ఇల్లు అద్దెకు తీసుకుంటున్నారా.. ఇవి చెక్ చేశారా?

నగరాలు, పట్టణాల్లో సరైన ఇల్లు అద్దెకు దొరకడం ఎంత కష్టమో, అద్దె ఒప్పందం (రెంట్ అగ్రిమెంట్)ను పూర్తిగా చదవకుండా సంతకం చేయడం అంతకంటే పెద్ద ప్రమాదమని న్యాయ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. నెలవారీ అద్దెపై మాత్రమే దృష్టి పెట్టి, ఒప్పందంలోని కీలక నిబంధనలను పట్టించుకోకపోతే తర్వాత సెక్యూరిటీ డిపాజిట్, నిర్వహణ ఛార్జీలు, లాక్-ఇన్ పీరియడ్, ముందస్తు ఖాళీ చేయడంపై జరిమానాలు వంటి అంశాల్లో వివాదాలు తలెత్తే అవకాశం ఉందని చెబుతున్నారు.

సెక్యూరిటీ డిపాజిట్‌పై స్పష్టత తప్పనిసరి

అద్దెదారులు ఎక్కువగా ఎదుర్కొనే సమస్యల్లో సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ ఒకటి. డిపాజిట్ ఎంత తీసుకుంటున్నారు, ఇంటిని ఖాళీ చేసిన తర్వాత ఎన్ని రోజుల్లో తిరిగి చెల్లిస్తారు, ఏ పరిస్థితుల్లో ఎంత మొత్తం కోత విధించవచ్చు వంటి అంశాలు ఒప్పందంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. ఇంటి పరిస్థితిని ఫోటోలు లేదా వీడియోల రూపంలో నమోదు చేసుకోవడం కూడా భవిష్యత్ వివాదాలను నివారించడంలో ఉపయోగపడుతుంది.

లాక్-ఇన్ పీరియడ్, నోటీస్ క్లాజ్‌ను జాగ్రత్తగా చదవండి

ఉద్యోగ మార్పు, బదిలీ లేదా ఇతర కారణాలతో ముందుగానే ఇల్లు ఖాళీ చేయాల్సి రావచ్చు. అందుకే లాక్-ఇన్ పీరియడ్ ఎంత ఉంది, ఆ కాలానికి ముందే ఖాళీ చేస్తే ఎలాంటి జరిమానా ఉంటుంది, ఎంత ముందుగా నోటీస్ ఇవ్వాలి వంటి వివరాలను ముందే తెలుసుకోవాలి. కొన్ని ఒప్పందాల్లో మిగిలిన లాక్-ఇన్ కాలానికి సంబంధించిన అద్దెను కూడా చెల్లించాల్సిన నిబంధనలు ఉంటాయి.

నిర్వహణ ఛార్జీలు ఎవరి బాధ్యత?

గేటెడ్ కమ్యూనిటీలు, అపార్ట్‌మెంట్ ప్రాజెక్టుల్లో మెయింటెనెన్స్ ఛార్జీలు నెలకు వేల రూపాయలు ఉండొచ్చు. ఈ ఖర్చును యజమాని భరిస్తారా? లేక అద్దెదారే చెల్లించాలా? అనే విషయాన్ని ఒప్పందంలో స్పష్టంగా నమోదు చేయాలి. పార్కింగ్, క్లబ్ హౌస్, లిఫ్ట్, భద్రత వంటి సౌకర్యాల నిర్వహణ ఖర్చులపై ముందుగానే అవగాహన ఉండటం మంచిది.

ఒప్పందంలో ఉన్నదే చెల్లుతుంది

ఇంటి యజమాని మౌఖికంగా ఇచ్చిన హామీలకు కంటే రాతపూర్వక ఒప్పందానికే చట్టపరంగా ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. పెయింటింగ్, మరమ్మతులు, ఫర్నిచర్, పార్కింగ్, పెంపుడు జంతువులు, లీజు పొడిగింపు వంటి అంశాలపై ఏదైనా హామీ ఇచ్చినా, అది తప్పనిసరిగా అద్దె ఒప్పందంలో నమోదు కావాలి.

వాణిజ్య స్థలాలకు అదనపు జాగ్రత్త

ఆఫీస్‌లు, షాపులు లేదా ఇతర కమర్షియల్ ప్రాపర్టీలను అద్దెకు తీసుకునే వ్యాపార సంస్థలు కామన్ ఏరియా మెయింటెనెన్స్ (CAM) ఛార్జీలు, అద్దె పెంపు విధానం (Escalation Clause), ఇంటీరియర్ మార్పులు, ఒప్పంద రద్దు నిబంధనలను ప్రత్యేకంగా పరిశీలించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

తాజా నిబంధనలు ఏమంటున్నాయి?

భారతదేశంలో అద్దె లావాదేవీలకు సంబంధించిన చట్టాలు రాష్ట్రాలవారీగా మారుతూ ఉంటాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం రూపొందించిన ‘మోడల్ టెనెన్సీ యాక్ట్, 2021’ను కొన్ని రాష్ట్రాలు అమలు చేసే దిశగా చర్యలు చేపట్టగా, మరికొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఇప్పటికీ స్థానిక అద్దె చట్టాలే అమల్లో ఉన్నాయి. కాబట్టి ఒప్పందంపై సంతకం చేసే ముందు స్థానిక నిబంధనలను కూడా తెలుసుకోవడం అవసరం. రూ.100 కంటే ఎక్కువ వార్షిక అద్దె విలువ కలిగిన లీజ్ ఒప్పందాలు సాధారణంగా ‘రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1908’ ప్రకారం నమోదు చేయాల్సి ఉంటుంది. రాష్ట్రాన్ని బట్టి స్టాంప్ డ్యూటీ, రిజిస్ట్రేషన్ నిబంధనలు మారవచ్చు.