ప్రపంచం మెచ్చిన పాట.. సింగర్‌కు దక్కింది ఇంతేనా?

సినిమా చరిత్రలో కొన్ని చిత్రాలు ఊహించని విజయాలను సాధించి బాక్సాఫీస్ లెక్కలనే తలకిందులు చేస్తుంటాయి. 1975లో ‘షోలే’ వంటి బ్రహ్మాండమైన చిత్రం విడుదలైనప్పుడు, అదే సమయంలో వచ్చిన ఒక చిన్న బడ్జెట్ భక్తి చిత్రం సంచలనం సృష్టిస్తుందని ఎవరూ ఊహించలేదు. ఆ సినిమా పేరు ‘జై సంతోషి మా’. ఈ చిత్రం సాధించిన విజయం, అందులోని ఒక పాట సృష్టించిన రికార్డులు నేటికీ సినీ పరిశ్రమలో  ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తుంటాయి. అయితే, ఈ భారీ విజయం వెనుక ఒక గాయని పడిన వేదన, ఆమెకు అన్యాయం జరిగిన తీరు అందరినీ విస్మయానికి గురిచేస్తోంది.

‘షోలే’ను దాటేసిన ‘జై సంతోషి మా’
1975లో వచ్చిన ‘జై సంతోషి మా’ ఒక సినిమాగా మాత్రమే కాకుండా, ఒక భావోద్వేగంతో దేశవ్యాప్తంగా ప్రేక్షకులను కట్టిపడేసింది. భారీ తారాగణం, భారీ సెట్టింగ్స్ లేకపోయినా, ఈ చిత్రం అప్పటి వరకు ఉన్న బాక్సాఫీస్ రికార్డులను తిరగరాసింది. అప్పట్లో రికార్డులు సృష్టించిన ‘షోలే’ చిత్రానికి సైతం గట్టి పోటీనిచ్చి, కలెక్షన్ల పరంగా బాక్సాఫీస్ వద్ద తనదైన ముద్ర వేసింది. దేశంలోని మారుమూల ప్రాంతాల్లో కూడా ఈ సినిమాకు అద్భుతమైన ఆదరణ దక్కింది.

గడప గడపకూ చేరిన భక్తి గీతం
ఈ సినిమా విజయానికి ప్రధాన కారణం అందులోని పాటలు.. ముఖ్యంగా ‘మైతో ఆరతీ ఉతారూ రే సంతోషి మాతా కీ...’. ఈ పాట దేశవ్యాప్తంగా ప్రతి ఇంట్లోనూ మారుమోగింది. ఈ పాటను తన మధురమైన గాత్రంతో పండించారు ప్రముఖ గాయని, లతా మంగేష్కర్ సోదరి ఉషా మంగేష్కర్. ఆ కాలంలో ఈ పాట ఒక ట్రెండ్‌ను సెట్ చేసింది. సినిమాతో పాటు ఈ పాట కూడా ఒక చరిత్రను సృష్టించింది.

కేవలం రూ. 400 పారితోషికం
అయితే సినిమా ఇంత పెద్ద విజయాన్ని నమోదు చేసినప్పటికీ, ఆ విజయంలో భాగస్వామి అయిన ఉషా మంగేష్కర్‌కు దక్కిన పారితోషికం వింటే ఎవరైనా షాక్‌ అవ్వాల్సిందే. ఆమె ఈ చిత్రంలో మూడు పాటలు పాడారు. ఆ మూడు పాటలకు గానూ ఆమెకు మొత్తం 1200 రూపాయలు చెల్లించారు. అంటే ఒక పాటకు ఆమెకు ముట్టింది కేవలం 400 రూపాయలు మాత్రమే. నాటి పరిస్థితుల రీత్యా ఇది చాలా తక్కువ మొత్తం అని సినీ విశ్లేషకులు చెబుతుంటారు.

రికార్డుల మీద రికార్డులు
ఉషా మంగేష్కర్ స్వయంగా ఒక ఇంటర్వ్యూలో వెల్లడించిన ప్రకారం ఈ సినిమా గత 100 ఏళ్ల సినీ చరిత్రలో అనేక రికార్డులను బద్దలు కొట్టింది. భారీ లాభాలను గడించినప్పటికీ, నిర్మాతలు ఆమెకు ఎటువంటి  అదనపు పారితోషికం అందించలేదు. సినిమా ఇంతటి ఘనవిజయం సాధించిన తర్వాత కూడా, కనీసం కృతజ్ఞతగానైనా అదనంగా చెల్లించాలనే కనీస బాధ్యతను కూడా మేకర్స్ విస్మరించడం గమనార్హం.

సంగీత దర్శకుడికి ఫ్రిజ్, గాయనికి మొండి చెయ్యి
నిర్మాతల తీరుపై ఉన్న అసంతృప్తిని ఉషా మంగేష్కర్ బయటపెట్టారు. సినిమాకు సంగీతం అందించిన సి. అర్జున్‌కు గుర్తింపుగా ఒక ఫ్రిజ్ బహుకరించారు. అయితే అద్భుతమైన గాత్రంతో పాటలకు ప్రాణం పోసిన గాయనికి మాత్రం అటువంటి చిన్న గుర్తింపు కూడా దక్కలేదు. అప్పట్లో ఉన్న చిత్ర పరిశ్రమలోని వివక్షకు, కళాకారుల పట్ల ఉన్న నిర్లక్ష్యానికి ఇది ఒక నిదర్శనమని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.

ఆ అన్యాయంపై మౌనంగానే..
ఎంతో కష్టపడి పాడి, సినిమా విజయంలో కీలక పాత్ర పోషించినా, క్రెడిట్ విషయంలో కూడా ఆమెకు సరైన గుర్తింపు లభించలేదని పలువురు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తుంటారు. ఏ రకమైన ప్రశంసలు లేకపోగా, ఆర్థికంగా తీవ్ర అన్యాయం జరిగిందని ఆమె వాపోయారు. అయినా ఉషా మంగేష్కర్ ఆ నాటి పరిస్థితులపై ఎలాంటి వివాదాలకు వెళ్లకుండా, తన పని తాను చేసుకుంటూ ముందుకు సాగిపోయారు.

నేటికీ ఒక చేదు జ్ఞాపకంగా..
‘జై సంతోషి మా’ సినిమా సాధించిన రికార్డులు, ఆ సినిమా వెనుక దాగి ఉన్న ఉషా మంగేష్కర్ కన్నీటి గాథ ఇప్పటికీ ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తాయి. కమర్షియల్ సక్సెస్ కంటే కళాకారుల శ్రమకు విలువ ఇవ్వాల్సిన బాధ్యతను ఈ సంఘటన ఎత్తిచూపుతుంది. నేటికీ ఈ పాట విన్నప్పుడు ఎంతో భక్తిభావం కలుగుతుంది. కానీ ఆ పాట వెనుక ఒక సింగర్‌కు జరిగిన అన్యాయం చూస్తే ఎవరికైనా ఆవేదన కలుగుతుంది.

ఇది కూడా చదవండి: రథయాత్ర వేళ.. భక్తిభావంలో ముంచెత్తే అద్భుత చిత్రాలు