ప్రకృతిపై మనిషి విజయం: 12 కిలోమీటర్ల అద్భుతం!

భారతదేశంలో పశ్చిమానికి ప్రవహించే అతిపెద్ద నది నర్మదా నది. ఈ నదిని మధ్య భారతంలోని సోన్ నది వైపు మళ్లించాలన్న దశాబ్దాల కల సాకారమైంది. వింధ్య పర్వత శ్రేణులను ఛేదిస్తూ మధ్యప్రదేశ్‌లోని కట్నీ జిల్లాలో నిర్మించిన 12 కిలోమీటర్ల పొడవైన భూగర్భ జల సొరంగం నిర్మాణం పూర్తయింది. ప్రకృతి సహజమైన అడ్డంకులను అధిగమిస్తూ, ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యంతో నిర్మించిన ఈ ప్రాజెక్ట్ ఇప్పుడు అందరి అభినందనలను అందుకుంటోంది.

15 ఏళ్ల సుదీర్ఘ ప్రయాణం
ఈ భారీ ప్రాజెక్టుకు 2011లో పునాది పడింది. మధ్యప్రదేశ్ లోని స్లీమనాబాద్‌లో నర్మదా నది జలాలను సోన్ బేసిన్ వరకు చేర్చడమే లక్ష్యంగా ఈ పనులు మొదలయ్యాయి. అనేక భౌగోళిక సవాళ్లు, సాంకేతిక సమస్యల కారణంగా సుమారు 15 ఏళ్లు పట్టిన ఈ నిర్మాణం, తాజాగా జూలై 14న పూర్తయింది. టన్నెల్ బోరింగ్ మెషిన్ నిర్ణీత స్థలానికి చేరుకోవడంతో నర్మదా జలాల ప్రవాహానికి మార్గం సుగమమైంది.

పురాణగాథకు ఆధునిక ముగింపు
నర్మదా, సోన్‌భద్ర నదుల కలయిక వెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన జానపద కథ ఉంది. ఒకరికొకరు దూరమైన ఈ నదులు వింధ్య పర్వతాల మధ్య వేర్వేరు దిశల్లో ప్రవహిస్తున్నాయి. శతాబ్దాల నాటి ఈ పురాణ గాథకు, ఆధునిక మానవుడు పర్వతాలను చీల్చి సొరంగం నిర్మించడం ద్వారా ముగింపు పలికాడు. ఇప్పుడు కృత్రిమ మార్గం ద్వారా రూపొందిన నర్మదను, సోన్‌భద్రతో కలిపే అద్భుత ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది.

ఇంజనీరింగ్ సవాళ్లను అధిగమించి..
ఈ ప్రాజెక్టును పూర్తి చేయడం ఇంజనీర్లకు ఏమాత్రం సులభం కాదు. నిర్మాణ సమయంలో సింక్‌హోల్స్, గట్టి రాతి పొరలు, కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలు, తరచుగా విరిగిపడే శిథిలాలు వంటి ఎన్నో సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి. భూగర్భ జలాలు పదేపదే సొరంగంలోకి చేరడంతో నిరంతరం పంపులను నడపాల్సి వచ్చింది. అమెరికా, జర్మనీ నుంచి తెప్పించిన అత్యాధునిక యంత్రాలు కూడా కొన్ని సందర్భాల్లో దెబ్బతిన్నాయి.

అంచనాలకు మించిన వ్యయం
2011లో రూ. 799 కోట్ల వ్యయంతో ఈ ప్రాజెక్టును చేపట్టారు. అయితే, పర్వతాల గుండా మార్గం సుగమం చేయడం, సాంకేతిక ఇబ్బందులను పరిష్కరించడం వంటి పనుల వల్ల ప్రాజెక్టు వ్యయం క్రమంగా పెరుగుతూ రూ. 1500 కోట్లకు చేరుకుంది. వ్యయం పెరిగినా, దేశంలోనే అత్యంత పొడవైన నీటిపారుదల సొరంగంగా ఇది గుర్తింపు పొందింది.

గురుత్వాకర్షణ శక్తితో ప్రవాహం
ఈ సొరంగం పొడవు 11.952 కిలోమీటర్లు, వ్యాసం 10.14 మీటర్లు. దీని ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, దీని ద్వారా ప్రవహించే నీటికి ఎటువంటి పంపుల అవసరం లేదు. కేవలం ప్రకృతి సిద్ధమైన గురుత్వాకర్షణ శక్తి ఆధారంగానే నర్మదా నది నీరు సునాయాసంగా సోన్ బేసిన్‌కు చేరుకుంటుంది. ఇది భవిష్యత్తులో విద్యుత్ ఆదాతో పాటు నీటి పారుదల రంగానికి పెద్దపీట వేయనుంది.

ముగింపు దశలో ప్రక్రియ
ప్రస్తుతం సొరంగం చివరి పనులను అధికారులు పర్యవేక్షిస్తున్నారు. 100 అడుగుల లోతులో నిర్మించిన సిమెంట్ కుంట నుండి టిబిఎం యంత్రాలను బయటకు తీసేందుకు సుమారు 45 రోజుల సమయం పట్టనుంది. ఆ తర్వాత పట్టాలను తొలగించి, నీటిని విడుదల చేస్తారు. దీనివల్ల కట్నీ పరిసర ప్రాంతాల్లోని వేలాది ఎకరాల పొలాలు సస్యశ్యామలం కానున్నాయి.