ఒకప్పుడు ప్రపంచ రాజకీయాల్లో అమెరికా పేరు అంటేనే ఆధిపత్యం, ప్రభావం, నాయకత్వానికి ప్రతీకగా భావించేవారు. ఆర్థిక శక్తి, సాంకేతిక ఆధిపత్యం, సైనిక బలం, అంతర్జాతీయ సంస్థలపై ప్రభావంతో అమెరికా దశాబ్దాలుగా ప్రపంచ వేదికపై అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది. కానీ ఇప్పుడు ప్రపంచ ప్రజాభిప్రాయంలో ఓ ఆసక్తికరమైన మార్పు కనిపిస్తోంది. తాజా ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ సర్వే ప్రకారం, కొన్ని దేశాల్లో ప్రజలు అమెరికా కంటే చైనాపై ఎక్కువ సానుకూల అభిప్రాయం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ నిర్వహించిన ఈ అంతర్జాతీయ సర్వేలో 36 దేశాలు, ప్రాంతాల్లో ప్రజల అభిప్రాయాలను పరిశీలించారు. ఇందులో అనేక దేశాల్లో చైనా పట్ల సానుకూల దృక్పథం పెరిగినట్లు వెల్లడైంది. ముఖ్యంగా 25 దేశాల్లో చైనాపై ఉన్న అనుకూల అభిప్రాయాలు అమెరికాతో పోలిస్తే ఎక్కువగా నమోదయ్యాయి. ఇది ప్రపంచ శక్తి సమీకరణాల్లో మారుతున్న ధోరణులకు సంకేతంగా నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. అయితే, దీని అర్థం ప్రపంచం మొత్తం చైనాను అమెరికా కంటే గొప్ప శక్తిగా అంగీకరించిందని కాదు. ప్రజల అభిప్రాయాలు ఒక్కో దేశంలో ఒక్కో విధంగా ఉన్నాయి. ఆర్థిక సంబంధాలు, భద్రతా ప్రయోజనాలు, రాజకీయ పరిస్థితులు, స్థానిక ప్రజల అనుభవాల ఆధారంగా అమెరికా, చైనాలపై అభిప్రాయాలు మారుతున్నాయి.
చైనా పట్ల పెరుగుతున్న సానుకూలతకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి ఆ దేశ ఆర్థిక ప్రభావం. గత కొన్ని దశాబ్దాల్లో చైనా ప్రపంచ తయారీ కేంద్రంగా ఎదిగింది. ఆఫ్రికా, ఆసియా, లాటిన్ అమెరికా దేశాల్లో భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు, రహదారులు, రైల్వేలు, పోర్టులు, విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల ద్వారా తన ప్రభావాన్ని పెంచుకుంది. బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ఇనిషియేటివ్ వంటి ప్రాజెక్టుల ద్వారా అనేక అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలతో ఆర్థిక సంబంధాలను బలపరిచింది.
మరోవైపు అమెరికాపై కొన్ని దేశాల్లో అభిప్రాయాలు మారడానికి అంతర్జాతీయ రాజకీయ పరిణామాలు కారణమయ్యాయి. విదేశీ విధాన నిర్ణయాలు, యుద్ధాల్లో అమెరికా పాత్ర, ప్రపంచ వ్యవహారాల్లో దాని జోక్యం వంటి అంశాలపై కొన్ని ప్రాంతాల్లో విమర్శలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా మధ్యప్రాచ్యం, కొన్ని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో అమెరికా విధానాలపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
అయితే అమెరికా బలం ఇంకా గణనీయంగానే ఉంది. ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో ఒకటిగా ఉండటం, డాలర్ ఆధిపత్యం, ఆధునిక సాంకేతిక రంగం, ప్రముఖ విశ్వవిద్యాలయాలు, సైనిక కూటములు వంటి అంశాల్లో అమెరికా ముందంజలో ఉంది. అనేక దేశాలు ఇప్పటికీ భద్రత, పెట్టుబడులు, సాంకేతిక సహకారం కోసం అమెరికాతో బలమైన సంబంధాలను కొనసాగిస్తున్నాయి. చైనాపై కూడా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ఆందోళనలు ఉన్నాయి. మానవ హక్కులు, రాజకీయ స్వేచ్ఛ, పారదర్శకత, దక్షిణ చైనా సముద్ర వివాదాలు వంటి అంశాలపై పలు దేశాలు చైనాను విమర్శిస్తున్నాయి. అందువల్ల చైనా పట్ల సానుకూల అభిప్రాయం పెరగడం అంటే అన్ని అంశాల్లో ఆ దేశానికి మద్దతు పెరిగిందని భావించలేం.
ప్యూ సర్వేలో మరో ఆసక్తికర అంశం నాయకులపై ఉన్న అభిప్రాయాలు. కొన్ని దేశాల్లో చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ పట్ల ఉన్న అభిప్రాయాలు అమెరికా అధ్యక్షుడి పట్ల ఉన్న అభిప్రాయాల కంటే మెరుగ్గా నమోదైనట్లు సర్వే వెల్లడించింది. ఇది వ్యక్తిగత నాయకత్వంపై ఉన్న అంతర్జాతీయ అభిప్రాయాల్లో కూడా మార్పులను సూచిస్తోంది. ఇక, భారత్ విషయానికి వస్తే పరిస్థితి కొంత భిన్నంగా ఉంటుంది. భారత్కు అమెరికాతో వ్యూహాత్మక, రక్షణ, సాంకేతిక సంబంధాలు పెరుగుతున్నాయి. అదే సమయంలో చైనా భారత్కు అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వాముల్లో ఒకటైనా, సరిహద్దు వివాదాలు, భద్రతా అంశాలు రెండు దేశాల సంబంధాల్లో కీలకంగా ఉన్నాయి. అందుకే భారత్లో అమెరికా, చైనా పట్ల అభిప్రాయాలు ఇతర దేశాల కంటే ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి.
మొత్తంగా చూస్తే, ఈ ప్యూ సర్వే ప్రపంచ శక్తి సమీకరణాల్లో వస్తున్న మార్పులకు ఒక అద్దంలా కనిపిస్తోంది. అమెరికా ఆధిపత్యం కొనసాగుతున్నప్పటికీ, చైనా ఆర్థిక, దౌత్య ప్రభావం వేగంగా విస్తరిస్తోంది. రాబోయే కాలంలో ప్రపంచ నాయకత్వ పోరు కేవలం సైనిక బలం లేదా ఆర్థిక శక్తితోనే కాకుండా... ప్రజల అభిప్రాయాలు, దౌత్య సంబంధాలు, అభివృద్ధి నమూనాలపై కూడా ఆధారపడనుంది.


