ప్రజలపై అభిజీత్ దీప్కే సెటైర్లు

సాక్షి, నూఢిల్లీ: దీపావళి వేడుకల తర్వాత ఢిల్లీ, ముంబై నగరాలు తీవ్ర వాయు కాలుష్యంతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్నాయి. సోమవారం ఉదయం రెండు నగరాలనూ దట్టమైన పొగమంచు కమ్మేయడంతో ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. ఈ నేపథ్యంలో కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ (CJP) వ్యవస్థాపకుడు అభిజీత్ దీప్కే ప్రజలపై సెటైర్లు వేశారు.‘తమ జీవితాలను తామే ఇంతగా దుర్భరం చేసుకోవాలని పట్టుదలగా ఉన్న ప్రజలను నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు’ అంటూ ఆయన సోషల్ మీడియా వేదికగా వ్యాఖ్యానించారు. అంతకుముందు ఆదివారం కూడా స్పందించిన ఆయన.. పండుగలు ప్రేమ, సంతోషాలను పంచుకోవడానికి ఉండాలని, విద్వేషాలు, విభజనలకు కాదని పేర్కొన్నారు.Never seen people so determined to make their own lives miserable. #AQI #Mumbai #Delhi— Abhijeet Dipke (@abhijeet_dipke) November 9, 2026ఢిల్లీలో 370కి చేరిన AQIదీపావళి సందర్భంగా అనుమతించిన సమయం దాటిన తర్వాత కూడా పలుచోట్ల బాణసంచా కాల్చడంతో ఢిల్లీలో కాలుష్యం తీవ్రంగా పెరిగింది. సోమవారం ఉదయం నగరంలో ఎయిర్ క్వాలిటీ ఇండెక్స్ (AQI) 370గా నమోదై 'వెరీ పూర్' కేటగిరీలోకి చేరింది. బవానా, బురారీ, జహంగీర్‌పురి, సోనియా విహార్, పంజాబీ బాగ్, ఓఖ్లా, రోహిణి ప్రాంతాల్లో గాలి నాణ్యత సివియర్ స్థాయికి చేరింది.ఇదీ చదవండి: మోదీకి రాహుల్ గాంధీ సవాల్

ప్రధాన నిందితుడు ఎవరి మనిషో తేలాల్సి ఉంది: నేరెళ్ల శారద

సాక్షి, హైదరాబాద్: తెలంగాణలోని పలు ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాల్లో అక్రమాలు జరుగుతున్నాయని రాష్ట్ర మహిళా కమిషన్ ఛైర్‌పర్సన్ నేరెళ్ల శారద ఆరోపించారు. అక్రమ అండాల సేకరణ వ్యవహారంలో సుమారు 50 మంది బాధితులు ఉన్నట్లు తెలిపారు. ఈ వ్యవహారానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను సేకరించామని వెల్లడించారు. అయితే ప్రధాన నిందితుడి పేరును బయటపెట్టడం లేదని, అతడి వెనుక ఎవరున్నారో, అతడు ఎవరి మనిషో తేలాల్సి ఉందని ఆమె పేర్కొన్నారు. ఈ వ్యవహారంలో పోలీసులతో పాటు వైద్య అధికారుల నిర్లక్ష్యం కూడా కనిపిస్తోందని శారద విమర్శించారు.కాగా ఈ కేసుకు సంబంధించి ఐదు ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాల ప్రతినిధులు సోమవారం మహిళా కమిషన్ ఎదుట హాజరయ్యారు. ఇందిరా IVF, నర్మద ఫెర్టిలిటీ, ఒయాసిస్ ఫెర్టిలిటీ, సద్గురు ART, పద్మజ ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాల ప్రతినిధులను మహిళా కమిషన్ విచారించింది.అక్రమ అండాల సేకరణ ఆరోపణల నేపథ్యంలో ఈ ఐదు కేంద్రాలకు నోటీసులు ఇచ్చారు. ఈ నెల 13న మరోసారి విచారణకు రావాలని నోటీసులు జారీ చేశామని నేరెళ్ల శారద తెలిపారు. ఈ వ్యవహారంపై పూర్తిస్థాయిలో విచారణ జరిపి బాధ్యులపై తగిన చర్యలు తీసుకునేలా చూస్తామని ఆమె స్పష్టం చేశారు.ఇదీ చదవండి: జెన్సన్ హువాంగ్‌కు ఎలాన్ మస్క్ మద్దతు

ఇక ఓటర్‌ కార్డే ఆధారమా?!

తెల్ల రేషన్‌ కార్డుల ప్రాతిపదికన అరకొరగా ఇస్తూ వచ్చిన సంక్షేమ పథకాలు సైతం అనర్హులకు పోతున్నాయని పదిహేనేళ్ల క్రితంవరకూ పాలకులు అనుమానించేవారు. ఈ నేపథ్యంలోనే ఆధార్‌ రంగ ప్రవేశం చేసింది. ఇప్పుడు దానిపై కూడా శంకలు మొదలై నట్టున్నాయి. ఇకపై ఓటర్‌ గుర్తింపు కార్డున్నవారికే సంక్షేమ పథకాలివ్వాలని యోచిస్తున్నామంటూ కేంద్ర పంచాయితీరాజ్‌ శాఖ మంత్రి రాజీవ్‌ రంజన్‌ సింగ్‌ శుక్రవారం బాంబు పేల్చారు. దేశంలో నిరుడు నవంబర్‌ నుంచీ వివిధ రాష్ట్రాల్లో ఎన్నికల సంఘం (ఈసీ) ఓటర్ల జాబితా ప్రక్షాళన పేరిట అమలుచేస్తున్న స్పెషల్‌ ఇంటెన్సివ్‌ రివిజన్‌ (సర్‌) ప్రక్రియ ఎన్ని అవకతవకలతో నిండివుంటున్నదో, దానివల్ల జనం ఎన్ని కడగండ్లు అనుభవిస్తున్నారో ఆయనకు తెలియదనుకోవాలా? ఇంతకూ ఆధార్‌ ఎందుకు పనికి రాదనుకుంటున్నారు? ఏ కేంద్రానికెళ్లినా అయిదు నిమిషాల్లో ఆధార్‌ సంపాదించ వచ్చన్నది కేంద్రమంత్రి వాదన. పరిస్థితి ఇలావుంటే దాన్ని సరిచేయాల్సింది ప్రభుత్వమే. అంతేతప్ప దాన్ని గుర్తించబోమనటం సరికాదు. ఏ కేంద్రానికెళ్లినా ఫలానా పత్రం ఉంటే తప్ప ఆధార్‌ ఇవ్వబోమని చెప్పడం నిత్యం అందరికీ కనబడుతూనే ఉంటుంది. ఇలా వాటి చుట్టూ పడిగాపులు పడుతున్నవారు సామాన్యులు. కానీ కొన్నేళ్లక్రితం బీఆర్‌ఎస్‌ ఎమ్మెల్యేలను కొనడానికొచ్చిన ‘పెద్ద మనుషులు’ ఒక్కొక్కరిదగ్గరా వేర్వేరు పేర్లతో పలు ఆధార్‌ కార్డులుండటం తెలంగాణలో చానెళ్ల సాక్షిగా బయటికొచ్చింది. అడపాదడపా బంగ్లాదేశీయులో, మరొకరో ఆధార్‌ సంపాదిస్తున్న వైనాలూ బయటపడుతున్నాయి. నిజమే. ఈ నేరాన్ని నిరోధించటానికి బదులు మొత్తానికే ఆధార్‌ పక్కనబెట్టడంసరైందేనా? అసలు ఆధార్‌ కార్డుపై అయోమయం ఈనాటిది కాదు. మహారాష్ట్రలోని తెంబ్లీలో 2010లో ఆ పథకాన్ని స్వయంగా ప్రారంభించిన అప్పటి ప్రధాని మన్మోహన్‌ సింగ్‌కే దానిపై మూడునాలుగేళ్లు గడిచాక కూడా స్పష్టత లేదు. సంక్షేమ పథకాలు అందాలన్నా, బ్యాంకు ఖాతాలు ప్రారంభించాలన్నా... ఇతరేతర అంశాల్లో గుర్తింపు కావాల్సిన సంద ర్భాలొచ్చినా అది పనికొస్తుందని మొదట్లో చెప్పిన ఆయన... మరికొన్నాళ్లకు ఆ కార్డు తీసుకోవటం ఐచ్ఛికమేనని, ఉండితీరాలని ఎవరినీ పట్టుబట్టబోమని స్వరం మార్చారు. ఇన్నాళ్లు గడిచినా ఇంకా గందరగోళం ఆశ్చర్యకరం. ఆ సంగతలావుంచి ఓటర్‌ గుర్తింపు కార్డు మాత్రం ‘సచ్ఛీలమైనద’ని ఎలా చెప్పగలుగుతారు? సర్‌ పూర్తయినచోట అర్హులైన లక్షలమంది తమ పేర్లు అన్యాయంగా తొలగించారని మొరబెట్టుకుంటున్నారు.బెంగాల్‌లో అయితే జనం ట్రిబ్యునళ్ల చుట్టూ తిరుగుతూ అవస్థలు పడుతున్నారు. మరోపక్క ఒకే ఇంటి చిరునామాతో వందలాదిమంది ఓటర్లున్న ఉదంతాలూ, జంతు వుల పేరిట గుర్తింపు కార్డులు తయారైన ఉదంతాలూ పలుచోట్ల బయటపడ్డాయి. వాస్తవం ఇదికాగా ఓటర్‌ కార్డుకు కేంద్ర మంత్రి మరీ అంతగా భుజకీర్తులు తగిలించటం తొందరపాటు.అసలు పౌరసత్వాన్ని తేల్చటానికి ప్రత్యేక చట్టాలు, ప్రత్యేక వ్యవస్థలూ ఉండగా... ఈసీ గుర్తింపు కార్డు ఆధారంగా పౌరులో కాదో నిర్ధారించుకుని, ఆ ప్రాతిపదికనే సంక్షేమం ఇస్తామనటం ఎలా చూసినా సరికాదు. ఓటర్ల జాబితాల ఉద్దేశం ఎన్నికలు నిర్వహించేందుకు మాత్రమే. ఒక ప్రయోజనం కోసం ఉద్దేశించినదాన్ని మరొకందుకు వినియోగించటం చట్టవిరుద్ధమని బెంగాల్‌ సర్కారు తీరుపై దాఖలైన పిటిషన్లను విచారిస్తూ ఆర్నెల్ల క్రితం సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తెలిపింది. అయినా ఈ విషయంలో ముందుకెళ్లాలనుకోవటం అన్యాయం. బయోమెట్రిక్‌ను సర్వరోగ నివారిణిగా చూడటమైనా సమస్యే. సీనియర్‌ సిటిజన్‌ల బయోమెట్రిక్‌ నిర్ధారణ ఎంత సమస్యాత్మకంగా ఉంటున్నదో ఎవరికీ తెలియనిది కాదు. అలాంటివారికి రేషన్‌ మొదలుకొని పెన్షన్లవరకూ ఏదీ దక్కనీయరాదని నిర్ణయించటంలోని హేతుబద్ధత ప్రశ్నార్థకం. సంక్షేమానికయ్యే నిధుల్ని కత్తిరించాలనుకుంటే వేరేసంగతి.ఇప్పటికే పదమూడున్నర కోట్లమందికి ఓటు పోయింది. సర్‌ ప్రక్రియ సాగు తున్న వేరేచోట్ల మరింతమంది వీరికి తోడవుతారు. ఇలాంటివారంతా అనివార్యంగా ఉద్యమ కారులవైపు చూస్తారు. నక్సలిజాన్ని అంతమొందించామంటున్న కేంద్రం అలాంటి మరో సమస్యకు బీజం పడే నిర్ణయం తీసుకోబోదని ఆశించాలి.

డిజిటల్‌ తరానికి సురక్షిత ఏఐ ఎలా?

తరతరాలుగా విద్యాభ్యాసం అనేది విద్యార్థులు అడిగే ప్రశ్నలు, వాటికి లభించే వివరణలు, స్వతంత్రంగా ఆలో చించి కొత్త విషయాలను అన్వేషించ గలమనే వారిలోని ఆత్మవిశ్వాసం ఆధా రంగా రూపుదిద్దుకుంటూ వస్తోంది. కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) ఇప్పుడు ఈ మూడింటిలోనూ మార్పులు తీసుకొస్తోంది. సైన్స్‌ లోని ఒక అంశం అర్థం కాక ఇబ్బంది పడుతున్న టీనేజర్‌... దాని గురించి మరో విధంగా వివరించమని అడగవచ్చు. తనకు అనువైన వేగంతో ప్రాక్టీస్‌ ప్రశ్నలను సాధన చేయవచ్చు. ఎప్పటి నుంచో ఆసక్తి కలిగిస్తున్న ఒక విషయాన్ని మరింత లోతుగా అన్వేషించవచ్చు. ఈ మార్పు ఇప్పటికే మొద లైంది. యువత నేర్చుకోవడం, పునశ్చరణ చేసుకోవడం, సృజ నాత్మకంగా ఆలోచించడం, కొత్త నైపుణ్యాలను అలవరచుకోవ డంలో ఏఐ అంతర్భాగంగా మారుతోంది. భారత్‌వంటి విస్తారమైన, వైవిధ్యభరితమైన దేశానికి ఇది అపారమైన అవకాశాలను అందిస్తోంది. నాణ్యమైన ఉపాధ్యా యులు, మెరుగైన విద్యా సామగ్రి, భాషాపరమైన సహకారం, వ్యక్తిగత శ్రద్ధ అందరికీ సమానంగా అందుబాటులో లేవు. ఈ అంత రాలను కొంతమేర తగ్గించడంలో ఏఐ తోడ్పడగలదు. విద్యార్థుల అవసరాలకు అనుగుణంగా, మరింత సులభంగా అందుబాటులో ఉండేలా, ఆసక్తికరమైన రీతిలో విద్యాభ్యాసాన్ని మార్చగలదు.అయితే, ఈ అవకాశంతోపాటు ఒక కీలకమైన బాధ్యత కూడా మన ముందుకొస్తోంది. ఏఐని యువతకు సురక్షితమైన సాధనంగా ఎలా మార్చాలి? వారికి హాని కలిగించే లేదా వారి వయసుకు తగని సమాచారానికి దూరంగా ఎలా ఉంచాలి? ఏఐపై అనారోగ్యకరమైన రీతిలో ఆధారపడకుండా ఎలా చూడాలి?అందువల్ల టీనేజర్ల భద్రత అంటే హానికరమైన సమాచారాన్ని నిరోధించడానికే పరిమితం కాకూడదు. ఏఐని సురక్షితంగా, విమర్శ నాత్మక దృక్పథంతో, స్వతంత్రంగా ఉపయోగించుకునే సామర్థ్యాన్ని యువతలో పెంపొందించడం కూడా అందులో భాగం కావాలి.భారతీయులకు అనుగుణంగా భద్రతా చర్యలుభారత్‌లో చాలామంది టీనేజర్లకు సొంతంగా ఫోన్లు, ఇతర డిజిటల్‌ పరికరాలు ఉండవు. కుటుంబ సభ్యులంతా ఒకే ఫోన్‌ను లేదా కంప్యూటర్‌ను పంచుకుని ఉపయోగించడం సాధారణం. బాలికలకు ఈ పరికరాల వినియోగం మరింత పరిమితంగా ఉండవచ్చు. ఇది ఒక ముఖ్యమైన అంశం. ఎందుకంటే ఒక ఖాతా తెరిచే టప్పుడు నమోదు చేసిన వయసు, వాస్తవంగా ఆ ఖాతాను ఉపయోగిస్తున్న వ్యక్తి వయసుతో సరిపోలకపోవచ్చు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో వయసును అంచనా వేసే సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అదనపు భద్రతా పొరగా పనిచేయగలదు. చాట్‌జీపీటీ కూడా వినియోగ దారుల ప్రవర్తన, ఖాతాకు సంబంధించిన ఇతర సంకేతాల ఆధారంగా 18 ఏళ్లలోపు వారిని గుర్తించేందుకు ప్రయత్నిస్తుంది. తద్వారా వారికి అదనపు భద్రతా పరిమితులు, రక్షణ చర్యలు ఆటోమేటిక్‌గా అమలవుతాయి.టీనేజర్ల భద్రత విషయంలో భాష, సాంకేతికతను సులభంగా అందిపుచ్చుకునే అవకాశం కూడా కీలకమైన అంశాలే. యువతతో పాటు వారి కుటుంబ సభ్యులు కూడా తమకు సుపరిచితమైన భాషల్లో, సులభంగా అర్థం చేసుకునే విధంగా ఏఐ సాధనాలను ఉపయోగించుకోగలగాలి. వాయిస్‌ సదుపాయాలను మరింత మెరుగుపరచడంతోపాటు హిందీ, ఇతర భారతీయ భాషల్లో సేవ లను విస్తరించడం ద్వారా ఈ అంతరాన్ని తగ్గించవచ్చు. దీనివల్ల కుటుంబాలు ఏఐతో మరింత సులభంగా మమేకం కావడమేకాకుండా, దాన్ని బాధ్యతాయుతంగా ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో అర్థం చేసుకునే అవకాశం కూడా కలుగుతుంది.టీనేజర్ల భద్రత ఉమ్మడి బాధ్యతటీనేజర్ల భద్రతకు సంబంధించిన సమస్యలను ఏఐ సంస్థలు ఒక్కటే పరిష్కరించలేవు. ఈ విషయంలో తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యా యులు, విశ్వసనీయమైన పెద్దలు కూడా కీలక పాత్ర పోషించాలి. ఏఐ ఇచ్చే సమాధానాలు తప్పు కావచ్చని అర్థం చేసుకోవడం, దాని వినియోగంలో అనారోగ్యకరమైన ధోరణులను గుర్తించడం, అవసర మైనప్పుడు దానికి దూరంగా ఉండటం వంటి విషయాల్లో టీనేజ ర్లకు అవగాహన కల్పించాలి. తద్వారా సాంకేతికతను తమకు అనుకూలంగా ఉపయోగించుకునే సామర్థ్యాన్ని వారిలో పెంపొందించాలి.అయితే, టీనేజర్లకు మార్గనిర్దేశం చేయాల్సిన పెద్దలు కూడా ఏఐని బాధ్యతాయుతంగా ఎలా ఉపయోగించాలో ఇంకా నేర్చుకుంటున్నవారే. అందువల్ల టీనేజర్ల భద్రత అనేది కేవలం ఒక ఉత్పత్తికి సంబంధించిన అంశం కాదు. అది సమాజం మొత్తానికి సంబంధించిన బాధ్యత. ఏఐ ఉత్పత్తులను మెరుగైన రీతిలో రూపొందించడం ద్వారా ఈ అంతరాన్ని తగ్గించవచ్చు. టీనేజర్ల స్వతంత్రతకు భంగం కలగకుండా, వారు ఏఐని ఎలా ఉపయోగిస్తున్నారనే విషయంపై కుటుంబాలకు మరింత పర్యవేక్షణాధికారాన్ని కల్పించవచ్చు.సామర్థ్యం పెంచడమే భద్రతయువతను ఎలాంటి పనులు చేయడానికి ఏఐ ప్రోత్సహిస్తోందన్నది కూడా భద్రతలో భాగమే. అది వారిలో విచక్షణ, జిజ్ఞాస, స్వతంత్ర ఆలోచనా శక్తిని పెంపొందిస్తోందా? ఉదాహరణకు, ఒక విద్యార్థి గణిత సమస్యకు సమాధానం అడిగితే, ఏఐ నేరుగా జవాబు చెప్పవచ్చు. లేదా ఆ సమస్యను విద్యార్థి స్వయంగా పరిష్కరించు కునేలా దశలవారీగా మార్గనిర్దేశం చేయవచ్చు.చిన్న వయసు వినియోగదారుల విషయంలో రెండో విధానా నికే ప్రాధాన్యమివ్వాలి. మెరుగైన ప్రశ్నలు అడగడం, సమస్యలను స్వయంగా సాధించడానికి ప్రయత్నించడం, చివరకు తమంతట తామే సమాధానాలను కనుగొనడం వంటివాటికి ఏఐ ప్రోత్సాహ మివ్వాలి. ఈ సూత్రాలు ఏఐ ఉత్పత్తుల పనితీరులోనూ ప్రతిబింబించాలి. ఉదాహరణకు, టీనేజర్లు ఏఐని ఎలా ఉపయోగించాలన్నది నిర్దేశించేందుకు తల్లిదండ్రులకు కొన్ని ప్రత్యేక సదుపాయాలు కల్పించవచ్చు. ఇందులో చదువుకునే సమయాలను నిర్దేశించే సెట్టింగ్స్‌ కూడా ఉండవచ్చు. అలాంటి సమయాల్లో ఏఐ నేరుగా సమాధానాలు ఇవ్వకుండా, సమస్యలను ఒక్కో దశలో ఎలా పరిష్కరించాలో టీనేజర్లకు మార్గనిర్దేశం చేసేలా పనిచేయవచ్చు. యువత కోసం ఏఐని స్వీకరించి ఉపయోగించుకోవడమే కాకుండా, టీనేజర్లకు బాధ్యతాయుతమైన ఏఐ ఎలా ఉండాలన్న దానిని నిర్దేశించడంలోనూ భారత్‌కు ఒక గొప్ప అవకాశం ఉంది.ప్రపంచంలోనే అత్యధిక యువ జనాభా కలిగిన దేశాల్లో ఒకటిగా, అనేక భాషలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అందిపుచ్చుకునే విషయంలో భిన్నమైన పరిస్థితులు ఉన్న దేశంగా భారత్‌ అనుభవం ప్రపంచవ్యాప్తంగా యువత కోసం ఏఐని ఎలా రూపొందించాలన్న విషయంలో విలువైన పాఠాలను అందించగలదు. ఏఐ మరింత ఎక్కువ మందికి అందుబాటులోకి వస్తున్న కొద్దీ, విభిన్న సామాజిక పరిస్థితులు, వాస్తవాలకు అనుగుణంగా దాని భద్రతా చర్యలు కూడా అంతే సమర్థంగా ఉండేలా చూడటమే ఇప్పుడు మన ముందున్న సవాలు.మన పిల్లలు నేర్చుకోవడం, ఎదగడంలో ఏఐ కూడా ఒక భాగం కాబోతున్నట్లయితే, వారిని సురక్షితంగా ఉంచే చర్యలు కూడా ఏఐ అభివృద్ధితోపాటే మరింత బలోపేతం కావాలి.వ్యాసకర్త స్ట్రాటెజీ అండ్‌ గ్లోబల్‌ ఎఫైర్స్‌ హెడ్, ఓపెన్‌ ఏఐ ఇండియాప్రజ్ఞా మిశ్రా