చమురు సంస్థలకు రూ.42 వేల కోట్ల నష్టం
దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల తగ్గింపు కోసం ఆశగా ఎదురుచూస్తున్న సామాన్య వాహనదారులకు ఇప్పట్లో తక్షణ ఊరట లభించే సూచనలు కనిపించడం లేదు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో నెలకొన్న అనిశ్చితి, ప్రభుత్వ రంగ చమురు మార్కెటింగ్ సంస్థల ఆర్థిక నష్టాలు ఇంధన ధరల కోతకు ప్రధాన అడ్డంకులుగా మారాయి. చమురు కంపెనీలు సుమారు రూ.42,000 కోట్ల మేర నష్టాలను ఎదుర్కొంటున్న నేపథ్యంలో ఇప్పుడే ధరలను తగ్గించడం సాధ్యం కాదని కేంద్ర పెట్రోలియం, సహజ వాయువుల శాఖ సహాయ మంత్రి సురేశ్ గోపీ చేసిన వ్యాఖ్యలు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమయ్యాయి.
చమురు సంస్థలపై భారం
భారత్ తన ముడిచమురు అవసరాల్లో దాదాపు 85 శాతానికి పైగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, యుద్ధ వాతావరణం అంతర్జాతీయ చమురు సరఫరా గొలుసును తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. రవాణా మార్గాల్లో అంతరాయాల వల్ల ముడిచమురు సేకరణ, నిర్వహణ వ్యయాలు గణనీయంగా పెరిగాయి. దిగుమతి వ్యయాలు పెరిగినప్పటికీ దేశీయ వినియోగదారులపై భారం పడకుండా రిటైల్ ధరలను స్థిరంగా ఉంచడం వల్ల ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలైన ఇండియన్ ఆయిల్, భారత్ పెట్రోలియం, హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం వంటి కంపెనీలు ఆర్థికంగా తీవ్ర ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. అయితే, మంత్రి ప్రస్తావించిన రూ.42,000 కోట్ల నష్టాల గణాంకాలు ఏ ఆర్థిక కాలానికి సంబంధించినవి, వాటి లెక్కింపు ప్రాతిపదిక ఏమిటన్న దానిపై ఆయా సంస్థల అధికారిక త్రైమాసిక ఆర్థిక నివేదికల ద్వారా మరింత స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
గతంలో తీసుకున్న చర్యలు
దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు మార్కెట్ ఆధారితంగా నిర్ణయమవుతాయని గతంలో లోక్సభలో మంత్రి సురేశ్ గోపీ స్పష్టం చేశారు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడిచమురు ధరలు తగ్గిన వెంటనే దేశీయంగా ధరలు తగ్గించడం సాధ్యం కాదని, చమురు సంస్థల గత నష్టాలు (అండర్ రికవరీలు), సరఫరా పరిస్థితులు, పన్నుల నిర్మాణాన్ని బట్టి ఆయా సంస్థలే ధరలపై నిర్ణయం తీసుకుంటాయని కేంద్రం వెల్లడించింది. కాగా, 2026 మార్చి 27న అంతర్జాతీయ ధరలు పెరిగినప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్, డీజిల్పై ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని లీటరుకు రూ.10 చొప్పున తగ్గించింది. అయితే, ఆ ప్రయోజనాన్ని నేరుగా రిటైల్ ధరల్లో తగ్గించకుండా చమురు సంస్థలు భరిస్తున్న నష్టాలను పూడ్చుకునేందుకు వినియోగించింది.
రాష్ట్రాల వ్యాట్ తగ్గింపుతో ఊరట లభిస్తుందా?
ధరల భారం తగ్గాలంటే రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తాము విధించే విలువ ఆధారిత పన్నును (వ్యాట్) తగ్గించాలని కేంద్రం సూచిస్తోంది. రాష్ట్రాలు వ్యాట్ తగ్గిస్తే వినియోగదారులకు కొంత ఉపశమనం దక్కే అవకాశం ఉంది. కానీ, సంక్షేమ పథకాలు, అభివృద్ధి కార్యక్రమాల నిర్వహణ కోసం ఇంధన పన్నుల ఆదాయంపైనే అధికంగా ఆధారపడే రాష్ట్రాలు ఈ ఆదాయాన్ని వదులుకోవడానికి ఎంతవరకు ముందుకు వస్తాయన్నది ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.
మొత్తంగా పరిశీలిస్తే, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇంధన ధరల తగ్గింపుపై ఎలాంటి నిర్దిష్ట గడువును ప్రకటించలేదు. పశ్చిమాసియాలో పరిస్థితులు చక్కబడి, అంతర్జాతీయ ముడిచమురు ధరలు స్థిరపడటంతో పాటు దేశీయ చమురు సంస్థలు తమ ఆర్థిక నష్టాల నుంచి కోలుకుంటేనే రిటైల్ ధరల కోతకు మార్గం సుగమం అవుతుంది. అప్పటివరకు వాహనదారులు ప్రస్తుత ధరలతోనే సర్దుకుపోవాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది.
ఇదీ చదవండి: ఏడాది తిరగకముందే బిజినెస్ మూసివేత.. కట్ చేస్తే..


