tirumala

సాక్షి, న్యూఢిల్లీ: తిరుమల లడ్డూ ప్రసాదం నెయ్యి వ్యవహారం కేసు విచారణను ఆంధ్రప్రదేశ్‌ నుంచి మరో రాష్ట్రానికి బదిలీ చేసేందుకు సుప్రీంకోర్టు నిరాకరించింది. ఈ మేరకు దాఖలైన పిటిషన్‌ను కొట్టివేస్తూ, కేసుకు సంబంధించిన సాక్ష్యాధారాలు, సాక్షులు ఏపీలోనే ఉన్నందున విచారణను వేరే రాష్ట్రానికి మార్చలేమని పేర్కొంది. నిష్పక్షపాత విచారణకు ఎలాంటి ఆటంకం ఉండబోదని, ఒకవేళ విచారణలో ఏమైనా ఇబ్బందులు ఎదురైతే మళ్లీ కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చని పిటిషనర్‌కు భరోసా ఇచ్చింది. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్, జస్టిస్‌ జోయ్‌మాల్య బాగ్చీలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ మేరకు గురువారం ఉత్తర్వులు వెలువరించింది. ఏపీలో ఈ కేసు పూర్తిగా రాజకీయ రంగు పులుముకుందని, అందువల్ల ఈ కేసు విచారణను ఏపీ నుంచి పొరుగు రాష్ట్రానికి మార్చాలని కోరుతూ మహా రాష్ట్రకు చెందిన మల్గంగా మిల్క్‌ అండ్‌ ఆగ్రో ప్రొడక్ట్స్‌ ఎండీ, లడ్డూ కేసులో నిందితుడు అయిన మచీంద్ర శాంతారాం లంకే సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. పిటిషనర్‌ తరఫున సీనియర్‌ న్యాయవాది సిద్ధార్థ్‌ దవే వాదనలు వినిపిస్తూ సీఎం, డిప్యూటీ సీఎం రాజకీయ వ్యాఖ్యలు ఈ కేసు విచారణకు ప్రతికూలంగా మారుతున్నాయని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. నెయ్యిలో జంతువుల కొవ్వు ఉన్నట్లు ఫోరెన్సిక్‌ నివేదిక నిర్ధారించకపోయినా ఆరోపణలు కొనసాగుతున్నాయని తెలిపారు. దీనిపై స్పందించిన ధర్మాసనం గతంలో తమ ఆదేశాలతో వారందరినీ మౌనం పాటించేలా చేశామని స్పష్టంచేసింది. తమ ఆదేశాల తర్వాత కూడా వారు అలాంటి వ్యాఖ్యలు చేశారా? అని ప్రశ్నించింది. దీనిపై న్యాయవాది దవే బదులిస్తూ.. రాజకీయ వ్యాఖ్యలు కొనసాగుతున్నాయని విన్నవించారు. గతంలో రాష్ట్ర సిట్‌ను రద్దు చేసిన సుప్రీంకోర్టు, సీబీఐ డైరెక్టర్‌ పర్యవేక్షణలో ఐదుగురు సభ్యులతో స్వతంత్ర సిట్‌ను ఏర్పాటుచేసింది. ఆధారాలు లేకుండా తిరుమల ప్రసాదంపై రాజకీయ ప్రకటనలు చేయరాదని, రాజ్యాంగ పదవుల్లో ఉన్నవారు బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాలని ఆదేశించింది.

టాలీవుడ్ జంట విజయ్ దేవరకొండ, రష్మిక మందన్నా తిరుమల శ్రీవారిని దర్శించుకున్నారు. ఇవాళ ఉదయాన్నే సుప్రభాత సేవలో పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా వీరోష్ జంటకు ఆలయ అర్చకులు తీర్థ ప్రసాదాలు అందజేశారు. ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరిలో ఈ జంట మూడు ముళ్లబంధంలోకి అడుగుపెట్టారు. వీరి పెళ్లి ఉదయ్‌పూర్‌లో గ్రాండ్‌గా జరిగింది.ఇక సినిమాల విషయానికొస్తే ప్రస్తుతం వీరిద్దరు జంటగా నటించిన రణబాలి రిలీజ్‌కు రెడీ అయింది. రాహుల్ సాంకృత్యాన్ డైరెక్షన్‌లో వస్తోన్న ఈ చిత్రం.. అక్టోబర్ 16న విడుదల కానుంది. ఇప్పటికే ట్రైలర్ రిలీజ్ కాగా.. ఆడియన్స్ నుంచి అద్భుతమైన రెస్పాన్స్ వచ్చింది. ఈ మూవీని బ్రిటీశ్ కాలంలో రాయలసీమలో జరిగిన దారుణాల నేపథ్యంలో తెరకెక్కించారు. కరువుతో దాదాపు కోటి మంది ఆకలి చావులతో అల్లాడిపోయారని డైరెక్టర్ రాహుల్ తెలిపారు. అందుకే ఈ కథను ప్రేక్షకుల ముందుకు తీసుకొస్తున్నట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. తిరుమల శ్రీవారిని దర్శించుకున్న #Virosh #RanaBaali Back 2 Back ప్రమోషన్స్ లో బిజీ బిజీగా #RashmikaMandanna & #VijayDeverakonda... https://t.co/Lvn1jGNijl— Taraq(Tarak Ram) (@tarakviews) October 13, 2026

తిరుమలలో శ్రీవారి దర్శనం ఒక ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి అయితే, ఆ దర్శనం వెనుక దాగిన శతాబ్దాల చరిత్రను కళ్లముందు ఆవిష్కరించే మరో ప్రపంచం ఇప్పుడు భక్తులకు అందుబాటులోకి వచ్చింది. ఆధునికీకరించిన శ్రీ వేంకటేశ్వర మ్యూజియం సెప్టెంబర్‌ 16న ప్రారంభమైంది.తిరుమల చరిత్ర, ఆలయ నిర్మాణ వైభవం, శాసనాలు, రాజవంశాల అనుబంధం, అన్నమయ్య భక్తి సాహిత్యం, పురాతన కళాఖండాలను ఆధునిక సాంకేతికతతో భక్తులకు పరిచయం చేయాలన్న ఆలోచన కొన్నేళ్ల క్రితమే మ్యూజియం ప్రాజెక్టు మొదలైంది. 2019లోనే టీటీడీ మ్యూజియానికి కొత్త రూపు ఇచ్చే మాస్టర్‌ప్లాన్‌ , 3డీ వర్చువల్‌ టెక్నాలజీపై ప్రణాళికలు ప్రకటించింది. 2022లో టాటా గ్రూప్, మ్యాప్‌ సిస్టమ్స్‌ సంస్థల నిపుణులతో ఆధునికీకరణ పనులు చేపడుతున్నట్లు వెల్లడించింది.ఇప్పుడు ప్రారంభమైన మ్యూజియం 14 ఇంటరాక్టివ్‌ గ్యాలరీలతో, సుమారు 1.20–1.25 లక్షల చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో కొత్త రూపాన్ని సంతరించుకుంది. మ్యూజియం ఆధునికీకరణలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశాల్లో కళాఖండాల శాస్త్రీయ విభజన, ఆడిటింగ్, డిజిటలైజేషన్‌ కూడా ఉన్నాయి. మ్యూజియంలో ఉన్న 8,779 కళాఖండాల్లో 7,579 వస్తువుల డిజిటలైజేషన్‌ 2022 నాటికే పూర్తయింది. ఇక విజయనగర సామ్రాజ్యంతో తిరుమలకు ఉన్న అనుబంధాన్ని గుర్తుచేసే వస్తువులు కూడా భక్తుల్లో ఆసక్తిని కలిగిస్తాయి.తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిపై వేలాది సంకీర్తనలు రచించారు. ఆ భక్తి సాహిత్యం తరతరాలకు అందేలా రాగిరేకులపై భద్రపరిచిన సంప్రదాయం తిరుమల సాహిత్య వారసత్వంలో అపూర్వమైనది.మ్యూజియంలో మరో ఆసక్తికరమైన సంపద పురాతన నాణేలు. టీటీడీ నిర్వహించిన గత ప్రదర్శనల్లో రోమన్‌ కాలం, బ్రిటిష్‌ కాలానికి చెందిన నాణేలను కూడా ప్రదర్శించింది. తిరుమల చరిత్రను అర్థం చేసుకోవడానికి శాసనాలు కూడా అమూల్యమైన ఆధారాలు. పల్లవులు, చోళులు, విజయనగర రాజులు వంటి వివిధ రాజవంశాలకు శ్రీవారితో ఉన్న అనుబంధాన్ని మ్యూజియం గ్యాలరీల్లో పరిచయం చేస్తున్నారు.ఇక సంగీత వాయిద్యాల కథ మరింత ప్రత్యేకం. శ్రీవారి ఆలయ సంగీత సంప్రదాయంలో శతాబ్దాలుగా ఉపయోగించిన వాయిద్యాలకు కూడా చారిత్రక ప్రాధాన్యం ఉంది. ఈ మ్యూజియంలో సుమారు 400 ఏళ్ల నాటి భారీ ‘బ్రహ్మనగర’ వాయిద్యంతో పాటు సుమారు 12 అడుగుల ఎత్తైన ‘బాంకే’ అనే పురాతన బుగుల్‌ వంటి వాయిద్యాలు ఉన్నాయి. ఒకప్పుడు ఆలయ సేవల్లో మోగిన ఆ వాయిద్యాలు ఇప్పుడు నిశ్శబ్దంగా నిలబడి గతవైభవాన్ని గుర్తుచేస్తున్నాయి.ఈ రూపానికి రావడానికి కూడా మ్యూజియం ఒక సుదీర్ఘ ప్రయాణం చేసింది. టీటీడీ 2019లో మ్యూజియానికి కొత్త రూపు, 3డీ ఆగ్మెంటెడ్‌ టెక్నాలజీ, తిరుమల ఆలయ ముఖ్య ప్రాంతాలను వర్చువల్‌గా చూపించే ప్రణాళికలను ప్రకటించింది. టీసీఎస్‌ సహకారంతో ఈ ఏడాది 14 ఇంటరాక్టివ్‌ గ్యాలరీలను అభివృద్ధి చేసి తుది దశకు తీసుకొచ్చారు. ప్రస్తుత మ్యూజియంలో హోలోగ్రాఫిక్‌ డిస్‌ప్లేలు, ఇంటరాక్టివ్‌ టెక్నాలజీ, శబ్ద–దృశ్య అనుభూతులు వంటి ఆధునిక పద్ధతులను ఉపయోగిస్తున్నారు.అందుకే తిరుమలకు వచ్చే భక్తుడికి ఇది మరో రకమైన దర్శనం. గర్భగుడిలో స్వామివారి దర్శనం ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని ఇస్తే, మ్యూజియంలో తిరుమల గతం దర్శనమిస్తుంది. రాజుల సేవలు, ఆచార్యుల సంప్రదాయాలు, అన్నమయ్య సంకీర్తనలు, శిల్పుల కళ, శాసనాల చరిత్ర, ఆలయ సంగీతం ఇవన్నీ ఒకే ప్రాంగణంలో కొత్త తరానికి పరిచయం అవుతున్నాయి. గతంలో మొదలైన ఆలోచనలు, మధ్యలో సాగిన ఆధునికీకరణ, తర్వాత పూర్తయిన పనులు.. ఇవన్నీ కలిసే నేటి శ్రీ వేంకటేశ్వర మ్యూజియం రూపుదిద్దుకుంది.ఇదీ చదవండి: తిరుమల బంగారు గోపురం.. మొదట ఎవరు చేయించారంటే!

తిరుమల శ్రీవారి దర్శనానికి వచ్చే ప్రతి భక్తుడికీ పరిచయం ఉన్నది శ్రీవారి హుండీ. శ్రీవారి దర్శనం పూర్తయ్యాక భక్తులు తమ కానుకలను సమర్పించే చోటు. చిన్నారి చేతిలోని నాణెం నుంచి సంపన్న భక్తులు సమర్పించే కానుకల వరకు కోట్లాది మంది భక్తుల విశ్వాసానికి ప్రతీకగా నిలిచే హుండీ తిరుమల ఆలయంలో ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది.‘హుండీ’ కాదు... ‘కానుకల సమర్పణ’తిరుమలను సందర్శించే భక్తులు స్వామివారికి కానుకలు సమర్పించే సంప్రదాయం చాలా పురాతనమైనది. పూర్వకాలంలో నేటి తరహాలో ఒక ప్రత్యేక పెట్టెలోనే కానుకలు వేయడం కాకుండా, భక్తులు తమకు సాధ్యమైన విధంగా బంగారం, వెండి, నాణేలు, ఆభరణాలు, వస్త్రాలు, ఇతర విలువైన వస్తువులను స్వామివారికి సమర్పించేవారు. కాలక్రమంలో ఈ కానుకలను ఒకేచోట స్వీకరించే వ్యవస్థ ఏర్పడింది. ఇదే నేటి హుండీ వ్యవస్థకు నాంది పలికిందని భావిస్తారు.‘నా దగ్గర ఉన్నది... నీదే’– తిరుమలలో భక్తులు హుండీలో కానుక వేయడానికి ప్రధానంగా చెప్పుకునే ఆధ్యాత్మిక భావన ఇదే! ‘స్వామివారూ.. నాకు ఇచ్చింది మీరే. అందులో కొంత మీకే సమర్పిస్తున్నాను.’’ డబ్బు ఎంత అన్నది కాదు, భక్తి ఎంత అన్నదే ముఖ్యమనే భావన. అందుకే హుండీ ముందు ధనిక పేద తారతమ్యాలు ఉండవు.తిరుమల హుండీకి మరో ప్రత్యేకతతిరుమల శ్రీవారి హుండీకి మరో ప్రత్యేకత ఉంది. భక్తులు తమ కోరికలు నెరవేరిన తర్వాత కూడా కానుకలు సమర్పిస్తారు. కొంతమంది మొక్కు తీర్చుకుంటారు. మరికొందరు తమ ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని స్వామివారికి సమర్పిస్తారు. ఇంకొందరు పేరు, చిరునామా చెప్పకుండా తమకు సాధ్యమైన మొత్తాన్ని హుండీలో వేస్తారు. అందుకే తిరుమల హుండీని కేవలం ఆదాయం వచ్చే మార్గంగా చూడటం కంటే భక్తి, మొక్కు, సమర్పణకు ప్రతీకగా చూడటం తిరుమల సంప్రదాయంలో ప్రత్యేకమైనది.హుండీకి ‘కానుకల పెట్టె’ అనే భావనపురాతన వైష్ణవ సంప్రదాయాల్లో భగవంతుడికి కానుకలు సమర్పించడం ఒక ముఖ్యమైన ఆచారం. తిరుమలలో కూడా శ్రీవారికి సమర్పించే కానుకలను ఆలయ సేవలు, నిత్యకైంకర్యాలు, ఉత్సవాలు, భక్తుల సౌకర్యాల కోసం వినియోగించే వ్యవస్థ కాలక్రమంలో అభివృద్ధి చెందింది. నేటి టీటీడీ పరిపాలనా వ్యవస్థలో హుండీ ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని అధికారికంగా లెక్కించి ఆలయ నిర్వహణ, ధార్మిక కార్యక్రమాలు, భక్తుల సౌకర్యాలు తదితర కార్యక్రమాలకు వినియోగిస్తారు.ఎందుకు ఇంత విశ్వాసం?తిరుమలలో ఒక ప్రసిద్ధ విశ్వాసం ఉంది. శ్రీవారిని దర్శించి ఆయనకు ఏదైనా సమర్పిస్తే, అది స్వామివారికి అర్పించినదే. ఈ భావన తరతరాలుగా భక్తులలో బలపడింది. అందుకే తిరుమల కొండకు వచ్చే భక్తుల్లో చాలామంది దర్శనం... తీర్థప్రసాదం... ఆ తర్వాత హుండీ... ఈ మూడింటినీ తమ యాత్రలో భాగంగా భావిస్తారు. çహుండీలో కానుక వేయడం భక్తుడి యాత్రలో చివరి ఘట్టంలా కనిపించినా, ఆధ్యాత్మికంగా అది మరో విశ్వాసానికి ఆరంభం.‘స్వామివారిపై భారం వేసి వెళ్తున్నాను’ అనే నమ్మకం. అందుకే తిరుమల హుండీ వద్దకు వచ్చే ప్రతి భక్తుడి ముఖంలో ఒకే భావన కనిపిస్తుంది. ఎవరి చేతిలో ఎంత ఉందన్నది కాదు, ఎంత భక్తితో సమర్పించారన్నదే ముఖ్యం. తిరుమల కొండపై శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ఈ సమర్పణ సంప్రదాయానికి హుండీ ఒక కనిపించే ప్రతీక. రోజూ కోట్ల రూపాయల కానుకలు చేరే ప్రదేశంగా మాత్రమే కాదు, కోట్లాది భక్తుల విశ్వాసాలను తనలో దాచుకున్న పవిత్ర స్థలంగా హుండీ తిరుమల చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది.ఇదీ చదవండి: పుష్కరిణి పురాణం

తిరుమల శ్రీవారి ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న స్వామి పుష్కరిణి భక్తులకు అత్యంత పవిత్రమైన తీర్థంగా భావిస్తారు. శ్రీవారి దర్శనానికి వెళ్లే ముందు పుష్కరిణిని దర్శించుకోవడం, పుష్కరిణి తీరంలో ఉన్న ఆదివరాహస్వామిని దర్శించడం తిరుమల సంప్రదాయంలో ప్రత్యేకమైనది. పురాణాల ప్రకారం స్వామి పుష్కరిణి మొదట వైకుంఠంలో ఉండేదని చెబుతారు. శ్రీమహావిష్ణువుకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన ఈ తీర్థాన్ని గరుడుడు భూలోకానికి తీసుకువచ్చాడని కథనం. శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామి తిరుమల కొండపై వెలసినప్పుడు ఆయన కోసం గరుడుడు వైకుంఠ పుష్కరిణిలోని కొంత భాగాన్ని భూలోకానికి తీసుకువచ్చాడని భక్తుల విశ్వాసం. అందుకే దీనికి ‘స్వామి పుష్కరిణి’ అనే పేరు వచ్చిందని పురాణ కథనం. స్వామి పుష్కరిణికి ఆదివరాహస్వామి ఆలయంతోనూ ప్రత్యేకమైన సంబంధం ఉంది. వైష్ణవ సంప్రదాయం ప్రకారం తిరుమలలో మొదటగా వరాహస్వామికి అధికారం ఉండేదని, అనంతరం శ్రీనివాసుడు కొండపై నివాసం ఏర్పరచుకున్నారని కథనం. అందుకే శ్రీవారి దర్శనానికి ముందు వరాహస్వామిని దర్శించుకోవడం సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది. తిరుమల ఆలయ చరిత్రలో పుష్కరిణి నీటికి కూడా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. స్వామివారి ఆలయంలో కొనసాగే ఆచారాల్లో పుష్కరిణి ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది.ముఖ్యంగా బ్రహ్మోత్సవాల చివరి రోజున జరిగే చక్రస్నానం సమయంలో స్వామి పుష్కరిణి ప్రధాన వేదికగా మారుతుంది. మలయప్పస్వామి ఉత్సవమూర్తితో పాటు సుదర్శన చక్రానికి పవిత్ర స్నానం నిర్వహించడం ఈ కార్యక్రమంలోని ముఖ్య ఘట్టం. వైకుంఠ ఏకాదశి, ద్వాదశి వంటి పర్వదినాల్లోనూ స్వామి పుష్కరిణికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా వైకుంఠ ద్వాదశి సందర్భంగా జరిగే చక్రస్నానం కోసం భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో పుష్కరిణి వద్దకు చేరుకుంటారు. ఈ సందర్భంగా పుష్కరిణి తీరం భక్తుల గోవింద నామస్మరణతో మార్మోగుతుంది.

తిరుమలలో రాత్రి నిశ్శబ్దం అలముకున్న వేళ ఆలయ పరిసరాల్లో వినిపించే ఘంటానాదానికి ఒక ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి కలిగిస్తుంది. ఆ శబ్దం వెనుక ఏదో దివ్య రహస్యం ఉందని భక్తులు భావిస్తారు. కాని, ఈ ఘంటానాదం శ్రీవారికి సమర్పించే నైవేద్యంతో ముడిపడిన ఆలయ సంప్రదాయం.శ్రీవారి ఆలయంలోని ఆనందనిలయంలో బంగారు వాకిలికి దక్షిణంవైపు రెండు పెద్ద గంటలు ఉన్నాయి. ఇవి చెక్క దూలానికి ఇనుప గొలుసులతో వేలాడదీసి ఉంటాయి. నైవేద్యం సమర్పించే సమయంలో ఈ గంటలను మోగించే వ్యక్తిని ‘ఘంటాపాణి’ అంటారు. గంట మోగడం అంటే శ్రీవారికి నైవేద్యం సమర్పించే సమయం వచ్చిందనే సంకేతం. ఈ గంటల కారణంగానే ఆ ప్రాంతానికి ‘ఘంటామండపం’ లేదా ‘తిరుమామణి మండపం’ అనే పేరు వచ్చింది.ఈ ఘంటామండపానికి ఘనచరిత్ర ఉంది. విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన మంత్రి మల్లన్న 1417లో మహామణి మండపాన్ని నిర్మించారు. బంగారు వాకిలి, గరుడాళ్వార్‌ సన్నిధి మధ్య ఉన్న ఈ మండపం పదహారు స్తంభాలతో నిర్మితమైంది. శ్రీవారి ఆలయంలో సుప్రభాతం, కొలువు, పంచాంగ శ్రవణం, వివిధ ఆస్థానాలు, ప్రత్యేక సేవలు వంటి అనేక కార్యక్రమాలకు ఇది వేదికగా నిలుస్తోంది.ఈ గంటలకు సంబంధించి చంద్రగిరి రాజులతో ముడిపడిన చారిత్రక నేపథ్యం కూడా ఉంది. విజయనగర చక్రవర్తులు చంద్రగిరిలో బస చేసినప్పుడు తిరుమల ఆలయంలో మోగే ఘంటానాదం వారికి చేరేలా మధ్యలో ఘంటామంటపాలను ఏర్పాటు చేసేవారట! శ్రీవారికి నైవేద్య సమర్పణ జరిగిందనే సంకేతం అందిన తర్వాతే వారు భోజనం చేసేవారట!తిరుమలలో మోగిన గంటకు ఒకప్పుడు రాజభవనంలోనూ ప్రాధాన్యం ఉండేదన్నమాట. స్వామివారికి ముందుగా నైవేద్యం, ఆ తర్వాతే రాజుకు భోజనం అనే భావనలో భక్తి, రాజధర్మం, ఆలయ సంప్రదాయం కలిసిపోయినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. అయితే ‘ఈ గంట శబ్దం నేరుగా కొండ దిగి చంద్రగిరి రాజభవనానికి వినిపించేది’ అని అనుకోవడం కంటే, ఘంటానాదాన్ని మధ్యవర్తి ఘంటామంటపాల ద్వారా సంకేతంగా చేరవేసే వ్యవస్థ పనిచేసేదని గుర్తించాలి.తిరుమల ఆలయ నైవేద్య వ్యవస్థలో గంటల ప్రాధాన్యం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. రోజూ ఉదయం శ్రీవారికి సమర్పించే మొదటి నైవేద్యాన్ని ‘మొదటి గంట’గా, మధ్యాహ్నం సమర్పించే నైవేద్యాన్ని ‘రెండో గంట’గా వ్యవహరిస్తారు. లడ్డూలు, వడలు, పులిహోర, పొంగలి, దద్ధ్యోదనం తదితర ప్రసాదాలను మూలవిరాట్టుకు సమర్పిస్తారు.ఘంటానాదం కేవలం నైవేద్యానికి సంకేతం మాత్రమే కాదు, తిరుమల ఆలయ దైనందిన ఆధ్యాత్మిక క్రమంలోనూ ఒక భాగం. ఉదయం జరిగే సేవలతో పాటు ప్రత్యేక నైవేద్యాల సమయంలోనే కాకుండా, రాత్రి ఆలయ కైంకర్యాల అనంతరం ‘రాత్రి గంట’ కూడా మోగిస్తారు. ఈ గంటలకు మరో ప్రత్యేకత ఉంది. సాధారణంగా ఆలయాల్లో ఒక గంట ఉండటం ఆనవాయితీ కాగా, తిరుమలలో రెండు పెద్ద గంటలు ఉండటం విశేషం. వీటిని ‘నారాయణ గంట’, ‘గోవింద గంట’గా పెద్దలు పిలిచేవారు. కాలక్రమంలో వాటి స్థానాల్లో మార్పులు వచ్చినా, ఘంటానాద సంప్రదాయం మాత్రం కొనసాగుతోంది.

తిరుమలలో కొలువైన శ్రీనివాసుడిని ఒడిలో పెట్టుకుని నిలిచిన కొండలకు కూడా ప్రత్యేకమైన పేర్లు, పురాణగాథలు, ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఉన్నాయి. అందుకే తిరుమల కేవలం ఒక కొండపై ఉన్న ఆలయం కాదు, ఏడు కొండల సమాహారంగా భక్తుల హృదయాల్లో నిలిచిన పవిత్ర క్షేత్రం. తిరుమలలోని ఏడు కొండలను శేషాద్రి, గరుడాద్రి, వేంకటాద్రి, నారాయణాద్రి, వృషభాద్రి, వృషాద్రి, అంజనాద్రిగా పిలుస్తారు. ఈ కారణంగానే శ్రీవారిని ‘ఏడుకొండలవాడు’గా భక్తులు పిలుస్తారు.శేషాద్రి: ఆదిశేషుడు శ్రీమహావిష్ణువుకు శేషశయ్యగా సేవ చేస్తాడన్న వైష్ణవ సంప్రదాయంలో భాగంగానే ఈ కొండకు శేషాద్రి అనే పేరు వచ్చింది. తిరుమల కొండల సమూహానికే శేషాచలం అనే పేరు కూడా ప్రసిద్ధి. శ్రీవారి నివాసాన్ని శేషుడి దివ్యరూపంతో అనుసంధానించే ఈ భావన వల్ల శేషాద్రికి భక్తి సంప్రదాయంలో ప్రత్యేక స్థానం ఏర్పడింది. గరుడాద్రి: మహావిష్ణువుకు వాహనమైన గరుడుడు శ్రీవారితో అనుబంధం గల దివ్యవిహంగంగా వైష్ణవ సంప్రదాయంలో పూజలు అందుకుంటాడు. శ్రీవారి బ్రహ్మోత్సవాల్లో గరుడసేవకు ఉన్న విశిష్టత కూడా ఈ అనుబంధాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. గరుడుని పేరుతో ఉన్న గరుడాద్రి భక్తుల దృష్టిలో శ్రీవారి సేవాభావానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. శ్రీవారి ఆదేశంతో గరుడుడే ఈ కొండను ఇక్కడకు తీసుకు వచ్చినట్లు పురాణాల కథనం.వేంకటాద్రి: దీని శిఖరంపైనే శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి ప్రధాన ఆలయం ఉంది. శ్రీ వేంకటేశ్వర ఆలయం పవిత్ర శేషాచల పర్వతశ్రేణుల్లోని వేంకటాద్రిపై స్వామి పుష్కరిణి దక్షిణ ఒడ్డున ఉంది. స్వామివారు ఈ కొండపై కొలువై ఉన్నందునే ‘వేంకటేశ్వరుడు’గా ప్రసిద్ధి చెందాడు.నారాయణాద్రి: నారాయణుడు భక్తులకు ఆశ్రయదాత, పరమాత్మ అనే వైష్ణవ భావనలో ఈ కొండ పేరు ఒక ఆధ్యాత్మిక గుర్తింపుగా నిలుస్తుంది. పుష్కరిణి తీరంలో నారాయణుడు అనే భక్తుడు శ్రీవారి కోసం తపస్సు చేశాడట! ఆయనను స్వామి అనుగ్రహించడం వల్ల ఈ కొండకు నారాయణాద్రి అనే పేరు వచ్చినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి.వృషభాద్రి: వృషభాసురుడు అనే రాక్షసుడు తిరుమల ప్రాంతంలో తపస్సు చేశాడని, అనంతరం శివుడితో యుద్ధం చేసి ఓడిపోయాడని కథనం ఉంది. చివరికి అతడిని శ్రీవారు అనుగ్రహించడంతో అతడు తపస్సు చేసిన ప్రదేశానికి వృషభాద్రి అనే పేరు వచ్చినట్లు పురాణాల కథనం.నీలాద్రి: తిరుమల కొండలలో ఒకటైన నీలాద్రి కి ఒక విశిష్టత ఉంది. నీలాద్రి అనే కొండ పేరు నీలాదేవి (ద్వాపరయుగంలో శ్రీ కృష్ణుని అష్టమహిషులలో ఒకరైన నీలాంబరి) పేరు మీదుగా వచ్చింది.కలియుగ దైవమైన వేంకటేశ్వర స్వామికి తలనీలాలు సమర్పించే సంప్రదాయం ఈ కొండ ఆధారంగానే మొదలైంది. ఒకసారి శ్రీనివాసుడి తలపై దెబ్బ తగిలి కొంత భాగం జుట్టు ఊడిపోతుంది. అది గమనించిన నీలాదేవి, అంతటి అందమైన రూపానికి లోపం రాకూడదని భావించి, తన తలవెండ్రుకలను కోసి స్వామివారికి అమరుస్తుంది. ఆమె భక్తికి మెచ్చిన స్వామివారు, తన భక్తులు ఎవరైనా ఇక్కడికి వచ్చి తలనీలాలు సమర్పిస్తే ఆ పుణ్యం నీలాదేవికే చెందుతుందని వరమిచ్చారు. అంజనాద్రి: అంజనాదేవి ఇక్కడ తపస్సు చేసిందని, హనుమంతుడు ఇక్కడే జన్మించాడని ప్రతీతి. అందువల్లనే ఈ కొండకు అంజనాద్రి అనే పేరు వచ్చిందని చెబుతారు. బాల హనుమంతుడు ఇక్కడి నుంచే సూర్యుడిని పండుగా భ్రమించి తినేయడానికి వెళ్లిన ఘట్టం కూడా పురాణాల్లో ఉంది.తిరుమలలోని ఏడు కొండలలో ఒక్కక్కదానికి ఒక్కో పురాణగాథ ఉంది. తిరుమలకు చేరుకునే భక్తులు ‘ఏడుకొండలవాడా వేంకటరమణా’ అని నోరారా పిలిచినప్పుడు అది కేవలం నామస్మరణ మాత్రమే కాదు, తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న క్షేత్ర సంప్రదాయం.

తిరుమల కొండపైకి చేరుకున్న భక్తులకు దూరం నుంచే కనిపించే బంగారు గోపురం ఆనందనిలయ విమానం. శ్రీవారి ఆలయంపై నిలిచిన ఈ స్వర్ణ విమానం ఒక్కరోజులో రూపుదిద్దుకున్నది కాదు. శతాబ్దాలుగా వివిధ రాజులు, పాలకులు, భక్తులు సమర్పించిన కానుకలు, చేపట్టిన జీర్ణోద్ధరణ పనుల ద్వారా ఆనందనిలయం నేటి వైభవాన్ని సంతరించుకుంది. ఆలయ చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఈ బంగారు విమానం వెనుక అనేక రాజవంశాల సేవ కనిపిస్తుంది.ఆనందనిలయ విమానానికి సంబంధించిన నిర్మాణం, బంగారు తాపడం అనేక దశల్లో జరిగింది. పురాణ కథనం ప్రకారం వైకుంఠం నుంచి గరుడుడు ఆనందనిలయ విమానాన్ని తీసుకొచ్చి తిరుమలలో ప్రతిష్ఠించినట్లు చెబుతారు. చారిత్రకంగా మాత్రం ఆలయ నిర్మాణం, విమానానికి సంబంధించిన జీర్ణోద్ధరణలు వివిధ కాలాల్లో జరిగినట్లు శాసనాలు చెబుతున్నాయి.ఆనందనిలయ విమానానికి బంగారు తాపడం చేసిన తొలి దశలను పాండ్య, యాదవరాయ, విజయనగర కాలాలతో అనుసంధానించే ఆధారాలు ఉన్నాయి. జటావర్మ సుందర పాండ్యుడు 13వ శతాబ్దిలో విమానానికి çబంగారు అలంకరణ చేయించి, బంగారు కలశాన్ని సమర్పించాడు. అనంతరం వీరనరసింగ యాదవరాయలు తన బరువుకు సమానమైన బంగారాన్ని తులాభారంగా సమర్పించి, విమానానికి బంగారు తాపడం చేయించాడు. తరువాత సాళువ మంగిదేవుడు కూడా ఆనందనిలయ విమానానికి బంగారు తాపడం చేయించినట్లు శాసనాలు చెబుతున్నాయి. అనంతరం 1417లో విజయనగర కాలానికి చెందిన చంద్రగిరి మల్లన మహామణి మండపాన్ని నిర్మించడంతో పాటు ఆనందనిలయ విమానాన్ని పునరుద్ధరించాడు.ఆ తర్వాత విజయనగర సామ్రాజ్య చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తిరుమల శ్రీవారిని పలుమార్లు దర్శించుకున్నారు. క్రీ.శ. 1518 సెప్టెంబరు 9న ఆనందనిలయ దివ్య విమానానికి బంగారు తాపడం కోసం ముప్పయివేల వరహాలు సమర్పించాడు. కృష్ణదేవరాయల అనంతరం కూడా ఆనందనిలయ విమానానికి జీర్ణోద్ధరణలు, బంగారు తాపడం పనులు కొనసాగాయి. విజయనగర రాజు వీరనరసింగదేవరాయలు తన బరువుకు సమానమైన బంగారాన్ని సమర్పించి విమానంతో పాటు బంగారు వాకిలికి సంబంధించిన పనులు చేయించాడు. అనంతరం 1630లో కాంచీపురానికి చెందిన తాతాచార్యులు, 1909లో తిరుమలలోని మహంతుల కాలంలో రామలక్ష్మణదాస్‌ తదితరులు విమానానికి బంగారు తాపడం పనులు చేయించారు.స్వాతంత్య్రం తర్వాత కూడా ఆనందనిలయ విమానానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం కొనసాగింది. 1950వ దశకంలో పాత లోహపు పలకలను తొలగించి విమానానికి పునరుద్ధరణ పనులు చేపట్టారు. ఈ పనులకు సుమారు ఐదేళ్లు పట్టింది. పాత నిర్మాణాన్ని బలోపేతం చేసి రాగి పలకలను అమర్చి వాటిపై బంగారు పలకలను అమర్చారు. 1964లో అష్టబంధన బాలాలయ మహాసంప్రోక్షణ కార్యక్రమంతో కొత్తగా పునరుద్ధరించిన ఆనందనిలయ విమానానికి సంప్రోక్షణ నిర్వహించారు. ఆనందనిలయ విమానం కేవలం బంగారు గోపురం మాత్రమే కాదు. దానిపై 64 వివిధ దేవతామూర్తుల ప్రతిమలు కూడా కనిపిస్తాయి. విమానంపై కొలువైన విమాన వెంకటేశ్వరస్వామికి కూడా ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఉంది.ఇదీ చదవండి: ఒక్కో వాహనం.. ఒక్కో ప్రత్యేకత.. శ్రీవారి బ్రహ్మోత్సవాల చరిత్ర ఇదే!

తిరుమలలో బ్రహ్మోత్సవాలు అంటే తొమ్మిది రోజులు జరిగే వాహన సేవలు మాత్రమే కాదు, శతాబ్దాల చరిత్ర, ఆగమ సంప్రదాయం, రాజుల కాలం నాటి దానధర్మాలు, భక్తుల విశ్వాసం కలగలసిన మహోత్సవం. నేడు మాడ వీధుల్లో శ్రీ మలయప్పస్వామివారు ఒక్కో రోజు ఒక్కో వాహనంపై ఊరేగుతూ భక్తులకు దర్శనమిస్తుండటం వెనుక ఒక సుదీర్ఘ పరిణామక్రమం ఉంది. ఈ బ్రహ్మోత్సవ సంప్రదాయానికి పురాణ పరంపర ఒక కథను చెబుతుంటే, ఆలయ శాసనాలు మరో చారిత్రక చిత్రాన్ని మన ముందుంచుతున్నాయి. బ్రహ్మోత్సవాల వ్యవస్థీకత నిర్వహణకు కనీసం పదో శతాబ్దం నుంచే స్పష్టమైన చారిత్రక ఆధారాలు కనిపిస్తున్నాయి.శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామివారు వెంకటాద్రిపై అవతరించినప్పుడు సష్టికర్త బ్రహ్మదేవుడే స్వామివారికి తొలి ఉత్సవాన్ని నిర్వహించాడని, అందుకే ‘బ్రహ్మోత్సవం’ అనే పేరు వచ్చిందని పురాణ కథనం. అయితే, చారిత్రకంగా ఉత్సవాలు ఎప్పటి నుంచి మొదలయ్యాయో తెలుసుకోవడానికి తిరుమల ఆలయ శాసనాలే ముఖ్యమైన ఆధారాలు.క్రీస్తుశకం 966 సంవత్సరం ఈ చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన మైలురాళ్లలో ఒకటి. పల్లవ రాజవంశానికి చెందిన రాణి సామవై పెరుందేవి శ్రీవారికి భోగ శ్రీనివాసమూర్తి వెండి విగ్రహాన్ని సమర్పించడంతో పాటు ఆభరణాలు, భూములను దానం చేసింది. ఉత్సవాల నిర్వహణకు ఆమె చేసిన ఏర్పాట్లు తిరుమల ఆలయ మొదటి ప్రాకారం ఉత్తర గోడపై ఉన్న శాసనంలో నమోదయ్యాయి. ఈ ఆధారాలను బట్టి పదో శతాబ్దానికే తిరుమలలో బ్రహ్మోత్సవాలు వ్యవస్థీకతంగా జరుగుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఆ కాలంలో పురట్టాసి, మార్గళి మాసాల్లో బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహించినట్లు శాసన ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. అధికమాసం వచ్చినప్పుడు రెండు బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహించడం వెనుక కూడా చాలా పాత సంప్రదాయ నేపథ్యం ఉంది.తర్వాత కాలంలో బ్రహ్మోత్సవాల సంఖ్య క్రమంగా పెరిగింది. యాదవరాయుల కాలానికి పాంగుని బ్రహ్మోత్సవం, క్రీస్తుశకం 1254 ప్రాంతంలో చిత్తిరై బ్రహ్మోత్సవం, 1300–1330 మధ్య ఆడి బ్రహ్మోత్సవం వంటి ఉత్సవాలు చేరాయి. విజయనగర కాలానికి వచ్చేసరికి తిరుమలలో సంవత్సరానికి అనేక బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహించే స్థాయికి సంప్రదాయం విస్తరించింది. ఇక 1539 నుంచి 1616 మధ్య కాలానికి సంబంధించిన శాసనాల్లో సంవత్సరానికి పది బ్రహ్మోత్సవాల వరకు ప్రస్తావనలు కనిపిస్తున్నాయి.శ్రీకష్ణదేవరాయల కాలం ఈ ఉత్సవ చరిత్రలో మరో ముఖ్యమైన అధ్యాయం. ఆయన 1513లో తన జన్మమాసమైన తై మాసంలో మరో బ్రహ్మోత్సవాన్ని ఏర్పాటు చేసినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. అచ్యుతరాయల కాలంలో కార్తీక బ్రహ్మోత్సవానికి సంబంధించిన ఆధారాలు కనిపిస్తాయి. తాళ్లపాక పెద తిరుమలయ్యంగార్‌ ఆధ్వర్యంలో 1539లో ఆడి బ్రహ్మోత్సవం ఏర్పడింది. ఇలా రాజులు, సామంతులు, భక్తులు చేసిన దానధర్మాలతో ఉత్సవాల సంఖ్య, వైభవం కాలానుగుణంగా పెరుగుతూ వచ్చింది.ఈ చరిత్రలో మరో కీలక మలుపు మలయప్పస్వామివారి ఉత్సవమూర్తిగా ప్రాచుర్యంలోకి రావడం. టీటీడీ చారిత్రక సమాచారం ప్రకారం సుమారు 1339 ప్రాంతం నుంచి శ్రీదేవి, భూదేవి సమేతంగా మలయప్పస్వామివారు ఉత్సవమూర్తిగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చినట్లు శాసన ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. నేడు బ్రహ్మోత్సవాల్లో మనం దర్శించే వాహన సేవల సంప్రదాయానికి ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన నేపథ్యం.ఈ ఉత్సవాలలో ప్రతి వాహనం ఒక ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని అందిస్తుంది..పెద్ద శేష వాహనంతో బ్రహ్మోత్సవ వాహన సేవలు ప్రారంభమవుతాయి. ఆదిశేషుడిని శ్రీమహావిష్ణువుకు శాశ్వత సేవకుడిగా, శయన తల్పంగా వైష్ణవ సంప్రదాయంలో భావిస్తారు. అందువల్ల పెద్ద శేష వాహన సేవ స్వామివారి దివ్యత్వం, అనంతత్వాన్ని గుర్తుచేస్తుంది.చిన్న శేష వాహన సేవలోనూ శేషుని ప్రతీకే ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. పెద్ద శేష వాహనం తరువాత చిన్న శేష వాహనం రావడం వాహన సేవల క్రమంలో ప్రత్యేకత. శేషుడు స్వామివారికి సేవకుడు మాత్రమే కాకుండా నిత్య కైంకర్యానికి ప్రతీకగా భావించబడతాడు.హంస వాహనాన్ని జ్ఞానానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో హంసకు వివేకం, మంచి–చెడు మధ్య విచక్షణ వంటి భావాలను ఆపాదించారు. అందువల్ల హంస వాహనంపై దర్శనమిచ్చే స్వామివారి ద్వారా భక్తుడు వివేకంతో జీవించాలనే సందేశాన్ని గ్రహిస్తాడనే ఆధ్యాత్మిక భావన ఉంది.సింహ వాహనం శౌర్యానికి, ధైర్యానికి ప్రతీక. సింహం శక్తి పరాక్రమాలకు ప్రతిరూపం. స్వామివారు సింహ వాహనంపై దర్శనమివ్వడం ద్వారా భక్తుల్లో ధైర్యం, ఆత్మవిశ్వాసం పెంపొందాలనే భావనను ఈ సేవ ప్రతిబింబిస్తుంది.ముత్యపు పందిరి వాహనం బ్రహ్మోత్సవాల్లో అత్యంత ఆకర్షణీయమైన వాహనాల్లో ఒకటి. ముత్యాలతో అలంకరించిన పందిరి మధ్య స్వామివారు దర్శనమివ్వడం భక్తులకు దివ్య సౌందర్యానుభూతి కలిగిస్తుంది. ముత్యాలు పవిత్రతకు, నిర్మలత్వానికి ప్రతీకలుగా భావించడంతో ఈ వాహన సేవకు ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ఆకర్షణ ఉంది.కల్పవృక్ష వాహనం భక్తుల కోరికలను తీర్చే దైవకపకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. పురాణ సంప్రదాయంలో కల్పవృక్షం కోరిన కోరికలను ప్రసాదించే దివ్య వృక్షంగా చెప్పబడుతుంది. అందువల్ల కల్పవృక్ష వాహనంపై శ్రీవారి దర్శనం కోరుకున్న కోరికలు నెరవేరాలని భక్తులు ప్రార్థించే సందర్భంగా మారుతుంది.సర్వభూపాల వాహనం మరో ప్రత్యేకమైన సందేశాన్ని అందిస్తుంది. ప్రపంచంలోని రాజులు, పాలకులు ఎందరున్నా, అధికారమంతా పరమాత్మ అధీనంలోనే ఉందనే భావనకు ఇది ప్రతీకగా భావిస్తారు. ‘సర్వ భూపాల’ అంటే సమస్త భూలోక పాలకుల భావన. అధికారానికి మించిన దైవాధీనతను గుర్తుచేసే వాహనంగా దీనిని ఆధ్యాత్మికంగా వివరిస్తారు.మోహినీ అవతారం సాధారణ వాహన సేవలకంటే భిన్నమైనది. శ్రీమహావిష్ణువు మోహినీ రూపాన్ని ధరించిన పురాణ ఘట్టాన్ని ప్రతిబింబించే ఈ సేవలో స్వామివారు మోహినీ అవతారంలో దర్శనమిస్తారు. మోహినీ రూపం ద్వారా ధర్మరక్షణ, దైవ మాయ, అధర్మంపై ధర్మ విజయాన్ని భక్తులకు గుర్తుచేసే భావన ఉంది.బ్రహ్మోత్సవాల్లో అత్యంత వైభవంగా జరిగే సేవ గరుడ వాహనం. గరుడుడు శ్రీమహావిష్ణువుకు వాహనం. వైష్ణవ సంప్రదాయంలో గరుడుడికి అత్యున్నత స్థానం ఉంది. గరుడ వాహన సేవ సందర్భంగా స్వామివారిని దర్శించేందుకు లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు.హనుమంత వాహనం భక్తి, సేవ, శక్తికి ప్రతీక. శ్రీరాముడికి పరమభక్తుడైన హనుమంతుడు నిస్వార్థ సేవకు ఆదర్శంగా నిలిచాడు. హనుమంత వాహనంపై శ్రీవారి దర్శనం భక్తి, కైంకర్యం, ధర్మనిçష్టను గుర్తుచేస్తుంది.గజ వాహనం ఐశ్వర్యం, బలం, గాంభీర్యానికి ప్రతీక. ఏనుగు భారతీయ సంప్రదాయంలో రాజసానికి, స్థిరత్వానికి ప్రతిరూపం. గజ వాహనంపై మలయప్ప స్వామివారి దర్శనం భక్తులకు రాజాధిరాజైన శ్రీనివాసుడి వైభవాన్ని చాటుతుంది.సూర్యప్రభ వాహనం సూర్యుని తేజస్సుకు ప్రతీక. సూర్యుడు జీవానికి ఆధారం. స్వామివారు సూర్యప్రభ వాహనంపై వెలుగులు విరజిమ్ముతూ దర్శనమివ్వడం దైవ తేజస్సుకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.చంద్రప్రభ వాహనం సూర్యప్రభకు భిన్నమైన శాంతి, చల్లదనాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. చంద్రుని కాంతి ప్రశాంతతకు ప్రతీకగా భావించబడుతుంది. అందువల్ల చంద్రప్రభ వాహన సేవ భక్తుల్లో ప్రశాంతతను కలిగిస్తుంది.రథోత్సవం బ్రహ్మోత్సవాల్లో మరో మహత్తర ఘట్టం. భారీ రథంపై స్వామివారు మాడ వీధుల్లో ఊరేగుతారు. భక్తులు తాళ్లను పట్టుకుని రథాన్ని లాగుతూ స్వామివారి సేవలో పాల్గొంటారు. ఇది సామూహిక భక్తి, కైంకర్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.అశ్వ వాహనం బ్రహ్మోత్సవాల చివరి వాహన సేవల్లో ఒకటి. గుర్రానికి ఉండే శక్తి వేగాలు చైతన్యానికి ప్రతీక. స్వామివారు అశ్వ వాహనంపై దర్శనమివ్వడం ద్వారా ధర్మరక్షణకు దైవశక్తి సిద్ధంగా ఉందనే ఆధ్యాత్మిక భావనను భక్తులు అనుభూతి చెందుతారు.వాహనాల ప్రస్తావన కూడా ఒక్కసారిగా ఏర్పడినది కాదు. టీటీడీ ప్రచురించిన ‘ది ఫెస్టివల్స్‌ ఆఫ్‌ తిరుమల: ఎ హిస్టరీ’లో 1491 నుంచి 1628 మధ్య వివిధ వాహనాలకు సంబంధించిన తొలి శాసన ప్రస్తావనలను నమోదు చేసింది. 1491లో రథం, అశ్వ వాహనాల ప్రస్తావనలు, 1494లో శేష వాహనం, 1512లో గజ వాహనం, 1530లో గరుడ వాహనం, 1546లో హంస వాహనం, 1547లో ముత్యపు పందిరి వంటి వాహనాలకు సంబంధించిన చారిత్రక ప్రస్తావనలు కనిపిస్తాయి. అంటే నేడు కనిపిస్తున్న వాహన సేవలన్నీ ఒకే సమయంలో ఏర్పడినవి కావు; శతాబ్దాల కాలంలో ఒక్కొక్కటిగా సంప్రదాయంలోకి వచ్చి చేరాయి.బ్రహ్మోత్సవాల తొమ్మిది రోజుల క్రమంలో మొదటి రోజు ధ్వజారోహణంతో ఉత్సవానికి అధికారిక శ్రీకారం చుడుతుంది. గరుడ పతాకాన్ని ఎగురవేయడం ద్వారా దేవతలను ఉత్సవాలకు ఆహ్వానిస్తారనే సంప్రదాయం ఉంది. ఆ తరువాత ప్రతిరోజూ ఉదయం, సాయంత్రం వాహన సేవలు జరుగుతాయి. చివరి రోజు చక్రస్నానం, అనంతరం ధ్వజావరోహణంతో ఉత్సవం ముగుస్తుంది. టీటీడీ ప్రకారం ప్రతి వాహన సేవకూ ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యం ఉంది.2026 అక్టోబర్‌ నవరాత్రి బ్రహ్మోత్సవాల వాహన సేవల క్రమం11–10–2026 ఆదివారంసాయంత్రం అంకురార్పణ12–10–2026 సోమవారంఉదయం 8 గంటలకు పెద్ద శేష వాహనంరాత్రి 7 గంటలకు చిన్న శేష వాహనం13–10–2026 మంగళవారంఉదయం 8 గంటలకు హంస వాహనం రాత్రి 7 గంటలకు సింహ వాహనం14–10–2026 బుధవారంఉదయం 8 గంటలకు ముత్యపు పందిరి వాహనం రాత్రి 7 గంటలకుకల్పవృక్ష వాహనం15–10–2026 గురువారంఉదయం 8 గంటలకు సర్వభూపాల వాహనంరాత్రి 7 గంటలకు మోహినీ అవతారం16–10–2026 శుక్రవారంఉదయం 8 గంటలకు గరుడ వాహనంసాయంత్రం 6:30 గంటల నుంచి అర్ధరాత్రి వరకు ప్రధాన గరుడ సేవ17–10–2026 శనివారంఉదయం 8 గంటలకు హనుమంత వాహనం రాత్రి 7 గంటలకు గజ వాహనం18–10–2026 ఆదివారంఉదయం 8 గంటలకు సూర్యప్రభ వాహనంరాత్రి 7 గంటలకు చంద్రప్రభ వాహనం19–10–2026 సోమవారంఉదయం 7 గంటలకు రథోత్సవంరాత్రి 7 గంటలకు అశ్వ వాహనం20–10–2026 మంగళవారంఉదయం 6 నుండి 9 గం.వరకు చక్రస్నానం శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామివారు వెంకటాద్రిపై అవతరించినప్పుడు సష్టికర్త బ్రహ్మదేవుడే స్వామివారికి తొలి ఉత్సవాన్ని నిర్వహించాడని, అందుకే ‘బ్రహ్మోత్సవం’ అనే పేరు వచ్చిందని పురాణ కథనం. అయితే, చారిత్రకంగా ఉత్సవాలు ఎప్పటి నుంచి మొదలయ్యాయో తెలుసుకోవడానికి తిరుమల ఆలయ శాసనాలే ముఖ్యమైన ఆధారాలు.క్రీస్తుశకం 966 సంవత్సరం ఈ చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన మైలురాళ్లలో ఒకటి. పల్లవ రాజవంశానికి చెందిన రాణి సామవై పెరుందేవి శ్రీవారికి భోగ శ్రీనివాసమూర్తి వెండి విగ్రహాన్ని సమర్పించడంతో పాటు ఆభరణాలు, భూములను దానం చేసింది. ఉత్సవాల నిర్వహణకు ఆమె చేసిన ఏర్పాట్లు తిరుమల ఆలయ మొదటి ప్రాకారం ఉత్తర గోడపై ఉన్న శాసనంలో నమోదయ్యాయి. ఈ ఆధారాలను బట్టి పదో శతాబ్దానికే తిరుమలలో బ్రహ్మోత్సవాలు వ్యవస్థీకతంగా జరుగుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఆ కాలంలో పురట్టాసి, మార్గళి మాసాల్లో బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహించినట్లు శాసన ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. అధికమాసం వచ్చినప్పుడు రెండు బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహించడం వెనుక కూడా చాలా పాత సంప్రదాయ నేపథ్యం ఉంది.తర్వాత కాలంలో బ్రహ్మోత్సవాల సంఖ్య క్రమంగా పెరిగింది. యాదవరాయుల కాలానికి పాంగుని బ్రహ్మోత్సవం, క్రీస్తుశకం 1254 ప్రాంతంలో చిత్తిరై బ్రహ్మోత్సవం, 1300–1330 మధ్య ఆడి బ్రహ్మోత్సవం వంటి ఉత్సవాలు చేరాయి. విజయనగర కాలానికి వచ్చేసరికి తిరుమలలో సంవత్సరానికి అనేక బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహించే స్థాయికి సంప్రదాయం విస్తరించింది. ఇక 1539 నుంచి 1616 మధ్య కాలానికి సంబంధించిన శాసనాల్లో సంవత్సరానికి పది బ్రహ్మోత్సవాల వరకు ప్రస్తావనలు కనిపిస్తున్నాయి.శ్రీకష్ణదేవరాయల కాలం ఈ ఉత్సవ చరిత్రలో మరో ముఖ్యమైన అధ్యాయం. ఆయన 1513లో తన జన్మమాసమైన తై మాసంలో మరో బ్రహ్మోత్సవాన్ని ఏర్పాటు చేసినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. అచ్యుతరాయల కాలంలో కార్తీక బ్రహ్మోత్సవానికి సంబంధించిన ఆధారాలు కనిపిస్తాయి. తాళ్లపాక పెద తిరుమలయ్యంగార్‌ ఆధ్వర్యంలో 1539లో ఆడి బ్రహ్మోత్సవం ఏర్పడింది. ఇలా రాజులు, సామంతులు, భక్తులు చేసిన దానధర్మాలతో ఉత్సవాల సంఖ్య, వైభవం కాలానుగుణంగా పెరుగుతూ వచ్చింది.ఈ చరిత్రలో మరో కీలక మలుపు మలయప్పస్వామివారి ఉత్సవమూర్తిగా ప్రాచుర్యంలోకి రావడం. టీటీడీ చారిత్రక సమాచారం ప్రకారం సుమారు 1339 ప్రాంతం నుంచి శ్రీదేవి, భూదేవి సమేతంగా మలయప్పస్వామివారు ఉత్సవమూర్తిగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చినట్లు శాసన ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. నేడు బ్రహ్మోత్సవాల్లో మనం దర్శించే వాహన సేవల సంప్రదాయానికి ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన నేపథ్యం.ఈ ఉత్సవాలలో ప్రతి వాహనం ఒక ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని అందిస్తుంది..పెద్ద శేష వాహనంతో బ్రహ్మోత్సవ వాహన సేవలు ప్రారంభమవుతాయి. ఆదిశేషుడిని శ్రీమహావిష్ణువుకు శాశ్వత సేవకుడిగా, శయన తల్పంగా వైష్ణవ సంప్రదాయంలో భావిస్తారు. అందువల్ల పెద్ద శేష వాహన సేవ స్వామివారి దివ్యత్వం, అనంతత్వాన్ని గుర్తుచేస్తుంది.చిన్న శేష వాహన సేవలోనూ శేషుని ప్రతీకే ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. పెద్ద శేష వాహనం తరువాత చిన్న శేష వాహనం రావడం వాహన సేవల క్రమంలో ప్రత్యేకత. శేషుడు స్వామివారికి సేవకుడు మాత్రమే కాకుండా నిత్య కైంకర్యానికి ప్రతీకగా భావించబడతాడు.హంస వాహనాన్ని జ్ఞానానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో హంసకు వివేకం, మంచి–చెడు మధ్య విచక్షణ వంటి భావాలను ఆపాదించారు. అందువల్ల హంస వాహనంపై దర్శనమిచ్చే స్వామివారి ద్వారా భక్తుడు వివేకంతో జీవించాలనే సందేశాన్ని గ్రహిస్తాడనే ఆధ్యాత్మిక భావన ఉంది.సింహ వాహనం శౌర్యానికి, ధైర్యానికి ప్రతీక. సింహం శక్తి పరాక్రమాలకు ప్రతిరూపం. స్వామివారు సింహ వాహనంపై దర్శనమివ్వడం ద్వారా భక్తుల్లో ధైర్యం, ఆత్మవిశ్వాసం పెంపొందాలనే భావనను ఈ సేవ ప్రతిబింబిస్తుంది.ముత్యపు పందిరి వాహనం బ్రహ్మోత్సవాల్లో అత్యంత ఆకర్షణీయమైన వాహనాల్లో ఒకటి. ముత్యాలతో అలంకరించిన పందిరి మధ్య స్వామివారు దర్శనమివ్వడం భక్తులకు దివ్య సౌందర్యానుభూతి కలిగిస్తుంది. ముత్యాలు పవిత్రతకు, నిర్మలత్వానికి ప్రతీకలుగా భావించడంతో ఈ వాహన సేవకు ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ఆకర్షణ ఉంది.కల్పవృక్ష వాహనం భక్తుల కోరికలను తీర్చే దైవకపకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. పురాణ సంప్రదాయంలో కల్పవృక్షం కోరిన కోరికలను ప్రసాదించే దివ్య వృక్షంగా చెప్పబడుతుంది. అందువల్ల కల్పవృక్ష వాహనంపై శ్రీవారి దర్శనం కోరుకున్న కోరికలు నెరవేరాలని భక్తులు ప్రార్థించే సందర్భంగా మారుతుంది.సర్వభూపాల వాహనం మరో ప్రత్యేకమైన సందేశాన్ని అందిస్తుంది. ప్రపంచంలోని రాజులు, పాలకులు ఎందరున్నా, అధికారమంతా పరమాత్మ అధీనంలోనే ఉందనే భావనకు ఇది ప్రతీకగా భావిస్తారు. ‘సర్వ భూపాల’ అంటే సమస్త భూలోక పాలకుల భావన. అధికారానికి మించిన దైవాధీనతను గుర్తుచేసే వాహనంగా దీనిని ఆధ్యాత్మికంగా వివరిస్తారు.మోహినీ అవతారం సాధారణ వాహన సేవలకంటే భిన్నమైనది. శ్రీమహావిష్ణువు మోహినీ రూపాన్ని ధరించిన పురాణ ఘట్టాన్ని ప్రతిబింబించే ఈ సేవలో స్వామివారు మోహినీ అవతారంలో దర్శనమిస్తారు. మోహినీ రూపం ద్వారా ధర్మరక్షణ, దైవ మాయ, అధర్మంపై ధర్మ విజయాన్ని భక్తులకు గుర్తుచేసే భావన ఉంది.బ్రహ్మోత్సవాల్లో అత్యంత వైభవంగా జరిగే సేవ గరుడ వాహనం. గరుడుడు శ్రీమహావిష్ణువుకు వాహనం. వైష్ణవ సంప్రదాయంలో గరుడుడికి అత్యున్నత స్థానం ఉంది. గరుడ వాహన సేవ సందర్భంగా స్వామివారిని దర్శించేందుకు లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు.హనుమంత వాహనం భక్తి, సేవ, శక్తికి ప్రతీక. శ్రీరాముడికి పరమభక్తుడైన హనుమంతుడు నిస్వార్థ సేవకు ఆదర్శంగా నిలిచాడు. హనుమంత వాహనంపై శ్రీవారి దర్శనం భక్తి, కైంకర్యం, ధర్మనిçష్టను గుర్తుచేస్తుంది.గజ వాహనం ఐశ్వర్యం, బలం, గాంభీర్యానికి ప్రతీక. ఏనుగు భారతీయ సంప్రదాయంలో రాజసానికి, స్థిరత్వానికి ప్రతిరూపం. గజ వాహనంపై మలయప్ప స్వామివారి దర్శనం భక్తులకు రాజాధిరాజైన శ్రీనివాసుడి వైభవాన్ని చాటుతుంది.సూర్యప్రభ వాహనం సూర్యుని తేజస్సుకు ప్రతీక. సూర్యుడు జీవానికి ఆధారం. స్వామివారు సూర్యప్రభ వాహనంపై వెలుగులు విరజిమ్ముతూ దర్శనమివ్వడం దైవ తేజస్సుకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.చంద్రప్రభ వాహనం సూర్యప్రభకు భిన్నమైన శాంతి, చల్లదనాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. చంద్రుని కాంతి ప్రశాంతతకు ప్రతీకగా భావించబడుతుంది. అందువల్ల చంద్రప్రభ వాహన సేవ భక్తుల్లో ప్రశాంతతను కలిగిస్తుంది.రథోత్సవం బ్రహ్మోత్సవాల్లో మరో మహత్తర ఘట్టం. భారీ రథంపై స్వామివారు మాడ వీధుల్లో ఊరేగుతారు. భక్తులు తాళ్లను పట్టుకుని రథాన్ని లాగుతూ స్వామివారి సేవలో పాల్గొంటారు. ఇది సామూహిక భక్తి, కైంకర్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.అశ్వ వాహనం బ్రహ్మోత్సవాల చివరి వాహన సేవల్లో ఒకటి. గుర్రానికి ఉండే శక్తి వేగాలు చైతన్యానికి ప్రతీక. స్వామివారు అశ్వ వాహనంపై దర్శనమివ్వడం ద్వారా ధర్మరక్షణకు దైవశక్తి సిద్ధంగా ఉందనే ఆధ్యాత్మిక భావనను భక్తులు అనుభూతి చెందుతారు.వాహనాల ప్రస్తావన కూడా ఒక్కసారిగా ఏర్పడినది కాదు. టీటీడీ ప్రచురించిన ‘ది ఫెస్టివల్స్‌ ఆఫ్‌ తిరుమల: ఎ హిస్టరీ’లో 1491 నుంచి 1628 మధ్య వివిధ వాహనాలకు సంబంధించిన తొలి శాసన ప్రస్తావనలను నమోదు చేసింది. 1491లో రథం, అశ్వ వాహనాల ప్రస్తావనలు, 1494లో శేష వాహనం, 1512లో గజ వాహనం, 1530లో గరుడ వాహనం, 1546లో హంస వాహనం, 1547లో ముత్యపు పందిరి వంటి వాహనాలకు సంబంధించిన చారిత్రక ప్రస్తావనలు కనిపిస్తాయి. అంటే నేడు కనిపిస్తున్న వాహన సేవలన్నీ ఒకే సమయంలో ఏర్పడినవి కావు; శతాబ్దాల కాలంలో ఒక్కొక్కటిగా సంప్రదాయంలోకి వచ్చి చేరాయి.బ్రహ్మోత్సవాల తొమ్మిది రోజుల క్రమంలో మొదటి రోజు ధ్వజారోహణంతో ఉత్సవానికి అధికారిక శ్రీకారం చుడుతుంది. గరుడ పతాకాన్ని ఎగురవేయడం ద్వారా దేవతలను ఉత్సవాలకు ఆహ్వానిస్తారనే సంప్రదాయం ఉంది. ఆ తరువాత ప్రతిరోజూ ఉదయం, సాయంత్రం వాహన సేవలు జరుగుతాయి. చివరి రోజు చక్రస్నానం, అనంతరం ధ్వజావరోహణంతో ఉత్సవం ముగుస్తుంది. టీటీడీ ప్రకారం ప్రతి వాహన సేవకూ ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యం ఉంది.ఇదీ చదవండి: శ్రీవారి దర్శనానికి ఈ మెట్ల మార్గమే ఎందుకు ప్రత్యేకం?

తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో అడుగడుగునా చరిత్ర దాగి ఉంది. శిలాశాసనాలు, పురాతన మండపాలు, ఆభరణాలు మాత్రమే కాదు, స్వామివారి వైభవాన్ని కీర్తిస్తూ శతాబ్దాల క్రితం రచించిన వేలాది సంకీర్తనలు తిరుమల చరిత్రకు అద్దం పడుతున్నాయి. ఆ అపురూప సంపదకు ప్రధాన వారసత్వంగా నిలిచినవారు తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు. శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామిపై భక్తితో ఆయన రచించిన కీర్తనలు నేటికీ తిరుమల కొండల్లో మార్మోగుతూనే ఉన్నాయి.తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామిని స్తుతిస్తూ దాదాపు 32 వేల కీర్తనలు రచించారు. తెలుగు వాగ్గేయకారుల సంప్రదాయానికి ఆయన చేసిన సేవ విశేషమైనది. భక్తి, శరణాగతితో పాటు నాటి సామాజిక పరిస్థితులను కూడా ఆయన తన సంకీర్తనల్లో ప్రతిబింబించారు.అన్నమయ్య రచనలు తొలుత తాళపత్రాలపై లిఖితమై ఉండేవి. అనంతరం ఆయన కుమారుడు తాళ్లపాక పెద్ద తిరుమలాచార్యులు వాటిని రాగిరేకులపైకి లిఖింపజేశారు. క్రీ.శ. 1525–1530 మధ్య కాలంలో సంకీర్తన భాండారం నిర్మాణం పూర్తయి, తాళ్లపాక వంశానికి చెందిన రచనలను రాగిరేకులపై భద్రపరచారు. విజయనగర రాజు అచ్యుతరాయలు ఈ సంకీర్తన భాండారం నిర్మాణానికి సహకరించారు. తిరుమల ఆలయ చరిత్రపై పరిశోధన చేసిన సాదు సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి ఈ రాగిరేకులను గుర్తించడంతో అన్నమయ్య సాహిత్య సంపద మళ్లీ వెలుగులోకి వచ్చింది. అయితే కాలగమనంలో అన్నమయ్య రచనల్లో కొంత భాగం శాశ్వతంగా కనుమరుగయ్యాయి. అన్నమయ్య రచించిన 32 వేల రచనల్లో 14,932 కీర్తనలను టీటీడీ అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చింది. అన్నమయ్య కీర్తనలకు సంగీత రూపం ఇచ్చి ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు టీటీడీ 1978లో ప్రత్యేకంగా అన్నమాచార్య ప్రాజెక్టును ప్రారంభించింది. ఈ ప్రాజెక్టు సంగీతం, పరిశోధన–ప్రచురణలు, రికార్డింగ్‌ వంటి విభాగాల ద్వారా అన్నమయ్య సాహిత్యాన్ని విస్తృతంగా ప్రచారం చేస్తోంది.

తిరుమల శ్రీవారిని దర్శించుకునేందుకు భక్తులు అనేక మార్గాల్లో కొండపైకి చేరుకుంటారు. రహదారి మార్గం, వాహనాల ప్రయాణంతో పాటు నడక మార్గంలో కొండను అధిరోహించడం కూడా భక్తుల ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది. తిరుపతి నుంచి తిరుమలకు వెళ్లే అలిపిరి మెట్ల మార్గం ఇందుకు ప్రధాన ఉదాహరణ. వేలాదిమంది భక్తులు ప్రతిరోజూ ఈ మార్గంలో మెట్లు ఎక్కుతూ శ్రీవారిని దర్శించుకోవడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది.అలిపిరి నుంచి తిరుమలకు వెళ్లే నడకదారి చరిత్ర శతాబ్దాల నాటిదిగా భావిస్తారు. తిరుమల కొండలకు వెళ్లే పురాతన మార్గాల్లో ఇదొకటి. గతంలో రవాణా సౌకర్యాలు అంతగా అందుబాటులో లేని కాలంలో భక్తులు కాలినడకనే కొండను అధిరోహించేవారు. స్వామివారి దర్శనం కోసం దూర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన భక్తులు అడవులు, కొండ మార్గాలు దాటి తిరుమలకు చేరుకునేవారు.‘అలిపిరి’ అనే పేరుకు సంబంధించి కూడా వివిధ కథనాలు ఉన్నాయి. తిరుమల ఆలయ చరిత్రలో ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. నడక మార్గం ప్రారంభమయ్యే ప్రాంతంలోనే గాలిగోపురం, పాద మండపం వంటి ప్రదేశాలు భక్తులకు కనిపిస్తాయి. ఇక్కడి నుంచి మెట్లు ఎక్కడం ప్రారంభించే భక్తులు ముందుగా శ్రీపాదాల మండపంలో నమస్కరించి తమ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించే సంప్రదాయం ఉంది. అలిపిరి మెట్ల మార్గంలో మొత్తం దాదాపు 3,500కు పైగా మెట్లు ఉన్నాయి. కొండ ఎత్తును బట్టి మెట్లు వరుసగా పైకి సాగుతాయి. మార్గమధ్యంలో భక్తులు విశ్రాంతి తీసుకునేందుకు అనేక ప్రదేశాలు, తాగునీరు, ఇతర సౌకర్యాలు ఏర్పాటు చేశారు. ఆధునిక కాలంలో భక్తుల రాకపోకలకు అనుగుణంగా ఈ నడక మార్గాన్ని టీటీడీ అనేక దశల్లో అభివృద్ధి చేసింది.కొందరు భక్తులు తమ మొక్కుబడిలో భాగంగా ఈ మార్గంలో పాదయాత్ర చేస్తారు. మరికొందరు కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి నడక మార్గంలో తిరుమలకు చేరుకుంటారు. చిన్నారుల నుంచి వృద్ధుల వరకు అనేక వయసుల భక్తులు ఈ మార్గంలో కనిపిస్తారు. మెట్లపై ‘గోవిందా... గోవిందా’ అంటూ స్వామి నామస్మరణ చేస్తూ ముందుకు సాగుతుంటారు. అలిపిరి మార్గంలో ఉన్న గాలిగోపురం కూడా భక్తులకు ఎంతో పరిచయం. గతంలో కొండను ఎక్కే భక్తులకు ఈ గోపురం ఒక ముఖ్యమైన గుర్తుగా ఉండేది. ఇక్కడి నుంచి తిరుమల కొండల వైపు సాగుతున్న మార్గం భక్తులకు తమ గమ్యం సమీపిస్తున్న భావనను కలిగిస్తుంది. పాదయాత్రలో అలసట ఎదురైనా స్వామివారి దర్శనం కోసం భక్తులు అదే ఉత్సాహంతో ముందుకు సాగుతుంటారు.కాలక్రమంలో రహదారి మార్గం అభివృద్ధి చెందడంతో వాహనాల ద్వారా తిరుమలకు చేరుకునే అవకాశం పెరిగింది. అయినప్పటికీ అలిపిరి నడక మార్గం ప్రాధాన్యం తగ్గలేదు. శ్రీవారిపై భక్తితో మెట్లు ఎక్కే సంప్రదాయం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. ముఖ్యంగా మొక్కులు చెల్లించుకునే భక్తులు పాదయాత్రకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. తిరుమలకు వెళ్లే ఈ మెట్ల దారి కేవలం ఒక కొండ మార్గం కాదు, భక్తుడి ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణానికి ప్రతీకగా మారింది. మొదటి మెట్టు దగ్గర ప్రారంభమయ్యే ప్రయాణం ప్రతి మెట్టుతో భక్తుడిని శ్రీవారి సన్నిధికి మరింత చేరువ చేస్తుంది. శారీరకంగా శ్రమ ఉన్నప్పటికీ స్వామి నామస్మరణతో ఆ ప్రయాణం భక్తులకు ప్రత్యేక అనుభూతిని ఇస్తుంది.శతాబ్దాలుగా భక్తుల అడుగులతో ఏర్పడిన ఈ మార్గం నేటికీ అదే ఆధ్యాత్మిక భావనను కొనసాగిస్తోంది. వాహనాలు వేగంగా కొండపైకి చేరుతున్న ఆధునిక కాలంలోనూ ఒక్కో మెట్టు ఎక్కుతూ శ్రీవారి సన్నిధికి చేరుకోవాలనే భక్తుల కోరిక మాత్రం మారలేదు. అందుకే అలిపిరి మెట్ల మార్గం తిరుమల చరిత్రలో ఒక నడకదారిగా మాత్రమే కాకుండా భక్తి, మొక్కు, శ్రీవారి నామస్మరణతో ముడిపడిన శాశ్వత ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణ మార్గంగా నిలిచిపోయింది.ఇదీ చదవండి: తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో అమ్మవారు ఎందుకు కనిపించరు?

కలియుగప్రత్యక్షదైవం వేంకటేశ్వరుని చరిత్ర ఎన్నో అద్భుతాలతో నిండి ఉంటుంది. వాటికి సంబంధించిన ఆధారాలు కూడా ఈ నాటికీ కనపడుతూ ఉంటాయి. కొన్ని మనకి తెలిసినట్టే ఉంటాయి, కానీ స్పష్టత ఉండదు. అది శ్రీ వేంకటేశ్వరుని మాయాజాలం. భక్తిలో లోపం ఉండదు. నమస్కారం, పూజ చేస్తూ ఉంటాం. గట్టిగా కొన్ని వివరాలు అడిగితే అవగాహన లేదు కనుక చెప్పలేకపోతాం.ఆ విధంగా మనం అయోమయంలో పడే విషయాలలో ఒకటి తిరుమలలో అమ్మవారు లేరేమిటి? ప్రతి ఆలయంలోనూ స్వామి పక్కనే అమ్మవారు కూడా ప్రత్యేకంగా ఉంటారు కదా! మరొకటి తిరుచానూరులో ఉన్న అమ్మవారు ఎవరు? పద్మావతియా? అలమేలు మంగమ్మా? స్వామివారిని పద్మావతీ అలమేలుమంగా సమేత వేంకటేశ్వరుడు అని కీర్తిస్తాం కదా! పద్మావతి, అలమేలుమంగా ఒకరే అయితే ఇద్దరుగా ఎందుకు చెపుతాం? ఇంతకీ శ్రీ వేంకటేశ్వరుని దేవేరులు స్వామి వద్ద ఉండరా? తెలుసుకుందాం.శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు తిరుమలలో అవతరించటానికి గల కారణాలు పురాణాలు చెప్పిన కథ అందరికీ తెలుసు. లక్ష్మీదేవి తాను నెలవై ఉన్న స్థానాన్ని భృగుమహర్షి పాదంతో తన్నినందుకు అలిగి వైకుంఠాన్ని వదలి వెడితే, భార్యని వెదుకుతూ శ్రీమహావిష్ణువు భూలోకానికి రావటం జరిగింది. వెతికి, వెతికి విసిగిపోయి ఆయన వరాహక్షేత్రంలో తపస్సు చేసుకుంటూ ఉండిపోయాడు. వరాహస్వామిని తాను ఉండటానికి స్థలం అడిగితే ఇచ్చి, వకుళమాతను సేవ చేయమని నియోగించాడు.వకుళమాత ఆలనలో తేరుకున్న వైకుంఠనాథుడు వేటకి వెళ్ళి అక్కడ పద్మావతిని చూసి, మోహించి, దెబ్బలు తిని, వకుళకి తన పరిస్థితి చెప్పి, నారాయణవనాన్ని పాలించే ఆకాశరాజు వద్దకు వెళ్ళి పద్మావతితో తన వివాహం నిశ్చయం చేయించమని అడిగాడు. వియ్యమందటానికి తమది సమాన స్థాయి కాదు కదా! అంటుంది వకుళ. వకుళని వెళ్ళమని చెప్పి, ఆమె వెళ్ళే లోపు తాను ఎఱుకులసాని వేషం వేసి, పద్మావతి తల్లి ధారిణీదేవిని సుముఖురాలిని చేశాడు.ఈ పద్మావతి ఎవరు?ఈ పద్మావతీదేవి ఇతివృత్తానికి నాంది కృతయుగంలో జరిగింది. త్రేతాయుగంలో కొనసాగింది. ద్వాపరయుగంలో అంతర్హితంగా ఉండిపోయింది. ఇరువదిఎనిమిదవ కలియుగంలో పతాక సన్నివేశం జరిగింది. కుశధ్వజుడు మాలావతిల కుమార్తె లక్ష్మీదేవి అంశతో జన్మించింది. పుట్టగానే పురిటి గదిలోనే వేదాలు వల్లె వేయటంతో వేదవతి అని నామకరణం చేశారు. లక్ష్మీదేవి అంశ కదా! పెద్దలు వద్దని చెపుతున్నా వినకుండా, విష్ణువే తనకు తనకు భర్తగా లభించాలని తపస్సు చేయటం ప్రారంభించింది.అసలే అందాల రాశి. ఇప్పుడు తపశ్శక్తి చేత మరింత మెరిసిపోతోంది. రావణాసురుడు ఆమె సౌందర్యాన్ని చూచి మోహపరవశుడు అయ్యాడు. వేదవతి నిరాకరించటంతో బలవంతం చేయబోయాడు. ఒక రాక్షసుడు ఆశించిన శరీరం ధరించి ఉండటం అవమానంగా భావించి విష్ణువు చేతనే ఆ పాపిని చంపిస్తాను అని ప్రతిజ్ఞ చేసి యోగాగ్నిలో శరీరం వదలింది. రావణుడు చేసేది లేక, కోరిక తీరక వెనుదిరిగి వెళ్ళిపోయాడు. అగ్నిదేవుడు ఆ తపస్వినిని తనతో తీసుకు వెళ్ళి స్వాహాదేవి వద్ద భద్రంగా ఉంచి కాపాడాడు.త్రేతాయుగంలో శ్రీ మహా విష్ణువు శ్రీరామచంద్రుడుగా అవతరించినప్పుడు తన కోరిక తీరుతుందేమో అని భావించింది. ఇప్పుడు తపస్సు మరొక విధంగా సాగింది. రావణుడు సీతాదేవిని అపహరించే సమయంలో అగ్ని అతడితో ‘‘నేను నీ శ్రేయోభిలాషిని కనుక ఒక రహస్యం చెపుతాను. విను. నీవు తీసుకు వెడుతున్నది సీత కాదు. సీత నా దగ్గర ఉంది.’’ అని వేదవతిని చూపిస్తాడు. కాముకుడైన రావణుడు నిజమని నమ్మి వేదవతిని తనతో లంకకు తీసుకు వెడతాడు.సీత అగ్ని వద్ద క్షేమంగా ఉంది. రావణుడు పెట్టిన బాధలనన్నింటినీ భరించింది వేదవతి. రావణ వధానంతరం అగ్నిప్రవేశం చేసింది. వేదవతితో పాటు సీతను కూడ కసుగందకుండా తెచ్చి ఇచ్చాడు అగ్నిభట్టారకుడు. సీత పక్కన సీత లాగా ఉన్న స్త్రీని చూసి రాముడు నిన్ను పోలి ఉన్న ఈమె ఎవరు? అని ప్రశ్నించాడు. దానికి సీత ‘‘ఈమె వేదవతి. నాకు మారుగా అగ్నిదేవుడు ఈమెను లంకకు పంపాడు. మన కోసం ఆమె రావణుడు పెట్టిన హింసలన్నిటినీ భరించింది.నీ కొరకే తపస్సు చేస్తోంది. కనుక ఈమెను కూడా నీవు నాతో పాటుగా స్వీకరించ వలసినది’’ అని ప్రార్థించింది. రాముడు ఆమెను మెచ్చుకున్నాడు. కానీ, ఈ జన్మలో అది కుదరదు. తాను ఏకపత్నీవ్రతం అనే దానిని ఆచరిస్తున్నానని, ఆమె కోరిక రాబోయే కాలంలో తీరుతుందని అప్పటి వరకు బ్రహ్మలోకంలో వసించమని సెలవిచ్చాడు. అది కలియుగవాసుల అదృష్టం పండి వేంకటాచలంలో ఫలించింది. అప్పటి వరకు వేదవతి బ్రహ్మలోకంలో తపస్సు చేస్తూ ఉండి పోయింది.కలియుగంలో శ్రీ మహావిష్ణువు అలిగి భూలోకానికి వెళ్ళిన లక్ష్మీదేవిని వెతుకుతూ అలసి పోయి, ఆదివరాహ క్షేత్రంలో తపస్సు చేస్తూ, వకుళ ఆదరణతో ఉండిపోయాడు. అదే సమయంలో నారాయణవనాన్ని చంద్రవంశానికి చెందిన ఆకాశరాజు పాలిస్తూ ఉండేవాడు. భార్య ధరణీదేవీ. వారికి ఎంతకాలానికి సంతానం లేదు. బృహస్పతి సూచన మేరకు పుత్రకామేష్టి చేయాలనుకున్నాడు. దాని కోసం బంగారు నాగలితో భూమిని దున్నుతూ ఉంటే భూమిలో నుంచి ఒక వెయ్యి రేకుల పద్మం పుట్టింది. అందరూ చూస్తూ ఉండగా, పద్మం విచ్చుకొని, అందులో ఒక బాలిక దర్శనం ఇచ్చింది. ఇంతలో అశరీరవాణి ఆకాశరాజును ఉద్దేశించి ‘‘ఈ బాలిక నీ కుమార్తె. పద్మావతి. అల్లారుముద్దుగా పెంచు. అంతా శుభం జరుగుతుంది.’’ అని పలికింది. ఆకాశరాజు ధారిణీదేవిల సంతోషానికి అంతు లేదు. పద్మావతి అడుగుపెట్టిన వేళావిశేషం వల్ల వారికి వసుదానుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు.అయోనిజ అయిన కుమార్తెకు వరుణ్ణి వెతకటం ఎట్లా అని ఆలోచిస్తున్నాడు ఆకాశరాజు. వనవిహారనికి వెళ్ళిన పద్మావతి శ్రీనివాసుని చూసి ఆకర్షితురాలై విరహవేదనతో బాధపడుతున్న సమయంలో ఎఱుకతగా వచ్చి శ్రీనివాసుడు వకుళ వచ్చే సమయానికి ఆకాశరాజుని, ధారుణి దేవిని సంబంధం అంగీకరించటానికి సంసిద్ధం చేయటం జరిగింది. చక్రవర్తితో సంబంధం. తగిన ఏర్పాట్లు ఉండాలి. అందుకు కుబేరుడి వద్ద అప్పు తీసుకున్నాడు. సమయానికి లక్ష్మీదేవి దగ్గర లేదని బాధ పడుతుంటే అగ్నిదేవుడు వెళ్ళి కొల్హాపురంలో ఉన్న లక్ష్మిని తీసుకు వచ్చాడు.కల్యాణం కాగానే లక్ష్మి తిరిగి వెళ్ళి పోయింది. వేంకటేశ్వరుడు తిరుమలకు పద్మావతీదేవితో వెళ్ళిపోయాడు. కానీ, లక్ష్మీదేవి దూరమైందనే బాధ ఆయనను వేధిస్తోంది. చూడలేక పద్మావతి తాను వెళ్ళి బతిమాలి తీసుకు వస్తాను అన్నది. కానీ, శ్రీనివాసుడు తానే వెళ్ళి, కొల్హాపురంలో లక్ష్మి కోసం వెతికితే కనపడలేదు. తపస్సు చేశాడు. తపస్సు ఫలించి, అశరీరవాణి సువర్ణముఖీ నదీతీరంలో మున్యాశ్రమ సమీపంలో ఒక సరస్సు నిర్మించి, బంగారు పద్మాలు ప్రతిష్ఠించి మహాలక్ష్మిని ఉపాసించు అని చెప్పింది.ఆ విధంగా పన్నెండు సంవత్సరాలు ఉపాసన చేశాక పద్మనాళం నుండి బంగారు రథం మీద సర్వాభరణ శోభితురాలై ఆవిర్భవించింది. శ్రేష్ఠమైన పుష్పం తామరలో ఉన్న తల్లి కనుక అలర్‌ మేల్‌ మంగై అని కీర్తించారు. పద్మంలో పుట్టింది కనుక పద్మ అన్నారు. పద్మినీజాతి స్త్రీ కనుక పద్మావతి. పద్మం అంత పవిత్రము, ఆహ్లాదకరము అయినది. పద్మాలు కలది కనుక పద్మావతి అయింది. శ్రీనివాసుడు పద్మావతిని ప్రేమగా స్వీకరించాడు.తనతో తిరుమలకు తీసుకు వెడుతుంటే దేవతలు, మునులు ప్రార్థించటంతో అర్చామూర్తిగా తిరుచానూరులో ఉండటానికి అంగీకరించింది. తిరుచానూరులో స్వతంత్ర వీరలక్ష్మిగా పూజలు అందుకుంటున్నది. వ్యూహలక్ష్మిగా శ్రీనివాసుని వక్షస్థలాన చేరింది. ఆకాశరాజు కుమార్తె పద్మావతి కూడా వ్యూహలక్ష్మితో ఐక్యమై పోయింది. దేవేరులను ప్రత్యేకమైన విగ్రహాలుగా విడిగా ఉంచకుండా వారిని తన వక్షస్థలాన ధరించి శ్రీనివాసుడు (శ్రీ అంటే లక్ష్మికి నివాసమైనాడు) అయ్యాడు. లక్ష్మికి ఉన్న రూపాలన్నిటికి నెలవైనాడు.వక్త్రాబ్జే భాగ్యలక్ష్మీః, కరతలకమలే సర్వదా దానలక్ష్మీఃదోర్దండే వీరలక్ష్మీర్హృదయ సరసిజే భూతకారుణ్యలక్ష్మీః,ఖడ్గాగ్రే శౌర్యలక్ష్మీః, నిఖిలగుణగణాడంబరే కీర్తిలక్ష్మీః.సర్వాంగే సౌమ్యలక్ష్మీః సర్వసామ్రాజ్యలక్ష్మీర్మయితు విజయతాం!శ్రీనివాసుడికి ఆ పేరు సార్థకమైంది. మరి, పద్మావతికి ఆ పేరు సార్థకమేనా? పద్మావతి అంటే పద్మవనంలో పుట్టింది అని మాత్రమే కాదు. పద్మాలు అంటే కుండలినీ మార్గంలో ఉండే షట్చక్రాలు.మానవ శరీరంలో జగన్మాత కుండలినీ రూపంగా మూలాధారంలో మూడున్నర చుట్టలు చుట్టుకొని ఉంటుంది. ఆ దారిలో సాధకుడు దాటవలసిన స్థాయులే షట్చక్రాలు. అవే పద్మాలు. ఆ పద్మాలలో ఉండే తల్లి పద్మావతి. ఆ చైతన్య స్వరూపిణి భక్తులు ఆరాధించటానికి అనువుగా ఒక భౌతిక రూపం ధరించింది అని సూచించటానికే అమ్మ ఏడు కొండలకు మూలంలో వెలసింది. ఆ ఏడుకొండలు సహస్రారంతో కలిపి ఏడు చక్రాలు. సహస్రారంలో ఉండే పరంధాముడే శ్రీనివాసుడు. ఏడుకొండల మొదట ఉన్న పద్మావతి ఏడో కొండపైన ఉన్న తన భర్త ఇంటికి చేరుకోవటం అన్న దానికి ప్రతీకయే భక్తులు కొండనెక్కి స్వామిని దర్శించుకోవటం. తిరుమలలో అన్నీ ఆశ్చర్యాలే, అద్భుతాలే, రహస్యాలే! ఇవి మచ్చుకి.- డాక్టర్‌ ఎన్‌.అనంతలక్ష్మిఇదీ చదవండి: జ్ఞానమే విముక్తి – చిక్కులే సమాధానం

తిరుమల: శ్రీవారి నవరాత్రి బ్రహ్మోత్సవాలు అక్టోబరు 12 నుండి 20వ తేదీ వరకు వైభవంగా జరుగనున్నాయి. చాంద్రమానం ప్రకారం ప్రతి మూడు సంవత్సరాలకోసారి అధికమాసం వస్తుంది. ఇలా వచ్చిన సందర్భాల్లో కన్యామాసం(భాద్రపదం)లో వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాలు, దసరా నవరాత్రుల్లో (ఆశ్వయుజం) నవరాత్రి బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహిస్తారు.నవరాత్రి బ్రహ్మోత్సవాల్లో ధ్వజారోహణం, ధ్వజావరోహణం ఉండవు. ప్రధానంగా అక్టోబరు 16న గరుడ వాహనం, 17న పుష్పకవిమానం, అక్టోబరు 19న స్వర్ణరథం, 20న చక్రస్నానం జరుగనున్నాయి. ఉదయం వాహనసేవ 8 నుండి 10 గంటల వరకు, రాత్రి వాహనసేవ 7 నుండి 9 గంటల వరకు జరుగుతుంది. గరుడవాహనసేవ రాత్రి 6.30 నుండి 11.30 గంటల వరకు జరుగుతుంది. ఈ బ్రహ్మోత్సవాల్లో వాహనసేవల వైశిష్ట్యం ఇలా ఉంది.వాహన సేవల వివరాలు:👉అక్టోబరు 11 – అంకురార్పణం – రాత్రి 7 నుండి 9 గంటల వరకు👉అక్టోబరు 12 – బంగారు తిరుచ్చి ఉత్సవం – ఉదయం 9 గంటలకు పెద్దశేష వాహనం – రాత్రి 7 గంటలకు👉అక్టోబరు 13 – చిన్నశేష వాహనం – ఉదయం 8 గంటలకు హంస వాహనం – రాత్రి 7 గంటలకు👉అక్టోబరు 14 – సింహ వాహనం – ఉదయం 8 గంటలకు ముత్యపుపందిరి వాహనం – రాత్రి 7 గంటలకు👉అక్టోబరు 15 – కల్పవృక్ష వాహనం – ఉదయం 8 గంటలకు సర్వభూపాల వాహనం – రాత్రి 7 గంటలకు👉అక్టోబరు 16 – మోహినీ అవతారం – ఉదయం 8 గంటలకు గరుడ వాహనం – సాయంత్రం 6.30 గంటలకు👉అక్టోబరు 17 – హనుమంత వాహనం – ఉదయం 8 గంటలకు పుష్పక విమానం – సాయంత్రం 4 గంటలకు గజ వాహనం – రాత్రి 7 గంటలకు👉అక్టోబరు 18 – సూర్యప్రభ వాహనం – ఉదయం 8 గంటలకు చంద్రప్రభ వాహనం – రాత్రి 7 గంటలకు👉అక్టోబరు 19 – స్వర్ణరథం – ఉదయం 7 గంటలకు అశ్వ వాహనం – రాత్రి 7 గంటలకు👉అక్టోబరు 20 – చక్రస్నానం – ఉదయం 6 గంటలకుఇదీ చదవండి: AP: స్థానిక ఎన్నికలు.. ఎస్ఈసీ కీలక ప్రకటన

స్టార్ హీరోయిన్ తమన్నా.. తిరుమలలో కనిపించింది. బుధవారం వేకువజామున సుప్రభాత సేవలో కుటుంబంతో పాటు పాల్గొంది. తాను చిన్నప్పటి నుంచి ఇక్కడికి వస్తున్నానని.. కానీ ఈసారి దర్శనం లాంటిది ఇప్పటివరకు జరగలేదని చెప్పుకొచ్చింది.(ఇదీ చదవండి: ఏడాది తిరిగేసరికి మళ్లీ తల్లి కాబోతున్న 'టాక్సిక్' హీరోయిన్)'చాలారోజుల తర్వాత ఇక్కడికి వచ్చాను. దర్శనం చాలా బాగా జరిగింది. అందరి కోసం ప్రార్థించాను. ఇక్కడికి వస్తే ఎంత ఆనందంగా ఉంటుంది. ఎంత ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. చాలా తృప్తిగా లక్కీగా ఫీలవుతున్నాను. నేను చిన్నప్పటి నుంచి తిరుమలకు వస్తున్నాను. కానీ ఈరోజు జరిగిన దర్శనం లాంటిది నేను ఇప్పటివరకు చూడలేదు' అని తమన్నా చెప్పింది.తెలుగులో చివరగా 'ఓదెల 2' సినిమాలో కనిపించిన తమన్నా.. ప్రస్తుతానికైతే హిందీ, తమిళంపై ఎక్కువగా ఫోకస్ పెట్టింది.(ఇదీ చదవండి: ఓటీటీలోకి మలయాళ సైకలాజికల్ థ్రిల్లర్ మూవీ.. తెలుగులోనూ)

తిరుమల: శ్రీవారి నవరాత్రి బ్రహ్మో­త్స­వాలకు సంబం­­ధించి అక్టోబర్‌ 12, 13, 14, 18, 19, 20వ తేదీలకు రూ.300 ప్రత్యేక ప్రవేశ దర్శనం టికెట్లను బుధవారం ఉదయం 10 గంటలకు టీటీడీ ఆన్‌లైన్‌లో విడుదల చేయనుంది. భక్తులు ఈ టికెట్లను https://ttdevasthanams.ap.gov.in ద్వారా మాత్రమే బుక్‌ చేసుకోవాలని టీటీడీ ఒక ప్రకటనలో సూచించింది. అక్టోబర్‌ 11 నుంచి 20 వరకు తిరుమలలో శ్రీవారి నవరాత్రి బ్రహ్మో­త్సవాలతో పాటు పెరటాసి మాసం చివరి వా­రం కావడంతో భక్తుల అధిక రద్దీని దృష్టిలో ఉంచు­కుని ఈ పది రోజులపాటు ప్రొటోకాల్‌ ప్రము­ఖులకు మినహా వీఐపీ బ్రేక్, వృద్ధులు, దివ్యాంగు­లు, చంటి పిల్లల తల్లిదండ్రులు, ఎన్‌­ఆర్‌ఐ, డిఫెన్స్‌ దర్శనాలను టీటీడీ రద్దు చేసింది. అక్టో­బర్‌ 10 నుంచి 19 వరకు వీఐపీ బ్రేక్‌ దర్శ­నా­లకు సిఫార్సు లేఖలు స్వీకరించరని పేర్కొంది.

సాక్షి, తిరుపతి: అలిపిరి మార్గంలో తిరుమల వెళ్లే భక్తులకు టీటీడీ హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. ఆ మార్గంలో చిరుత పులి సంచరిస్తుండడంతో అప్రమత్తంగా ఉండాలని కోరింది. ఈ తెల్లవారుజామున దాని సంచారంతో ఒక్కసారిగా కలకలం రేగిందిఅలిపిరి నడక మార్గంలో సోమవారం తెల్లవారుజామున సుమారు 2 గంటల చిరుత తిరిగింది. మెకాలిమిట్ట ప్రాంతంలో మెట్ల పక్కన కనిపించింది. ఆ సమయంలో భక్తుల రాకపోకలు తక్కువగా ఉండటంతో పెను ప్రమాదం తప్పింది. ఆ దృశ్యాలు అధికారుల చేతికి చిక్కాయి. దాని కదలికలను గుర్తించిన అధికారులు అప్రమత్తమయ్యారు. నడక మార్గంలో వెళ్లే భక్తులు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలని.. గుంపులుగా వెళ్లాలని సూచించారు.ఇటీవల తిరుమలలో భక్తుల రద్దీ గణనీయంగా పెరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో నడక మార్గాల్లో చిరుత సంచారం భక్తుల్లో ఆందోళన కలిగిస్తోంది. అటవీశాఖ అధికారులు చిరుత కదలికలను పరిశీలిస్తూ, భక్తుల భద్రత కోసం అవసరమైన చర్యలు చేపడుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: ఖాళీ ప్లేట్లతో పిల్లల నిరసన!

సాక్షి, అమరావతి: తిరుమల శ్రీవారి శ్రీవాణి ట్రస్టు నిధులను కొల్లగొట్టేందుకు సరికొత్త కుతంత్రానికి చంద్రబాబు సర్కారు తెరతీసింది. ట్రస్టు నిధులతో గుళ్లు నిర్మాణం పేరుతో భారీ అవినీతికి ప్రణాళిక రచించింది. రూ.300 కోట్లతో చేపట్టిన 1,950 గుళ్ల నిర్మాణాన్ని భక్తుల కమిటీల ముసుగులో టీడీపీ నేతలకే అప్పగించి దాగుడుమూతలాడుతోంది. మరో మూడు వేల గుళ్ల నిర్మాణాన్నీ ఇలాగే వెన్నుపోటు పార్టీ నేతలకు అప్పగించేందుకు కుట్రపన్నుతోంది. శ్రీవాణి ట్రస్టు నిధులను పలారంలా పంచేందుకు తెగిస్తోంది. దీనిపై సర్వత్రా విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. శ్రీవాణి ట్రస్టుపై గతంలో దు్రష్పచారం గత ప్రభుత్వంలో శ్రీవారి ట్రస్టు ద్వారా ఆలయాల నిర్మాణానికి అప్పటి ముఖ్యమంత్రి వైఎస్‌ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి శ్రీకారంచుట్టారు. అప్పట్లో నిధుల దురి్వనియోగం అంటూ టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు నాయుడు, జనసేన అధ్యక్షుడు పవన్‌కళ్యాణ్‌ వారి అనుయాయులు తీవ్ర దు్రష్పచారం చేశారు. అధికారంలోకి వచ్చాక ఆ ఆరోపణలను నిరూపించలేక చతికిలపడిన చంద్రబాబు బృందం ఇప్పుడు ఆ ట్రస్టు నిధులను తమ వారికి దోచిపెట్టేందుకు కుట్రపన్నింది. గత ప్రభుత్వంలో గుడుల నిర్మాణ పనులను పూర్తి పారదర్శకంగా పోటీ టెండరు విధానంలో అప్పగించగా.. ప్రస్తుత చంద్రబాబు భక్తుల కమిటీల పేరుతో గ్రామాల్లోని అధికార టీడీపీ నేతలకే అప్పగించడం గమనార్హం.గత రెండేళ్ల కాలంలో దాదాపు రూ.300 కోట్ల విలువైన 1,950 గుళ్ల నిర్మాణ పనులను ఆయా కమిటీలకు అప్పగించింది. గ్రామాల్లో ఉండే సర్పంచి పదవీ కాలం ముగిసిన తర్వాత ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబే దేవదాయశాఖ సమీక్ష సమావేశంలో.. స్థానిక ప్రజాప్రతినిధుల సమన్వయంతో జిల్లా అధికార యంత్రాంగం ఆధ్వర్యంలో చేపట్టాలని ఆదేశాలు జారీ చేయడంతో, గ్రామాల్లో టీడీపీ కూటమి నేతలే కమిటీలుగా ఏర్పడి ఆ పనులను దక్కించుకున్నట్టు దేవదాయ శాఖలో చర్చ సాగుతోంది.వాస్తవానికి రూ.700 కోట్లతో ఐదువేల గుడుల నిర్మా­ణానికి అనుమతులిచ్చారు. అయితే తొలుత 1,950 గుడుల నిర్మా­ణాలను టీడీపీ కూటమి నేతలకు అప్పగించిన సర్కారు మిగిలిన గుడుల నిర్మాణ బాధ్యతలను ఇలాగే అప్పగించేందుకు సిద్ధపడుతోంది. గత ప్రభుత్వంలో మంజూరు చేసిన గుళ్లను రద్దుచేసి మరీ..టీటీడీ శ్రీవాణి ట్రస్టు నిధులతో మత్స్యకార, బలహీన వర్గాల కాలనీల్లో గుళ్ల నిర్మాణానికి వైఎస్‌ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి ప్రభుత్వం శ్రీకారం చుట్టింది. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా మొత్తం 4,111 ఆలయాల నిర్మాణాలకు అనుమతులు మంజూరు చేసింది. 2024 జూన్‌లో ఆ ప్రభుత్వం దిగిపోయే నాటికే అందులో 622 ఆలయాల నిర్మాణాన్ని పూర్తిచేసింది.మరో 1,765 ఆలయాల నిర్మాణ పనులు పురోగతిలో ఉన్నాయి. అయితే, కూటమి ప్రభుత్వం అధికారం చేపట్టాక గత ప్రభుత్వంలో మంజూరై ప్రారంభ దశలో ఉన్న 1,724 ఆలయాల పనుల టెండర్లను రద్దు చేశారు. ఆ తర్వాత కొత్త గుళ్ల నిర్మాణానికి అనుమతులిచ్చి దోపిడీకి శ్రీకారం చుట్టారనే విమర్శలు అన్ని వర్గాల నుంచీ వినిపిస్తున్నాయి.

సాక్షి, తిరుపతి: తిరుమలలో చిరుత పులుల సంచారం కలకలం రేపుతోంది. తిరుమల రెండో ఘాట్ రోడ్డులో వాహనదారులకు చిరుత కనిపించింది. వినాయక ఆలయం దాటిన కిలో మీటర్ దూరంలో చిరుత సంచరించింది. దీంతో వాహనదారులు భయబ్రాంతులకు గురయ్యారు. కాగా, రెండు రోజుల క్రితం కూడా తిరుమలకు వెళ్లే అలిపిరి నడకమార్గంలో చిరుత సంచరించడంతో భక్తులు భయంతో పరుగులు తీశారు. లక్ష్మీనరసింహ స్వామి ఆలయ సమీపంలో 2765 మెట్టు దగ్గర చెట్టుపై చిరుత కూర్చొని కనిపించిందని భక్తులు చెబుతున్నారు.ఈ ఏడాది జులైలో కూడా తిరుమల అలిపిరి నడక మార్గంలో చిరుత సంచారం భక్తులను భయాందోళనకు గురిచేసిన సంగతి తెలిసిందే. లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం సమీపంలో చిరుత కనిపించడంతో భక్తులు ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడ్డారు. ఈ సమాచారం అందుకున్న వెంటనే అటవీశాఖ సిబ్బంది ఘటనాస్థలికి చేరుకున్నారు. శబ్దాలు చేస్తూ చిరుతను నెమ్మదిగా అడవి ప్రాంతం వైపు తరిమారు.ఇదీ చదవండి: Viral Video: పోలీస్‌ స్టేషన్‌లో టీడీపీ కార్యకర్తల వీరంగం

తిరుమల: తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం శ్రీవారి లడ్డూ ప్రసాదం తయారీలో ఉపయోగించిన నెయ్యిలో జంతు కొవ్వు కలవలేదని ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్‌ డైరెక్టరేట్‌ (ఈడీ) తేల్చేసింది. జంతు కొవ్వు కలిసిందనేందుకు ఎలాంటి ఆధారాలు లేవని స్పష్టం చేసింది. ఈ మేరకు శుక్రవారం ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది. తిరుపతి ఈస్ట్‌ పోలీస్‌ స్టేషన్‌లో నమోదైన ఎఫ్‌ఐఆర్‌ ఆధారంగా ఈడీ ఈ విషయంపై దర్యాప్తు చేపట్టిన విషయం తెలిసిందే. ఈ క్రమంలో 2019 నుంచి 2024 మధ్య టీటీడీకి సరఫరా అయిన నెయ్యికి సంబంధించి అన్ని విధాలా విచారించింది. ఏ దశలో కూడా జంతువుల కొవ్వు కలిపారనే దానికి సంబంధించి ఎలాంటి ఆనవాళ్లు లేవని గుర్తించింది. తద్వారా సీఎం చంద్రబాబు, పవన్‌ కళ్యాణ్, ఇతర కూటమి నేతలు పనిగట్టుకుని దు్రష్పచారం చేసినట్లు తేటతెల్లమైంది. ముఖ్యమంత్రి స్థానంలో ఉన్న చంద్రబాబు.. భక్తుల మనోభావాలు దెబ్బ తింటాయన్న ఆలోచన లేకుండా, కేవలం తన రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం గత వైఎస్సార్‌సీపీ ప్రభుత్వంపై దారుణంగా ఆరోపణలు చేశారు. తిరుమల శ్రీవారి లడ్డూ ప్రసాదం తయారీలో జంతువుల కొవ్వు వాడారని నిరాధారంగా ప్రకటించి కలకలం రేపారు. చంద్రబాబు సీఎం అయ్యాకే.. తిరుమలకు వచ్చిన నెయ్యి ట్యాంకర్లలో నాణ్యత లేదని కొన్నింటిని వెనక్కు పంపడం, ఆ నెయ్యి అసలే వాడక పోయినా.. వాడారంటూ అబద్ధం చెప్పడం.. దానిపై ఎల్లో మీడియా వరుస కథనాలు వెలువరించడం.. సుప్రీంకోర్టు సీబీఐ దర్యాప్తునకు ఆదేశించడం.. సీబీఐ సిట్‌ కూడా దర్యాప్తు చేసి, జంతుకొవ్వు కలవలేదని నివేదిక ఇవ్వడం తెలిసిందే. ఈ క్రమంలో ఇదే విషయమై తిరుపతిలో నమోదైన కేసుపై ఈడీ కూడా దర్యాప్తు చేపట్టింది. పలు సంస్థలను, పలువురిని విచారించి.. ఎట్టకేలకు తిరుమల శ్రీవారి లడ్డూ తయారీలో జంతువుల కొవ్వు కలవలేదని నిర్దారించింది. చంద్రబాబు కేవలం తన కుటుంబానికి చెందిన హెరిటేజ్‌ భాగస్వామ్య సంస్థకు లబ్ధి చేకూర్చేందుకే ఇలా తప్పుడు ఆరోపణలు, దు్రష్పచారం చేశారని ఇదివరకే స్పష్టమైంది. ఇప్పుడు ఈడీ కూడా జంతువుల కొవ్వు కలవలేదని తేల్చడంతో ఇదంతా చంద్రబాబు డైవర్షన్‌ డ్రామా అని మరోమారు స్పష్టమైందని రాజకీయ విశ్లేషకులు వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు. హామీలు నెరవేర్చలేని తరుణంలో ఎప్పటికప్పుడు డైవర్షన్‌ డ్రామాలకు తెర లేపడం చంద్రబాబుకు అలవాటేనని, ఆ పరంపరలోనే శ్రీవారి లడ్డూపై కూడా ఆరోపణలు చేసి భక్తుల మనోభావాలు దెబ్బ తీశారని భక్తులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. After CBI-led SIT, even ED investigation confirms that "animal fat", as claimed by Andhra Pradesh CM @ncbn in 2024, was not used to adulterate ghee used in Tirumala Tirupati Devasthanam's Srivari prasadam. ED's probe also points to chemical & plant based adulterants. For 2… https://t.co/Gm4INAzthq pic.twitter.com/lgk1Hprd8l— Anusha Ravi Sood (@anusharavi10) September 18, 2026

సాక్షి, తిరుమల: తిరుమలలో మరోసారి రీల్స్‌ వ్యవహారం కలకలం రేపింది. తిరుమల ఆలయం ముందు దర్శిణి ఫ్యాషన్స్‌కు చెందిన మహిళ రీల్స్ చేయడంపై విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కళాకారులకు మేకప్ చేసేందుకు వచ్చిన దర్శిణి ఫ్యాషన్స్ మహిళ.. ప్రమోషన్ కోసం ఆలయం ముందు రీల్స్ చేసింది. కళాకారులతో దర్శిణి ఫ్యాషన్స్‌పై ఆ మహిళ మాట్లాడించింది. తిరుమలలో రీల్స్, వాణిజ్య ప్రమోషన్స్ నిషేధించిన సంగతి తెలిసిందే.మాడవీధుల్లో రీల్స్ చేస్తున్నా భద్రతా సిబ్బంది పట్టించుకోవడం లేదు. తిరుమల పవిత్రతకు భంగం కలిగేలా రీల్స్‌పై విమర్శలు వస్తున్నాయి. రేణిగుంటకు చెందిన దర్శిణి ఫ్యాషన్స్‌గా గుర్తించారు. ఆలయం ముందు వాణిజ్య ప్రచారం చేయడంపై భక్తుల్లో అసంతృప్తి వ్యక్తమవుతోంది. నిబంధనలు ఉన్నా తిరుమలలో రీల్స్‌కు అడ్డుకట్ట ఎక్కడ? అంటూ భక్తులు ప్రశ్నిస్తున్నారు.కాగా, గత నెలలో కూడా శ్రీవారి దర్శనార్థం తిరుమలకు వచ్చిన ఓ జంట దేవుడి పేరుతో రీల్స్‌ చేశారు. సర్వదర్శనం క్యూలైన్‌ పాటు రాంబగీచా ప్రాంతంలోనూ చేసిన రీల్స్‌ సోషల్‌ మీడియాలో వైరల్‌ కావడంతో నెటిజన్లు తీవ్రంగా స్పందించారు. తిరుమలలో తరచూ ఇలాంటి రీల్స్‌ వెలుగులోకి వస్తుండడంపై చర్చ జరుగుతోంది. ఇదీ చదవండి: AP: ఆ జిల్లాలకు పిడుగుపాటు హెచ్చరిక

తిరుమల: తిరుమలలో ఈ నెల 15 నుంచి 23వ తేదీ వరకు శ్రీవారి సాలకట్ల బ్రహ్మోత్సవాలు, అక్టోబర్‌ 12 నుంచి 20 వరకు నవరాత్రి బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహించనున్నట్లు టీటీడీ చైర్మన్‌ బి.ఆర్‌.నాయుడు చెప్పారు. ఈ నెల 14న రాత్రి 7 గంటలకు అంకురార్పణ జరుగుతుందని, 15న సాయంత్రం 5.30 నుంచి రాత్రి 7 గంటల మధ్య మీన లగ్నంలో ధ్వజారోహణ నిర్వహిస్తామని తెలిపారు. తిరుమలలో బుధవారం ఆయన అధ్యక్షతన టీటీడీ పాలకమండలి సమావేశం జరిగింది. అనంతరం ఆయన మీడియాతో మాట్లాడారు. 15న రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబునాయుడు స్వామికి పట్టువ్రస్తాలు సమర్పించి, పెద్ద శేషవాహనసేవలో పాల్గొంటారని చెప్పారు. రిలయన్స్‌ సంస్థ టీటీడీకి విరాళంగా ఇచ్చిన 25 ఎలక్ట్రిక్‌ బస్సులను ఈ నెల 16న సీఎం చంద్రబాబు ప్రారంభిస్తారని, 2027కు సంబంధించిన టీటీడీ క్యాలెండర్లు, డైరీలను ఆవిష్కరిస్తారని తెలిపారు. వైభవంగా నిర్వహించనున్న ఈ బ్రహ్మోత్సవాల్లో భక్తులకు అసౌకర్యం కలగకుండా ఏర్పాట్లు చేస్తున్నట్లు వివరించారు. భక్తులకు లైఫ్‌ ఇన్సూరెన్స్‌ తిరుమలలో ప్రమాదవశాత్తు మరణించే ఉద్యోగుల కుటుంబాలకు అందించే బీమాను రూ.3 లక్షల నుంచి రూ.10 లక్షలకు పెంచనున్నట్లు చెప్పారు. తిరుమలలో సహజ మరణం సంభవించే భక్తులకు కూడా లైఫ్‌ ఇన్సూరెన్స్‌ పథకం అమలు చేస్తామన్నారు. మరణించిన భక్తుడి కుటుంబానికి ఈ పథకం కింద రూ.2 లక్షలు చెల్లించనున్నట్లు తెలిపారు. నారాయణవనంలోని పద్మావతి సమేత శ్రీకల్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయంలో అమ్మవారి పద్మపీఠానికి, చెన్నైలోని శ్రీపద్మావతి అమ్మవారి ఆలయ ధ్వజస్తంభం, బలిపీఠానికి బంగారు తాపడం చేయనున్నట్లు ఆయన చెప్పారు. ఈ సమావేశంలో ఈవో ముద్దాడ రవిచంద్ర, అదనపు ఈవో సీహెచ్‌ వెంకయ్యచౌదరి, జేఈవోలు డాక్టర్‌ ఎ.శరత్, ప్రభల గోపీనాథ్, సీవీఎస్‌వో మురళీకృష్ణ, బోర్డు సభ్యులు, ఇతర అధికారులు పాల్గొన్నారు.

తిరుప‌తి: తిరుమల పవిత్రతను దెబ్బతీస్తూ కొండపై జరుగుతున్న మద్యం, గుట్కా వ్యాపారాన్ని విజిలెన్స్, పోలీసు అధికారులు ఉద్దేశపూర్వకంగా కప్పిపుచ్చుతున్నారని టీటీడీ మాజీ చైర్మన్ భూమన కరుణాకర్ రెడ్డి తీవ్ర స్థాయిలో ధ్వజమెత్తారు. తిరుప‌తిలోని త‌న క్యాంపు కార్యాలయంలో ఆయన మీడియాతో మాట్లాడుతూ పాలక మండలి అధ్యక్షుడు బీఆర్‌ నాయుడు తీరుపై సంచలన ఆరోపణలు చేశారు. అలిపిరి లింక్ బస్‌స్టాండ్‌లో మద్యం బాటిళ్లతో ఇద్దరిని పట్టుకున్నామని పోలీసులు చెబుతున్నారని, అయితే వాస్తవానికి వారిని తిరుమల కొండపైనే వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో విజిలెన్స్ అధికారులు పట్టుకున్నారని భూమన ఆరోపించారు. కౌస్తుభం గెస్ట్ హౌస్ సమీపంలో ఈగ రాము 182 క్వార్టర్ మద్యం బాటిళ్లను బాలాజీ అనే వ్యక్తికి సరఫరా చేస్తుండగా విజిలెన్స్ అధికారులకు పట్టుబడ్డాడని తెలిపారు. మరోవైపు ఈగ ప్రియ నాగతీర్థం సమీపంలో వేలాది గుట్కా ప్యాకెట్లతో పట్టుబడిందని పేర్కొన్నారు. ఎస్ఐ శ్రీవాణి ఫోన్ లొకేషన్‌తో పాటు ఈగ రాము ఫోన్ లొకేషన్‌ను కూడా బహిర్గతం చేయాలని భూమన సవాల్ చేశారు. సంబంధిత సమయాల్లో వారి ఫోన్ లొకేషన్లు బయటకు వస్తే అసలు వాస్తవాలు తేలిపోతాయని అన్నారు. బీఆర్‌ నాయుడుకు నిజంగా చిత్తశుద్ధి ఉంటే ఒట్టి ప్రకటనలతో సరిపెట్టకుండా సీసీ కెమెరా ఫుటేజీలు, ఫోన్ లొకేషన్ వివరాలను బయటపెట్టి వాస్తవాలను ప్రజల ముందుంచాలని భూమన కరుణాకర్ రెడ్డి డిమాండ్ చేశారు. విజిలెన్స్, పోలీసు అధికారులు ఈ వ్యవహారంపై సమగ్ర విచారణ జరిపి అసలు వాస్తవాలను ప్రజలకు వెల్లడించాలని ఆయన కోరారు.‘తిరుమల కొండపై మద్యం అక్రమ రవాణా చేస్తూ దొరికిన‌ ఈగ రాము, ఈగ ప్రియ అరెస్టు వ్యవహారంలో వాస్తవాలను కప్పిపుచ్చే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. వాస్తవానికి ఈ నెల 21వ తేదీ సాయంత్రం 7.30 నుంచి 8 గంటల ప్రాంతంలో తిరుమలలోని కౌస్తుభం గెస్ట్ హౌస్ దగ్గర ఈగ రాము, బాలాజీ అనే మరో వ్యక్తికి 182 క్వార్టర్ మద్యం బాటిళ్లు సరఫరా చేస్తుండగా విజిలెన్స్ అధికారులకు దొరికారు. బాలాజీ అనే వ్య‌క్తి ఈగ రాము లాంటి వాళ్లను చాలామందిని పెట్టుకుని పెద్ద ఎత్తున మద్యం వ్యాపారం చేస్తున్నాడు. బాలాజీ లాంటి వాళ్లు ఇంకా చాలామంది కొండ మీద ఇలాంటి అక్రమ కార్యకలాపాలే చేస్తున్నారు. అదే సమయంలో ఈగ ప్రియ అనే మహిళ శిలాతోరణం దగ్గర ఉన్న నాగతీర్థం వద్ద వేలాది గుట్కా ప్యాకెట్లతో పట్టుబడింది. అంటే ఒకరు కౌస్తుభం గెస్ట్ హౌస్ దగ్గర, మరొకరు నాగతీర్థం దగ్గర కొండ మీద పట్టుబడ్డారు. వీరితో బాలాజీ మద్యం దందా చేయిస్తున్నాడు. కానీ వీళ్లిద్దరూ నిన్న ఉదయం 10 గంటల సమయంలో అలిపిరి లింక్ బస్ స్టాండ్‌లో మద్యంతో పట్టుబడ్డారని ఎఫ్‌ఐఆర్‌లో నమోదు చేశారు. అసలు కొండ మీద పట్టుబడిన వారిని లింక్ బస్ స్టాండ్‌లో పట్టుకున్నట్లు ఎలా చూపించారు? ఈ మార్పు ఎందుకు చేశారు? దీనికి ఎవరు బాధ్యత వహిస్తారు?’అని ప్రశ్నించారు.చైర్మన్ ఆదేశాలతోనే కప్పివేత జరిగిందని ఆరోపణవీళ్లు పట్టుబడిన తర్వాత విజిలెన్స్ అధికారులు తమ పైఅధికారులకు సమాచారం అందించారు. ఆ తర్వాత ఆ విషయాన్ని టీటీడీ పాలక మండలి అధ్యక్షుడు బీఆర్‌ నాయుడుకు తెలియజేశారు. సమాచారం అందిన వెంటనే ఈ విషయం ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ బయటకు రాకూడదని, సంఘటన జరిగిన ప్రదేశం బయటకు రాకుండా చూడాలని ఉన్నతాధికారులకు చెప్పించారని నేను ఆరోపిస్తున్నాను. అందుకే నేను బీఆర్‌ నాయుడు గారిని సూటిగా ప్రశ్నిస్తున్నాను. మీకు నిజంగా చిత్తశుద్ధి ఉంటే అసలు ఘటన ఎక్కడ జరిగిందో ప్రజలకు చెప్పండి. కౌస్తుభం గెస్ట్ హౌస్ దగ్గర సీసీ కెమెరా ఫుటేజీని బయటపెట్టండి. నాగతీర్థం దగ్గర సీసీ కెమెరా ఫుటేజీని బయటపెట్టండి. ఆ రోజు కొండపై విజిలెన్స్ అధికారులు ఎక్కడి నుంచి ఎక్కడికి వెళ్లారో తెలిపే సీసీ కెమెరా ఫుటేజీలను కూడా బయటపెట్టండి.అలిపిరి లింక్ బస్ స్టాండ్ సీసీటీవీ ఫుటేజ్‌లు బ‌య‌ట‌పెట్టాలిఅలిపిరి లింక్ బస్ స్టాండ్‌లో ఉదయం 10.30 గంటలకు వీళ్లను పట్టుకున్నారని చెబుతున్నారు. నిజంగానే అక్కడ పట్టుకుని ఉంటే ఆ సమయంలో లింక్ బస్ స్టాండ్‌లో ఉన్న సీసీ కెమెరా ఫుటేజీని బయటపెట్టండి. రెండు సంచుల్లో మద్యం బాటిళ్లు దొరికాయని చెబుతున్నారు కాబట్టి, ఆ దృశ్యాలు కూడా ప్రజలకు చూపించండి. అంతేకాదు, ఎస్ఐ శ్రీవాణి గారి ఫోన్ లొకేషన్‌ను బయటపెట్టాలి. ఈగ రాము ఫోన్ లొకేషన్‌ను కూడా బయటపెట్టాలి. 21వ తేదీ సాయంత్రం 7.30 నుంచి 8 గంటల మధ్య ఈగ రాము ఎక్కడ ఉన్నాడో ఫోన్ లొకేషన్ ద్వారా తేలిపోతుంది. అలాగే మరుసటి రోజు ఉదయం 10.30 గంటలకు శ్రీవాణి గారు ఎక్కడ ఉన్నారో కూడా ఫోన్ లొకేషన్ ద్వారా స్పష్టమవుతుంది.ఎఫ్‌ఐఆర్‌లో నిందితుల కులాల ప్రస్తావనా?ఇంకో ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఎఫ్‌ఐఆర్‌లో ఈగ రామును వైశ్య కులస్తుడిగా, ఈగ ప్రియను మాదిగ కులస్తురాలిగా నమోదు చేశారు. ఈగ ప్రియ భర్త థామస్ అని కూడా పేర్కొన్నారు. కేసు నమోదుకు నిందితుల కుల వివరాలను ఇలా నమోదు చేయాల్సిన అవసరం ఏముంది? దీనిపై కూడా అధికారులు స్పష్టత ఇవ్వాలి.తిరుమలలో పెద్ద ఎత్తున మద్యం వ్యాపారంతిరుమల కొండ మీద పెద్ద ఎత్తున మద్యం వ్యాపారం జరుగుతోంది. కింద రూ.120కు కొనుగోలు చేసే క్వార్టర్ బాటిల్‌ను కొండ మీద రూ.350 నుంచి రూ.500 వరకు అమ్ముతున్న పరిస్థితి ఉందని నేను చెబుతున్నాను. రోజుకు సరాసరి దాదాపు వెయ్యి క్వార్టర్ బాటిళ్లు కొండ మీదకు వెళ్తున్నాయని నా ఆరోపణ. ఇంత పెద్ద మొత్తంలో మద్యం కొండ మీదకు ఎలా వెళ్తోంది? ఎవరి సహకారంతో వెళ్తోంది? ఎవరు అమ్ముతున్నారు? ఈ వ్యవహారం వెనుక ఉన్న వ్యక్తులు ఎవరు? దీనిపై విజిలెన్స్, పోలీసు అధికారులు సమాధానం చెప్పాలి.గతంలో కూడా తిరుమల కొండ మీద మద్యం బాటిళ్లు పట్టుబడ్డాయి. ఆ సమయంలో సీసీ కెమెరాల్లో నిక్షిప్తమైన వాస్తవాలను బయటపెట్టాలని మేము డిమాండ్ చేసినా స్పందించలేదు. ఇప్పుడు కూడా 182 మద్యం బాటిళ్లు, వేలాది గుట్కా ప్యాకెట్లు పట్టుబడిన వ్యవహారంలో అసలు ఘటనను కప్పిపుచ్చే ప్రయత్నం జరుగుతోంది’అని ఆరోపించారు.ద‌మ్ముంటే వారి ఫోన్ లోకేష‌న్లు బ‌య‌ట‌పెట్టాలిబీఆర్‌ నాయుడుకి నిజంగా దమ్ము, చిత్తశుద్ధి ఉంటే ఒట్టి ప్రకటనలతో సరిపెట్టుకోవద్దు. కౌస్తుభం, నాగతీర్థం, అలిపిరి లింక్ బస్ స్టాండ్ ప్రాంతాల సీసీ కెమెరా ఫుటేజీలను బయటపెట్టండి. ఎస్ఐ శ్రీవాణి, ఈగ రాము ఫోన్ లొకేషన్లను బయటపెట్టండి. వీటన్నింటినీ బయటపెడితే అసలు ఘటన ఎక్కడ జరిగింది, ఎవరిని ఎక్కడ పట్టుకున్నారు, ఎఫ్‌ఐఆర్‌లో వాస్తవాలను ఎందుకు మార్చారు అనే విషయాలు ప్రజలకు స్పష్టంగా తెలుస్తాయి. ఒట్టి ప్రకటనలతో ఈ వ్యవహారాన్ని ముగించకుండా, సీసీ కెమెరా ఫుటేజీలు, ఫోన్ లొకేషన్లు, సంబంధిత రికార్డులన్నింటినీ ప్రజల ముందు ఉంచి మీ నిజాయితీని నిరూపించుకోవాలని నేను డిమాండ్ చేస్తున్నాను. లేదంటే తిరుమల చరిత్రలో ఈ వ్యవహారం విజిలెన్స్, పోలీసు అధికారులపై, టీటీడీ పాలక మండలిపై ఒక తీరని మచ్చగా మిగిలిపోతుందని భూమ‌న క‌రుణాక‌ర్ రెడ్డి హెచ్చ‌రించారు.ఇదీ చదవండి:‘అభివృద్ధి మాది.. డప్పు కూటమి ప్రభుత్వానిది’

తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయంలో అత్యంత పవిత్రంగా నిర్వహించే వార్షిక పవిత్రోత్సవాలు 2026 ఆగస్టు 23 నుండి ఆగస్టు 25 వరకు మూడు రోజుల పాటు అత్యంత వైభవంగా జరగనున్నాయి. ఈ ఉత్సవాలకు ముందు రోజు, అనగా ఆగస్టు 22న అంకురార్పణతో వేడుకలు ప్రారంభమవుతాయి.ఏడాది పొడవునా ఆలయంలో జరిగే పూజలు, అర్చనలు, వివిధ ఉత్సవాల్లో వైష్ణవ ఆగమశాస్త్రాల ప్రకారం భక్తులు, అర్చకులు లేదా సిబ్బంది వల్ల తెలియకుండా ఏవైనా లోపాలు (దోషాలు) జరిగి ఉంటే, వాటి నివారణ కోసం ఈ ’దోష నివారణోత్సవం’ లేదా పవిత్రోత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. ఆలయ పవిత్రతను కాపాడటం ఈ ఉత్సవం ప్రధాన ఉద్దేశం.చారిత్రక నేపథ్యంతిరుమల ఆలయ శాసనాల ప్రకారం, ఈ పవిత్రోత్సవాలను మొదటిసారిగా క్రీ.శ. 1463లో సాళువ నరసింహరాయల కాలంలో సాళువ మల్లయ్యదేవ రాజా ప్రారంభించారు. కాలక్రమేణా నిలిచిపోయిన ఈ సంప్రదాయాన్ని టీటీడీ మళ్లీ 1962 నుండి పునరుద్ధరించి ప్రతి ఏటా శ్రావణ మాసంలో నిర్వహిస్తోంది. అయితే కొన్ని మార్పు చేర్పులతో... ఈ ఉత్సవాల సమయంలో భక్తుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉన్నందున, దర్శన సమయాల్లో మార్పులు ఉంటాయి.పవిత్రోత్సవాల నేపథ్యంలో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) పలు ఆర్జిత సేవలను తాత్కాలికంగా రద్దు చేసింది:ఆగస్టు 22: సహస్రదీపాలంకార సేవ రద్దు.ఆగస్టు 23 నుండి 25 వరకు: కల్యాణోత్సవం, ఊంజల్‌సేవ, ఆర్జిత బ్రహ్మోత్సవం, సహస్ర దీపాలంకార సేవలు పూర్తిగా రద్దు చేయబడ్డాయి. ఆగస్టు 25: అష్టదళ పాదపద్మారాధన సేవ రద్దు. ఆగస్టు 26: కల్యాణోత్సవ సేవ రద్దు.మూడు రోజుల కార్యక్రమ వివరాలుఈ మూడు రోజుల పాటు ఆలయంలోని సంపంగి ప్రాకారంలో ప్రతిరోజూ ఉదయం 9:00 గంటల నుండి 11:00 గంటల వరకు స్వామివార్కి ’స్నపన తిరుమంజనం’ (విశేష అభిషేకం) నిర్వహిస్తారు.ఆగస్టు 23 (మొదటి రోజు): పవిత్రాల ప్రతిష్ఠ24 (రెండవ రోజు): పవిత్ర సమర్పణ (అర్చకులు శ్రీ మలయప్పస్వామి వారిని, ఇతర ఉపదేవతలను ఐదు రంగుల పట్టు దారాలతో చేసిన పవిత్రాలతో అలంకరిస్తారు).25 (మూడో రోజు): మహా పూర్ణాహుతితో ఉత్సవాలు ముగుస్తాయి వీధి ఉత్సవం: ఈ మూడు రోజుల్లోనూ ప్రతి సాయంత్రం శ్రీదేవి, భూదేవి సమేత శ్రీమలయప్పస్వామి వారు విశేష ఆభరణాలతో తిరుమల నాలుగు మాడ వీధుల్లో విహరిస్తూ భక్తులకు దర్శనమిస్తారు.నిర్వహణ : డి.వి.ఆర్‌. భాస్కర్‌

తిరుమల: తిరుమలలో మరోసారి రీల్స్‌ వ్యవహారం చర్చనీయాంశమైంది. శ్రీవారి దర్శనార్థం తిరుమలకు వచ్చిన ఓ జంట దేవుడి పేరుతో రీల్స్‌ చేశారు. సర్వదర్శనం క్యూలైన్‌ పాటు రాంబగీచా ప్రాంతంలోనూ చేసిన రీల్స్‌ సోమవారం సోషల్‌ మీడియాలో వైరల్‌ కావడంతో నెటిజన్లు తీవ్రంగా స్పందించారు. తిరుమల వంటి పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రంలో దర్శనానికి వస్తూ రీల్స్‌ చేయడంపై ప్రశ్నలు సంధించారు. భక్తి పేరుతో ప్రచారం కోసం ఇలాంటి వీడియోలు చేయడం సరికాదంటూ పలువురు అభిప్రాయపడ్డారు. తిరుమలలో తరచూ ఇలాంటి రీల్స్‌ వెలుగులోకి వస్తుండడంపై చర్చ జరుగుతోంది. కొంతమంది కావాలనే ప్రచారం కోసం, వార్తల్లో నిలిచేందుకు రీల్స్‌ చేస్తున్నారనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.

తిరుమల: శ్రీవారి ఆల య పవిత్రతను టీటీడీ గాలికొదిలేసింది. అలిపిరి మెట్ల మార్గంలో తిరు మలకు చేరువగా ఉన్న 2,600వ మెట్టు ప్రాంతంలో కొందరు వ్యక్తులు సిగరెట్లు, బీడీలు తాగుతుండటం కలకలం రేపుతోంది. ఈ పరిస్థితితో తిరుమలలో నిషేధిత వస్తువుల నియంత్రణపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. తిరుమలలో పొగాకు ఉత్పత్తుల వినియోగం, విక్రయంపై నిషేధం ఉన్నప్పటికీ.. అ­లి­పిరి మార్గంలోనే కొందరు యథేచ్ఛగా సిగరె­ట్లు, బీడీలు తాగుతుండటంపై భక్తులు విస్మ­యం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.తిరుమల పవిత్రతను కాపాడటంలో భద్రతా వ్యవస్థ మరింత అప్రమత్తంగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉందని భక్తులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. కాగా అలిపి­రి నడక మార్గంలో ఓ వ్యక్తి ధూమపానం చేసినట్లు తమ దృష్టికి వచ్చిందని, అతనిపై పోలీసులకు ఫిర్యా­దు చేస్తామని టీటీడీ అధికారులు తెలిపారు. టీటీడీ నిబంధనలను అతిక్రమించిన వారిపై చట్టపరంగా చర్యలు తీసుకుంటామన్నారు.

తిరుపతి: నవంబర్ నెలకు సంబంధించి టీటీడీ విడుదల చేయు వివిధ దర్శనాల, గదుల కోటా వివరాలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి. తిరుమల శ్రీవారి ఆర్జిత సేవా టికెట్ల (సుప్రభాతం, తోమాల, అర్చన, అష్టదళ పాదపద్మారాధన సేవ)కు సంబంధించిన కోటాను ఆగస్టు 18న ఉదయం 10 గంటలకు టీటీడీ ఆన్‌లైన్‌లో విడుదల చేయనుంది.ఈ సేవా టికెట్లు ఎలక్ట్రానిక్ డిప్ కోసం 20వ తేదీ ఉదయం 10 గంటల వరకు ఆన్‌లైన్‌లో నమోదు చేసుకోవచ్చు. ఈ టికెట్లు పొందిన వారు 20 నుండి 22వ తేదీ మధ్యాహ్నం 12 గంటల లోపు సొమ్ము చెల్లించిన వారికి టికెట్లు మంజూరవుతాయి.21న ఆర్జిత సేవా టికెట్ల విడుదలకల్యాణోత్సవం, ఊంజల్ సేవ, ఆర్జిత బ్రహ్మోత్సవం, సహస్రదీపాలంకార సేవ, పుష్పయాగం టికెట్లను 21న ఉదయం 10 గంటలకు టీటీడీ ఆన్‌లైన్‌లో విడుదల చేయనుంది.వర్చువల్ సేవల కోటా విడుదలవర్చువల్ సేవలు, వాటి దర్శన స్లాట్లకు సంబంధించిన కోటాను 21న మధ్యాహ్నం 3 గంటలకు టీటీడీ ఆన్‌లైన్‌లో విడుదల చేయనుంది.24న అంగ ప్రదక్షిణ టోకెన్లు విడుదలఅంగ ప్రదక్షిణ టోకెన్ల కోటాను 24న ఉదయం 10 గంటలకు విడుదల చేయనున్నారు.శ్రీవాణి దర్శన కోటా విడుదలశ్రీవాణి ట్రస్టు దర్శన టికెట్ల కోటాను 24న ఉదయం 11 గంటలకు విడుదల చేయనున్నారు.వృద్ధులు, దివ్యాంగుల దర్శన కోటావయోవృద్ధులు, దివ్యాంగులు, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులున్నవారు తిరుమల శ్రీవారిని దర్శించుకునేందుకు వీలుగా ఉచిత ప్రత్యేక దర్శనం టోకెన్ల కోటాను 24న మధ్యాహ్నం 3 గంటలకు టీటీడీ ఆన్‌లైన్‌లో విడుదల చేయనుంది.25న ప్రత్యేక ప్రవేశ దర్శన టికెట్ల కోటా విడుదలప్రత్యేక ప్రవేశ దర్శన టికెట్ల కోటాను 25న ఉదయం 10 గంటలకు టీటీడీ ఆన్‌లైన్‌లో విడుదల చేయనుంది.తిరుమల, తిరుపతిలలో గదుల కోటా విడుదలతిరుమల, తిరుపతిలలో గదుల కోటాను 25న మధ్యాహ్నం 3 గంటలకు ఆన్‌లైన్‌లో విడుదల చేస్తారు.https://ttdevasthanams.ap.gov.in వెబ్‌సైట్ ద్వారా శ్రీవారి ఆర్జితసేవలు, దర్శన టికెట్లు బుక్ చేసుకోవాలని కోరడమైనది.

సాక్షి, తిరుమల: తిరుమలలో భక్తులకు కేటాయించే గదులను నకిలీ ఆధార్ కార్డులు, మార్ఫింగ్ చేసిన ఫొటోలతో అక్రమంగా పొందుతూ.. అధిక ధరలకు విక్రయిస్తున్న రూమ్ దళారీల ముఠాను తిరుమల టూ టౌన్ పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు. తిరుమలలో రూమ్ దళారీల అక్రమ కార్యకలాపాలపై పోలీసులు, విజిలెన్స్ సిబ్బంది ప్రత్యేక నిఘా ఉంచారు.ఈ క్రమంలో ఇవాళ(శనివారం) ఉదయం తిరుమల సీఆర్వో కార్యాలయం వద్ద అనుమానాస్పదంగా గదులు పొందేందుకు ప్రయత్నిస్తున్న ఆరుగురు వ్యక్తులను సిబ్బంది గుర్తించి అదుపులోకి తీసుకున్నారు. విచారణలో నిందితులు ఒక ముఠాగా ఏర్పడి నకిలీ ఆధార్ కార్డులను తయారు చేసి, వాటిలో ఫొటోలను మార్ఫింగ్ చేసి, వాటి ద్వారా టీటీడీ సీఆర్వోలో గదులు పొందుతున్నట్లు వెల్లడైంది.అనంతరం ఆ గదులను గదులు లభించని భక్తులకు అధిక మొత్తానికి విక్రయిస్తూ అక్రమంగా డబ్బులు సంపాదిస్తున్నట్లు పోలీసుల విచారణలో వెల్లడైంది. అదే విధంగా, తిరుమలలోని పీఏసీ-5 వద్ద భక్తులు ఛార్జింగ్‌కు ఉంచిన సెల్‌ఫోన్లను దొంగతనం చేసినట్లు కూడా విచారణలో వెల్లడైంది. నిందితులు బి. శ్రీనివాస్ (46), ఇరప్ప కాలప్ప (43), విష్ణు వర్ధన్ (33), అమూల్ కుమార్ సింగ్ (27), ఎస్. ప్రకాష్ (39), పి. సందీప్ (20)లను పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు.నిందితుల దగ్గర నుంచి గది బుకింగ్‌లు, నకిలీ గుర్తింపు పత్రాలకు సంబంధించిన కార్యకలాపాలకు ఉపయోగించిన సెల్‌ఫోన్లను పోలీసులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. నిందితుల విచారణలో భాగంగా ఈ నెల 6న తెల్లవారుజామున తిరుమల పీఏసీ-5 దగ్గర దొంగతనం చేసిన రెండు సెల్‌ఫోన్లను కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నారు. కేసు నమోదు చేసిన పోలీసులు దర్యాప్తు చేపట్టారు.తిరుమలలో గదులను టీటీడీ అధికారిక కౌంటర్లు, అధికారిక ఆన్‌లైన్ విధానాల ద్వారా మాత్రమే పొందాలని పోలీసులు సూచించారు. రూమ్ దళారీలను నమ్మి టీటీడీ నిర్ణయించిన ధరల కంటే అధిక మొత్తంలో డబ్బులు చెల్లించి మోసపోవద్దని తెలిపారు. నకిలీ ఆధార్ కార్డులు, ఇతర గుర్తింపు పత్రాల ద్వారా గదులు ఇప్పిస్తామని చెప్పే వ్యక్తులను నమ్మవద్దని సూచించారు. రూమ్ దళారీల కార్యకలాపాలు, అనుమానాస్పద వ్యక్తులు.. భక్తులను మోసం చేసే ప్రయత్నాలు గుర్తించిన వెంటనే పోలీసు అత్యవసర సేవ 112, సంబంధిత టీటీడీ విజిలెన్స్ అధికారులకు సమాచారం అందించాలని కోరారు.

హీరోయిన్ శ్రీలీల ప్రస్తుతం ఆధ్యాత్మిక సేవలో బిజీగా ఉన్నారు. ఇటీవలే అరుణాచలం సందర్శించిన బ్యూటీ.. తాజాగా తిరుమల శ్రీవారిని దర్శించుకున్నారు. ఈ సందర్భంగా స్వామివారికి మొక్కులు చెల్లించుకున్నారు. ‍అయితే వీఐపీ సంప్రదాయానికి భిన్నంగా శ్రీలీల శ్రీవారి సేవలో పాల్గొన్నారు. సామాన్య భక్తురాలిగా సర్వదర్శనం క్యూ లైన్‌లో వెళ్లి స్వామివారిని దర్శించుకున్నారు. దీనికి సంబంధించిన వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారింది. దీంతో శ్రీలీల నిర్ణయంపై నెటిజన్స్ ప్రశంసలు కురిపిస్తున్నారు.తెలుగులో స్టార్ హీరోయిన్‌గా గుర్తింపు తెచ్చుకున్న కన్నడ భామ పలు సూపర్ హిట్ సినిమాలు చేసింది. పెళ్లి సందడి మూవీతో ఎంట్రీ ఇచ్చిన శ్రీలీల.. ధమాకా, భగవంత్ కేసరి, రాబిన్‌హుడ్, మాస్ జాతర లాంటి సినిమాల్లో మెప్పించింది. ఈ ఏడాది పరాశక్తి మూవీతో అభిమానులను అలరించిన ముద్దుగుమ్మ.. ప్రస్తుతం రజినీకాంత్ సరసన ఛాన్స్ కొట్టేసిందని టాక్ వినిపిస్తోంది. #SreeLeela visited Tirupati to seek blessings 🙏Humble way as she opted for common queue darshan, avoids VVIP access 👏pic.twitter.com/OO9Cns4bfF— Balaji (@RDBalaji) August 7, 2026

సాక్షి, తిరుమల: భ‌క్తుల‌కు తిరుమ‌ల తిరుప‌తి దేవ‌స్థానం (టీటీడీ) కీల‌క స‌మాచారం వెల్ల‌డించింది. ఆగస్టు 1 నుంచి సెప్టెంబర్ 10 వరకు శ్రీవారి పుష్కరిణిలో భ‌క్తుల‌కు ప్రవేశం నిలిపివేస్తున్న‌ట్టు తెలిపింది. శ్రీవారి సాలకట్ల బ్రహ్మోత్సవాల ఏర్పాట్లలో భాగంగా టీటీడీ వాటర్ వర్క్స్ విభాగం ఆధ్వర్యంలో ఆగస్టు 1 నుంచి 31 వ‌ర‌కు మరమ్మతు పనులు చేప‌ట్ట‌నున్నారు. సెప్టెంబర్ 1 నుంచి 10 వరకు భారీ వర్షాలు, తుఫాన్లను దృష్టిలో ఉంచుకుని ముందుస్తు జాగ్రత్తలో భాగంగా పుష్కరిణిని పూర్తిగా మూసివేస్తామ‌ని టీటీడీ తెలిపింది. ఆగస్టు 1 నుంచి సెప్టెంబర్ 10 వరకు మొత్తం 40 రోజుల పాటు పుష్కరిణి హారతి ఉండదని వెల్ల‌డించింది. 40 రోజుల పాటు భక్తులను పుష్కరిణిలోకి అనుమతించర‌ని, శ్రీవారి భ‌క్తులు సహకరించాలని టీటీడీ విజ్ఞప్తి చేసింది. కాగా, శ్రీవారి బ్రహ్మూత్సవాలు ఈ ఏడాది సెప్టెంబరు 15 నుంచి జరగనున్నాయి. చ‌ద‌వండి: హ‌నుమాన్ విగ్ర‌హం దొంగ టీడీపీ నేత‌

తిరుపతి క్రైం/తిరుమల/తగరపువలస: తిరుమల మొదటి ఘాట్‌ రోడ్డులోని ఏడో మైలురాయి వద్ద బుధవారం వేకువజామున అపహరణకు గురైన ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం కేసు గురువారం సంచలన మలుపు తిరిగింది. ఈ ఘటనలో అరెస్టయిన నిందితుడు భీమిలికి చెందిన టీడీపీ నాయకుడేనన్న విషయం వెలుగులోకి రావడంతో సోషల్‌ మీడియా, వార్తా ఛానళ్లలో పెద్దఎత్తున చర్చకు దారితీసింది. నిందితుడు విశాఖ జిల్లా భీమిలి మండలం టి.నగరపాలెం గ్రామానికి చెందిన టీడీపీ మాజీ సర్పంచ్, పార్టీ మండల ప్రధాన కార్యదర్శి పొట్నూరు రాము కుమారుడు, ఐటీడీపీ కార్యదర్శి జశ్వంత్‌కుమార్‌ (22) అని తేలింది. ఈ విగ్రహం చోరీ వెనుక మరెవరైనా ఉన్నారా? జశ్వంత్‌కు ఎవరైనా ప్రోత్సాహం అందించారా? చోరీ సమయంలో ఇంకెవరైనా సహకరించారా? అనే కోణాల్లో కూడా పలు అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. నిందితుడు జశ్వంత్‌ భీమిలి టీడీపీ ఎమ్మెల్యే గంటా శ్రీనివాసరావు కుమారుడు గంటా రవితేజకు అత్యంత కీలక సన్నిహితుడిగా గుర్తింపు పొందాడు. బీటెక్‌ చదివి, ఐటీడీపీలో భీమిలి నియోజకవర్గం కార్యదర్శిగా కొనసాగుతున్న జశ్వంత్‌కు టీడీపీ ఎమ్మెల్యేలు, మంత్రులు, ప్రముఖులతో పరిచయాలు ఉన్నాయి. మంత్రి నారా లోకేశ్, డిప్యూటీ స్పీకర్‌ రఘురామకృష్ణరాజు, ఎమ్మెల్యే గంటా శ్రీనివాసరావుతో కూడా సాన్నిహిత్యం ఉన్నట్లు టీడీపీ నేతలే చెబుతున్నారు. వీరితో ఉన్న పరిచయాలను అడ్డుపెట్టుకుని గతంలో పలువురిని బెదిరించిన సందర్భాలున్నాయని ఆరోపణలు ఉన్నాయి. తన కుమారుడు ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం అపహరణ కేసులో పోలీసులకు చిక్కిన విషయం బుధవారమే తెలిసినా, టీడీపీ ఉన్నత నాయకత్వం సూచనల మేరకు పొట్నూరు రాము మౌనం పాటించారు. సాంకేతికత ఆధారంగా నిందితుడి అరెస్ట్‌ తిరుమల మొదటి ఘాట్‌ రోడ్డులోని మామండూరు మిట్ట వద్ద ఉన్న ఆంజనేయస్వామి ఆలయంలోని చిన్న అభయ ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం అపహరణకు గురైన కేసును తిరుపతి జిల్లా పోలీసులు 15 గంటల వ్యవధిలోనే ఛేదించారు. ఈ వివరాలను జిల్లా ఏఎస్పీలు గురువారం మీడియాకు వెల్లడించారు. టీటీడీ ఏవీఎస్‌ఓ ఎ.వెంకట శివకుమార్‌ ఫిర్యాదు మేరకు తిరుమల టూ టౌన్‌ పోలీసులు టీటీడీ విజిలెన్స్‌ అధికారులతో కలిపి ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందాలు ఏర్పాటు చేశారు. సీసీ కెమెరా దృశ్యాలు, సాంకేతిక ఆధారాలు, క్షేత్రస్థాయి సమాచారం ఆధారంగా విస్తృతంగా గాలింపు నిర్వహించారు. నిందితుడు ప్రయాణించిన జీపును గుర్తించి, అతని కదలికలను విశ్లేషించారు. రైల్వే పోలీసుల సహకారంతో ఒంగోలు రైల్వే స్టేషన్‌లో విశాఖపటా్ననికి చెందిన పొట్నూరు జశ్వంత్‌ కుమార్‌ను అదుపులోకి తీసుకుని, అతని వద్ద నుంచి విగ్రహాన్ని స్వా«దీనం చేసుకున్నట్లు పోలీసులు తెలిపారు. కాగా, జశ్వంత్‌ కుమార్‌ ఇంజినీరింగ్‌ వరకు చదివి ఉద్యోగ ప్రయత్నంలో ఉన్నాడని, మూడేళ్లుగా మానసిక పరిస్థితి స్థిరంగా లేదని కుటుంబ సభ్యులు విచారణలో తెలిపినట్లు పోలీసులు పేర్కొన్నారు. విజయనగరం జిల్లా గొర్ల మండలంలోని భువనేశ్వరి పీఠంతో అతనికి సాన్నిహిత్యం ఉన్నట్లు తెలిసిందని చెప్పారు. నిందితుడు పొట్నూరు జశ్వంత్‌ కుమార్‌ను రిమాండ్‌కు తరలించి, కోర్టు అనుమతితో కస్టడీలోకి తీసుకుని విచారించనున్నట్లు వెల్లడించారు. కాగా, నిందితుడు జశ్వంత్‌ మానసిక స్థితి బాగోలేదని తిరుపతి పోలీసులు చెప్పడం సరికాదని భీమిలి వాసులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఒంగోలు రైల్వేస్టేషన్‌లో విగ్రహంతో జశ్వంత్‌ దొరకగానే విషయం సోషల్‌ మీడియాలో వైరల్‌ అయిందని, అతడి బ్యాక్‌ గ్రౌండ్‌ తెలిసిపోయిందని చెబుతున్నారు. దీంతో ప్రభుత్వ పెద్దల ఆదేశాలతో పోలీసులు.. నిందితుడి మానసిక స్థితి సరిగా లేదని డైవర్షన్‌ డ్రామాకు తెర లేపారని ఆరోపిస్తున్నారు. ఈ నెల 5వ తేదీన కూడా నిందితుడు తన స్నేహితులతో కలిసి తిరుమల వెళ్లొచ్చారని స్థానికులు తెలిపారు.

తిరుమల: తిరుమల–తిరుపతి మొదటి ఘాట్‌ రోడ్డులో­ని ఏడో మైలు వద్ద భక్తులు నిత్యం పూజలు నిర్వహించే ఆంజనేయస్వామి విగ్రహాన్ని గుర్తు తెలియని వ్యక్తులు బుధవారం వేకువజామున అపహరించడం కలకలం రేపింది. ఈ ఘటనతో టీటీడీ భద్రతా వ్యవస్థ, విజిలెన్స్‌ విభాగం రాత్రి గస్తీ నిర్వహణపై సందేహాలు తలెత్తుతున్నాయి. మంగళవారం అర్ధరాత్రి తర్వాత ఈ ఘటన జరిగినట్లు పోలీసులు భావిస్తున్నారు. బుధవారం ఉదయం పూజల కోసం వచ్చిన స్థానికులు, భక్తులకు విగ్రహం కనిపించకపోవడంతో వెంటనే టీటీడీ విజిలెన్స్‌ విభాగానికి, పోలీ­సులకు సమాచారం అందించారు. పోలీసులు, క్లూస్‌ టీమ్‌ ఘటనా స్థలానికి చేరుకుని ఆధారాలు సేకరించారు. ఘాట్‌ రోడ్డులో ఏర్పాటు చేసిన సీసీ కెమెరాల ఫుటేజీని క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తున్నారు. అనుమానాస్పదంగా సంచరించిన వ్యక్తుల కదలికలను గుర్తించే పనిలో ప్రత్యే­క బృందాలు నిమగ్నమయ్యాయి. విగ్రహాన్ని వాహ­నంలో తరలించారా? లేక కాలినడకన తీసుకెళ్లా­రా? అనే కోణాల్లోనూ విచారణ కొనసాగుతోంది.తిరు­మలలో 24 గంటలపాటు టీటీడీ విజిలెన్స్, సెక్యూరిటీ సిబ్బంది, పోలీసులు, అటవీ శాఖ సిబ్బంది గస్తీ నిర్వహిస్తున్న నేపథ్యంలో ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం మాయం కావడం భద్రతా వ్యవస్థ సమర్థతపై సందేహాలకు తావిస్తోంది. ఈ ఘటనపై భక్తులు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఘాట్‌ రోడ్డులోని చిన్న దేవాల­యాలు, విగ్ర­హాలు, మండపాలకు ప్రత్యేక భద్రత కల్పించా­లని కోరుతున్నారు. రాత్రి వేళల్లో పెట్రోలింగ్‌ను మ­రింత బలో­పేతం చేయడంతో పాటు సీసీ కెమెరాల పర్యవేక్షణను మరింత సమర్థంగా నిర్వహించాలని సూచిస్తున్నారు.పోలీసుల అదుపులో నిందితుడు సాంకేతిక ఆధారాలు, సీసీటీవీ దృశ్యాలు, ఇతర కీలక సమాచారాన్ని విశ్లేషించిన పోలీసులు ఒంగోలు రైల్వే స్టేషన్‌ పరిసరాల్లో నిందితుడిని గుర్తించి అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు తెలిసింది. పోలీసుల ప్రాథ­మిక విచారణలో నిందితుడు విశాఖపట్నానికి చెందిన పి.జస్వంత్‌గా గుర్తించారు. నిందితుడి నేపథ్యం, విగ్రహం స్వా«దీనం తదితర అంశాలపై తిరుపతి జిల్లా పోలీసులు అధికారికంగా వెల్లడించాల్సి ఉంది. పోలీసులు అలా ఎందుకు చెప్పారు? హనుమాన్‌ విగ్రహం చోరీ ఘటనపై కేసు నమోదు చేసిన పోలీసులు సీసీ కెమెరా ఫుటేజీ, సాంకేతిక ఆధారాలు, అనుమానితుల కదలికల ఆధారంగా దర్యాప్తు ముమ్మరం చేశారు. విగ్రహాన్ని త్వరలోనే స్వా«దీనం చేసుకుని బాధ్యులను గుర్తించి చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని తెలిపారు. ఈ ఘటనపై టీటీడీ అధికారులు పూర్తి స్థాయి నివేదిక కోరినట్లు సమాచారం. కాగా, ఈ ఘటనకు సంబంధించి తిరుపతి జిల్లా పోలీసులు విడుదల చేసిన ప్రకటనపై పలు ప్రశ్నలు, సందేహాలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఒక అడుగు ఎత్తున్న హనుమాన్‌ రాతి విగ్రహాన్ని జూలై 22వ తేదీ తెల్లవారుజామున 3 గంటల సమయంలో గోవిందమాల ధరించిన ఓ భక్తుడు తీసుకెళ్తున్నట్లు గుర్తించినట్లు పేర్కొన్నారు. తిరుపతి జిల్లా పోలీసులు, టీటీడీ విజిలెన్స్‌తో కలిసి 10 ప్రత్యేక బృందాల ద్వారా ఆ వ్యక్తి కోసం గాలిస్తున్నట్లు తెలిపారు. అయితే ఈ ఘటన ఎక్కడికి దారితీస్తుందోనని ప్రభుత్వ పెద్దల సూచన మేరకు.. ఈ విగ్రహం పురాతనమైనది కాదని చెప్పే ప్రయత్నం చేయడం పట్ల సర్వత్రా విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఈ విగ్రహాన్ని కొందరు భక్తులు 2000 సంవత్సరం తర్వాత ప్రతిష్టించారని ప్రత్యేకించి చెప్పడంలో ఉద్దేశం ఏమిటని భక్తులు ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఈ ఘటన టీటీడీ నిఘా, భద్రత వ్యవస్థలో డొల్లతనాన్ని మరోమారు ఎత్తి చూపింది.

సాక్షి, తిరుమల: తిరుమలో భద్రతా సిబ్బంది పర్యవేక్షణ లోపం మరోసారి బయటపడింది. తిరుమల నడక మార్గంలో ‘పెద్ది’ సినిమా పోస్టర్‌తో ఓ మహిళ హల్‌చల్‌ చేసింది. నిషేధం ఉన్నా పోస్టర్‌తో మహిళ రావడంతో విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.రాజకీయ, సినిమా ప్రచారాలకు తిరుమలలో అనుమతి లేదు. పెద్ది సినిమా పోస్టర్‌తో మహిళ నడిచిన వీడియో వైరల్‌గా మారింది. తిరుమల పవిత్రతపై భక్తుల్లో ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. సోషల్‌ మీడియాలో ఈ ఘటన తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది.కాగా, గత శుక్రవారం(జులై 17) తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో ఆణివార ఆస్థానం సందర్భంగా శుక్రవారం శ్రీరంగం నుంచి పట్టువ్రస్తాల సమర్పణ వైభవంగా జరుగుతుండగా, మరోవైపు మహాద్వారం గుండా అనుమతి లేకుండానే ఓ వ్యక్తి ఆలయంలోకి ప్రవేశించాడన్న ఆరోపణలు కలకలం రేపిన సంగతి తెలిసిందే.భక్తులు, హిందూ సంఘాల ప్రతినిధుల కథనం ప్రకారం.. రాజారెడ్డి అనే వ్యక్తి అధికారిక అనుమతి లేకుండానే శుక్రవారం తిరుమల ఆలయ మహాద్వారం ద్వారం నుంచి ఆలయంలోకి వెళ్లినట్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. మహాద్వారం వద్ద విధులు నిర్వహించే విజిలెన్స్‌ అధికారులు ప్రతి ఒక్కరి గుర్తింపు కార్డులను తనిఖీ చేసి మాత్రమే లోపలికి అనుమతించాల్సి ఉండగా, ఈ ఘటనలో ఆ ప్రక్రియ సక్రమంగా అమలు కాలేదన్న విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి.

సాక్షి, తాడేపల్లి: చంద్రబాబు పాలనలో దేవుడికి కూడా రక్షణ లేదని.. తిరుమలలో 60 ఏళ్ల చరిత్ర ఉన్న విగ్రహం చోరీకి గురైందని వైఎస్సార్‌సీపీ అధికార ప్రతినిధి ఆరె శ్యామల మండిపడ్డారు. బుధవారం ఆమె మీడియా సమావేశంలో మాట్లాడుతూ.. బీఆర్ నాయుడు వెంటనే తన పదవికి రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్‌ చేశారు.‘‘బీఆర్ నాయుడు రావటంతోనే గోవులు చనిపోయాయి. ఇక అప్పట్నుంచి తరచూ ఏదోక అపచారం జరుగుతూనే ఉంది. మద్యం, గంజాయి, మాంసాహారం కొండ మీద వస్తుంది. బీఆర్ నాయుడు టీటీడీని ఛైర్మన్‌గా కాకుండా ఒక టీవీ ఛానల్ నడిపినట్టు నడుపుతున్నారు. దందాలు, సెటిల్‌మెంట్లు, అక్రమాలు భారీగా జరుగుతున్నాయి..విగ్రహం చోరీ జరిగితే కూటమి నేతలు ఎందుకు మాట్లాడటం లేదు?. మెట్లు కడిగిన నాయకులు ఏమయ్యారు?. చంద్రబాబు పాలనలో ఆలయాలు కూల్చేయడం, విగ్రహాల చోరీలు జరుగుతున్నాయి. బీఆర్ నాయుడు రాకతో తిరుమల క్షేత్రంలో అపచారం జరిగింది’’ అని శ్యామల మండిపడ్డారు.

సాక్షి, తిరుపతి: ‘‘తిరుమలలో హనుమాన్‌ విగ్రహం మాయమైంది. వందల ఏళ్ల పురాతన విగ్రహం చోరీకి గురైంది. కూటమి చేస్తానన్న తిరుమల ప్రక్షాళన ఇదేనా? అంటూ వైఎస్సార్‌సీపీ నేత, టీటీడీ మాజీ ఛైర్మన్‌ భూమన కరుణాకరరెడ్డి ప్రశ్నించారు.‘‘25 వేల మందికి పైగా మెట్ల మార్గం పాదయాత్ర ద్వారా తిరుమలకు వెళ్లే మార్గంలో ఈ విగ్రహాన్ని దర్శిస్తారు. ప్రతి ఏటా హనుమాన్ జయంతి రోజున వైభవంగా టీటీడీ ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తుంది. విగ్రహం చోరీ చేస్తున్న దృశ్యాలు సీసీ కెమెరాల్లో రికార్డయ్యాయి...టీటీడీ విజిలెన్స్ అధికారులు చోరీ చేసిన దొంగను పిచ్చివాడిగా ముద్ర వేసే కుట్ర జరుగుతోందని మాకు సమాచారం. నిత్యం కొండపై ఏదో ఒక ఘోరం, అపచారం జరుగుతోంది. కోట్లాది మంది భక్తుల మనోభావాలకు చెందిన అంశం ఇది. చంద్రబాబు బాధ్యతా వహించాలి. టీటీడీ పాలకమండలి చైర్మన్ బీఆర్ నాయుడు తక్షణమే రాజీనామా చేయాలి’’ అని భూమన డిమాండ్‌ చేశారు.

సాక్షి, తిరుమల: తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో ఆణివార ఆస్థానం సందర్భంగా శుక్రవారం శ్రీరంగం నుంచి పట్టువ్రస్తాల సమర్పణ వైభవంగా జరుగుతుండగా, మరోవైపు మహాద్వారం గుండా అనుమతి లేకుండానే ఓ వ్యక్తి ఆలయంలోకి ప్రవేశించాడన్న ఆరోపణలు కలకలం రేపుతున్నాయి. భక్తులు, హిందూ సంఘాల ప్రతినిధుల కథనం ప్రకారం.. రాజారెడ్డి అనే వ్యక్తి అధికారిక అనుమతి లేకుండానే శుక్రవారం తిరుమల ఆలయ మహాద్వారం ద్వారం నుంచి ఆలయంలోకి వెళ్లినట్లు ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి.అదే సమయంలో తమిళనాడు దేవదాయశాఖ మంత్రి, కమిషనర్, వారి కుటుంబ సభ్యులతో కూడిన బృందానికి టీటీడీ ప్రత్యేక గుర్తింపు కార్డులు జారీ చేసినట్లు సమాచారం. అయితే, ఆ అధికారిక జాబితాలో లేని వ్యక్తి వారితో పాటు లోపలికి వెళ్లాడని ఆరోపిస్తున్నారు. మహాద్వారం వద్ద విధులు నిర్వహించే విజిలెన్స్‌ అధికారులు ప్రతి ఒక్కరి గుర్తింపు కార్డులను తనిఖీ చేసి మాత్రమే లోపలికి అనుమతించాల్సి ఉండగా, ఈ ఘటనలో ఆ ప్రక్రియ సక్రమంగా అమలు కాలేదన్న విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ ఘటనపై సమగ్ర విచారణ జరిపి వాస్తవాలను వెల్లడించాలని భక్తులు, హిందూ సంఘాల నాయకులు డిమాండ్‌ చేస్తున్నారు.

సాక్షి, తిరుపతి: తిరుమల శ్రీవారి దర్శన వ్యవస్థపై మరోసారి విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి. మాజీ ఉప ముఖ్యమంత్రి, వైఎస్సార్‌ కాంగ్రెస్‌ పార్టీ నేత కె. నారాయణ స్వామి టీటీడీ తీరుపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. తనకు ప్రోటోకాల్‌ దర్శనం ఇవ్వాల్సి ఉండగా.. సాధారణ దర్శనానికి పంపించారని.. ఇది తనను అవమానించినట్లేనని పేర్కొంటూ తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేశారు.“దేవుడి దగ్గర అందరూ సమానమే. కానీ భక్తుల పట్ల మానవత్వం లేకుండా వ్యవహరించడం బాధాకరం. నాకు ప్రోటోకాల్‌ ఉన్నప్పటికీ సాధారణ దర్శనం ఇచ్చారు. ఇది అవమానంగా భావిస్తున్నాను” అని నారాయణ స్వామి అన్నారు. అలాగే తిరుమలలో వైఎస్సార్సీపీకి చెందిన నేతలకు తగిన ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం లేదని ఆయన వాపోయారు.అదే సమయంలో టీటీడీలో వీఐపీ సంస్కృతిపై కూడా ఆయన ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. “తిరుమలలో పూర్తిగా వీఐపీ దర్శనాలను తొలగించి.. సామాన్య భక్తులకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. ఎవరినీ అవమానించే పరిస్థితులు ఉండకూడదు” అని సూచించారు. ఈ అంశంపై సీఎం చంద్రబాబు వెంటనే స్పందించాలని డిమాండ్‌ చేశారు.ఇదిలా ఉండగా.. కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత తిరుమల దర్శన విధానంపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితులు దారుణంగా ఉన్నాయన్న విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా పండుగలు, రద్దీ రోజుల్లో సామాన్య భక్తులు గంటల తరబడి క్యూలైన్లలో వేచి ఉండాల్సి వస్తోందని భక్తులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. అదే సమయంలో వీఐపీ, వీవీఐపీ దర్శనాలకు అధిక ప్రాధాన్యత లభిస్తోందన్న ఆరోపణలు కూడా వస్తున్నాయి. ప్రోటోకాల్‌ పేరుతో ప్రముఖులకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేస్తుండటంతో సాధారణ భక్తుల దర్శన సమయం మరింత ఆలస్యమవుతోందని పలువురు విమర్శిస్తున్నారు. క్యూలైన్ల నిర్వహణ, భక్తుల సౌకర్యాల పర్యవేక్షణలో పోలీసులు, విజిలెన్స్‌ విభాగం మరింత చురుగ్గా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉందన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. రద్దీ సమయాల్లో భక్తుల ఇబ్బందులు, నీరు, ఆహారం, వైద్య సదుపాయాలపై మరింత దృష్టి పెట్టాలని భక్తులు కోరుతున్నారు.

సాక్షి, తిరుమల: తిరుమల అలిపిరి నడక మార్గంలో చిరుత సంచారం మరోసారి భక్తులను భయాందోళనకు గురిచేసింది. తాజాగా లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం సమీపంలో చిరుత కనిపించడంతో భక్తులు ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడ్డారు. చిరుతను చూసిన పలువురు భక్తులు భయంతో పరుగులు తీశారు. ఈ సమాచారం అందుకున్న వెంటనే అటవీశాఖ సిబ్బంది ఘటనాస్థలికి చేరుకున్నారు. శబ్దాలు చేస్తూ చిరుతను నెమ్మదిగా అడవి ప్రాంతం వైపు తరిమారు. అనంతరం చిరుత అడవిలోకి వెళ్లిపోయినట్లు అధికారులు తెలిపారు. ఈ నేపథ్యంలో అలిపిరి నడక మార్గంలో ప్రయాణించే భక్తులు అప్రమత్తంగా ఉండాలని అటవీశాఖ అధికారులు సూచించారు. ఒంటరిగా కాకుండా గుంపులుగా మాత్రమే నడవాలని, రాత్రి వేళల్లో మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలని హెచ్చరించారు. తప్పనిసరిగా శబ్దాలు చేసుకుంటూ వెళ్లాలని సూచనలు చేశారు.మరోవైపు.. తిరుమలలో భక్తుల రద్దీ కొనసాగుతోంది. శ్రీవారి దర్శనం కోసం భక్తులు భారీ సంఖ్యలో తరలిరావడంతో వైకుంఠం క్యూ కాంప్లెక్స్‌లోని అన్ని కంపార్టుమెంట్లు నిండిపోయాయి. వెలుపల బాట గంగమ్మ ఆలయం వరకు భక్తులు క్యూలో వేచి ఉన్నారు. ప్రస్తుతం సర్వదర్శనానికి సుమారు 30 గంటల సమయం పడుతుండగా, ప్రత్యేక ప్రవేశ దర్శనానికి దాదాపు 8 గంటల సమయం పడుతోంది. నిన్న శ్రీవారిని 73,265 మంది భక్తులు దర్శించుకున్నారు. 39,690 మంది భక్తులు తలనీలాలు సమర్పించారు. హుండీ ద్వారా రూ.4.26 కోట్ల ఆదాయం లభించింది. టీటీడీ 4.09 లక్షల లడ్డూలను విక్రయించింది.

సాక్షి, తిరుపతి: తిరుమలలో టీటీడీ, విజిలెన్స్‌ నిర్లక్ష్యంపై టీటీడీ మాజీ చైర్మన్‌ భూమన కరుణాకర్‌ రెడ్డి ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. టీటీడీలో నిర్లక్ష్యానికి చంద్రబాబు బాధ్యత వహించాలన్నారు. స్వామి వారి చిత్రపటాలు చెత్త కుప్పల్లో పడేస్తున్నారు. పవనానంద స్వామి.. మీ సనాతనం ఎలా ఉందో చూడండి అని మండిపడ్డారు. ఇవన్నీ చూసి పాలకులు సిగ్గుపడాలన్నారు.టీటీడీ మాజీ ఛైర్మన్ భూమన కరుణాకర్ రెడ్డి తాజాగా తిరుమలలో మాట్లాడుతూ.. సీఎం చంద్రబాబు పాలనలో టీటీడీని పరిరక్షిస్తున్నామంటూ గొప్పలు చెబుతూనే తీవ్ర నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరిస్తున్నారు. అబద్దాలు చెప్పే ముఖ్యమంత్రి పాలనలో అలిపిరి దగ్గర నుంచి కిలోమీటర్ పరిధిలో వెంకటేశ్వర స్వామి స్థలాల్లో పవిత్రంగా ఉండాల్సిన చోట టీటీడీ నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరిస్తోంది. కొన్ని వందల వేల స్వామి వారి ఫొటోలు అన్ని కూడా అత్యంత నిర్లక్ష్యంగా చెత్తకుప్పల్లో, మల మూత్రాల మధ్య పడేశారు. టీటీడీ వాళ్లు పడేశారు అని చెప్పడం లేదు.. విజిలెన్స్ వైఫల్యం చూపిస్తున్నాం. గత రెండేళ్ల పాలనలో టీటీడీ ప్రక్షాళన చేస్తున్నామని చెబుతున్నారు. కానీ, నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరిస్తున్నారు. చంద్రబాబుకు ఊడిగం చేసే వారు సిగ్గుతో తలదించుకోవాలి.స్వామి వారి చిత్రపటాలు మల మూత్రాల మద్య, బీరు బాటిల్స్ మధ్య ఉన్నాయి. వీటిని శుభ్రం చేయాల్సిన బాధ్యత మీకు లేదా?. నిర్లక్ష్యంగా వదిలివేసి టీటీడీ చోద్యం చూస్తోంది. మీ పాలనలో ఎన్ని అపచారాలు జరుగుతున్నాయి అనేది కళ్లకు కట్టినట్లు చూపిస్తున్నాం. దీనికి ముఖ్యమంత్రి బాధ్యత వహించాలి. టీటీడీ పాలకులు, అధికారులు సిగ్గుపడాలి. సనాతన ధర్మం సాంప్రదాయం కాపాడతామన్న ఉపముఖ్యమంత్రి పవనానంద స్వామి.. మీ సనాతనం ఎలా ఏడ్చి చచ్చిందో ఓసారి వచ్చి చూడండి. ప్రక్షాళన చేస్తామన్నా పవనానంద స్వామి.. ఇదేనా ప్రక్షాళన, మీ పాలన అంతా అవినీతిమయమే’ అంటూ మండిపడ్డారు.

తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి వారిని ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త, రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ డైరెక్టర్ అనంత్ అంబానీ దుర్శించుకున్నారు. ఆదివారం తెల్లవారుజామున తిరుమలలోని శ్రీవారి ఆలయంలో నిర్వహించిన సుప్రభాత సేవలో ఆయన పాల్గొన్నారు. అనంతరం శ్రీవారిని దర్శించుకుని ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించి స్వామివారి ఆశీస్సులు పొందారు. ఆలయ అధికారులు సంప్రదాయ మర్యాదలతో ఆయనకు స్వాగతం పలికి, దర్శనానంతరం వేద పండితుల ఆశీర్వచనం అందజేశారు. అలాగే శ్రీవారి తీర్థప్రసాదాలు అందించి సత్కరించారు.అనంత్‌ అంబానీ అంతకుముందు స్వామివారికి తలనీలాలు సమర్పించి మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. ఈ సందర్భంగా తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానాలకు భారీ విరాళాన్ని ప్రకటించారు. రూ.27.5 కోట్లతో 25 ఎలక్ట్రిక్ బస్సులను అందించనున్నట్లు వెల్లడించారు. ఆ బస్సుల నిర్వహణ, డ్రైవర్ల జీతభత్యాలు కూడా తామే భరిస్తామన్నారు.ఈ 25 ఎలక్ట్రిక్ బస్సులను నడిపే 50 మంది బస్సు డ్రైవర్ల జీతభత్యాలు చెల్లించడంతో పాటు, తిరుమలలో ఛార్జింగ్‌ స్టేషన్‌ను రిలయన్స్‌ ఏర్పాటు చేయనుంది. గుజరాత్‌లోని వంతారా తహరాలో టీటీడీ గోశాలను ఆధునికీకరించేందుకు అంగీకారం తెలినట్లుగా తెలుస్తోంది.

తిరుమల: వేసవి సెలవులు ముగిసిపోవడంతో పాటు వారాంతం రావడంతో తిరుమలలో అనూహ్య రద్దీ నెలకొన్న కారణంగా అధిక మంది భక్తులకు దర్శనాలు కల్పించేందుకు సోమవారం వీఐపీ బ్రేక్ దర్శనాలు రద్దు చేసింది టీటీడీ.. ఈ నేపథ్యంలో ఆదివారం సిఫార్సు లేఖలను స్వీకరించడం లేదు. ఆన్ లైన్ కరెంట్ బుకింగ్ లో ఏరోజుకారోజు జారీ చేసే 800 శ్రీవాణి దర్శనాలను కూడా ఆరోజు రద్దు చేశారు. అదేవిధంగా తిరుమలలో వైకుంఠం క్యూ కాంప్లెక్స్ లోని అన్ని కంపార్ట్మెంట్లు, బయట క్యూలైన్లు నిండి బాలాజీ నగర్ ప్రాంతం వరకు భక్తులు శ్రీవారి దర్శనం కోసం వేచి ఉన్నారు. ఇంకా వేలాదిమంది భక్తులు వచ్చే అవకాశం ఉండటంతో టీటీడీ సీనియర్ అధికారులందరూ భక్తులకు అందుతున్న సౌకర్యాలను పర్యవేక్షిస్తూ ఎలాంటి ఇబ్బందులు తలెత్తకుండా చర్యలు చేపడుతున్నారు.

సాక్షి, తిరుపతి: తిరుమలలో మరోసారి ఆగమశాస్త్ర నిబంధనల ఉల్లంఘన జరిగింది. స్వామివారి ఆలయంపై నుంచి హెలికాఫ్టర్‌ వెళ్లింది. దీంతో భక్తుల్లో తీవ్ర ఆగ్రహానికి లోనవుతున్నారు. ఆలయ పవిత్రత దెబ్బ తింటుంటే తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం చోద్యం చూస్తుందా? అని మండిపడుతున్నారు. ఆగమశాస్త్ర నిబంధనల ప్రకారం.. ఆలయ గర్భగుడి మీదుపై డ్రోన్లతో సహా ఎలాంటివి సంచరించకూడదు. కానీ, విమానాల సంచారం తరచూ జరుగుతోంది. ఈ విషయంలో భక్తులు ఎప్పటికప్పుడు ఆందోళన ‍వ్యక్తం చేస్తుండగా.. ఇటు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి విజ్ఞప్తి చేస్తున్నామని టీటీడీ చెబుతూ వస్తోంది. అయితే చాలాకాలం తర్వాత ఏకంగా హెలికాఫ్టర్‌ సంచరించడం చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఈ ఘటనపై భక్తుల్లో తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తమవుతోంది. “తిరుమలలో సాధారణంగా విమానాలు వెళ్తున్నాయి… కానీ ఈసారి ఏకంగా హెలికాప్టర్ ఆలయంపైకి వచ్చింది. పవిత్రతను కాపాడాల్సిన వ్యవస్థలు మౌనంగా ఉండటం సరైందేనా?’’ అని కొందరు వాపోతున్నారు. ఆలయ పవిత్రతను కాపాడేందుకు కఠిన నియంత్రణలు అవసరమని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.ఈ పరిణామం రాజకీయ చర్చలకు కూడా దారి తీసింది. ప్రస్తుతం కేంద్ర విమానయాన శాఖ బాధ్యతల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన టీడీపీ ఎంపీ కింజరాపు రామ్మోహన్ నాయుడు ఉన్నారు. కేంద్రంలో ఎన్డీయే కూటమి ప్రభుత్వం కూడా అధికారంలో ఉంది. దీంతో తిరుమలలో విమాన రాకపోకల నియంత్రణపై సమన్వయం ఎంతవరకు ఉందన్న ప్రశ్నలు తెరపైకి వస్తున్నాయి.

తిరుమల: తిరుమలలో శ్రీవారి ఆలయం ముందు జన సైనికులు ఓవరాక్షన్‌ చేశారు. శ్రీవారి ఆలయం ముందు రాజకీయ ప్రదర్శన చేసి హంగామా సృష్టించారు. పవన్‌ కళ్యాణ్‌ అనే నేను పుస్తకాన్ని శ్రీవారి ఆలయం ముందు ప్రదర్శించారు. ఆలయం ముందు పుస్తకాన్ని వీడియోలు తీశారు జనసేన నేతలు. దీనికి సంబంధించిన వీడియో సోషల్‌ మీడియాలో వైరల్‌ అవుతోంది. తిరుమలలో రాజకీయ ప్రచారంపై నిషేధం ఉన్నా ఉల్లంఘనలకు తెరలేపారు జనసేన నేతలు. భక్తుల మనోభావాలు దెబ్బ తీసే విదంగా చేసిన జనసేన వైఖరిపై విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. భద్రతా సిబ్బంది ఉన్నా ఈ ఘటన ఎలా జరిగిందనే ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. టీటీడీ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా వ్యవహరించారనే విమర్శలు వచ్చాయి. ఈ ఉల్లంఘన ఎపిసోడ్‌తో తిరుమలలో మరోసారి నిఘా వైఫల్యంపై చర్చ నడుస్తోంది.

గతేడాది నుంచి విడాకుల వివాదంతో వార్తల్లో నిలుస్తోన్న హీరో జయం రవి. తన భార్య వేధింపులతో విసిగిపోయానని మీడియాతో ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. విడాకులు మంజురయ్యే వరకు సినిమాల్లో నటించని కూడా అన్నారు. పెళ్లి తర్వాత నరకం చూశానని అన్నాడు. పెళ్లయిన మొదటి రోజు నుంచే బ్లాక్‌ మెయిల్ చేశారని.. కనీస గౌరవం కూడా ఇచ్చవాళ్లు కాదన్నారు. ఆఖరికి నేను సంపాదించుకున్న డబ్బుని దాచుకోవడానికి కూడా ఒక అకౌంట్‌ లేకుండా చేశారని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.ఈ వివాదం తర్వాత జయం రవి ప్రముఖ సింగర్‌ కెనీషాతో రిలేషన్‌ కొనసాగించారు. కానీ ఇటీవలే సింగర్‌ కెనీషా కూడా షాకిచ్చింది. రవితో తనకున్న రిలేషన్‌కి బ్రేకప్‌ చెబుతున్నట్లు సోషల్‌ మీడియా వేదికగా ప్రకటించింది. ట్రోలింగ్స్ వల్ల తీవ్ర మనస్తాపానికి గురయ్యానని, అందుకే చెన్నై నగరాన్ని సైతం వదిలి వెళ్లిపోతున్నట్లు ఆమె తెలిపారు.అయితే తాజాగా కెనీషా మరో షాకిచ్చింది. సడన్‌గా జయం రవితో కలిసి తిరుమలలో కనిపించింది. వీరిద్దరు కలిసి దర్శనానికి వెళ్తున్న వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారింది. దీంతో వీరిద్దరు మళ్లీ కలిసిపోయారని సోషల్ మీడియాలో టాక్ వినిపిస్తోంది. మరోవైవు జయం రవి ఇటీవలే లోకేశ్ కనగరాజ్‌ మూవీలో నటిస్తున్నట్లు అధికారికంగా ప్రకటించారు. Ravi Mohan and Kenisha reunite after separation! pic.twitter.com/xjT0mYi6ip— Princy (@Mrking1618) June 9, 2026

చెన్నైకి చెందిన ఒక సాఫ్ట్‌ వేర్‌ ఉద్యోగికి ప్రతి శనివారం తిరుమలకి వచ్చి వెళ్ళడం అలవాటు. ఉదయమే చెన్నై నుంచి కారులో బయలుదేరి కొండకు చేరేవాడు. కొండ దిగేంత వరకు పచ్చి మంచి నీళ్ళు కూడా తాగేవాడు కాడు. కుదిరితే స్వామివారి దర్శనం చేసుకునే వాడు. కుదరకపోతే ప్రశాంతంగా గుడి ముందర కూర్చునేవాడు. పుష్కరిణి దగ్గరకు వెళ్ళి తలమీద నీళ్ళు చల్లుకునే వాడు. వరాహస్వామి దర్శనం చేసుకునే వాడు. ఆపైన బేడి ఆంజనేయ స్వామి గుడి దగ్గర నిలబడి ఆలయ గోపురానికి నమస్కరించే వాడు. కర్పూర హారతి ఇచ్చి కొండ దిగేసే వాడు. తిరుపతిలో అతడికి పిల్లనిచ్చిన అత్తగారు ఉన్నారు. కొండ దిగిన ప్రతిసారీ అత్తగారి ఇంటికి వెళ్లి ఆమె బాగోగులు తెలుసుకునేవాడు. అల్లుడు వచ్చిన ప్రతిసారీ ఇంటి పెరట్లో ఉన్న అరటి చెట్టులోని కొన ఆకు కోసి తను చేసిన వేడి వేడి వంటలు వడ్డించేది. పచ్చటి అరిటాకులో పప్పుకూర వడ్డించేది. ఘుమఘుమలాడే నెయ్యి కూడా వేసేది. వెళ్ళిన ప్రతిసారీ ఆమె పప్పుకూరే చేసేది. ఎందుకంటే ఆమె పప్పు కూర మాత్రమే బాగా చేయగలదు. ఎంతో రుచిగా ఉన్నప్పటికీ వారం వారం పప్పుకూర తినలేక అల్లుడికి విసుగు వచ్చింది. ఒకరోజు ఏడుపు ముఖం పెట్టి ‘‘అత్తా, ఎప్పుడూ పప్పు కూరేనా? తినాలంటే మొహం మొత్తుతోంది’’ అన్నాడు. ఆమె నవ్వింది.‘‘అల్లుడూ... పప్పుకూర సరే, పదేళ్ళుగా తిరుమల వచ్చి వెళ్తున్నావు. గుడిలోని స్వామి అప్పుడూ, ఇప్పుడూ ఒక్కరే కదా... ఏ మాత్రం మార్పు లేదు కదా, నీకెప్పుడూ స్వామిని ‘చూసింది చాల్లే’ అనిపించలేదా?’’ అని అడిగింది.అతడు నవ్వాడు.‘‘స్వామిని చూడటం ‘చాలు’ అనిపించదత్తా. స్వామివారి దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని ఎన్నిసార్లు దర్శించినా తనివి తీరదు. కొండకి వచ్చిన ప్రతిసారీ దర్శనం చేసుకుని బంగారు వాకిలి దాటి వచ్చేలోగా మళ్ళీ మళ్ళీ చూడాలనిపిస్తుంది. ఏమిటో ఈ మాయ’’ అంటూ చేయి కడిగాడు. అత్త తాను చేసిన పప్పు కూర కొద్దిగా గిన్నెలో పెట్టి కూతురికిమ్మనిచెప్పింది. అలాగేనని తల ఊపి ‘రాకుండా ఉండలేను నీ కొండకు... చూడకుండా ఉండలేను ఏ నాటికీ’ అని పాడుకుంటూ చెన్నైకి బయలుదేరాడు. ఆ రోజునుంచి అత్త ముందు పప్పు కూర మాట ఎత్తలేదు అల్లుడు.– ఆర్‌.సి. కృష్ణస్వామి రాజు

తిరుమల: తిరుమలలో ఆదివారం మధ్యాహ్నం గంటపాటు కుంభవృష్టిగా వర్షం కురిసింది. ఈ భారీ వర్షం కారణంగా ఆలయ పరిసర ప్రాంతాలు నీటితో నిండిపోయాయి. ముఖ్యంగా శ్రీవారి ఆలయం చుట్టుపక్కల రహదారులు, క్యూలైన్లు, పార్కింగ్ ప్రాంతాల్లో నీరు చేరడంతో భక్తులు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. వర్షం కారణంగా క్యూలైన్లలో నిలబడి ఉన్న భక్తులు తడిసి ఇబ్బంది పడ్డారు. రహదారులు ముంచెత్తడంతో వాహనాల రాకపోకలు కూడా అంతరాయం కలిగాయి.

పెద్ది రిలీజ్‌ సందర్భంగా సినీ నటి జాన్వీ కపూర్‌ తిరుమల శ్రీవారిని దర్శించుకున్నారు. బుధవారం ఉదయం అలిపిరి మెట్ల మార్గం ద్వారా తిరుమలకు చేరుకున్న జాన్వీ.. గురువారం ఉదయం స్వామివారిని దర్శించుకున్నారు. దర్శనం అనంతరం రంగనాయకుల మండపంలో పండితులు ఆమెకు ఆశీర్వచనం చేసి స్వామివారి తీర్థప్రసాదాలను అందజేశారు. కాగా, జాన్వీ కపూర్‌, రామ్‌ చరణ్‌ జంటగా నటించిన పెద్ది చిత్రం ఈ రోజు (జూన్‌ 4) ప్రేక్షకుల ముందుకు వచ్చింది. బుచ్చిబాబు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రానికి తొలి రోజు మిశ్రమ స్పందన లభించింది. కథ బాగున్నప్పటికీ.. కథనం ఊహకందేలా ఉండడం మైనస్‌ అని చెబుతున్నాయి. అయితే సినిమా చూసిన ప్రతి ఒక్కరు రామ్‌ చరణ్‌ నటనపై ప్రశంసలు కురిపిస్తున్నారు. ఈ సినిమా కోసం చాలా కష్టపడ్డారని అంటున్నారు.ఇక ఏఆర్‌ రెహమాన్‌ సంగీతంపై కూడా ప్రశంసలు కురిపిస్తున్నారు. నేపథ్యం సంగీతం కొత్తగా ఉందని... అదే సినిమా స్థాయిని పెంచిందని కామెంట్‌ చేస్తున్నారు. (పెద్ది సినిమా రివ్యూ కోసం ఇక్కడ క్లిక్‌ చేయండి)Tirumala, Andhra Pradesh: Actor Janhvi Kapoor visited the Tirumala temple and offered prayers at the revered shrine.#JanhviKapoor #Tirumala #Tirupati #AndhraPradesh #CelebrityUpdate pic.twitter.com/hriHzRfDu6— Rohit (@Rohit6156585804) June 4, 2026

పెద్ది రిలీజ్ వేళ బుచ్చిబాబు తిరుమల శ్రీవారిని దర్శించుకున్నారు. తన ఫ్యామిలీతో కలిసి వెళ్లిన ఆయన స్వామివారికి మొక్కులు చెల్లించుకున్నారు. దర్శన అనంతరం అర్చకులు వారికి తీర్థ ప్రసాదాలు అందజేశారు. పెద్ది కోసం రామ్ చరణ్‌తో సహా తాము చాలా కష్టపడ్డామని తెలిపారు. ఈ మూవీ ఘన విజయం సాధించాలని శ్రీవారిని కోరుకున్నట్లు వెల్లడించారు.కాగా.. బుచ్చిబాబు- రామ్ చరణ్ కాంబోలో వచ్చిన రూరల్ స్పోర్ట్స్ యాక్షన్ డ్రామా పెద్ది. శ్రీకాకుళం బ్యాక్‌డ్రాప్‌లో ఈ సినిమాను ప్రేక్షకుల ముందుకు తీసుకొచ్చారు. జూన్ 3 రాత్రి నుంచే పెద్ది ప్రీమియర్స్‌ షోలు థియేటర్లలో సందడి చేస్తున్నాయి. ఈ చిత్రంలో బాలీవుడ్ భామ జాన్వీ కపూర్‌ హీరోయిన్‌గా నటించింది. ఈ చిత్రంలో శివరాజ్ కుమార్, జగపతిబాబు కీలక పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమాకు ఏఆర్ రెహమాన్ సంగీతమందించారు.

సాక్షి, తిరుమల: తిరుమలలోని అలిపిరి బస్టాండ్‌ వద్ద ఉద్రిక్తత చోటుచేసుకుంది. అలిపిరి వద్ద వీధి వ్యాపారులకు మద్దతుగా ర్యాలీగా బయలుదేరిన వైఎస్సార్‌సీపీ నాయకులు భూమన అభినయ్ రెడ్డి సహా పలువురు నేతలను పోలీసులు అడ్డుకున్నారు. అనంతరం, భూమన అభినయ్‌ రెడ్డితో పాటుగా నేతలను పోలీసులు అరెస్ట్‌ చేశారు. దీంతో, ఎస్సీ యూనివర్సిటీ పోలీసు స్టేషన్‌కు అభినయ రెడ్డిని పోలీసులు తరలించారు. ఈ క్రమంలో చిరు వ్యాపారులు, వైఎస్సార్‌సీపీ నేతలను పోలీసులు ఈడ్చుకెళ్లారు.మరోవైపు.. చిరు వ్యాపారులకు న్యాయం చేయాలని వైఎస్సార్‌సీపీ డిమాండ్‌ చేసింది. అంతకుముందు అలిపిరి-జూపార్క్ రోడ్‌లో వీధి వ్యాపారులకు మద్దతుగా వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకులు భూమన అభినయ్ రెడ్డి సంఘీభావం తెలిపారు. కూటమి నేతలు సూచనతో బలవంతంగా చిరు వ్యాపారుల తోపుడు బండ్లు తొలగింపుపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు.కూటమి నేతల అప్రజాస్వామ్య చర్యలపై భూమన అభినయ్ రెడ్డి నేతృత్వంలో అలిపిరి జూపార్క్ రోడ్ వ్యాపారులకు మద్దతుగా క్షేత్ర స్థాయిలో పార్టీ నేతలు పర్యటన చేపట్టారు. ఈ సందర్బంగా పార్టీ నాయకులు, కార్యకర్తల పర్యటనను పోలీసులు అడ్డుకునే ప్రయత్నం చేశారు. పోలీస్ 30 యాక్ట్ పేరుతో అడ్డుకునేందుకు నోటీసులు ఇచ్చారు. అయినప్పటికీ అలిపిరి వద్ద తోపుడు బండ్లు వ్యాపారులకు వైఎస్సార్‌సీపీ మద్దతుగా నిలిచింది.

తిరుమల: తిరుమల కొండపై కుండపోతగా వర్షం కురుస్తోంది. రెండు గంటలకు పైగా వర్షం కురుస్తోంది. దాంతో తిరుమల వెంకటేశ్వరస్వామిని దర్శనం చేసుకునే భక్తులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. ప్రధాన ప్రాంతాలన్నీ జలమయంగా మారడంతో భక్తులు అగచాట్లు పడుతున్నారు. శ్రీవారి దర్శనానికి వెళ్లాలన్నా.. తిరిగి వసతి ప్రాంతాలకు వెళ్లాలన్నా భక్తులకు ఇబ్బందులు తప్పడం లేదు. తిరుమలలో ఉన్నపళంగా వాతావరణం మారిపోయి వర్షం పడటం ఆరంభించింది. ఎడతెరిపి లేకుండా వర్షం కురుస్తూ ఉండటంతో తిరుపతి నగరంలో కూడా రోడ్లన్నీ జలమయంగా మారిపోయాయి. దాంతో జనజీవనం స్తంభించిపోయింది. రవాణా రాకపోకలకు తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడింది.

తిరుమల: భక్తుల సౌకర్యార్థం శ్రీవాణి ట్రస్ట్‌కు సంబంధించిన దర్శన టికెట్ల కేటాయింపులో పలు మార్పులు చేస్తున్నట్లు టీటీడీ శుక్రవారం ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది. ప్రస్తుతం రోజూ 1,500 శ్రీవాణి టికెట్లను టీటీడీ ఆన్‌లైన్‌ ద్వారా అందుబాటులో ఉంచుతోంది. వీటిలో 500 టికెట్లను మూడు నెలల ముందుగా ఆన్‌లైన్‌లో అడ్వాన్స్‌ బుకింగ్‌ కింద అందుబాటులో ఉంచనుంది.మరో 200 శ్రీవాణి దర్శన టికెట్లను తిరుపతి విమానాశ్రయంలో కరెంట్‌ బుకింగ్‌ కింద జారీచేయనుంది. ప్రస్తుతం రోజువారీ కరెంట్‌ బుకింగ్‌ కోటాలో అందుబాటు­లో ఉన్న 800 శ్రీవాణి దర్శన టికెట్లలో ఇప్పటికే రూ.10 వేలు విరాళం చెల్లించి దర్శన టికెట్‌ కోసం వేచి ఉన్న దాతలకు ప్రతిరోజూ 300 టికెట్లు కేటాయించాలని నిర్ణయించింది. ఈ సదుపాయం 2025 మే 1 నుంచి విరాళం చెల్లించిన అర్హులైన దాతలకు వర్తించనుంది. ఈ టికెట్లు ప్రతిరోజూ ఉదయం 9 గంటలకు విడుదల చేస్తుంది. మధ్యాహ్నం ఒంటి గంటలోపు బుక్‌ చేసుకున్న భక్తులకు అదే రోజు సాయంత్రం 4 గంటలకు దర్శనం కలి్పస్తుంది. కాగా ఈ విధానం జూన్‌ 10వ తేదీ నుంచి అమల్లోకి రానుంది. 2027 మార్చి 31 వరకు అమల్లో ఉంటుందని టీటీడీ పేర్కొంది.

సాక్షి, తిరుపతి: తిరుమలలో టీటీడీ చైర్మన్‌ బీఆర్‌ నాయుడు అరాచకాలపై తన పోరాటం ఆగదని స్పష్టం చేశారు టీటీడీ మాజీ చైర్మన్‌ భూమన కరుణాకర్‌ రెడ్డి. కొండ మీద జరుగుతున్న అరాచకాలకు బీఆర్‌ నాయుడుదే బాధ్యత అని అన్నారు. తిరుమలలో జరుగుతున్న అవినీతిని నిలువరిస్తా అని భూమన చెప్పుకొచ్చారు.టీటీడీ మాజీ చైర్మన్‌ భూమన కరుణాకర్‌ రెడ్డి తిరుపతిలో మీడియాతో మాట్లాడుతూ..‘ఏపీలో కూటమి నేతలు సనాతన ధర్మంపై దాడి చేస్తున్నారు. సనాతన ధర్మం ముసుగులో కొందరు నా ఇంటి ముట్టడికి వచ్చారు. ఒబెరాయ్‌ హోటల్‌కు స్థలం ఇస్తే సాధవులు ఎందుకు ఖండించలేదు. కొండ మీద జరుగుతున్న అరాచకాలకు బీఆర్‌ నాయుడుదే బాధ్యత. బీఆర్‌ నాయుడు నీ బెదిరింపులకు నేను భయపడను. దాడులకు భయపడే వాడిని కాదు.. భయపెట్టేవాడిని. తిరుమలతో జరుగుతున్న అవినీతిని నిలువరిస్తా’ అని తెలిపారు.బీఆర్‌ నాయుడు వీఐపీ బ్రేక్‌ దర్శనం టికెట్లను బ్లాక్‌లో అమ్ముతున్నారు. బీఆర్‌ నాయడు అరాచకాలపై నా పోరాటం ఆగదు.సీఎం చంద్రబాబు డైరెక్షన్‌లోనే నా ఇంటి ముట్టడికి కొంత మంది వచ్చారు. సాధు పరిషత్‌ అధ్యక్షుడు అయినంత మాత్రాన సాధువులు అయిపోరు. బీఆర్‌ నాయుడు అక్రమాలను నేను ప్రశ్నిస్తున్నానే కారణంగా నాపై కుట్రలు చేస్తున్నారు. బీఆర్‌ నాయుడు నీ గుండెల్లో నిద్రపోతా అని హెచ్చరించారు. సనాతన ధర్మం గురించి మాట్లాడే జగత్ గురువులు, జగత్ కిలాడీలు, టీడీపీ కార్యకర్తలు పసుపు వస్త్రాలు విసర్జించి కాషాయం ధరించి నా ఇంటి ముట్టడికి వచ్చారు. టీడీపీ నాయకుడు నారాయణ రావు సన్యాసులు ముసుగులో ఇంటి ముట్టడికి యత్నించారు. 20 టికెట్లను బ్లాక్‌లో అమ్ముకునే వ్యక్తి అట్లూరి నారాయణ రావు. సన్యాసి ముసుగులో నా ఇంటి ముట్టడికి సిద్ధపడ్డారు. బీఆర్‌ నాయుడు తొత్తులుగా వాళ్లంతా నా ఇంటిని ముట్టడికి విఫలయత్నం చేశారు. బీఆర్‌ నాయుడు.. కాషాయం ముసుగులో ఇలాంటి సన్యాసులను నాపైకి పంపిస్తున్నాడు. బీఆర్‌ నాయుడు కాదు బీఆర్‌ కాముడు. ఈ దొంగ స్వామీజీలు కాదు నాకు చెప్పాల్సింది. జగద్గురు కంచి స్వామీజీ, కుర్తాళం పీఠాధిపతి, అహోబిలం పీఠాధిపతిలు చెబితే నేను వింటాను’ అని అన్నారు.

సాక్షి, తిరుపతి: టీటీడీలో శ్రీవాణి టికెట్ల పేరుతో రూ.48 కోట్ల కుంభకోణం జరిగిందని, నాలుగు నెలలుగా ఒక్క రోజు కూడా కనీసం 8 టికెట్లు కూడా సక్రమంగా ఇవ్వలేకపోయారని వైఎస్సార్‌సీపీ రాష్ట్ర అధికార ప్రతినిధి, టీటీడీ మాజీ ఛైర్మన్‌ భూమన కరుణాకర్‌రెడ్డి మండిపడ్డారు. టీటీడీలో ఐటీ, విజిలెన్స్, దళారులు, ట్రావెల్‌ ఏజెంట్స్‌ కుమ్మక్కై ఒక్కో శ్రీవాణి టికెట్‌ రూ.15 వేలకు అమ్ముకుంటున్నారని ఆయన ఆరోపించారు.దీన్ని నెలన్నర క్రితమే తాము బయటపెట్టినా ఇప్పటివరకూ ఎలాంటి చర్య తీసుకోలేదని ఆక్షేపించారు. పదే పదే తాము ప్రశ్నిస్తుంటే చివరికి ఏఐ, ఆటో ఫిల్లింగ్‌ సాకులు చెప్పి తప్పించుకోవాలని చూస్తున్నారని చెప్పారు. శ్రీవాణి టికెట్ల స్కాంపై సీబీఐతో దర్యాప్తు జరిపించాలని తిరుపతిలో మీడియాతో మాట్లాడిన భూమన కరుణాకర్‌రెడ్డి డిమాండ్‌ చేశారు. భూమన ఇంకా ఏం మాట్లాడారంటే..:నిరంతరాయంగా శ్రీవాణి టికెట్ల ఆన్‌లైన్‌ దోపిడీ:శ్రీవాణి టికెట్ల ఆన్‌లైన్‌ దోపిడీ నిరంతరాయంగా కొనసాగుతోంది. ఉదయం 9 గం,కు మొత్తం 800 శ్రీవాణి టికెట్లు ఆన్‌లైన్‌లో ఓపెన్‌ చేస్తే కేవలం ఒకటిన్నర నిమిషంలో మొత్తం టికెట్లు అమ్ముడు పోయినట్లు వస్తోంది. ఇదెలా సాధ్యం! దీని వెనుక మతలబు ఉంది. పెద్ద అవినీతి దాగి ఉంది. ఇంకా కుట్ర కూడా ఉందని మేం చెబుతున్నాం. దీని మీద టీటీడీ ఓ ప్రకటన ఇచ్చింది. ఇందులో సాఫ్ట్‌వేర్‌ మీద నిరంతర నిఘా పెట్టామని, ఏఐ ఆధారిత ఆటో ఫిల్లింగ్, ఆటో కాపీయింగ్‌ లాంటి పద్దతులతో వేగంగా వివరాలు నమోదు చేసి టికెట్లు పొందే అనుమానాస్పద కార్యక్రమాల మీద డేగ కన్ను వేశామని చెబుతోంది. అలాగే అక్రమ పద్దతుల్లో బుక్‌ చేస్తున్న ఐడీల్ని నిరోధించి దళారుల ఎత్తుగడల్ని తిప్పికొట్టేలా ఎప్పటికప్పుడు సాఫ్ట్‌వేర్‌ అప్‌డేట్‌ చేస్తున్నట్లు చెబుతోంది. కాబట్టి మధ్యవర్తుల్ని నమ్మి మోసపోవద్దని టీటీడీ కోరుతోంది.టీటీడీ ద్వంద్వ వైఖరి:ఇంకా 2024 జూన్‌ నుంచి భక్తులకు పారదర్శకంగా, సురక్షితంగా సేవలు అందించేందుకు శ్రీవాణి టికెట్‌ బుకింగ్‌ విధానాన్ని అత్యంత పటిష్టంగా రూపొందించామని, బుకింగ్‌ సైట్లో ఎట్టి పరిస్ధితుల్లోనూ చొరబడటం సాధ్యం కాదంటున్నారు. మరోవైపు మళ్లీ కొంతమంది దళారులు ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని దుర్వినియోగం చేస్తూ, ఏఐ ఆధారిత ఫిల్లింగ్, ఆటో కాపీయింగ్‌ వంటి పద్ధతుల్లో టికెట్లు బుక్‌ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారని చెబుతున్నారు.నాలుగు నెలలుగా రోజుకు 8 టికెట్లూ ఇవ్వలేదు!:టీటీడీని నేను ఓ ప్రశ్న వేస్తున్నా. 2024లో అధికారంలోకి వచ్చాక శ్రీవాణి టికెట్ల విధానాన్ని అత్యంత పటిష్టం చేశామని చెబుతున్న మీరు.. ఆటో ఫిల్లింగ్‌ పద్దతుల ద్వారా దళారులు చొరబడుతున్నారని ఒప్పుకుంటున్నారు. ఈ ఏడాది జనవరి 9న ఆన్‌ లైన్‌ విధానం ప్రవేశపెడితే, అప్పటి నుంచి ఇవాళ్టి వరకూ ప్రతీ రోజూ ఇచ్చే 800 శ్రీవాణి టికెట్లలో ఒక్కటి కూడా అర్హులకు అందలేదు. నాలుగు నెలలుగా ఈ విషయం మీరు గుర్తించనే లేదా? లేక నిద్రపోయారా? లేక నిద్ర నటిస్తున్నారా? లేదా మా విమర్శలకు భయపడి ఈ వివరణ ఇచ్చారా? అనేది చెప్పాలి.దళారులు, ట్రావెల్‌ ఏజెంట్లు శ్రీవాణి టికెట్లను రూ.15 వేలకు అమ్ముతున్నారని నెలన్నర క్రితమే మేం బయటపెట్టాం. ఆన్‌లైన్‌లో కేవలం ఒకటిన్నర నిమిషంలో 800 టికెట్లు అయిపోయినట్లు ప్రకటించిన తర్వాత కూడా దళారుల చేతుల్లో టికెట్లు కనిపిస్తున్నాయి. దీనిపై మేం లోతైన పరిశీలన చేస్తే టీటీడీ ఐటీ జీఎంగా ఓ ఏఈఓ స్థాయి అధికారిని, బీటెక్‌ అర్హత కూడా లేని వ్యక్తిని నియమించారని తేలింది. ఈ వ్యక్తిని గతంలో విదేశాల్లో కళ్యాణోత్సవాలు జరపమని పంపిస్తే దాదాపు రూ.30 లక్షలు తినేశాడని పట్టుకుని ఆ మొత్తం రికవరీ కూడా చేశాం. అలాంటి వ్యక్తిని జీఎంగా నియమించారు. పెద్దలు తమకు తాబేదారుగా ఉంటాడని అతన్ని ఈ పోస్టులో నియమించారు.నిజానికి టీసీఎస్‌ నుంచి కొత్త సాఫ్ట్‌వేర్‌ వచ్చాకే ఈ దోపిడీ మొదలైంది. టీటీడీ ఛైర్మన్‌ బీఆర్‌ నాయుడు, అతనికి అనుంగు శిష్యుడైన మరో బోర్డు సభ్యుడు, స్ధానికుడు కూడా అయిన వ్యక్తి కలిసి రోజుకు రూ.40 లక్షల ఆదాయం శ్రీవాణి టికెట్ల ద్వారా పంచుకుంటున్నారు. ఈ నాలుగు నెలల కాలంలో దాదాపు రూ.48 కోట్లు అలా దండుకున్నారు. శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామికి చెందాల్సిన రూ.48 కోట్లను వీరు అక్రమంగా దోచుకున్నారు.సెక్యూరిటీ ఆడిట్‌ లేకుండానే రోజుకు 800 టికెట్ల జారీ!:మేం కొత్త సాఫ్ట్‌ వేర్‌ తెచ్చినప్పుడు శ్రీవాణి టికెట్లను మూడు నెలలకోసారి సెక్యూరిటీ ఆడిట్‌ చేసి కేటాయించే వాళ్లం. కానీ ఇప్పుడు టీసీఎస్‌ ఎలాంటి సెక్యూరిటీ ఆడిట్‌ లేకుండానే రోజుకు 800 టికెట్లను రిలీజ్‌ చేస్తోంది. ఆటో ఫిల్లింగ్‌ ద్వారా ఎవరో దళారులు, ట్రావెల్‌ ఏజెంట్లు దూరుతున్నారని చెప్తున్న టీటీడీ.. మేం తీసుకొచ్చిన సాఫ్ట్‌వేర్‌ సిస్టమ్‌ లో మూడు నెలలకోసారి ఇచ్చే రూ.300 ఎస్‌ఈడీ టికెట్ల ఫ్రీ బుకింగ్‌ కానీ, కళ్యాణోత్సవం టికెట్లు కానీ, సేవా టికెట్ల డిప్‌లు కానీ, వసతి టికెట్లు కానీ, మూడు నెలలకు ఇచ్చే శ్రీవాణి కోటాలో ఎందుకు ఆటోఫిల్లింగ్‌ జరగడం లేదో సమాధానం చెప్పాలి. కొత్తగా ఆ సాఫ్ట్‌వేర్‌ రూపొందించామని చెప్తున్న టీటీడీ.. ఈ 800 టికెట్లకే ఎందుకు ఆటోఫిల్లింగ్‌ జరుగుతోందో చెప్పాలి.అంటే అందరూ కూడబలుక్కుని దోపిడీ చేస్తున్నారు. విజిలెన్స్, ఐటీ రంగం పూర్తిగా నిర్వీర్యం కావడమే కాకుండా నిస్సత్తువతో మిలాఖత్‌ అయ్యాయి. అటు పెద్దలు, ఇటు దళారులు, ఐటీ, విజిలెన్స్‌ కలిసే ఈ తతంగం నడుపుతున్నారు. ఒక్క రోజులో కనుక్కోవాల్సిన విషయాన్ని మేం పదే పదే చెప్తుంటే, విమర్శల జడివాన పెరిగాక ఇలా జరుగుతోందని, డేగ కన్ను వేశామని కబుర్లు చెప్తున్నారు. కన్ను తెరిచారే తప్ప అది పని చేయడం లేదు.సీబీఐ దర్యాప్తు జరిపించాల్సిందే:శ్రీవాణి టికెట్ల స్కామ్‌పై సీబీఐ దర్యాప్తు జరిపించాల్సిన అవసరం ఉంది. శ్రీవాణి టికెట్లకు సంబంధించి ఏకంగా రూ.48 కోట్ల స్కామ్‌ జరిగింది. మేం శ్రీవాణి టికెట్లు ఆ‹ లైన్‌లో ఇచ్చినప్పుడు రోజుకు 1000 వరకు ఇచ్చేవాళ్లం. కూటమి ప్రభుత్వం దాన్ని మూసేసి ఆన్‌ లైన్‌ విధానం తీసుకొచ్చింది. ఈ నాలుగు నెలల కాలంలో రోజుకు కనీసం 8 మందికి కూడా టికెట్లు దొరకలేదు. దళారులంతా టీటీడీ వెబ్‌ సైట్‌ ద్వారానే టికెట్లు కొంటున్నారు. ఎలా అంటే మీ ఐటీ, విజిలెన్స్‌ విభాగాలు, పాలక మండలి పెద్దలు కుమ్ముక్కు కావడం వల్లే. అలా అంతా ఒక్కౖటై ఒక్కో బ్రేక్‌ దర్శనం టికెట్‌ రూ.4 వేలకు అమ్ముతున్నారని భూమన కరుణాకర్‌రెడ్డి తేల్చి చెప్పారు.