంటే, వైద్యుడి సూచించిన మోతాదులో మాత్రమే ఇవ్వాలి.ఎలా ఇవ్వాలి?బిడ్డ ఒకేసారి ఎక్కువగా తాగలేకపోతే ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. ఒక్కోసారి ఒకటి లేదా రెండు చెంచాల చొప్పున ఇవ్వండి. ఒకటి లేదా రెండు నిమిషాలకు ఒకసారి నెమ్మదిగా తాగించండి. వాంతి చేసినా ఐదు నుంచి పది నిమిషాలు ఆగి మళ్లీ ప్రారంభించండి. ఈ చిన్న చిన్న గుక్కిళ్లు పిల్లలకు పెద్ద రక్షణ.ఓఆర్‌ఎస్‌ ఎలా తయారు చేయాలి? ఒక ఓఆర్‌ఎస్‌ ప్యాకెట్‌ను ఒక లీటరు శుభ్రమైన నీటిలో మాత్రమే పూర్తిగా కలపాలి. ముఖ్యంగా పాలు, పండ్లరసం లేదా సోడా పానీయాల్లో అసలు కలపకూడదు. తయారు చేసిన ద్రావణాన్ని ఇరవై నాలుగు గంటల్లోపు ఉపయోగించాలి. మిగిలిన ద్రావణాన్ని మళ్లీ వాడకుండా పారేయాలి.విరేచనాలు ఉన్నప్పుడు పిల్లలకు తిండి పెట్టాలా? తప్పకుండా పెట్టాలి. చాలామంది చేసే పెద్ద పొరపాటు తిండి పూర్తిగా ఆపేయడం. అలా చేయకండి. తల్లిపాలు, పెరుగన్నం, గంజి, అరటిపండు, ఇడ్లీ, ఖిచిడీ, సాధారణ ఇంటి ఆహారం ఇలా ఇవన్నీ పిల్లలకు ఇవ్వవచ్చు.వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాల్సిన పరిస్థితులు పిల్లలు నీళ్లు తాగలేకపోతే, పదేపదే వాంతులు అవుతుంటే, కళ్లు లోపలికి వెళ్లినట్లు కనిపిస్తే, నోరు పూర్తిగా పొడిగా ఉంటే, మూత్రం చాలా తగ్గిపోతే, చాలా నీరసంగా లేదా మత్తుగా ఉంటే, మలంలో రక్తం కనిపిస్తే, ఆరు నెలల లోపు శిశువుకు తరచు విరేచనాలు వస్తే, అధిక జ్వరం. ఈ లక్షణాల్లో ఒక్కటి కనిపించినా ఇంటి చిట్కాలపై ఆధారపడకుండా వెంటనే పిల్లల వైద్యుడిని సంప్రదించండి.చివరగా ఒక చిన్న ఓఆర్‌ఎస్‌ ప్యాకెట్, ఒక చిన్న జింక్‌ మాత్ర, ఒక తల్లి సరైన నిర్ణయం... ఈ మూడు కలిసి ఒక చిన్నారి ప్రాణాన్ని కాపాడగలవు. అందుకే, ఈ జూలై ఇరవై తొమ్మిది ప్రపంచ ఓఆర్‌ఎస్‌ దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రతి కుటుంబం ఓఆర్‌ఎస్‌ గురించి తెలుసుకోవాలి. ఇంట్లో ఎప్పుడూ నిల్వ ఉంచుకోవాలి. అవసరం వచ్చిన వెంటనే ఉపయోగించాలి. ఎందుకంటే ఓఆర్‌ఎస్‌ సాధారణ ద్రావణం కాదు. లక్షలాది చిన్నారుల ప్రాణాలను కాపాడిన నమ్మకమైన జీవరక్షక మిత్రుడు. డా‘‘ కె. పవన్‌ కుమార్‌, సీనియర్‌ పీడియాట్రిషియన్, పీడియాట్రిక్‌ అలర్జిస్ట్, ప్రొఫెసర్‌ ఆఫ్‌ పీడియాట్రిక్స్‌ (చదవండి: స్విగ్గీ రైడర్‌గా వైద్యవిద్యార్థి..! కట్‌చేస్తే కోటీశ్వరుడిగా..)

న్యూఢిల్లీ: దేశ రాజధాని న్యూఢిల్లీలోని జంతర్‌మంతర్‌లో నీట్-యూజీ పరీక్షల అక్రమాలు, పేపర్ లీకేజీ ఆరోపణలపై ‘కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ’ (సీజేపీ) ఆధ్వర్యంలో జరుగుతున్న నిరసనల్లో పాల్గొంటున్న ఆందోళనకారుల ఆరోగ్యం క్షీణిస్తోంది. తీవ్రమైన ఎండ వేడిమి, ఉక్కపోత, వర్షం, రద్దీతో కూడిన వాతావరణంలో ఆందోళన కొనసాగిస్తుండటంతో పలువురు విద్యార్థులలో అనారోగ్య సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. వైరల్ ఇన్‌ఫెక్షన్‌లు, జ్వరం, గొంతు నొప్పి, తల నొప్పి, గాయాలతో తల్లడిల్లిపోతూ వైద్యులను ఆశ్రయిస్తున్న వారి సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతోందని వాలంటీర్ వైద్యులు తెలిపారు.నిరసనకారులు రోజంతా బహిరంగ ప్రదేశాల్లోనే గడుపుతూ, నేలపైనే నిద్రపోతున్నారని, సరైన విశ్రాంతి, పౌష్టికాహారం లేకపోవడం వల్ల ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయని వైద్యులు వెల్లడించారు. పంజాబ్‌కు చెందిన ‘ఫైవ్ రివర్స్ హార్ట్ అసోసియేషన్’ వాలంటీర్ డాక్టర్ శిల్ప మాట్లాడుతూ, ఇప్పటికే 200 మందికి పైగా జ్వరం, గొంతునొప్పి, తలనొప్పికి మందులు అందించినట్లు తెలిపారు. ఆందోళనల్లో పాల్గొన్న వృద్ధులు కొందరు తమ దీర్ఘకాలిక మందులను పోగొట్టుకోవడంతో, మధుమేహం, రక్తపోటు సమస్యలతో చికిత్స పొందుతున్నారని చెప్పారు. కిక్కిరిసిన జనసమూహం మధ్య దగ్గు, తుమ్ములు వంటి వాటి ద్వారా ఇన్‌ఫెక్షన్‌లు వేగంగా వ్యాపిస్తున్నట్లు వైద్య బృందాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి.భోజనం సరిగా చేయకపోవడం వల్ల ఆందోళనకారులలో నీటి శాతం తగ్గిపోయి (డీహైడ్రేషన్) వాంతులు, కడుపులో తిప్పడం వంటి సమస్యలు వస్తున్నాయి. దీనిని నివారించడానికి వాలంటీర్లు ఓఆర్ఎస్ ప్యాకెట్లు, ఆహారాన్ని పంపిణీ చేస్తున్నారు. సమీప వైద్య కళాశాలల వైద్యులు కూడా తమ విధులను ముగించుకుని ఇక్కడ సేవలు అందిస్తున్నారు. పౌరులు సైతం మందులు, ప్రథమ చికిత్స సామగ్రిని విరాళంగా అందజేస్తున్నారు.మరోవైపు తొక్కిసలాటల్లో గాయపడిన వారు, నొప్పులతో వస్తున్న వారి సంఖ్య కూడా పెరుగుతోంది. జూలై 20 నాటి నిరసనలో గాయపడిన కొందరు వెంటనే చికిత్స తీసుకోకపోవడంతో గాయాలు ఇన్‌ఫెక్షన్‌గా మారినట్లు వైద్యులు తెలిపారు. పరీక్షల్లో అక్రమాలు, కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా డిమాండ్‌తో జంతర్‌మంతర్‌లో విద్యార్థుల ఆందోళన కొనసాగుతోంది.

ఆరోగ్యంగా, ఆనందంగా జీవించాలనే కోరిక ప్రతి ఒక్కరికీ ఉంటుంది. అయితే నేటి ఆధునిక జీవనశైలి వల్ల స్థూలకాయం, గుండె జబ్బులు, మధుమేహం వంటి వ్యాధులు చిన్న వయసులోనే చుట్టుముడుతున్నాయి. అందువల్ల పెస్కటేరియన్‌ డైట్‌ అనుసరించడం వల్ల స్థూలకాయం తగ్గడమే కాకుండా ఆయుష్షు కూడా పెరుగుతుందని పరిశోధనల్లో తేలింది.పెస్కటేరియన్‌ డైట్‌ అంటే...?శాకాహారంలో చేపలు, రొయ్యలు సంబంధిత సీఫుడ్‌లను చేర్చుకోవడాన్ని పెస్కటేరియన్‌ డైట్‌ అంటారు. శాకాహారంలోని పోషకాలతో పాటు చేపలలో ఉండే నాణ్యమైన ప్రోటీన్లు, ఒమేగా–3 కొవ్వు ఆమ్లాలు శరీరానికి లభించడం ఈ డైట్‌ ప్రత్యేకత.ఈ డైట్‌ పాటించడం వల్ల...స్థూలకాయం నియంత్రణలో ఉంటుంది.ధమనులలో కొలెస్ట్రాల్‌ పేరుకుపోకుండా నిరోధించి, రక్తపోటును క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.మధుమేహం వచ్చే ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.శరీరంలో అంతర్గత వాపులు, మంటలను తగ్గించి కణాల జీవక్రియను వేగవంతం చేస్తుంది.మాంసాహారులతో పోలిస్తే, పెస్కటేరియన్‌ విధానాన్ని పాటించేవారిలో అకాల మరణ ముప్పు దాదాపు 18% తక్కువగా ఉంటుందని పరిశోధకులు గుర్తించారు. ముఖ్యంగా వృద్ధులకు, స్థూలకాయంతో బాధపడేవారికి ఇది ఉపయోగంగా ఉంటుంది.

చూడటానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉండే డ్రాగన్‌ ఫ్రూట్‌ పోషకాల గని. క్యాలరీలు తక్కువగా, పోషకాలు ఎక్కువగా ఉండే ఈ ఫ్రూట్‌ని ముఖ్యంగా వర్షాకాలంలో తింటే ఎన్నో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను సొంతం చేసుకోవచ్చు...డ్రాగన్‌ ఫ్రూట్‌లో విటమిన్‌ ‘సి’ అత్యధికంగా ఉంటుంది. ఇది శరీరంలో ఇమ్యూనిటీని పెంచి, వర్షాకాలంలో వచ్చే రకరకాల సీజనల్‌ వ్యాధుల నుంచి మనల్ని కాపాడుతుంది. జలుబు, దగ్గు, గొంతు నొప్పి నుంచి రక్షించి, ఊపిరితిత్తుల్లో కఫం పేరుకు పోకుండా కాపాడుతుంది.ఈ పండులో సహజసిద్ధమైన యాంటీబ్యాక్టీరియల్‌ గుణాలు ఉన్నాయి. ఇవి వర్షాకాలంలో సాధారణంగా ఇబ్బంది పెట్టే ప్రమాదకరమైన బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్లతో పోరాడటానికి సహాయపడతాయి.వర్షాకాలంలో చాలామందిని వేధించే గ్యాస్, మలబద్ధకం వంటి జీర్ణ సమస్యలకు ఈ పండు చక్కని పరిష్కారం. ఇందులో ఉండే పీచుపదార్థం ప్రేగుల కదలికలను క్రమబద్ధం చేసి జీర్ణక్రియ సాఫీగా సాగేలా చేస్తుంది.ఈ పండులోని యాంటీ ఇన్‌ ఫ్లమేటరీ గుణాలు కీళ్లనొప్పులు, అస్తమా, అలర్జీల వంటి సమస్యల తీవ్రతను తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి.వాతావరణంలో పెరిగే తేమ, కాలుష్యం వల్ల చర్మం జీవం కోల్పోకుండా ఇందులో ఉండే విటమిన్లు, యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు కాపాడతాయి. చర్మాన్ని ఆరోగ్యవంతంగా, కాంతివంతంగా ఉంచుతాయి.

శరీరాన్ని ముందుకు వంచి, వెన్నెముకను ఒక వైపుకు తిప్పి చేసే భంగిమ కనుక దీనిని పరివృత్త త్రికోణాసనం అంటారు.చేసే విధానం...ముందుగా మ్యాట్‌పై తాడాసనంలో నిటారుగా నిలబడాలి.రెండు కాళ్లను 3–4 అడుగుల దూరంలో ఉంచండి.కుడి పాదాన్ని ముందుకు, ఎడమ పాదాన్ని సుమారు 45 డిగ్రీలు లోపలికి తిప్పండి.రెండు చేతులను భుజాల స్థాయిలో చాపండి.శ్వాసను బయటకు వదులుతూ నడుము నుంచి ముందుకు వంగండి.ఎడమ చేతిని కుడి పాదం బయట లేదా లోపల నేలపై ఉంచండి.కుడి చేతిని నిటారుగా పైకి ఎత్తి, పై చేతి వేళ్లవైపు చూడాలి.వెన్నెముకను నిటారుగా ఉంచి, సాధారణ శ్వాసతో 20–30 సెకన్లు ఉండాలి.శ్వాసను లోపలికి తీసుకుంటూ నెమ్మదిగా పైకి లేవాలి.ఇదేవిధంగా మరోవైపున కూడా చేయాలి.ప్రయోజనాలు...బరువు నియంత్రణకు తోడ్పడుతుంది.వెన్నెముకకు మంచి ట్విస్ట్‌ లభించి ఫ్లెక్సిబిలిటీ పెరుగుతుంది.కాళ్లు, తుంటి, హ్యామ్‌స్ట్రింగ్స్‌ బలపడతాయి.జీర్ణవ్యవస్థ పనితీరు మెరుగుపడుతుంది.పొత్తికడుపు అవయవాలకు మసాజ్‌ లభిస్తుంది.నడుము భాగంలోని కొవ్వు తగ్గించే వ్యాయామాలకు సహాయకంగా ఉంటుంది.శరీర సమతుల్యత, ఏకాగ్రత పెరుగుతుంది.ఛాతి విస్తరించి శ్వాస సామర్థ్యం మెరుగుపడుతుంది.భుజాలు, నడుము బిగుతు తగ్గుతుంది.పొత్తికడుపు భాగంపై మృదువైన ఒత్తిడి ఏర్పడి జీర్ణక్రియకు సహాయపడుతుంది.కండరాలు ఎక్కువగా పనిచేయడం వల్ల క్యాలరీల ఖర్చు పెరుగుతుంది.జాగ్రత్తలు...తీవ్రమైన వెన్నునొప్పి, స్లిప్‌ డిస్క్‌ ఉన్నవారు చేయ కూడదు.మెడ సమస్యలు ఉన్నవారు పైకి చూడకుండా ముందుకు చూడాలి.గర్భిణీలు ఈ ఆసనాన్ని చేయకూడదు.భోజనం చేసిన వెంటనే చేయకూడదు. కనీసం 3–4 గంటల విరామం ఉండాలి. శరీరాన్ని బలవంతంగా తిప్పకుండా మీ సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా మాత్రమే చేయాలి.ప్రతి వైపు 20–30 సెకన్లు ఉండాలి.2–3 రౌండ్లు సాధన చేయాలి.- అనిత పాతర్ల, యోగా ట్రైనర్‌

ఒత్తిడి నుంచి బయటపడటానికో, లేదంటే తగ్గించుకోవడానికో చాలామంది స్ట్రెస్‌ బాల్‌ కానీ, స్పిన్నర్‌ కానీ వాడుతుంటారు. ఇదే స్థానంలో జ్యువెలరీ చేరితే. అందానికి అందం.. ఒత్తిడి అవుట్‌. మానసిక ఆందోళన బయటకు కనిపించకుండా తగ్గించుకోవడానికి నేటి యువత ఒక కొత్త మార్గాన్ని ఎంచుకుంటోంది. అదే యాంటీ–యాంగ్జైటీ జ్యువెల్లరీ. దీనినే ఫిడ్జెట్‌ జ్యువెలరీగా కూడా పిలుస్తారు.స్పిన్నర్ల ఆధునిక, స్టైలిష్‌ రూపమే ఈ ఫిడ్జెట్‌ జ్యువెల్లరీ! రింగులు, చైన్లు, బ్రాస్‌లెట్ల రూపంలో లభించే ఈ ఆభరణాలు కేవలం అలంకారానికి మాత్రమే కాకుండా, మానసిక ప్రశాంతతను అందించే సాధనాలుగానూ ఉపయోగపడుతుండటంతో విపరీతంగా ట్రెండ్‌ అవుతున్నాయి. సాధారణ నగలకు భిన్నంగా, వీటిలో చిన్న΄ాటి కదలికలు ఉండేలా డిజైన్‌ చేస్తారు. ఈ ప్రత్యేకతే స్ట్రెస్‌ని తగ్గించడంలో తోడ్పడుతుంది.స్పిన్నర్‌ రింగ్స్‌: ఉంగరానికి పైన ఉండే సన్నని బ్యాండ్‌ లేదా పూసలు వేలితో తిప్పేలా ఉంటాయి. తీవ్ర ఆందోళనలో ఉన్నప్పుడు వేళ్లతో వాటిని తిప్పడం వల్ల మనస్సు క్షణాల్లో వేరే వైపు మళ్లుతుంది.బ్రీథింగ్‌ పెండెంట్లు: లాకెట్‌ లాంటి చిన్న ప్లాటినం లేదా స్టీల్‌ గొట్టాల డిజైన్‌తో వీటిని రూ΄÷ందిస్తారు. ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు సాధారణంగా ఊపిరి తీసుకుని, ఈ గొట్టం ద్వారా నెమ్మదిగా వదలడం వల్ల శరీరం వెంటనే ప్రశాంత స్థితికి చేరుకుంటుంది.అరోమాథెరపీ జ్యువెల్లరీ: నూనెలను పీల్చుకునే లావా స్టోన్స్‌ కలిగిన ఈ నగలు, సువాసనల ద్వారా మనసును ఆహ్లాదపరుస్తాయి. ఒకప్పుడు కేవలం అలంకారానికే పరిమితమైన ఆభరణాలు, నేడు మానసిక ఆరోగ్యానికి సైతం తోడ్పడుతుండటం విశేషం. ఇవి ప్లాస్టిక్‌ బొమ్మల వలే కాకుండా గోల్డ్, సిల్వర్, స్టెయిన్‌ లెస్‌ స్టీల్‌లో అత్యంత మినిమలిస్టిక్‌ డిజైన్లలో వస్తుండటంతో ఫ్యాషన్‌ ప్రేమికులనూ విపరీతంగా ఆకట్టుకుంటున్నాయి.

బాలీవుడ్‌ సూపర్‌స్టార్‌ షారుఖ్‌ఖాన్‌తో ‘కుచ్‌ కుచ్‌ హోతాహై’ సినిమాలో నటించిన సనా సయిద్‌ ‘నేను బులీమియా సమస్యను ఎదుర్కొన్నాను’ అని ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ పోస్ట్‌లో తెలియజేసింది. ‘బులీమియా అంటే ఏమిటి?’ అనే ఆసక్తిని ఎంతోమందిలో రేకెత్తించింది....చాలా చిన్న వయసు నుంచే తనకు బులీమియా ఉన్నట్లు తెలియజేసింది సనా సయిద్‌. ‘నాకు బులీమియా అనే ఈటింగ్‌ డిజార్డర్‌ ఉన్నట్లు చాలా సంవత్సరాల వరకు తెలియదు. బులీమియా అనే మాట ఎప్పుడూ వినలేదు. అయితే ఒకానొక రోజు బులీమియా గురించి ఒక పుస్తకం చదివినప్పుడు నాకు ఏంజరుగుతుందో మొదటిసారి అర్థమైంది. ఎవరైనా ఏమైనా అనుకుంటారేమో, నవ్వుకుంటారేమో అనే భయం వల్ల చాలా కాలం పాటు నా సమస్య గురించి ఎవరికీ చెప్పుకోలేదు’ అంటుంది సనా సయిద్‌.సాధారణ బరువుతోనే కనిపించడం వల్ల బులీమియాను గుర్తించడం అతి పెద్ద సవాలు. జన్యుపరమైన కారణాలతో పాటు మానసిక ఒత్తిడిలాంటి సమస్యలు...మొదలైనవి బులీమియాకు కారణం అవుతాయి. బులీమియా ఉన్న వ్యక్తులు డిప్రెషన్‌ బారిన పడే అవకాశాలు చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి.కొన్ని లక్షణాలు...భోజనం చేసిన వెంటనే టాయిలెట్‌కు వెళ్లడం.తమ శరీర బరువు, ఆకారంపై ఎప్పుడూ ఆందోళనతో ఉండడం.పదే పదే కఠినమైన ఆహార నియమాలను పాటించి ఆపై అతిగా తినడం.తిన్న తరువాత బరువు పెరగకుండా నిరోధించడానికి స్వయంగా వాంతులు చేసుకోవడం.మార్గం ఉంది...సనా సయిద్‌ ఎమోషనల్‌ వీడియో సోషల్‌ మీడియాలో వైరల్‌ అయింది. ‘నేను బులీమియా సమస్యతో బాధ పడ్డాను అని బహిరంగంగా చెప్పుకోవడానికి కారణం... ఇలాంటి సమస్యతో ఎక్కడో ఒకచోట ఎవరో ఒకరు సతమతమవుతుంటారు. తమకు పేరు కూడా తెలియని సమస్యతో బాధ పడుతూ ఉండవచ్చు. దానికి ఒక పేరు ఉందనే విషయం వారు తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను. మీరు ఒంటరి వారు కాదు. సమస్య నుంచి బయటపడే మార్గం ఉంది. సమస్య నుంచి నేను పూర్తిగా బయటపడ్డాను. మీరు ఇబ్బంది పడుతుంటే దయచేసి వైద్యులను సంప్రదించండి.నాకు ఈటింగ్‌ డిజార్డర్‌ ఉందని అంగీకరంచడం అత్యంత కష్టం కావచ్చు. కానీ తప్పదు. సమస్యను దాచివేస్తే, భయపడితే ఆ సమస్యతో మనం పోరాడలేము’ అంటుంది సనా సయిద్‌.బులీమియా అంటే...తక్కువ సమయంలో అసాధారణంగా, అధిక మొత్తంలో ఆహారం పదే పదే తీసుకునే రుగ్మతను బులీమియా నెర్వోసా అంటారు. బులీమియా ఉండే వ్యక్తులు తీవ్రమైన సిగ్గు, అపరాధ భావంతో ఉంటారు. ఎవరికీ చెప్పుకోకుండా అత్యంత గోప్యంగా ఉంచబడే మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలలో బులీమియా ఒకటి.

బరువు తగ్గే విషయంలో పురుషులకు, మహిళలకు పోటీ పెడితే.. విజేతలుగా నిలిచేది మగాళ్లే. ఔనండి.. మహిళల కంటే పురుషులే త్వరగా బరువు తగ్గుతారట. స్త్రీ, పురుషులిద్దరు ఒకే షెడ్యూల్‌లో ఒకే డైట్, ఒకే వ్యాయామం పాటించినా సరే.. పురుషులే వేగంగా బరువు తగ్గుతారు. అయితే, ఈ విషయంలో మహిళల తప్పిదం ఏమీ లేదు. ఇందుకు కొన్ని జీవ సంబంధిత కారణాలు ఉన్నాయి. తాజా అధ్యయనం ప్రకారం.. పురుషులు బరువును కోల్పోవడంలోనే కాదు.. దానివల్ల పొందే ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు కూడా ఎక్కువేనట. మరి, పురుషులే త్వరగా బరువు తగ్గేందుకు గల కారణాలేమిటో చూద్దామా!బరువు తగ్గించడమంటే.. శరీరంలోని క్యాలరీని కరిగించడమే. అసలు విషయం ఏమిటంటే.. ఇతరులతో పోల్చితే ఎక్కువ సన్నని కండరాలు ఉన్నవారు ఎక్కువ క్యాలరీలను ఖర్చు చేస్తారు. పురుషులు వేగంగా బరువు తగ్గడానికి ఇది కూడా ఒక కారణం. మహిళలతో పోలిస్తే.. పురుషులు ఎక్కువ సన్నని కండర ద్రవ్యరాశిని కలిగి ఉంటారు. ఇది ఎక్కువ క్యాలరీలను బర్న్‌ చేయడానికి సహాయపడుతుంది. కండర ద్రవ్యరాశిని పెంచాలంటే మహిళలు.. పురుషులు కంటే ఎక్కువసేపు శ్రమించాల్సి ఉంటుంది.బరువు తగ్గడంలో జీవక్రియ కూడా భారీ పాత్ర పోషిస్తుంది. జీవక్రియ ఎక్కువగా ఉంటే అధిక క్యాలరీలు ఖర్చవుతాయి. ఫలితంగా త్వరగా బరువు తగ్గుతారు. జీవక్రియ కూడా సన్నని కండరాల వల్లే ప్రభావితమవుతుంది. పురుషులు ఎక్కువ సన్నని కండరాలను కలిగి ఉన్నందున వారు అధిక జీవక్రియను కలిగి ఉంటారు. ఫలితంగా మహిళలతో పోలిస్తే వేగంగా బరువు తగ్గడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.పురుషులు, మహిళల్లో వేర్వేరు ్రపాంతాల్లో కొవ్వు నిల్వ ఉంటుంది. ఇది కూడా ఇరువురి బరువులపై ప్రభావం చూపుతంది. పురుషులకు ఎక్కువగా పొత్తి కడుపులో కొవ్వు పేరుకుపోతుంది. మహిళలకు తొడలు, పిరుదుల్లో కొవ్వు పెరుగుతుంది. పొత్తికడుపులో పేరుకుపోయే కొవ్వుతోనే ఆరోగ్యానికి ఎక్కువ ప్రమాదం. అయితే, దీన్ని కరిగించడం సులభమే. తక్కువ వ్యాయామంతోనే త్వరగా పొట్టను తగ్గింవచ్చు.రోజూ ఎంత సేపు నడిస్తే మంచిదంటే..హార్మోన్ల వల్ల కూడా స్త్రీలు.. పురుషులు కంటే ఆలస్యంగా బరువు తగ్గుతారు. పురుషుల కంటే మహిళల్లో 6 నుంచి 11 శాతం కొవ్వు ఎక్కువగా ఉందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. మహిళల్లో ఉండే ఈస్ట్రోజెన్‌ వల్ల భోజనం తర్వాత క్యాలరీలు ఖర్చు చేసే సామర్థ్యం తక్కువగా ఉంటుంది. ఈస్ట్రోజెన్‌ స్థాయి పడిపోతే బరువు పెరుగుతారు. పురుషులతో పోల్చితే మహిళలు తగిన డైట్‌ ΄్లాన్‌ పాటించలేరు. తమకు ఇష్టమైన ఆహారాన్ని చూడగానే కంట్రోల్‌ చేసుకోలేరు. అయితే, అత్యధిక శాతం మంది పురుషులు శ్రద్ధగా డైట్‌ పాటిస్తూ బరువు తగ్గేందుకు ప్రయత్నిస్తారు. ఫలితంగా మహిళల కంటే వేగంగా పురుషులు బరువు తగ్గుతారు.

బరువు తగ్గడం అంటే తక్షణ పరిష్కారాల కోసం చూడకుండా.. బదులుగా నిలకడగా చేయగలిగే అలవాట్లను అనుసరించడం అని నొక్కి చెబుతుంటారు ఫిట్‌నెస్‌ నిపుణులు. అందుకోసం సక్రమమైన జీవనశైలి, చక్కటి వ్యాయామాలను క్రమం తప్పకుండా చేయాల్సిందే. అలాగని కష్టతరమైనవి కాకుండా తేలిగ్గా చేసే వర్కౌట్లు, రిపిటేషన్స్‌ ప్రధానం అని అంటోంది ఫిట్‌నెస్‌ ఔత్సాహికురాలు అంజలి సచెన్‌. చేసే వ్యాయామాలు సెట్స్‌ వారిగా రిపిటేషన్‌ చేస్తే చాలు..కష్టతరమైన వాటి జోలికి పోనవసరం లేదంటోంది. అంతేగాదు తేలిగ్గా చేసే కార్డియో వ్యాయమాల వివరాలను కూడా ఆమె పంచుకున్నారు. అవేంటంటే..అంజలి సచెన్ అనే ఈ మహిళ, క్రమశిక్షణతో కూడిన దినచర్యను పాటిస్తూ, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకోవడం వల్లే తాను 84 కేజీల నుంచి 54 కేజీలకు తగ్గినట్లు తెలిపింది. అందుకోసం ఎలాంటి కార్డియో వ్యాయామాలు చేసేదో వెల్లడించారామె. అదనపు కొవ్వుని తగ్గించుకోవడానికి సహాయపడే వ్యాయామాలు ఇవే..హై నీస్ (మోకాళ్లకు వ్యాయామం)ఆమె 20 రెప్స్‌తో నాలుగు సెట్లు హై నీస్ చేయడంతో ప్రారంభించారు. ఈ డైనమిక్ కార్డియో వ్యాయామంలో, మోకాళ్లను తుంటి ఎత్తుకు తీసుకువస్తూ..చేతులను పంప్ చేస్తూ ఒకే చోట పరుగెత్తాలి లేదా నడవాలి. ఇది హృదయ స్పందన రేటును పెంచడానికి, శరీర దిగువ భాగం శక్తిని పెంపొందించడానికి, కోర్‌ను ఉత్తేజపరచడానికి ఒక అద్భుతమైన వ్యాయామం.జంపింగ్ జాక్స్తరువాత, ఆమె జంపింగ్ జాక్స్‌ను 50 రెప్స్‌తో మూడు సెట్లు చేయమని సిఫార్సు చేసింది. ఈ వ్యాయామంలో, ఆమె తన మోకాళ్లను కొద్దిగా వంచి గెంతింది, తన కాళ్లను బయటకు చాస్తూ, చేతులను బయటకు ఊపుతూ వాటిని ఒక వంపులో పైకి లేపింది.కిక్‌బ్యాక్స్ఆమె సిఫార్సు చేసిన తదుపరి వ్యాయామం కిక్‌బ్యాక్స్. ఉత్తమ ఫలితాల కోసం కనీసం 20 రెప్స్‌తో మూడు సెట్లు చేయమని ఆమె సలహా ఇచ్చింది. ఆమె తన చేతులను తుంటిపై ఉంచి నిలబడి, తన కాళ్లను వెనక్కి తన్ని, చేతులను తాకడానికి ప్రయత్నించింది.జంపింగ్ స్క్వాట్స్ఈ జంపింగ్ స్క్వాట్స్‌ను కూడా 12 రెప్స్‌తో మూడు సెట్లు చేయమని సిఫార్సు చేసింది. ఈ వ్యాయామం ఒక ప్రామాణిక బాడీవెయిట్ స్క్వాట్‌ను నిలువు జంప్‌తో మిళితం చేస్తుంది. అలాగే హృదయ స్పందన రేటును పెంచుతూ కాళ్ల బలాన్ని పెంపొందించడంలో సహాయపడుతుంది.జంపింగ్ లంజెస్సాధారణ లంజెస్ కు బదులుగా, జంపింగ్ లంజెస్‌లో కాళ్ళను రెండుగా చాపి నిలబడి, నిలువుగా పైకి ఎగిరి గాలిలోనే కాళ్ళ స్థానాలను మార్చుకుని, వేగంగా తిరిగి లోతైన లంజ్ భంగిమలోకి దిగాలి. ఈ వ్యాయామాన్ని 10 రెప్స్ చొప్పున మూడు సెట్లలో చేయాలని ఆ ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్ సలహా ఇచ్చారు.మౌంటెన్ క్లైంబర్స్చివరి వ్యాయామంగా, మౌంటెన్ క్లైంబర్స్‌ను 15 రెప్స్ చొప్పున మూడు సెట్లలో చేయాలని ఆమె సిఫార్సు చేశారు. ఆమె సాధారణ 'ప్లాంక్' (plank) భంగిమలోకి వచ్చి, ఒక మోకాలిని తన ఛాతీ వైపునకు లాగి, వెంటనే తిరిగి మొదటి స్థితికి తీసుకువచ్చింది. ఈ వ్యాయామం శరీర మధ్య భాగం (కోర్) బలాన్ని,భుజాల స్థిరత్వాన్ని పెంచడానికి చాలా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.చివరగా, ఉప్పు ఎక్కువగా ఉండే ఆహార పదార్థాలు, ఫాస్ట్ ఫుడ్, శీతల పానీయాలు, చక్కెర అధికంగా ఉండే పదార్థాలు కడుపు ఉబ్బరంగా కనిపించేలా చేస్తాయని ఆమె పేర్కొంది. వీటికి బదులుగా, అరటిపండ్లు, కొబ్బరి నీళ్లు, పాలకూర, అవకాడోలు, ఉబ్బరాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడే ఇతర ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాలను తీసుకోవాలని ఆమె సూచించింది. View this post on Instagram A post shared by Anjali Sachan (@_anjali_sachan_)గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఆయా వ్యక్తుల ఆరోగ్య చరిత్రని అనుసరించి.వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం చేయడం ఉత్తమం. (చదవండి: వర్షాకాలంలో బియ్యం పాడవ్వకూడదంటే..!)

బాలీవుడ్‌ చిత్ర నిర్మాత, దర్శకుడు, స్క్రీన్‌ రైటర్‌ రాకేష్‌ రోషన​్‌ గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన పనిలేదు. నటుడిగా తాను రాణించలేకపోయినా..కుమారుడు హృతిక్‌ రోషన్‌ని వెండితెరకు పరిచయం చేసి హీరోగా వెలుగొందేలా చేశాడు. అలాగే దర్శకుడిగా, మంచి స్క్రీన్‌ రైటర్‌గా, నిర్మాతగా పేరు తెచ్చుకున్న వ్యక్తి. ప్రస్తుతం ఆయన వయసు 76 ఏళ్లు. ఈ వయసులో కూడా ఎంతో ఫిట్‌గా, స్మార్ట్‌గా ఉండటమే కాదు..యువ హీరోలకు తీసిపోని విధంగా గ్లామరస్‌గా కనిపిస్తుంటారు. ఆయన అంత ఏజ్‌లోనూ అంతలా ఎలా స్లిమ్‌గా చురుకుగా ఉన్నారు. అందుకోసం ఏం చేస్తుంటారు, ఎలాంటి ఫుడ్‌ తీసుకుంటారు వంటి విషయాల గురించి సవివరంగా చూద్దామా!.ప్రముఖ చిత్ర నిర్మాత రాకేశ్‌ రోషన్‌ 76 ఏళ్ల వయసులో కూడా తన ఫిట్‌నెస​ పట్ల తనకున్న అచంచలమైన నిబద్ధతతో ఈ తరానికి స్ఫూర్తిగా నిలుస్తున్నారు. వృద్ధాప్యంలో కూడా ఎంతో చురుకుగా, శక్తిమంతంగా ఉండటానికి తనకు సహయపడిని అలవాట్ల గురించి తన కుమార్తె సునైనా రోషన్‌ ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ పేజీలో జరిపిన సంభాషణలో వెల్లడించారు. అంతేగాదు తాను అనుసరించే క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలి గురించి కూడా చెప్పారు. వయసు పెరిగే కొద్దీ మరింతగా శిక్షణ పొందాలని, అదే మనల్ని ఫిట్‌గా ఉంచుతుందని అన్నారు. 65 లేదా 70 ఏళ్ల తర్వాత భుజాలు వంగిపోయి, పొట్ట ముందుకు పొడుచుకు వచ్చిన వారిని చూశానని అన్నారు. కఠినమైన డైట్‌ తోపాటు క్రమం తప్పకుండా జిమ్‌,వెయిట్‌ ట్రైనింగ్‌ చేస్తుతంటానని అన్నారు. మంచి ఆరోగ్యానికి వ్యాయామం కంటే ఆహారమే ముఖ్యమని అన్నారు. అంతేగాదు మనం ఆరోగ్యంగా ఉండటంలో వ్యాయామం కేవలం 10% మాత్రమేనని, మిగిలిన 90% తీసుకునే ఆహారమేనని అన్నారు. గత మూడేళ్లుగా ఇలాంటి జీవనశైలిని ప్రారంభించానని, ఇది తనలో చాలా మార్పు తీసుకొచ్చిందని చెప్పుకొచ్చారు. తాను బాగా నిద్రపోతానని, ఉత్సాహంగా మేల్కొంటానని చెప్పారు. అది ఇవాళ తనకొక దినచర్యగా మారిందని అన్నారు. వ్యాయామం చేయాలనే మూడ్ లేని రోజుల్లో ఏం చేస్తారని కుమార్తె అడగ్గా..అలా చాలా అరుదుగా జరుగుతుందని, ఆ టైంలో కూడా తనను తాను చేసేలా ప్రేరేపించుకుంటానని అన్నారు. తనకు బద్ధకంగా అనిపించి వ్యాయామం చేయాలనిపించకపోయినా..జిమ్‌లోకి అడుగుపెట్టి, తనకు సాధ్యమైనంత మేరకు వర్కౌట్లు చేస్తుంటానని అన్నారు. ఆయన అనేది శిక్షణ కంటే హాజరు ముఖ్యం అనుకుంటే..కనీసం వార్మప్‌ వ్యాయామాలైనా చేయగలుగుతామని అన్నారు. ప్రతిరోజూ ఎలాగైతే అల్పాహారం, మధ్యాహ్న భోజనం, రాత్రి భోజనం చేస్తామో, వ్యాయామం కూడా మన దినచర్యలో ఒక భాగం కావాలని అన్నారు. అలా అనుకుని చేస్తే ఆరోగ్య సమస్యల బారిన పడరని, పైగా పోరాడే సామర్థ్యం పెరుగుతుందని అన్నారు. అయినా అంతర్గతంగా ఆరోగ్యంగా దృఢంగా ఉన్నప్పుడు జీవితం చాలా సులభం అవుతుందని అన్నారు. ఇక కుమార్తె సునైనా రోషన్‌ సైతం..తండ్రి మాటలకు మద్దతిస్తూ.తాను కూడా ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని అలవర్చుకోవడంతోనో తన ఆరోగ్యంలో నిజంగా పెద్ద మార్పు చోటుచేసుకుందంటూ తన అనుభవాన్ని పంచుకుంది. అందువల్లే తనకు గ్రేడ్‌1 ఫ్యాటీ లివర్‌ సమస్య తగ్గిందని పేర్కొంది. కాగా, రాకేష్ రోషన్‌కు 2019లో గొంతు క్యాన్సర్ ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయింది. చికిత్స తర్వాత పూర్తిగా కోలుకున్నారు. అప్పటి నుంచి ఈ చిత్ర నిర్మాత క్రమం తప్పని వ్యాయామం, ఆలోచనాత్మకమైన ఆహారాన్ని తన దినచర్యలో భాగంగా చేసుకుని, మరింత క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలిని అలవర్చుకున్నారు. View this post on Instagram A post shared by Sunaina Roshan (@roshansunaina) (చదవండి: వెయ్యి ఇంజెక్షన్లు, రెండు గర్భస్రావాలు..! ఐవీఎఫ్‌ జర్నీపై నటి షాకింగ్‌ వ్యాఖ్యలు)

సాక్షి, శ్రీకాకుళం: మాజీ మంత్రి, వైఎస్సార్‌సీపీ నేత సీదిరి అప్పలరాజు అరెస్ట్‌ వ్యవహారం శ్రీకాకుళం జిల్లాలో రాజకీయ ఉద్రిక్తతలకు దారితీసింది. యాక్సిడెంట్‌ సంబంధిత కేసులో ఆయన పేరును ఏ3గా చేర్చి.. సెక్షన్లను మార్చేసి మరీ అక్రమంగా అరెస్ట్‌ చేశారని వైఎస్సార్‌సీపీ మండిపడుతోంది. మరోవైపు రెండు రోజులుగా ఆయన ఆరోగ్యం బాగోలేదని, వైద్య చికిత్స అవసరమైన సమయంలోనే పోలీసులు అరెస్ట్‌ చేశారని అప్పలరాజు సతీమణి శ్రీదేవి ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. మరోవైపు తమ కుటుంబాన్ని కేసుల పేరుతో వేధిస్తున్నారని భార్య శ్రీదేవి మండిపడ్డారు. యాక్సిడెంట్‌ కేసును హత్య కేసుగా మార్చడం బాధాకరమన్నారు. ఈ తరుణంలో ఆయన ఆరోగ్యం బాగోలేకపోవడంతో కుటుంబ సభ్యులు, ఇటు అనుచరులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో.. పీఎస్‌లోనే సీదిరి అప్పలరాజుకు వైద్యపరీక్షలు నిర్వహించారు. సీదిరి అప్పలరాజుకు పలాస కోర్టు.. 14 రోజుల జ్యుడీషియల్ రిమాండ్ విధించింది. మరోవైపు వైఎస్సార్‌సీపీ నేతలు ఆయన్ని కలవనీయకుండా పోలీసులు అడ్డుకుంటుండడంతో కాశీబుగ్గ పీఎస్‌ పరిధిలో ఉద్రిక్తత నెలకొంది.రోడ్డు ప్రమాద ఘటనకు సంబంధించి నమోదైన కేసులో పోలీసులు అప్పలరాజును బుధవారం సాయంత్రం అదుపులోకి తీసుకుని కాశీబుగ్గ పోలీస్‌స్టేషన్‌కు తరలించారు. ఆ సమయంలో ఆయన్ని చొక్కా పట్టుకుని లాక్కెల్లినట్లు ప్రత్యక్ష సాక్షులు చెబుతున్నారు. అలాగే రాత్రంత కాశీబుగ్గ స్టేషన్‌లోనే ఇబ్బందికర పరిస్థితుల్లో ఆయన్ని ఉంచినట్లు తెలుస్తోంది. దీంతో ఈ అరెస్ట్‌ రాజకీయ కక్షసాధింపులో భాగమని వైఎస్సార్‌సీపీ నేతలు మండిపడుతున్నారు.వైద్య పరీక్షల కోసం పలాస ప్రభుత్వ ఆసుపత్రికి..మాజీ మంత్రి సీదిరి అప్పలరాజును వైద్య పరీక్షల నిమిత్తం పలాస ప్రభుత్వ ఆసుపత్రికి తరలించిన పోలీసులు. భద్రతా ఏర్పాట్ల మధ్య సీదిరిని ఆస్పత్రికి తీసుకొచ్చారు పోలీస్‌ బృందం. వైద్య పరీక్షల తర్వాత సీదిరి అప్పలరాజును మేజిస్ట్రేట్‌ ముందు హాజరుపరిచారు. అప్పలరాజు తరలింపుతో పలాసలో ఉద్రిక్త వాతావరణం నెలకొంది.ధర్మాన కృష్ణదాస్‌ను అడ్డుకున్న పోలీసులు..పోలీసుల తీరుపై వైఎస్సార్‌సీపీ నేతలు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. కాశీబుగ్గ పీఎస్‌ దగ్గర భారీగా పోలీసులు మోహరించారు. దీంతో అక్కడ ఉద్రిక్తత నెలకొంది. మాజీ మంత్రి ధర్మాన కృష్ణదాస్‌ను అడ్డుకున్న పోలీసులు.. సీదిరి అప్పలరాజును కలిసేందుకు వైఎస్సార్‌సీపీ నేతలను అనుమతించలేదు.పలాసలో ఉద్రిక్తతఅప్పలరాజు అరెస్ట్‌ నేపథ్యంలో పలాసలో ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి. ఆయన అరెస్ట్‌కు నిరసనగా పలాసలో వైఎస్సార్‌సీపీ శ్రేణులు భారీ ర్యాలీ నిర్వహిస్తున్నాయి. పోలీస్‌స్టేషన్‌ నుంచి మూడు రోడ్ల జంక్షన్‌ వరకు సాగిన ఆందోళనలో ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేశారు. ఈ ఉదయం జిల్లాలోని పలు ప్రాంతాల నుంచి పార్టీ కార్యకర్తలు పలాసకు చేరుకుంటున్నారు.‘వైద్యం అవసరమైన సమయంలో అరెస్ట్‌ చేశారు’‘‘రెండు రోజులుగా ఆయన ఆరోగ్యం బాగోలేదు. వైద్య చికిత్స అవసరమైన సమయంలోనే పోలీసులు అరెస్ట్‌ చేశారు. రోడ్డు ప్రమాదం కేసును నేరపూరిత హత్య కేసుగా మార్చడం బాధాకరం. రాజకీయ కక్షతోనే అరెస్ట్‌ చేశారు’’ అని అప్పలరాజు భార్య శ్రీదేవి ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. తన భర్త, కుమారుడిపై కావాలనే అక్రమ కేసులు నమోదు చేశారని ఆమె పేర్కొన్నారు. న్యాయం జరుగుతుందనే నమ్మకంతో పోరాటం కొనసాగిస్తామని తెలిపారు.వైఎస్‌ జగన్‌ ఆగ్రహంమాజీ మంత్రి సీదిరి అప్పలరాజు అరెస్ట్‌పై వైఎస్సార్‌సీపీ అధినేత, మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్‌ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి స్పందించారు. ప్రశ్నించే నాయకుల గొంతు నొక్కేందుకు అరెస్టులు చేస్తున్నారని ఆరోపించారు. ఒక రోడ్డు ప్రమాదాన్ని రాజకీయ కక్ష సాధింపుల కోసం ఉపయోగిస్తున్నారని, అరెస్టులతో వైఎస్సార్‌సీపీని భయపెట్టలేరని జగన్‌ పేర్కొన్నారు. ప్రజల కోసం పోరాడే ప్రతి నాయకుడు, కార్యకర్తకు పార్టీ అండగా ఉంటుందని తెలిపారు.కేసు విషయంలో రాజకీయ దుమారంరోడ్డు ప్రమాద ఘటనకు సంబంధించిన కేసులోనే అప్పలరాజును అరెస్ట్‌ చేసినట్లు పోలీసులు చెబుతుండగా.. ఇది కక్షసాధింపు చర్యేనని వైఎస్సార్‌సీపీ అంటోంది. ఈ వ్యవహారం ఇప్పుడు ఏపీ రాజకీయాల్లో తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. అప్పలరాజు ఆరోగ్యం, అరెస్ట్‌ పరిణామాలు, పలాసలో కొనసాగుతున్న నిరసనలపై ఉత్కంఠ కొనసాగుతోంది.

బరువు తగ్గడం అంటే కఠినమైన డైట్‌, కష్టతరమైన వ్యాయామాలు, అధిక సమయం జిమ్‌ సెషన్‌ అనే భావన అందరిలో ఉంటుంది. కానీ కొందరు అవేమీ అవసరం లేకుండా రోజువారీ సరదాగా చేసే వర్కౌట్లతోనే సాధ్యమని చూపిస్తారు. అయితే వాటి ఏదో ఒక్కసారి కాకుండా ఇన్నిసార్లు అని చేస్తే చాలు అధిక సంఖ్యలో కేలరీలు, కొవ్వుని తగ్గించుకోవచ్చని అంటోంది ఈ ఫిట్‌నెస్‌ ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్‌. అదెలాగో ఆమె మాటల్లోనే సవివరంగా తెలుసుకుందామా.!.క్రమం తప్పకుండా చేసే చిన్నపాటి కదలికలు కూడా మిమ్మల్ని చురుకుగా ఉంచుతాయని చెబుతున్నారు ఫిట్‌నెస్ ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్ రాజీ ఘంగాస్. ఆ వ్యాయామాలు ఒక నిమిషంలోనే గరిష్ట కేలరీలను తగ్గించగలదని అంటున్నారు. తాను సుమారు 155 కేజీల బరువు ఉండేదాన్ని అన్ని క్రమం తప్పకుండా చేసే తేలికపాటి వ్యాయామాలతోటే ఇంతలా బరువు తగ్గానంటూ తన వెయిట్‌లాస్‌ జర్నీ గురించి చెప్పుకొచ్చింది. అంతేగాదు రోజువారి దినచర్యలో సులభంగా చేర్చుకోగలిగే ఒక ఐదు సాధారణ కదలికల వ్యాయామాలను గురించి ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ వీడియోలో పంచుకుంది. బరువు తగ్గడం అంటే కేవలం జిమ్‌లో గంటల తరబడి గడపడం కాదు, క్రమం తప్పకుండా చేసే చిన్నపాటి కదలికలు కూడా అని అంటున్నారామె. చురుకుగా ఉంచడానికి, ఫిట్‌నెస్‌ని మెరుగుపరుచుకోవడానికి, కేలరీలను కరిగించుకోవడానికి ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయని అంటున్నారామె. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామాలు చేసేలా చూసుకోవడం, సమతుల్య ఆహారం, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి వంటి వాటితోనే స్మార్ట్‌గా మారిపోవచ్చిన చెబుతోంది. తాను చెప్పబోయే చిన్న పాటి వర్కౌట్లు ఎంతటి బిజీ షెడ్యూల్‌లో అయినా సులభంగా చేయొచ్చని చెప్పుకొచ్చింది. అలా చేసే తాను సుమారు 67 కిలోలు పైనే తగ్గినట్లు తెలిపింది. అవేంటంటే..జంపింగ్ జాక్స్: పాదాలను కలిపి, చేతులను పక్కన ఉంచి నిలబడండి. కాళ్ళను దూరంగా చాపుతూ, చేతులను తల పైకి ఎత్తుతూ గెంతండి. తిరిగి ప్రారంభ స్థానానికి గెంతి, మళ్ళీ చేయండి.ఇలా కొద్దిసేపు రిపీట్‌ చేయాలి.హై నీ క్లాప్: నిటారుగా నిలబడి, ఒక మోకాలిని ఛాతీ వైపుకు పైకి లేపుతూ, పైకి లేపిన మోకాలి కింద లేదా పైన చేతులతో చప్పట్లు కొట్టండి. వేగంగా రెండు కాళ్ళ మధ్య మార్చి మార్చి చేయండి.స్టాండింగ్ క్రాస్-బాడీ క్రంచ్: మీపాదాలను భుజాల వెడల్పులో ఉంచి నిలబడి, చేతులను తల వెనుక ఉంచండి. ఒక మోకాలిని పైకి లేపుతూ, దానికి ఎదురుగా ఉన్న మోచేతిని దాని వైపుకు తీసుకురండి. తిరిగి ప్రారంభ స్థానానికి వచ్చి, రెండవ వైపున కూడా చేయండి.ఫార్వర్డ్ అండ్ బ్యాక్‌వర్డ్ జంప్: మపాదాలను కలిపి నిలబడండి. రెండు పాదాలతో ముందుకు గెంతి, వెంటనే తిరిగి ప్రారంభ స్థానానికి గెంతండి. మెత్తగా కింద పడటానికి మోకాళ్ళను కొద్దిగా వంచి ఉంచండి.స్పాట్ జాగింగ్: ఒకే చోట నిలబడి, ముందుకు కదలకుండా జాగింగ్ చేయండి. కదలికను సున్నితంగా, స్థిరంగా ఉంచడానికి, మచేతులను సహజంగా ఊపుతూ పాదాలను సౌకర్యవంతమైన వేగంతో పైకి లేపండి.చురుకుగా ఉండటం ఎల్లప్పుడూ సంక్లిష్టంగా ఉండనవసరం తన వర్కౌట్లతో చెప్పకనే చెప్పింది ఫిట్‌నెస్‌ ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్‌ రాజీ. క్రమం తప్పకుండా చేసే కొన్ని సాధారణ కదలికలు కూడా ఫిట్‌నెస్ అలవాటును పెంపొందించుకోవడాన్ని సులభతరం చేస్తాయి. వ్యాయామం చేయడం కొత్తగా ప్రారంభిస్తున్నట్లయితే, నెమ్మదిగా మొదలుపెట్టి, సరైన భంగిమపై దృష్టి సారించి, శక్తి సామర్థ్యాలు మెరుగుపడే కొద్దీ రౌండ్ల సంఖ్యను పెంచుకోడం మంచిదని సూచిస్తోంది. కాబట్టి మరింత కష్టతరమైన మార్గం కాకుండా సులువుగా సునాయాసంగా చేసే వర్కౌట్లను ఎంచుకుని కిలోల కొద్దీ బరువు తగ్గేందుకు రెడీ అవుదామా మరి..!. View this post on Instagram A post shared by Rajii Ghanghas (@rajiighanghas) (చదవండి: పెళ్లిలో ప్రాంక్‌ తెచ్చిన తంట..!పాపం ఆ వధువు స్నేహితురాలు..)

న్యూఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద జరిగిన శాంతియుత విద్యార్థి నిరసనలో పాల్గొంటున్నప్పుడు బాలీవుడ్‌ నటి షబానా అజ్మీ స్వల్ప అనారోగ్య సమస్యకు గురైనట్లు సమాచారం. నిరసన ప్రదర్శన వీడియోలలో వాలంటీర్లు, భద్రతా సిబ్బంది ఆ 75 ఏళ్ల నటికి సహాయం చేస్తున్నట్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది అక్కడ రద్దీగా ఉన్న పరిసరాలలో మద్దతుదారులు ఆమెకు విసనకర్రతో విసురుతుండగా, ఆమె విశ్రాంతి తీసుకుంటుండటం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది వీడియోలో. ఆ నటి ఆరోజు అంతకుముందు నిరసన ప్రదర్శనకు సంబంధించిన ఫోటోలు, వీడియోలు పంచుకున్నారు. వాటిలో నటుడు ప్రకాశ్‌ రాజ్‌తో కలిసి ట్రక్కులో తోటి నిరసనకారులతో ప్రయాణిస్తున్న దృశ్యాలను కూడా పంచుకున్నారామె. ఈ ప్రదర్శన శాంతియుతంగా, విద్యా సంస్కరణకు మద్దతుగా జరిగిందని పునరుద్ఘాటించారు కూడా. అయితే ఆమెకు ఆ సమయంలో ఆకస్మికంగా తలతిరగడానికి గల కచ్చితమైన కారణం అధికారికంగా వెల్లడించినప్పటికీ..తరుచుగా నిర్లక్ష్యంగా చూసే ఈ ఆరోగ్య లక్షణం గురించి వెలుగులోకి వచ్చింది. ఇది చూడటానికి సాధారణ సమస్యే కానీ..ఒక్కోసారి ప్రమాదకరంగా మారుతుందని హెచ్చరిస్తున్నారు ఆరోగ్య నిపుణులు. ఈ నేపథ్యంలో అసలు ఆకస్మిక తలతిరుగుడు అంటే ఏంటి? ఎందువల్ల వస్తుంది తదితరాల గురించి సవివరంగా తెలుసుకుందామా.ఆకస్మిక తలతిరుగుడు అంటే..తల తేలిపోతున్నట్లుగా అనిపించి, స్పృహతప్పి పడిపోవడం, సమతుల్యత కోల్పోవడం అని అంటారు. లేదా చుట్టూ ఉన్న పరిసరాలు గిరగిర తిరుగుతున్నట్లు అనిపించడం వంటి అనుభూతులను ఎదుర్కొంటుంటారు. ముఖ్యంగా వృద్ధులలో అత్యంత వైద్య సంరక్షణ కోరడానికి అత్యంత సాధారణ కారణాలలో ఈ ఆరోగ్య సమస్య కూడా ఒకటి. చాలా సందర్భాలలో తల తిరగడం తాత్కాలికమే. అందుకోసం కేవలం విశ్రాంతి, తగినంత నీరు తాగడం లేదా మూల కారణానికి చికిత్స చేయడం ద్వారా తగ్గిపోతుంది. ఒక్కోసారి తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యకు సంకేతం కూడా మారుతుంది. ఎందుకిలా జరుగుతుందంటే..ఎక్కువసేపు ఆరుబయట కార్యకలాపాలు చేసేటప్పుడు లేదా రద్దీగా ఉండే కార్యక్రమాలలో ఇలా జరుగుతుందిడీహైడ్రేషన్ (శరీరంలో నీటి శాతం తగ్గడం)వేడి వాతావరణం, అధికంగా చెమట పట్టడం, తగినంత ద్రవపదార్థాలు తీసుకోకపోవడం వల్ల రరక్తపోటు పడిపోయి, ఇది తల తిరగడానికి కారణమవుతుంది.ఎక్కువసేపు ఆరుబయట ఉండటం వల్ల హీట్ ఎగ్జాషన్ (వేడి అలసట) కలగవచ్చు. దీని లక్షణాలలో తల తిరగడం, అలసట, తలనొప్పి, వికారం, అధికంగా చెమట పట్టడం వంటివి ఉంటాయి.రక్తపోటు అకస్మాత్తుగా తగ్గడం - ముఖ్యంగా వేగంగా నిలబడిన తర్వాత - మెదడుకు రక్త ప్రసరణను తగ్గించి, తల తేలిపోవడానికి దారితీస్తుంది.భోజనం మానేయడం లేదా ఎక్కువసేపు శారీరక శ్రమ చేయడం వల్ల రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిలు పడిపోయి, నీరసం, వణుకు, తల తిరగడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.లోపలి చెవి రుగ్మతలు కారణంగా కూడా ఇలా జరగొచ్చు.రక్తపోటు మందులు, నిద్రమందులు కొన్ని యాంటీడిప్రెసెంట్లతో సహా కొన్ని రకాల మందులు వృద్ధులలో తల తిరగడానికి కారణం కావొచ్చు. వైద్య అత్యవసర పరిస్థితిగా ఎప్పుడు పరిగణిస్తారు..ఛాతీ నొప్పిఅకస్మాత్తుగా నీరసించడం లేదా తిమ్మిరిమాట్లాడటంలో ఇబ్బందితీవ్రమైన తలనొప్పిస్పృహ కోల్పోవడందృష్టి మసకబారడం లేదా రెండుగా కనిపించడంనిరంతర వాంతులుశ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందిఎలా నివారించాలి?సాధారణ జీవనశైలి చర్యలు ప్రమాదాన్ని తగ్గించగలవు.ముఖ్యంగా వేడి వాతావరణంలో, తగినంత నీరు తాగండి.విరామం లేకుండా ఎక్కువసేపు నిలబడటం మానుకోండి.రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను అదుపులో ఉంచడానికి, క్రమం తప్పకుండా సమతుల్య భోజనం చేయండి.కూర్చున్న లేదా పడుకున్న స్థితి నుంచి నెమ్మదిగా లేవండి.వెచ్చని వాతావరణంలో తేలికపాటి దుస్తులు ధరించండి.అత్యధిక వేడిలో నీడ లేదా ఎయిర్ కండిషన్డ్ ప్రదేశాలను ఆశ్రయించండి.తల తిరగడం తరచుగా జరుగుతుంటే, వైద్యుడి సలహాలు, సూచనలు తీసుకోవాలి. గమనిక: ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. పూర్తి వివరాలకు వ్యక్తిగత వైద్యులు లేదా నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. View this post on Instagram A post shared by Shabana Azmi (@azmishabana18) (చదవండి: వర్షాకాలంలోనే ఇన్ఫెక్షన్లు ఎందుకు అధికం.. ? వైద్యులు ఏమంటున్నారంటే..)

మనం ప్రతిరోజూ ఉప్పు వాడకుండా అస్సలు ఉండం. ఇందులో ఉండే రసాయనం పేరే ‘సోడియమ్‌ క్లోరైడ్‌’. సాంకేతికంగా సంక్షిప్తంగా ఎన్‌ఏసీఎల్‌ అంటూ చెబుతారు. ఇప్పుడు మార్కెట్లో రకరకాల ఉప్పులు దొరుకుతున్నాయి. వాటి ప్రయోజనాలూ, ప్రతికూలతలూ పరిశీలిద్దాం. ఉప్పు మోతాదు ఎక్కువైనా తక్కువైనా ముప్పు అన్న విషయాన్నీ తెలుసుకుందాం.- మన సంస్కృతిలో ఉప్పు భూమిక తక్కువేమీ కాదు.- మన వాడుకలో ఉప్పు వాడకం చిన్నదేమీ కాదు. అందుకే అది...- ‘ఉప్పు’కప్పురంబు అంటూ పద్యాల్లో ఉంటుంది. - పదునగు మంచికూర నలపాకం చేసి... అందు ‘ఉప్పు’ లేక రుచిపుట్టగ నేర్చునా అంటూ శతకాల్లో ఉంటుంది. - ఎంతటి ధనవంతుడైనా ఉప్పు భోజనమే తప్ప మెరుగుబంగారం మింగబోడంటూ జాతీయాల్లో ఉంటుంది. - ఒకప్పుడు వేతనం ఉప్పు రూపంలో ఉండటంతో ‘‘మీ ఉప్పు తిని బతికాం’’ అంటూ నుడికారాల్లోనూ ఉంటుంది. - ఉప్పు లేని కూర... చప్పిడి భోజనం అంటూ సామెతల్లోనూ ఉంటుంది. - వీటన్నింటికీ తోడు మన వంటల్లో ఎలాగూ ఉంటుంది. - సంస్కృతిలోనే కాదు... ఆరోగ్యం పేరిట ఇప్పుడు వంట దినుసుగా కూడా ఎన్నెన్నో రకాలుగా దొరుకుతోంది. ఆ ‘ఉప్పు’ స్వరూపాలేమిటో, వాటి ఉపయోగాలేమిటో చూద్దాం.1. ఫ్లేక్‌ సాల్ట్‌..ఇది పూర్తిగా సాధారణ టేబుల్‌ సాల్ట్‌ లాంటిదే. అయితే ఇది స్ఫటికాలలా కాకుండా చాలా పలుచని రేకుల్లా, తేలిగ్గా విరిగే (బ్రిటిల్‌) పొరలు పొరల రేకుల్లా, కొన్ని సందర్భాల్లో ఖాళీగా ఉండే పిరమిడ్‌లా కూడా ఉంటుంది. దీన్ని ఖరీదైన రెస్టారెంట్లలో వాడుతుంటారు. వంట చివర్లో చల్లుతారు.లాభాలు / లోపాలు ఫ్లేక్‌ సాల్ట్‌ను రుచి కోసం కంటే మంచి టెక్స్చర్‌ కోసం ఎక్కువగా వాడతారని చెప్పవచ్చు. వంటల్లో త్వరగా కరిగిపోతుంది. ఇది మినహా మిగతాదంతా దాదాపుగా టేబుల్‌ సాల్ట్‌ లాగే ఉంటుంది.2. స్మోక్‌డ్‌ సాల్ట్‌..ఇది కొన్ని ప్రత్యేకమైన కలప / చెక్కను కాల్చి ఆ పొగతో పొగచూరేలా చేసిన ఉప్పు. నిర్దిష్టమైన కొన్ని రకాల చెక్క బెరడును కాలుస్తూ ఆ పొగను దాదాపు 14 రోజుల పాటు పొగచూరేలా చేశాక ఆ ఉప్పు ఒక రకమైన (సు)వాసన వస్తుంటుంది. ఇలా ఉప్పును ‘స్మోక్‌డ్‌’ ఉప్పుగా మార్చడం కోసం సాధారణంగా ఓక్, ఆపిల్‌ ఉడ్, ఆల్డర్, హికరీ, మెస్‌క్వైట్‌ వంటి చెక్కలను కాలుస్తారు. ఇలా సరికొత్త ఫ్లేవర్‌తో రూపొందడంతో ఈ తరహా ఉప్పు బార్బెక్యూ వంటలకు బాగా సరిపోతుంది.లాభాలు / లోపాలుదీని వాడకం వల్ల జీర్ణక్రియ కొంత మెరుగుపడుతుందనే భావన ఉంటుంది. ఇందుకు శాస్త్రీయమైన రుజువులు పెద్దగా లేవు. అయితే పరిమితంగా వాడినప్పుడు అలాంటి ఫీలింగ్‌ కొంతమందిలో కనిపిస్తుంది. దీన్ని ఎక్కువగా వాడటం వల్ల కడుపు ఉబ్బరం వంటి ప్రతికూలతలు కనిపిస్తాయి. ఎక్కువగా వాడితే సాధారణ ఉప్పు వల్ల ఉండే దుష్పరిణామాలే ఉంటాయి.3. పొటాషియం ఉప్పు..(పొటాషియమ్‌ ఉప్పు) లేదా ‘లో–సోడియం సాల్ట్‌’ (సోడియమ్‌ తక్కువ మోతాదులో ఉండే ఉప్పు) ఇందులో సోడియం మోతాదును కొంత తగ్గించి పొటాషియం క్లోరైడ్‌ కలుపుతారు. ఎందుకంటే సోడియమ్‌ క్లోరైడ్‌కు బదులు పూర్తిగా పొటాషియమ్‌ క్లోరైడ్‌ ఉంటే అది ఒకరకమైన చేదైన రుచితో ఉండవచ్చు.లాభాలు / లోపాలుసాధారణంగా సోడియమ్‌ లవణాలు రక్తపోటు (బీపీ)ను పెంచితే... దీనికి భిన్నంగా పొటాషియమ్‌ బీపీని తగ్గిస్తుంది. అందుకే బీపీ ఉన్నవారికి ప్రయోజనకరంగా దీన్ని కొందరు ఉపయోగిస్తుంటారు. అయితే దీన్ని ఎక్కువగా వాడటం వల్ల రక్తంలో పొటాషియమ్‌ మోతాదు పెరిగి ‘హైపర్‌కెలామియా’ అనే ఆరోగ్యపరమైన అనర్థం కలగవచ్చు. దీనికి తోడు కిడ్నీ వ్యాధి లేదా కిడ్నీ సమస్యలు ఉన్నవారు దీని వాడకంలో జాగ్రత్తగా ఉండటం అవసరం.4. సెలరీ సాల్ట్‌సెలరీ గింజల పొడిని ఉప్పుతో కలిపి బ్లెండ్‌ చేయడం వల్ల వచ్చే ‘ఉప్పు’ను ‘సెలరీ సాల్ట్‌’గా పేర్కొంటారు. ఇది పూర్తిగా మామూలు ఉప్పు లాంటిదే అయినప్పటికీ కొన్ని రకాల ఆహారాల్లో ఫ్లేవర్‌ కోసం దీన్ని వాడుతుంటారు. సాధారణంగా బేకరీ ఐటమ్స్‌ అయిన హాట్‌డాగ్‌లు, కొన్ని మాక్‌టెయిల్‌ పానియాల్లో, అలాగే కొన్ని రకాల సలాడ్స్‌లో దీన్ని వాడతారు. ఇక కొన్ని సూపులూ, రోస్టెడ్‌ వెజిటబుల్స్‌లోనూ ఉపయోగిస్తారు. సెలరీ గింజలను కలపడం తప్ప దీని మిగతా గుణాగణాలన్నీ సాధారణ ఉప్పువే.5. వెల్లుల్లి ఉప్పు (గార్లిక్‌ సాల్ట్‌) మూడు మోతాదుల ఉప్పుకు ఒక మోతాదు ఎండిన వెల్లుల్లి ΄ûడర్‌ను కలిపి తయారు చేసేదే ఈ గార్లిక్‌ సాల్ట్‌. వంటల్లో మంచి రుచికోసం దీన్ని వాడుతుంటారు. సాధారణంగా మంచి రుచి కోసం మాంసాహారాలూ, కొన్ని రకాల శాకాహారాలతో పాటు ముఖ్యంగా పాప్‌కార్న్‌ తయారీలో దీన్ని ఉపయోగిస్తుంటారు. ఇది మినహా దాదాపుగా ఇది సాధారణ ఉప్పు లాంటిదే.6. ఉల్లి ఉప్పు (ఆనియన్‌ సాల్ట్‌)వెల్లుల్లి ఉప్పులో వెల్లుల్లి కలిపినట్టే... ఇందులో మూడు మోతాదుల ఉప్పుకు ఒక మోతాదు ఎండబెట్టిన ఉల్లి ΄ûడర్‌ను కలిపి దీన్ని తయారు చేస్తారు. కాస్తంత మంచి ఫ్లేవర్‌ కోసం దీన్ని వాడుతుంటారు. ఇది మినహా ఇందులోనూ దాదాపు టేబుల్‌ సాల్ట్‌లో ఉండే గుణగణాలూ, లాభనష్టాలే ఉంటాయి. 7. అయోడైజ్డ్‌ సాల్ట్‌సాధారణ టేబుల్‌ సాల్ట్‌కు అయోడిన్‌ కలిపితే వచ్చేదే ఐయోడైజ్‌డ్‌ సాల్ట్‌. కొన్నేళ్ల నుంచి మనదేశంలో సామాజిక, సామూహిక ఆరోగ్యం కోసం వాడుతున్న ఉప్పు ఈ అయోడైజ్‌డ్‌ ఉప్పు.లాభాలు..- ఒకప్పుడు మన దేశంలో లక్షలాది మందికి అయోడిన్‌ లోపం వల్ల... గాయిటర్‌, థైరాయిడ్‌ సమస్యలు- పిల్లల్లో మెదడు ఎదుగుదలలో లోపాలు... కనిపించేవి. అందుకే మన ప్రభుత్వాల ఆధ్వర్యంలో అయోడైజ్డ్‌ ఉప్పుకు ప్రాధాన్యం,ప్రోత్సాహం దొరికింది. దాంతో పిల్లలూ, పెద్దల్లో ఆ ఆరోగ్య సమస్యలు తగ్గుముఖం పట్టాయి.లోపాలు..ఒక్క అయోడిన్‌ కలపడం మినహా ఇది పూర్తిగా సాధారణ టేబుల్‌ సాల్ట్‌ లాంటిదే. అందుకే ఎక్కువ మోతాదులో వాడితే బీపీ పెరగడం వంటి అనర్థాలు ఏర్పడతాయి. రక్తం వడపోత సమయంలో మూత్రపిండాలపై ప్రతికూల ప్రభావాలు కనపడతాయి.8. సీజనింగ్‌ సాల్ట్‌ ఇందులో సాధారణ ఉప్పుకు మిరియాల ΄ûడర్, వెల్లుల్లి ΄ûడర్, ఉల్లి ΄ûడర్, కొన్ని సందర్భాల్లో అజినమోటో వంటి (ఎమ్‌ఎస్‌జీ) ΄ûడర్, పాప్రికా (ఇది ఒకరకం కలరింగ్‌ అండ్‌ ఫ్లేవర్‌ ఏజెంట్‌)తో పాటు ఇతర రకాల మసాలాలు కలిపి తయారు చేస్తారు. మంచి రుచి కోసం వాడే ఉప్పు ఇది. ఇందులోనూ ప్రధానంగా రుచి కోసం కలిపే పదార్థాల గుణాలు తప్ప... ఎక్కువ మోతాదు సాధారణ ఉప్పే ఉంటున్నందున... పరిమితికి మించి వాడితే దానివల్ల కలిగే దుష్పరిణామాలే కనిపిస్తాయి.9. అజినోమోటో (ఎమ్‌ఎస్‌జీ)ఇది చైనీస్‌ వంటకాల్లో వాడే ఉప్పు అని చాలామందికి తెలిసిన విషయమే. సాధారణ ఉప్పులో ఉండే రసాయనం సోడియమ్‌ క్లోరైడ్‌ అయితే ఇందులో మోనో సోడియమ్‌ గ్లుటామేట్‌ అనే రసాయనం ఉంటుంది. దీనివల్ల సా«ధారణంగా మనకు తెలిసిన తీపి, ఉప్పు, చేదు, వగరు రుచులకు తోడుగా ‘ఉమామీ’ అనే ప్రత్యేకమైన రుచి వస్తుంది. అందుకే ఈ ప్రత్యేక రుచి కోసం జపనీయులు, కొరియన్లు... మరీ ముఖ్యంగా చైనీస్‌ తమ వంటకాల్లో ఈ తరహా ‘ఉప్పు’ను వాడుతుంటారు.10. పిక్లింగ్‌ సాల్ట్‌దీన్ని ఊరగాయల కోసం ప్రత్యేకంగా తయారు చేస్తారు. ఇందులో అయోడిన్, యాంటీ–కేకింగ్‌ పదార్థాలు ఉండవు కాబట్టి ఊరగాయ రంగు మారకుండా ఉండటానికి ఉపయోగపడుతుంది.11. సాధారణ ఉప్పు (టేబుల్‌ సాల్ట్‌)ఇది దాదాపు మనందరమూ ప్రతిరోజూ కూరల్లో, వంటకాల్లో... భోజనం అయ్యాక పెరుగులో రోజూ వాడే తెల్లని ఉప్పు. ఇందులో ఉండేవి...- 97–99% సోడియం క్లోరైడ్‌.- ఉప్పు గడ్డకట్టకుండా ఉండటం కోసం కొద్దిగా యాంటీ–కేకింగ్‌ ఏజెంట్లు వాడతారు.- కొంతకాలం కిందటి నుంచి అయోడిన్‌ కలుపుతున్నారు. - లాభాలు.. చాలా చవక, దాదాపు చాలావరకు పరిశుభ్రంగా ఉంటుంది.- అయోడిన్‌ కలిపితే అయోడైజ్‌డ్‌ రూపంలో దొరుకుతుంది.- లోపాలు.. సోడియం మోతాదు ఎక్కువ. ఎక్కువగా తినడం వల్ల హై–బీపీ రావచ్చు. (బీపీ పెరగవచ్చు)12. రాక్‌ సాల్ట్‌ (సైంధవ లవణం)ఇది కూడా సాధారణ టేబుల్‌ సాల్ట్‌ లాంటిదే అయినా ఇది లభ్యమయ్యేది గనుల నుంచే. అందుకే కొన్ని ఇతర లవణాలు కలవడం వల్ల దీన్ని రంగు కాస్త వేరుగా ఉండవచ్చు. సాధారణంగా దీని రంగు... తెలుపు, గులాబీ, లేత బూడిద.- ప్రత్యేకత : ఇందులో కొద్ది మోతాదులో కొన్ని సహజ ఖనిజాలు ఉంటాయి. కానీ వాటి మోతాదు చాలా చాలా తక్కువ. అందువల్ల ‘రాక్‌ సాల్ట్‌ తీసుకోవడం వల్ల దేహానికి కాల్షియం, మెగ్నీషియం బాగా అందుతాయి’ అనే మాటలో పెద్దగా వాస్తవం లేదు.13. కోషర్‌ సాల్ట్‌ ఇది పూర్తిగా సాధారణ ఉప్పులాంటిదే. అయితే దీని స్ఫటికాల సైజు, వాటి సాంద్రత వేరుగా ఉంటాయి. ఇందులో అయోడిన్, యాంటీ కేకింగ్‌ ఏజెంట్స్‌ ఉండవు.దీని ప్రత్యేకతలు..- దీని లభ్యత పెద్ద స్ఫటికాల రూపంలో.- చేతితో చల్లడానికి సులువుగా ఉంటుంది.- మాంసానికి బాగా అంటుతుంది. సాధారణ ఉప్పతో పోలిస్తే ఆరోగ్య పరంగా ప్రత్యేకమైన తేడా ఏమీ ఉండదు.14. బ్లాక్‌ సాల్ట్‌ (కాలా నమక్‌)ఇది భారతదేశంలో బాగా ప్రసిద్ధి. తెలుగులో దీన్ని ‘నల్ల ఉప్పు’ / ‘నల్లుప్పు’ అని పిలుస్తారు. ఇందులో గంధకం (సల్ఫర్‌) సమ్మేళనాలు ఉండటం వల్ల కొద్దిగా ఉడికించిన గుడ్డులాంటి వాసన లేదా కాస్తంత ఘాటైన వాసన వస్తుంటుంది. దీన్ని చాట్‌ మసాలాలు, పెరుగుచట్నీ (రాయితా), పండ్లపై చల్లుతారు.15. హిమాలయన్‌ పింక్‌ సాల్ట్‌ఇది కూడా ఒక రకం రాక్‌ సాల్టే. కాకపోతే ఇది హిమాలయ సానువులనుంచి లభ్యమయ్యే లవణం. దీనికి గులాబీ రంగు రావడానికి కారణం ఇందులో ఉండే ఐరన్‌ ఆక్సైడ్‌. అయితే దీన్ని మార్కెట్‌ చేసే కొన్ని కంపెనీలు ఇందులో ‘84 రకాల ఖనిజలవణాలు (మినరల్స్‌) ఉన్నాయంటూ పేర్కొంటుంటాయి. ఇది వాస్తవమే అయినప్పటికీ... నిజానికి ఆ మోతాదులు చాలా చాలా తక్కువ. ఆ 84 ఖనిజాలన్నీ చాలా సూక్ష్మ పరిమాణాల్లో మాత్రమే ఉంటాయి. అందువల్ల వాటి ద్వారా ఆరోగ్యానికి ప్రత్యేకమైన ప్రయోజనాలు చేకూరతాయని చెప్పే మాటలకు బలమైన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.16. సముద్రపు ఉప్పు (సీ సాల్ట్‌)దీన్ని సముద్రపు నీటి నుంచి తయారు చేస్తారు. సముద్రపు ఒడ్డున మడిలాగా చేసి అనేక మడులలో సముద్రపు నీటిని ప్రవహింపజేసి, ఆ నీరు క్రమంగా ఇగిరిపోయేలా / ఆవిరైపోయేలా చూస్తారు. ఇలా మడిలా చేసి తీస్తారు కాబట్టి దీన్ని సముద్రం నుంచి పండించే ‘‘ఉప్పు పంట’’గా అభివర్ణిస్తారు.ఇందులో ‘సోడియం క్లోరైడ్‌’తో పాటు ఉండేవి... మెగ్నీషియం – కాల్షియం ∙పొటాషియం... అనే ఈ లవణాలన్నీ కూడా కొద్ది కొద్ది మోతాదుల్లో ఉంటాయి. ఈ లవణాల కారణంగా రుచి కాస్త భిన్నంగా ఉన్నప్పటికీ ఇది దాదాపు టేబుల్‌ సాల్ట్‌తో సమానమే. ఇందులోని అనుకూలతలూ, ప్రతికూలతలూ సాధారణ టేబుల్‌ సాల్ట్‌తో సమానం.ఇదొక ఉప్పు కాని ఉప్పు..వాస్తవంగా చెప్పాలంటే ఇది మామూలు ఉప్పు లాంటిది కాదు. ఈ మోనోసోడియం గ్లూటామేట్‌ రసాయనంలో గ్లూటామేట్‌ అనే అమైనో యాసిడ్‌ ఉంటుంది. దీనివల్లనే ఉమామీ అనే కొత్త రుచి వస్తుంది. ఈ తరహా ఉప్పు కాని ఉప్పులో కొన్ని రకాల మష్రూమ్‌ (పుట్టగొడుగుల) పొడి, సముద్రపు ఆల్గే తాలూకు పొడి, ఎండిన టమాటా, ఈస్ట్‌ నుంచి తీసిన ఎక్స్‌ట్రాక్ట్‌ల వంటివి కలిపి తయారు చేస్తారు. దీన్ని కొన్ని రకాల వంటల్లో ఒక సీజనింగ్‌ మిశ్రమాలతో తయారైన ‘ఉమామీ సాల్ట్‌’గా వాడుతుంటారు. అందుకే దీన్ని ఉప్పు అనడం కంటే... ఇదొక అనేక రకాల ఫ్లేవర్లను ఇచ్చే పదార్థాల ఒక ప్రత్యేకమైన మిశ్రమంగా చెప్పవచ్చు.ఒక సూచన: దీన్ని ఎక్కువగా వాడటం వల్ల ఆరోగ్యపరమైన అనర్థాలు ఎక్కువే. అందుకే దీన్ని చాలా పరిమితంగా మాత్రమే... అందునా చాలా అరుదుగా వాడటమే మంచిది.ఉప్పు... ముప్పు! చాలా కంపెనీలు తమ ఉత్పాదన తాలూకు ఉప్పులో 70 రకాల ఖనిజాలు, 84 ఖనిజాలు, ప్రాచీన సముద్రాల ఉప్పు‘, ‘డిటాక్స్‌ సాల్ట్‌’, ‘మినరల్‌ సాల్ట్‌‘ వంటి ఆకర్షణీయమైన పదాలతో ప్రచారం చేసుకుంటూ ఉంటాయి. వినడానికి ఆకర్షణీయంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆరోగ్యపరంగా వాటితో అంతగా ప్రయోజనం ఉండదన్న విషయం తెలుసుకోవాలి. అది ఏ రకమైన ఉప్పు అయినప్పటికీ అందులోని సోడియం మోతాదు ఎక్కువైతే అధిక రక్తపోటు, గుండె–రక్తనాళాల సమస్యల ప్రమాదాలు పెరుగుతాయి. అందుకే మనం ఏ రకమైనది అయినప్పటికీ ‘ఉప్పు పెరిగితే ముప్పు’ అని గుర్తుంచుకోవాలి.ఒక ముఖ్యమైన విషయం... సాధారణ ప్రజలలందరూ వాడుకోతగినది అయోడైజ్డ్‌ ఉప్పు. ఇక రక్తపోటు ఉన్నవారు వైద్యుల సలహా మేరకు లో–సోడియం (పొటాషియం) ఉప్పు వాడుకోవచ్చు. అలాగే రాక్‌ సాల్ట్, పింక్‌ సాల్ట్, సీ సాల్ట్‌ వంటి వాటిని రుచి లేదా వంట అవసరాల కోసం వాడవచ్చుగానీ అవేవో ఆరోగ్యపరంగా అద్భుతాలు చేస్తాయన్నది కేవలం అపోహ మాత్రమే. చివరగా... ఆసక్తికరమైన విషయం చెప్పాలంటే... ఉప్పు (సోడియం క్లోరైడ్‌)లోని అయాన్ల వల్లనే మన మెదడు నుంచి కండరాలకు కదలికల కోసం అవసరమైన సంకేతాలు అందుతుంటాయి. ఈ ఉప్పు అనేదే లేకపోతే మన నరాల నుంచి విద్యుత్‌ తరంగాల రూపంలో సంకేతాలు అందవు. అప్పుడు కండరాలు కదలవు, గుండె సక్రమంగా కొట్టుకోదు. అందుకే ఎంత మోతాదులో అవసరమో అంత మోతాదులో ఉప్పు వాడాల్సిందే. అది ప్రతివ్యక్తికి రోజుకు 5 గ్రాములు మించకూడదు (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ ప్రకారమైనా లేదా మన ఐసీఎమ్‌ఆర్‌ సూచనల ప్రకారమైనా) అని గుర్తుంచుకోండి. అంతేతప్ప పూర్తిగా ఉప్పు మానేస్తే ‘హైపో నైట్రీమియా’ అనే ఆరోగ్యపరమైన అనర్థం ఏర్పడుతుందని గుర్తుంచుకోవాలి.- ఎస్‌. స్వాతి, క్లినికల్‌ డైటీషియన్‌నిర్వహణ: యాసీన్‌

కోల్‌కతా: తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యదర్శి, లోక్‌సభ సభ్యుడు అభిషేక్ బెనర్జీ కంటి చికిత్స నిమిత్తం విదేశాలకు వెళ్లేందుకు అనుమతి కోరుతూ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను కలకత్తా హైకోర్టు సింగిల్ బెంచ్ తోసిపుచ్చింది. పశ్చిమ బెంగాల్‌ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ముందు విద్వేష ప్రసంగాలు చేశారనే ఆరోపణలపై ఆయనపై నమోదైన కేసు విచారణ సందర్భంగా ఈ అభ్యర్థన తెరపైకి వచ్చింది.న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సౌగత భట్టాచార్య ఈ విజ్ఞప్తిని తిరస్కరించి, కోల్‌కతాలోని ప్రభుత్వ ఎస్ఎస్‌కేఎం మెడికల్ కాలేజీ వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలని సూచించారు. గత పదేళ్లుగా అమెరికాలో కంటి చికిత్స పొందుతున్నట్లు బెనర్జీ తరఫు న్యాయవాది వాదించారు. మరోవైపు పెండింగ్‌లో ఉన్న కీలక కేసుల దర్యాప్తునకు ఆటంకం కలుగుతుందంటూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అదనపు అడ్వకేట్ జనరల్ ఈ విదేశీ పర్యటనను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు.దీంతో ఎస్ఎస్‌కేఎం ఆస్పత్రి నేత్ర వైద్య విభాగం అధిపతితో ఒక వైద్య బృందాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని ఆదేశించిన న్యాయమూర్తి, వారి నివేదిక ఆధారంగా తదుపరి నిర్ణయం తీసుకుంటామన్నారు. ఈ వ్యవహారంలో తదుపరి విచారణ ఆగస్టుకు వాయిదా పడింది. అయితే, విద్వేషపూరిత ప్రసంగాల కేసుకు సంబంధించి అక్టోబరు వరకు ఆయనకు మధ్యంతర రక్షణ కల్పిస్తూ, దర్యాప్తునకు సహకరించాలని కోర్టు ఆదేశించింది.ఇది కూడా చదవండి: పాక్‌లో మరింత పేదరికం.. ప్రతి10 మందిలో ముగ్గురు..

ఉదయం హడావుడి.. ఆఫీసుకు వెళ్లే తొందర.. సమయం సరిపోకపోవడం.. ఇలా కారణాలు ఏవైనా కావచ్చు. కానీ కొందరి భోజనం చేసే స్టైల్‌ మాత్రం అందరికీ కనిపిస్తుంది. పక్కన కూర్చున్న వారు ఇంకా మొదటి ముద్దలో ఉండగానే.. వీరు మాత్రం ప్లేట్‌ ఖాళీ చేసేస్తారు. ఒక్కో ముద్దను వేగంగా తీసుకుంటూ.. మధ్యలో పెద్దగా విరామం లేకుండా భోజనం ముగించేస్తారు. “త్వరగా తినడం ఒక అలవాటే కదా.. ఇందులో ఏముంది?” అనుకుంటాం. కానీ..మనం తినే వేగం కూడా మన ఆలోచనా విధానం, జీవనశైలి, కొన్ని ప్రవర్తనా లక్షణాలకు చిన్న సంకేతం కావచ్చట. సైకాలజిస్టులు చెబుతున్న విషయం ఆసక్తికరంగా ఉంది మరి. ఆ విషయాలు పరిశీలిస్తే.. వేగంగా తినే అలవాటు వెనుక కేవలం తొందర మాత్రమే కాకుండా.. సమయాన్ని చూసే విధానం, పనులను పూర్తి చేసే తీరు, రోజువారీ జీవితంలో ఉండే వేగం వంటి అంశాలు కూడా దాగి ఉండొచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే ఇది వ్యక్తిత్వాన్ని పూర్తిగా అంచనా వేసే పరీక్ష కాదని.. కేవలం కొన్ని ప్రవర్తనా ధోరణులను అర్థం చేసుకునేందుకు ఉపయోగపడే చిన్న సంకేతంగా మాత్రమే చూడాలని సూచిస్తున్నారు.లక్ష్యాలపై ఫోకస్‌ ఎక్కువగా ఉంటుందా?.. వేగంగా తినే వ్యక్తుల్లో.. కొంతమంది లక్ష్యాలపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టే స్వభావం కలిగి ఉంటారని నిపుణులు చెబుతున్నారు. వీరికి సమయం చాలా విలువైనదిగా అనిపిస్తుంది. చేయాల్సిన పనుల జాబితాను త్వరగా పూర్తి చేసి.. తర్వాతి లక్ష్యానికి వెళ్లాలనే ఆలోచన ఎక్కువగా ఉండొచ్చు. అందుకే భోజనం కూడా ఆస్వాదించే సమయం కంటే.. పూర్తి చేయాల్సిన మరో పనిలా మారిపోయే అవకాశం ఉంటుంది.వేచి ఉండటం నచ్చదా?.. వేచి ఉండటాన్ని ఇష్టపడకపోవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. క్యూలో నిలబడటం, ఆలస్యంగా జరిగే పనులు, నెమ్మదిగా సాగే చర్చలు వారికి అసహనాన్ని కలిగించవచ్చు. వారి జీవనశైలి కూడా వేగంగానే సాగుతూ ఉంటుంది. ఒక పని పూర్తయిన వెంటనే మరో పని మొదలుపెట్టాలనే ఆలోచన వారిలో కనిపించవచ్చు. అయితే ప్రతి వేగంగా తినేవారు అసహన స్వభావం కలిగిన వారే అని చెప్పలేం. సమయాభావం, పని ఒత్తిడి వంటి కారణాలు కూడా దీనికి కారణం కావచ్చు.ఎప్పుడూ తర్వాతి పని గురించే ఆలోచనా?.. కొంతమంది భోజనం చేస్తున్నప్పటికీ వారి మనసు అక్కడ ఉండదు. ఫోన్‌లో మెసేజ్‌లు చూడటం.. ఆఫీస్‌ పనుల గురించి ఆలోచించడం.. తర్వాత చేయాల్సిన పనుల జాబితా సిద్ధం చేసుకోవడం వంటి అలవాట్లు ఉండొచ్చు. సైకాలజిస్టుల ప్రకారం ఇది ‘టాస్క్‌-ఫోకస్డ్‌ మైండ్‌సెట్‌’ కావొచ్చు. అంటే ప్రస్తుత క్షణాన్ని ఆస్వాదించడం కంటే.. తర్వాతి పని పూర్తి చేయడంపై దృష్టి పెట్టే స్వభావం.👉..అయితే.. వేగంగా తినడం వల్ల శరీరం ఇచ్చే ముఖ్యమైన సంకేతాలను మనం పట్టించుకోకపోవచ్చు. ముఖ్యంగా “ఇక చాలు” అనే తృప్తి సంకేతం మెదడుకు చేరడానికి కొంత సమయం పడుతుంది. కానీ వేగంగా తినేవారిలో భోజనం అప్పటికే పూర్తవుతుంది. దీంతో అవసరానికి మించి తినే అవకాశం పెరుగుతుందని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. అందుకే నెమ్మదిగా తినడం వల్ల ఆకలి, తృప్తి స్థాయిని మెరుగ్గా అర్థం చేసుకోవచ్చని సూచిస్తున్నారు.👉ఈ అలవాటు ఉన్నవారు బిజీ షెడ్యూల్స్‌కు త్వరగా అలవాటు పడే అవకాశం ఉందని కొన్ని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. తక్కువ సమయంలో నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితులు, ఒత్తిడితో కూడిన పనులు, వేగంగా మారే పరిస్థితుల్లో వీరు సౌకర్యంగా పనిచేయగలరని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అయితే కొందరు కేవలం పరిస్థితుల వల్లే వేగంగా తింటారు. ఉదాహరణకు.. తక్కువ లంచ్‌ బ్రేక్‌, కుటుంబ బాధ్యతలు, చిన్నప్పటి నుంచి వచ్చిన అలవాట్లు కూడా కారణం కావచ్చు.👉భోజనం చేసే సమయంలో ఆహారం రుచి, వాసన, ఆకలి, తృప్తిని గమనిస్తూ తినడాన్ని ‘మైండ్‌ఫుల్‌ ఈటింగ్‌’ అంటారు. వేగంగా తినే వారిలో ఈ అలవాటు తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. నెమ్మదిగా తినడం వల్ల ఆహారాన్ని ఆస్వాదించడంతో పాటు.. శరీరం ఇచ్చే సంకేతాలను కూడా మెరుగ్గా గమనించవచ్చు.ఇక్కడ గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఒక్కటే.. తినే వేగం ఆధారంగా ఒకరి వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్ణయించలేం. చిన్ననాటి అలవాట్లు, కుటుంబ వాతావరణం, సంస్కృతి, పని ఒత్తిడి, జీవన పరిస్థితులు.. ఇలా ఎన్నో అంశాలు మన తినే విధానాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. కాబట్టి వేగంగా తింటున్నారని మీరు తప్పనిసరిగా ఓ ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిత్వం కలిగిన వారని కాదు. కానీ మీ రోజువారీ అలవాట్లను గమనించడానికి ఇది ఒక చిన్న సంకేతం కావచ్చు. మరి మీరు ఏ రకం? ప్లేట్‌ అందరికంటే ముందే ఖాళీ చేసేవారా.. లేక నెమ్మదిగా ఆహారాన్ని ఆస్వాదిస్తూ తినేవారా?.

ఆరోగ్యం కోసం వ్యాయామాలు, వాకింగ్‌ , రన్నింగ్‌ వంటివి అన్ని చేస్తుంటాం. ఇది సర్వసాధారణం. చాలామంది రోజువారి దినచర్యలో భాగం కూడా. కానీ అదొక జస్ట్‌ రోజు చేసే ఒక సాధారణ దినచర్య కాదని, అంతకుమించి అని అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకున్నా అంటూ షేర్‌ చేసిన వీడియో నెట్టింట వైరల్‌గా మారింది. నిజాయితీగా వెల్లడించిన ఆ అభిప్రాయం నెటిజన్ల మనసుని హత్తుకుంది. ఆ వీడియోలో ప్రఖర్‌ నేగి అనే ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ వినియోగదారుడు తనకు 29 ఏళ్లు అని, స్థిరమైన ఉద్యోగం కూడా ఉందని చెప్పాడు. గురుగ్రామ్‌లో రాత్రి 7:30 గంటలకు తాను 15 కిలోమీటర్లు పరుగెత్తడానికి కారణం ఏదో తప్పనిసరి పరిస్థితులు కాదని, తనను కాపాడటానికి ఎవ్వరూ రారని తెలుసుకోవడమేనని అన్నారు. తాను సాధించాల్సిన లక్ష్యాలు తనంతట తానే సాధించుకోవాలని అన్నారు. ఇది అంగీకరించేందుకు కష్టంగా ఉన్నా..ఇదే నిజం అని అ‍న్నారు. ఆరోగ్యంగా ఉండాలనే ఆశావాదం పెంపొందించుకుంటే..ఏదైనా సాధ్యమేనని మనఃపూర్వకంగా విశ్వసించాలని అన్నారు. అలా రోజు చేయడం కాస్త కష్టం ఉన్నా..గొప్పగా లైప్‌ ఉండాలి, మరిన్ని చూడాలంటే తప్పదని అన్నారు. అలాంటి వాళ్ల గొప్ప విజయాలకు అర్హులని చెప్పారు. దయచేసి మీరు కూడా ఇలాంటి ఆశావాహ దృక్పథాన్నే అలవరుచుకోవాలని పిలుపునిస్తూ..అందరికీ "హ్యాపీ రన్నింగ్" శుభాకాంక్షలని చెప్పారు. నెటిజన్లకు ప్రఖర్‌ పంచుకున్న ఆలోచనలు ఎంతగానో ఆకట్టుకోవడమే కాదు..ఆరోగ్యంగా ఉండటంపై మంచి స్ఫూర్తినిచ్చారు, ధన్యవాదాలు అని పోస్టులు పెట్టడం విశేషం. View this post on Instagram A post shared by Prakhar Negi (@negisdayintheliferunning) (చదవండి: కేవలం ఆటో నడుపుతూ నెలకు రూ. 60 వేలు..!)

కండలవీరుడు, బాలీవుడ్‌ సూపర్‌స్టార్‌ సల్మాన్‌ ఖాన్‌ ఆరోగ్యంపై సోషల్‌ మీడియాలో విపరీతమైన చర్చ నడుస్తోంది. ఇటీవల ఓ కార్యక్రమంలో కనిపించిన ఆయన తాజా లుక్‌ అభిమానుల దృష్టిని ఆకర్షించింది. ఎప్పుడూ ఫిట్‌గా, ఎనర్జిటిక్‌గా కనిపించే సల్మాన్‌.. ఈసారి కాస్త సన్నగా, ముఖం మొత్తం పాలిపోయి కనిపించడంతో పలువురు అభిమానులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.ముంబైలోని స్లమ్‌ రిహాబిలిటేషన్‌ అథారిటీ (SRA) కార్యాలయంలో జరిగిన ఓ కార్యక్రమానికి సల్మాన్‌ ఖాన్‌ హాజరయ్యారు. అక్కడ ఆధునిక డేటా కలెక్షన్‌, వెరిఫికేషన్‌ సపోర్ట్‌ సెంటర్‌ను ఆయన ప్రారంభించారు. అలాగే లబ్ధిదారులకు ఇళ్ల తాళాలు అందించారు. ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన వీడియోలు సోషల్‌ మీడియాలో వైరల్‌ కావడంతో.. సల్మాన్‌ ఆరోగ్యంపై అభిమానుల మధ్య చర్చ మొదలైంది. కొందరు ఆయన బాగా సన్నబడ్డారని, అలసటగా కనిపిస్తున్నారని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. కొందరేమో వయసు పైబడడం వల్లేనేమో అని చర్చించుకున్నారు.Is everything ok with Salman Khan and his health ..? 😳😳 pic.twitter.com/dSSPmz0OCX— Yo Yo Funny Singh (@moronhumor) July 19, 2026సల్మాన్‌ ఖాన్‌(60) గతంలో ట్రైజెమినల్‌ న్యూరాల్జియా (Trigeminal Neuralgia) అనే నరాల సంబంధిత సమస్యతో బాధపడినట్లు వెల్లడించారు. తీవ్రమైన ముఖ నొప్పిని కలిగించే ఈ వ్యాధిని సాధారణంగా సూసైడ్‌ డిసీజ్‌ “Suicide Disease” అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ సమస్య కారణంగా తాను ఒక దశలో తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నానని.. విదేశాల్లో చికిత్స సైతం తీసుకున్నానని ఆయన సల్మాన్‌ గతంలో తెలిపారు. అలాగే మెడకు సంబంధించిన సమస్యలు, నొప్పుల కారణంగా కూడా ఆయన గతంలో చికిత్స తీసుకున్నట్లు వార్తలు వచ్చాయి. అయితే ప్రస్తుతం వైరల్‌ అవుతున్న ఆయన తాజా లుక్‌కు ఈ ఆరోగ్య సమస్యలే కారణమా? అనే చర్చా జోరందుకుంది. అయితే సల్మాన్‌ ఖాన్‌ చేసిన ఓ ట్వీట్‌ ఇప్పుడు వైరల్‌గా మారింది. “Aap logon ki tabiyat kaisi hai?” (మీ అందరి ఆరోగ్యం ఎలా ఉంది?) అంటూ ఆయన అభిమానులను పలకరించారు. తాజాగా కనిపించిన లుక్‌తోనే ఆయన బ్లాక్‌ అండ్‌ వైట్‌లో స్టైలిష్‌ ఫొటో షూట్‌ ఫొటోలను పోస్ట్‌ చేసి మరీ ఆ ప్రశ్న వేశారాయన. దీంతో కొందరు సంతోషం వ్యక్తం చేస్తుండగా.. మరికొందరు అభిమానులు కూడా స్పందిస్తూ.. “ముందుగా మీ ఆరోగ్యం ఎలా ఉందో చెప్పండి భాయ్‌” అంటూ కామెంట్లు చేస్తున్నారు.Aap logon ki tabiyat kaisi hai ? pic.twitter.com/sFWklGKo8K— Salman Khan (@BeingSalmanKhan) July 19, 2026ప్రస్తుతం సల్మాన్‌ ఆరోగ్యంపై అధికారికంగా ఆయన బృందం నుంచి ఎలాంటి ప్రకటన వెలువడలేదు. ఆయన కూడా నేరుగా స్పందించలేదు. అయితే ఆయన తాజా లుక్‌, ఆ తర్వాత చేసిన ట్వీట్‌ అభిమానుల్లో ఆసక్తిని పెంచింది. పలువురు అభిమానులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. “భాయ్‌ జాగ్రత్తగా ఉండండి”, “మీ ఆరోగ్యం ముఖ్యం” అంటూ సందేశాలు పంపుతున్నారు. మరికొందరు మాత్రం వయసు పెరుగుతున్నా సహజంగా కనిపించడం గొప్ప విషయమని ప్రశంసిస్తున్నారు.ప్రస్తుతం సల్మాన్‌ ఖాన్‌ ‘మాతృభూమి’ అనే సినిమాలో నటిస్తున్నారు. అపూర్వ లఖియా దర్శకత్వం వహిస్తున్న ఈ చిత్రంలో ఆయన భారత సైన్యానికి చెందిన కల్నల్‌ పాత్రలో కనిపించనున్నారు. చిత్తరంగదా సింగ్‌ కీలక పాత్రలో నటిస్తున్నారు. మరోవైపు ఈద్‌ 2027 సందర్భంగా నయనతారతో ఓ కొత్త ప్రాజెక్ట్‌లోనూ సల్మాన్‌ కనిపించనున్నారు. వంశీ పైడిపల్లి దర్శకత్వం వహించే ఈ చిత్రం ప్రస్తుతం ప్రీ-ప్రొడక్షన్‌ దశలో ఉంది.

న్యూఢిల్లీ: దేశరాజధాని ఢిల్లీలోని సఫ్దర్‌జంగ్ ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతున్న సామాజిక కార్యకర్త సోనమ్ వాంగ్‌చుక్ తొలిసారిగా ప్రజలకు ఒక సందేశాన్ని విడుదల చేశారు. జూలై 20న జరగనున్న ‘చలో పార్లమెంట్’ మార్చ్‌లో పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొనాలని ఆయన ప్రజలకు విజ్ఞప్తి చేశారు. దీనిని ఆయన ‘భారతదేశపు రెండో స్వాతంత్ర్య పోరాటం’గా అభివర్ణించారు. అన్యాయం, భయం, పేపర్ లీకులు, అక్రమ నిర్బంధం వంటి సమస్యలకు వ్యతిరేకంగా ఈ పోరాటం సాగుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ నిరసనను విజయవంతం చేసి, న్యాయం కోసం జరుగుతున్న ఈ ఉద్యమానికి మద్దతు తెలపాలని కోరారు.ఆదివారం (జూలై 19) ఉదయం 8:30 గంటలకు అందిన సమాచారం ప్రకారం, ఢిల్లీలోని విఎంఎంసి, సఫ్దర్‌జంగ్ ఆసుపత్రిలో సోనమ్ వాంగ్‌చుక్‌కు చికిత్స కొనసాగుతోంది. ప్రస్తుతం ఆయన నాడి, రక్తపోటు,ఇతర కీలక ఆరోగ్య సూచికలు సాధారణంగా ఉన్నాయి. అయితే, సుదీర్ఘకాలం పాటు నిరాహార దీక్ష చేయడంతో ఆయన రక్త పరీక్షల నివేదికలలో కొన్ని మార్పులు కనిపించాయి. ఆయన శరీరంపై ఉపవాస ప్రభావం తీవ్రంగా ఉందని, అందుకే నిపుణులైన వైద్యుల బృందం ఆయన ఆరోగ్యాన్ని నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తోందని వైద్యులు తెలిపారు.ఢిల్లీ హైకోర్టును ఆశ్రయించిన భార్యమరోవైపు, సోనమ్ వాంగ్‌చుక్ భార్య డాక్టర్ గీతాంజలి ఆంగ్మో ఢిల్లీ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. వాంగ్‌చుక్‌ను సఫ్దర్‌జంగ్ ఆసుపత్రి నుండి ప్రైవేట్ ఆసుపత్రికి తరలించేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని ఆమె కోరారు. తన భర్తను ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో ఉంచారని, అక్కడ అందుతున్న చికిత్సపై తమకు నమ్మకం లేదని ఆమె ఆరోపించారు. అనేకసార్లు అభ్యర్థించినా, ఆసుపత్రి యాజమాన్యం ఆయనను డిశ్చార్జ్ చేయడం లేదని లేదా ప్రైవేట్ ఆసుపత్రికి తరలించేందుకు అనుమతించడం లేదని కుటుంబ సభ్యులు పేర్కొంటున్నారు.

మా ఐదేళ్ల బాబు రాత్రంతా నోరు తెరిచే నిద్రపోతాడు. గురక కూడా బాగా పెడుతున్నాడు. చిన్నపిల్లలకు ఇది సహజమే అనుకున్నాం. కానీ ఇప్పుడు ఆందోళనగా ఉంది. – కీర్తి, నంద్యాలపిల్లల్లో తరచు గురక పెట్టడం, నోరు తెరిచి నిద్రపోవడం సాధారణం కాదు. ఇవి శ్వాస మార్గంలో ఉన్న సమస్యకు సంకేతాలు కావచ్చు.ఈ సమస్య ఎందుకు వస్తుంది?సాధారణంగా మనం ముక్కు ద్వారానే శ్వాస తీసుకుంటాం. ముక్కు గాలిని శుభ్రపరచి, తేమను కలిపి, సరైన ఉష్ణోగ్రతకు మార్చి ఊపిరితిత్తులకు పంపుతుంది. కానీ ముక్కు మూసుకుపోయినప్పుడు పిల్లలు నోటి ద్వారా శ్వాస తీసుకోవడం ప్రారంభిస్తారు. దీనికి ప్రధానంగా రెండు కారణాలు ఉంటాయి.1. అలర్జీ: దుమ్ము, ధూళి, పొగ, కాలుష్యం, డస్ట్‌మైట్స్‌ లేదా పెంపుడు జంతువుల వెంట్రుకల వల్ల ముక్కులో వాపు ఏర్పడి శ్వాస తీసుకోవడం కష్టమవుతుంది.2. అడినాయిడ్స్‌ పెరగడం: ముక్కు వెనుక భాగంలో ఉండే అడినాయిడ్స్‌ అనే కణజాలం చిన్నపిల్లల్లో ఇన్‌ ఫెక్షన్ల నుంచి రక్షణ కల్పిస్తుంది. అయితే తరచు ఇన్‌ ఫెక్షన్లు లేదా అలర్జీల కారణంగా ఇవి పెద్దవై గాలి వెళ్లే మార్గాన్ని ఇరుకుగా చేస్తాయి. దీంతో పిల్లలు నోటి ద్వారానే శ్వాస తీసుకోవాల్సి వస్తుంది. గాలి వెళ్లే మార్గం ఇరుకుగా మారినప్పుడు గాలి ప్రవాహం వల్ల కంపనం ఏర్పడి గురక వస్తుంది. అందువల్ల గురక అనేది కేవలం శబ్దం మాత్రమే కాదు, శ్వాసకు ఆటంకం ఏర్పడుతోందని శరీరం ఇస్తున్న హెచ్చరిక.నిర్లక్ష్యం చేయకండి...కొంతమంది పిల్లల్లో గురకతో పాటు నిద్రలో కొద్ది క్షణాలు శ్వాస కూడా ఆగిపోవచ్చు. దీనివల్ల మెదడుకు సరిపడా ఆక్సిజన్‌ అందక, దీర్ఘకాలంలో కొన్ని సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. ఉదయం అలసటగా లేవడం, చదువుపై ఏకాగ్రత తగ్గడం, చిరాకు, అతి చురుకుదనం, ఎదుగుదల మందగించడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ఎప్పుడూ నోటి ద్వారానే శ్వాస తీసుకునే పిల్లల్లో దవడ, పళ్ల అమరిక, ముఖ ఆకృతిలో కూడా మార్పులు రావచ్చు.ఎప్పుడు వైద్యుడిని సంప్రదించాలి?మీ బిడ్డ గురకను లేదా నోరు తెరిచి నిద్రపోవడాన్ని కేవలం ఒక అలవాటుగా భావించకండి. ప్రతిరోజూ నోరు తెరిచి నిద్రపోవడం, వారానికి మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రోజులు గురక పెట్టడం, నిద్రలో శ్వాస ఆగినట్లు కనిపించడం, పగటిపూట ఎక్కువ నిద్రమత్తుగా ఉండడం, తరచూ చెవి ఇన్‌ ఫెక్షన్లు రావడం, ముక్కు ఎప్పుడూ మూసుకుపోవడం లేదా ఎప్పుడూ నోటి ద్వారానే శ్వాస తీసుకోవడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే ఆలస్యం చేయకుండా పిల్లల వైద్యుడిని లేదా ముక్కు–చెవి–గొంతు నిపుణుడిని సంప్రదించాలి. శస్త్రచికిత్స అవసరమా?అసలు అవసరం లేదు. ఇది చాలా పెద్ద అపోహ. చాలామంది పిల్లల్లో అలర్జీని నియంత్రించడం ద్వారా మంచి ఫలితం కనిపిస్తుంది. అవసరాన్ని బట్టి సెలైన్‌ నాసల్‌ డ్రాప్స్, నాసల్‌ స్ప్రేలు, అలర్జీ మందులు సూచిస్తారు. అలాగే దుమ్ము, పొగ, సిగరెట్‌ పొగ వంటి వాటికి పిల్లలను దూరంగా ఉంచడం కూడా చాలా ముఖ్యం. అయితే నిద్రలో శ్వాస ఆగిపోవడం, వినికిడి తగ్గడం, చెవిలో పదేపదే ద్రవం చేరడం లేదా మందులతో ప్రయోజనం లేకపోతే అడినాయిడ్స్‌ను తొలగించే శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు.తల్లిదండ్రులకు సూచనలుగురకను చిన్న విషయంగా తీసుకోవద్దు.నోటి ద్వారా శ్వాస తీసుకోవడం ఒక అలవాటు కాదు, అది ఒక లక్షణం.తరచూ జలుబు లేదా ముక్కు మూసుకుపోవడం ఉంటే అలర్జీ ఉందేమో పరీక్ష చేయించండి.పిల్లలకు ప్రశాంతమైన నిద్ర వాతావరణాన్ని కల్పించండి. నిద్రకు ముందు మొబైల్, ట్యాబ్‌ లేదా ఇతర స్క్రీన్‌ ల వినియోగాన్ని తగ్గించండి.సమస్య కొనసాగితే పిల్లల వైద్యుడు లేదా ముక్కు–చెవి–గొంతు నిపుణుడిని ఆలస్యం చేయకుండా సంప్రదించండి.పిల్లల నవ్వు, చదువు, ఎదుగుదల ఎంత ముఖ్యమో; వారి నిద్ర కూడా అంతే ముఖ్యం.గురక అనేది నిద్రలో వచ్చే శబ్దం మాత్రమే కాదు, పిల్లల ఆరోగ్యం గురించి శరీరం పంపించే ఒక ముఖ్యమైన హెచ్చరిక.సరైన సమయంలో కారణాన్ని గుర్తించి చికిత్స తీసుకుంటే పిల్లల నిద్ర, ఎదుగుదల, ఏకాగ్రత, మొత్తం ఆరోగ్యం మెరుగుపడతాయి. మంచి నిద్రే ఆరోగ్యకరమైన ఎదుగుదలకు మొదటి మెట్టు.- డా. కె. పవన్‌ కుమార్‌, సీనియర్‌ పీడియాట్రిషియన్, పీడియాట్రిక్‌ అలర్జిస్ట్, ప్రొఫెసర్‌ ఆఫ్‌ పీడియాట్రిక్స్‌

భారత్‌లో టైఫాయిడ్, మలేరియా వంటి అంటువ్యాధులు తగ్గుముఖం పట్టినప్పటికీ, జీవనశైలికి సంబంధించిన దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు మాత్రం ప్రమాదకర స్థాయిలో పెరుగుతున్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా నేషనల్‌ స్టాటిస్టిక్స్‌ ఆఫీస్‌ (జాతీయ గణాంక కార్యాలయం) నిర్వహించిన తాజా ఆరోగ్య సర్వేలో వెల్లడయిన అంశాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.హైపర్‌టెన్షన్, మధుమేహం, గుండె జబ్బులు, థైరాయిడ్‌ వంటి సమస్యలు గత పదేళ్లలో దేశంలో విపరీతంగా పెరిగినట్లు ఎన్‌ఎస్‌వో సర్వేలో స్పష్టమయ్యింది. ప్రస్తుతం దేశ జనాభాలో దాదాపు సగం మంది గుండె సంబంధిత సమస్యలు, మెటబాలిక్‌ లోపాలతో బాధపడుతున్నారు. పదేళ్ల క్రితం ఈ సంఖ్య కేవలం 31 శాతంగా మాత్రమే ఉండేది.గణాంకాల ప్రకారం.. 2017–18 నాటి సర్వేలో గుండె సంబంధిత వ్యాధులతో బాధపడే వారు 16.7 శాతం మాత్రమే ఉండగా.. నేడు అది 25.6 శాతానికి పెరిగిపోయింది. అలాగే థైరాయిడ్, మధుమేహం వంటి జీవనశైలి సమస్యలు గతంలో 15 శాతం మాత్రమే ఉండగా నేడు 24.2 శాతం పెరిగినట్లు తేలింది. ముఖ్యంగా 45 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో ఈ నాన్‌ కమ్యూనికేబుల్‌ జబ్బులు ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి. 2017–18లో 32 శాతంగా ఉన్న ఇన్ఫెక్షన్ల రేటు, 2025 నాటికి 15 శాతానికి పడిపోయింది.మహిళల్లో పెరుగుతోన్న అనారోగ్యం..దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు 1.4 లక్షల కుటుంబాల నుంచి సేకరించిన వివరాల ప్రకారం.. భారతీయుల్లో మొత్తం అనారోగ్య స్థాయిలు గత సర్వేతో పోల్చినపుడు విపరీతంగా పెరిగాయి. గత సర్వేలో 7.5 శాతం మాత్రమే ఉండగా ప్రస్తుతం 13.1 శాతానికి పెరిగింది. ఇందులో పురుషుల శాతం 11.8 శాతం ఉండగా, మహిళల శాతం 14.4 శాతంగా ఉంది. అంటే పురుషుల కంటే మహిళలే ఎక్కువగా అనారోగ్యానికి గురవుతున్నారు. అలాగే వయసు పైబడిన వారిలో ఈ సమస్య మరింత తీవ్రంగా ఉంది. 60 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో అనారోగ్య రేటు 27.7% నుండి 43.9%కి పెరిగింది. అలాగే వైద్య ఖర్చులు కూడా తీవ్రంగా పెరిగినట్లు ఎన్‌ఎస్‌ఓ అధ్యయనాలు తెలిపాయి.

శలభం అంటే మిడత. ఈ ఆసనంలో శరీర ఆకారం మిడతలా కనిపిస్తుంది కాబట్టి దీనిని శలభాసనం అంటారు. శలభాసనం అనేది పొట్టపై పడుకుని చేసే యోగాసనం. ఇది వెన్నెముకను బలపరచి, శరీరానికి స్థిరత్వాన్ని, శక్తిని అందించడంలో సహాయపడుతుంది.చేసే విధానం...- మ్యాట్‌పై బోర్లా (పొట్టపై) పడుకోవాలి.- రెండు కాళ్లను నిటారుగా ఉంచి, చేతులను తొడల కింద ఉంచాలి.- గడ్డాన్ని లేదా నుదుటిని నేలపై ఆనించాలి.- శ్వాసను లోపలికి తీసుకుంటూ రెండు కాళ్లను మోకాళ్లు వంచకుండా పైకి ఎత్తాలి.- తొడలు, నడుము కండరాలను బిగించి 10–30 సెకన్లు అదే స్థితిలో ఉంచాలి.- శ్వాసను వదులుతూ నెమ్మదిగా కాళ్లను కిందికి దించాలి.- 3–5 సార్లు పునరావృతం చేయాలి.జాగ్రత్తలు...- గర్భిణులు ఈ ఆసనం వేయకూడదు.- ఇటీవల కాలంలో పొట్ట లేదా వెన్నెముక శస్త్రచికిత్స చేయించుకున్నవారు చేయకూడదు.- తీవ్రమైన నడుము నొప్పి, స్లిప్‌ డిస్క్, హెర్నియా ఉన్నవారు వైద్యుడు లేదా యోగా నిపుణుల సలహాతో మాత్రమే చేయాలి.- అధిక రక్తపోటు లేదా తీవ్రమైన గుండె సమస్యలు ఉన్నవారు జాగ్రత్తగా చేయాలి.- కాళ్లను ఒక్కసారిగా పైకి ఎత్తకుండా, నెమ్మదిగా శ్వాసతో సమన్వయం చేసుకుంటూ చేయాలి.- నొప్పి అనిపిస్తే వెంటనే ఆసనం ఆపాలి.ప్రయోజనాలు... - వెన్నెముకను బలంగా, ఫ్లెక్సిబుల్‌గా చేస్తుంది.- నడుము కండరాలు, తొడలు బలపడతాయి.- పొట్ట అవయవాలకు మసాజ్‌ లభించి జీర్ణక్రియ మెరుగుపడుతుంది.- వెన్నునొప్పిని తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది (సరైన మార్గదర్శకత్వంలో చేస్తే).- శరీర భంగిమ మెరుగుపడుతుంది.- రక్తప్రసరణను మెరుగు పరుస్తుంది.- అలసటను తగ్గించి శక్తిని పెంచుతుంది.- కోర్‌ కండరాలను బలపరుస్తుంది.- మానసిక ఏకాగ్రతను పెంచుతుంది.- అనిత పాతర్ల, యోగా ట్రైనర్‌