దసరా: ఈ ఏడు ప్రాంతాల్లోనే అసలైన సందడి!

దసరా.. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా దేశవ్యాప్తంగా జరుపుకునే పండుగ. మూల సూత్రం ఒక్కటే అయినప్పటికీ, ప్రాంతీయ ఆచార వ్యవహారాలు, సంప్రదాయాలు ఈ వేడుకలకు ప్రత్యేకమైన శోభను చేకూరుస్తాయి. ఈ పవిత్ర పర్వదినాన ఒక్కో రాష్ట్రం తన గొప్ప సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని ఘనమైన ఊరేగింపుల నుండి ప్రత్యేకమైన పూజా విధానాల దాకా చాటిచెబుతుంది. ఈ ఏడాది అక్టోబర్‌ 20న దసరాను జరుపుకోనున్నారు.

1. కోల్‌కతా (దుర్గా పూజ)
కోల్‌కతాలో దసరా అనేది దుర్గా పూజతో ముడిపడివుంది. మహిషాసురుడిపై దుర్గాదేవి సాధించిన విజయానికి గుర్తుగా ఇక్కడ అత్యంత వైభవంగా ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. నగరం మొత్తం వినూత్నమైన థీమ్స్‌తో అందంగా అలంకరించిన మండపాలతో కళకళలాడుతుంది. భక్తులు సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలు, సంప్రదాయ నృత్యాలు, విందుల్లో పాల్గొంటారు. చివరి రోజున విగ్రహ నిమజ్జనంతో ఈ వేడుకలు ముగుస్తాయి. ఇందులో ముఖ్యమైన ఆచారం సిందూర్‌ ఖేలా. విజయదశమి రోజున వివాహిత మహిళలు ఒకరి ముఖానికి మరొకరు సింధూరం పూసుకుంటూ సంతోషంగా ఈ ఆచారాన్ని నిర్వహిస్తారు.

2. అహ్మదాబాద్ దసరా (రావణ దహనం)
అహ్మదాబాద్‌లో రావణ దహనం అత్యంత ప్రధానమైన వేడుకగా సాగుతుంది. రావణుడు, మేఘనాథుడు, కుంభకర్ణుడి భారీ దిష్టిబొమ్మలను ఇక్కడ దగ్ధం చేస్తారు. సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలు, సంగీతం, నృత్యాల మధ్య సాగే ఈ కార్యక్రమాన్ని తిలకించేందుకు భారీగా జనం తరలివస్తారు. ఈ దిష్టిబొమ్మల దహనం చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.

3. ఢిల్లీ దసరా (రామ్‌లీలా, రావణ దహనం)
ఢిల్లీలో దసరా అనగానే రామాయణ ఘట్టాలను కళ్ళకు కట్టే రామ్‌లీలా నాటక ప్రదర్శనలు గుర్తుకువస్తాయి. ఈ నాటకాల ముగింపుగా రావణాసురుడి భారీ దిష్టిబొమ్మలను తగులబెడతారు. బాణసంచా వెలుగులు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, మేళాల నడుమ వేలాది మంది ప్రేక్షకుల సమక్షంలో ఈ ఉత్సవాలు అట్టహాసంగా సాగుతాయి.

4. పంజాబ్ దసరా
పంజాబ్‌లో దసరా వేడుకలు భక్తి శ్రద్ధలతో ముడిపడి ఉంటాయి. భక్తులు ఉపవాసాలు ఉంటారు. రాత్రి జాగరణలలో భక్తి గీతాలు ఆలపిస్తారు, భండారాలు పేరిట సమాజ విందులు ఏర్పాటు చేస్తారు. రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాలలో శక్తిమాత ఆరాధన, ఊరేగింపులు, ప్రత్యేక ప్రార్థనలతో ఈ పర్వదినాన్ని జరుపుకుంటారు.

5. ఛత్తీస్‌గఢ్ (బస్తర్ దసరా)
ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో దాదాపు 75 రోజుల పాటు సాగే బస్తర్ దసరా ఎంతో విశిష్టమైనది. ఈ వేడుకలు దంతేశ్వరి దేవి ముంగిట నిర్వహిస్తారు. ప్రతీకాత్మకంగా దివాన్‌కు అధికార బదిలీ వంటి గిరిజన ఆచారాలు ఇందులో ఉంటాయి. ఊరేగింపులు, సంప్రదాయ నృత్యాలు, పురాతన ఆయుధాల పూజలతో పాటు పాట్ జాతర, భారీ రథయాత్ర వంటి ఘట్టాలు ఇందులో విశేషం. గిరిజన సంస్కృతి, స్థానిక దేవతలతో పాటు ప్రకృతిని, భూమిని ఆరాధించే జీవన విధానం ఇందులో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

6. చెన్నై(బొమ్మల కొలువు)
చెన్నైలో దసరా సందర్భంగా బొమ్మల కొలువు ఏర్పాటు చేయడం ప్రధాన సంప్రదాయంగా కొనసాగుతున్నది. మెట్ల వరుసలపై పౌరాణిక గాథలు, నిత్య జీవిత సన్నివేశాలను తెలిపే వివిధ రకాల బొమ్మలను ప్రదర్శిస్తారు. ఈ సందర్భంగా సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలు, కథలు చెప్పడం, ప్రసాదాల పంపిణీ వంటివి జరుగుతాయి.

7. కులు దసరా
హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో జరుపుకునే కులు దసరా వారం రోజుల పాటు సాగే సుప్రసిద్ధ ఉత్సవం. ఊరేగింపులు, సంప్రదాయ సంగీతం, నృత్యాలకు ఇది పెట్టింది పేరు. మిగిలిన ప్రాంతాలతో పోలిస్తే ఇది భిన్నంగా విజయదశమి నాడే మొదలై ఆ తర్వాత కొనసాగుతుంది. స్థానిక ఆరాధ్య దైవమైన రఘునాథుడిని ఘనంగా ఊరేగిస్తారు. ఈ వేడుకను వీక్షించడానికి దేశవ్యాప్తంగా పర్యాటకులు, భక్తులు తరలివస్తారు.

భారతదేశంలో జరిగే విభిన్న దసరా వేడుకలు మన దేశ సంస్కృతికి అద్దం పడతాయి. చెడుపై మంచి సాధించే విజయం అనే మూల సందేశం ఒక్కటే అయినా, భౌగోళిక ఆచారాలు ఈ పండుగకు కొత్త రంగులను అద్దుతాయి. కోల్‌కతా దుర్గాపూజ వైభవం మొదలుకుని పంజాబ్ భక్తిభావం వరకు.. దసరా మన దేశాన్ని ఉన్నత విలువలతో ఏకం చేస్తుంది.