Dhruv Rathee Controversy: విదేశీయులు భారత్‌లో నిరసనలు తెలుపవచ్చా?

న్యూఢిల్లీ: ఢిల్లీలో కేంద్ర ఎన్నికల సంఘానికి వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న నిరసనకు ముందు యూట్యూబర్ ధ్రువ్ రాఠీని గురుగ్రామ్‌లో పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకోవడం చర్చనీయాంశంగా మారింది. అంతకుముందు అక్టోబర్ 8న బెంగళూరులో జరిగిన ఎన్నికల జాబితాల సవరణ వ్యతిరేక కార్యక్రమంలో కూడా ఆయన పాల్గొన్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, జర్మన్ పౌరసత్వం కలిగి ఉన్నారని ప్రచారంలో ఉన్న రాఠీ దేశీయ రాజకీయ ఆందోళనల్లో పాల్గొనడంపై మాజీ పోలీస్ కమిషనర్, బీజేపీ నేత భాస్కర్ రావు కేంద్ర హోం శాఖకు ఫిర్యాదు చేశారు.

రాఠీ పౌరసత్వం, పాస్‌పోర్ట్, వీసా నిబంధనల ఉల్లంఘనలపై సమగ్ర దర్యాప్తు జరపాలని ఆయన కోరారు. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం నిరసన తెలిపే హక్కుల విషయంలో భారత పౌరులకు, విదేశీయులకు మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం ఉంది. భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛ (ఆర్టికల్ 19(1)(ఎ)), శాంతియుతంగా సమావేశమయ్యే హక్కు (ఆర్టికల్ 19(1)(బి)) కేవలం భారత పౌరులకు మాత్రమే రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రాథమిక హక్కులు. ఇవి విదేశీయులకు వర్తించవు. చట్టం ముందు సమానత్వం (ఆర్టికల్ 14), జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ (ఆర్టికల్ 21) దేశంలో ఉన్న విదేశీయులకు కూడా లభించినప్పటికీ, అవి రాజకీయ నిరసనల్లో పాల్గొనే ప్రత్యేక హక్కును కల్పించవు.

భారతదేశంలో పర్యటించే విదేశీ పౌరుల కార్యకలాపాలు దేశ ఇమ్మిగ్రేషన్ చట్టాలు, వీసా నిబంధనలకు లోబడి ఉండాలి. సాధారణంగా టూరిస్ట్ లేదా సందర్శక వీసాలపై వచ్చే విదేశీయులు భారతదేశ అంతర్గత రాజకీయ వ్యవహారాల్లో, నిరసనల్లో లేదా ర్యాలీల్లో పాల్గొనడం వీసా నిబంధనల ఉల్లంఘన కిందకు వస్తుంది. ఎవరైనా ఈ షరతులను ఉల్లంఘించినట్లు తేలితే, వారికి ఇచ్చిన వీసా అనుమతిని రద్దు చేయడం లేదా వారిని దేశం నుంచి బహిష్కరించడం (డిపోర్టేషన్) వంటి చట్టపరమైన చర్యలను ప్రభుత్వం తీసుకోవచ్చు.

గతంలో కూడా నిరసనల్లో పాల్గొన్న విదేశీయులపై భారత ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకున్న దాఖలాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా 2019–2020లో జరిగిన పౌరసత్వ సవరణ చట్టం (సీఏఏ) వ్యతిరేక ఆందోళనల్లో పాల్గొన్న ఒక నార్వే పర్యాటకురాలితో పాటు మొత్తం ఐదుగురు విదేశీయులను వీసా నిబంధనలు ఉల్లంఘించినందుకు దేశం విడిచి వెళ్లాల్సిందిగా అధికారులు ఆదేశించారు. ఈ ఉదాహరణలు విదేశీయులు రాజకీయ నిరసనల్లో పాల్గొంటే ఇమ్మిగ్రేషన్ పరమైన పరిణామాలు ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుందని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

ఇదే క్రమంలో ప్రముఖ ఆర్థికవేత్త జీన్ డ్రెజ్ అంశాన్ని ఉదాహరణగా తీసుకుంటే.. ఆయన బెల్జియంలో జన్మించినప్పటికీ 2002లోనే భారత పౌరసత్వం పొందారు కాబట్టి ఆయన పూర్తిస్థాయి భారత పౌరుడిగా నిరసన తెలిపే హక్కు కలిగి ఉన్నారు. ధ్రువ్ రాఠీ విషయానికి వస్తే, ఆయనపై ప్రస్తుతం విచారణ జరపాలని ఫిర్యాదు మాత్రమే అందింది తప్ప ఆయన చట్టాన్ని ఉల్లంఘించినట్లు ఎలాంటి అధికారిక తీర్పు రాలేదు. రాఠీ వాస్తవ పౌరసత్వ హోదా, ఆయనకున్న వీసా నిబంధనల పరిశీలన తర్వాతే అధికారులు ఒక నిర్ణయానికి రానున్నారు.

ఇదీ చదవండి: మెట్రో, ఇంటర్నెట్ పునరుద్ధరణకు ‘సుప్రీం’ ఆదేశాలు