స్క్రీన్ల ప్రపంచంలో క్షీణిస్తున్న సంబంధాలు

నేడు ప్రపంచ మానసిక ఆరోగ్య దినోత్సవం. ఈ ఏడాది ‘నిజమైన గొంతుకలు - నిజమైన మార్పు’ అనే ఇతివృత్తంతో దీన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడిన లేదా ప్రస్తుతం వాటిని ఎదుర్కొంటున్న వారి ప్రత్యక్ష అనుభవాలను వినడం, వారి భాగస్వామ్యంతో విధానాలు రూపొందించడం, వివక్షను అరికట్టడం ద్వారానే సమాజంలో నిజమైన మార్పు సాధ్యమవుతుందని ఈ పిలుపు స్పష్టం చేస్తోంది.

ఒంటరితనం.. సవాలు

నేటి డిజిటల్ యుగంలో సోషల్ మీడియా, స్క్రీన్ చూసే సమయం పెరగడం, మనుషుల మధ్య ప్రత్యక్ష సంబంధాలు తగ్గడం వల్ల ఒంటరితనం, ఆందోళన ఎక్కువవుతున్నాయి. శాస్త్రవేత్తలు తెలుపుతున్న వివరాల ప్రకారం మానవ మేధస్సు, నాడీ వ్యవస్థ పరస్పర సంబంధాల ఆధారంగానే పరిణామం చెందాయి. కానీ గడిచిన ముప్పై ఏళ్లలో మనుషుల మధ్య ముఖాముఖి సంభాషణలు తగ్గి స్క్రీన్ల వాడకం పెరగడం వల్ల ఆక్సిటోసిన్ తగ్గుతూ ఒత్తిడికి కారణమయ్యే కార్టిసాల్ పెరుగుతోంది. భారత్‌లో జాతీయ మానసిక ఆరోగ్య సర్వే (ఎన్‌ఎంహెచ్‌ఎస్‌) ప్రకారం దాదాపు 5 శాతం మంది (సుమారు 7.5 కోట్లు) డిప్రెషన్, ఆందోళన వంటి మానసిక సమస్యలతో బాధపడుతున్నారు. ఇది ముఖ్యంగా నగర జీవనశైలిలోనే ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది.

సంబంధాల పునరుద్ధరణే పరిష్కారం

మానసిక వ్యాధులకు వైద్య నిపుణుల చికిత్స ఎంత అవసరమో, మానసిక ఆరోగ్య పరిరక్షణకు మానవ సంబంధాలు, సమాజ భాగస్వామ్యం కూడా అంతే ముఖ్యం. ‘మైండ్‌ఫుల్‌నెస్’, దయ, ప్రశాంతతను సాధన చేయడం వల్ల మెదడు నిర్మాణాత్మకంగా బలపడుతుందని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. ఏఐ రాజ్యమేలుతున్న ఈ రోజుల్లో యంత్రాలు సాధించలేని మానవీయ విలువలను, సహకారాన్ని మనం పెంపొందించుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. సమాజంలో ప్రతి ఒక్కరినీ కలుపుకుపోతూ, ఇతరుల అనుభవాలను ఆలకిస్తూ, సహానుభూతితో వ్యవహరించడమే నేటి మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలకు అత్యుత్తమ పరిష్కారమని చెబుతున్నారు.

ఇదీ చదవండి: భారత్‌కు ‘స్టార్‌లింక్’ నిజంగా సంజీవనియా..?