భారతదేశ సరిహద్దుల గురించి మనం ఆలోచించినప్పుడు, సాధారణంగా గుర్తుకు వచ్చేది ముళ్ల తీగల కంచె. సినిమాలు, టీవీలలో ఈ దృశ్యాలనే చూస్తాం. కానీ కాస్త నిశితంగా పరిశీలిస్తే కంచె వెంట వేలాడుతున్న గాజు సీసాలుకూడా కనిపిస్తాయి. ఇవి ఎందుకు పెడతారు? వాటి వలన ప్రయోజనం ఏమిటి? తెలుసు కుందాం.
నిజానికి ఇవి చూడటానికి సాధారణంగా కనిపించవచ్చు. కానీ అవి దేశాన్ని రక్షించడంలో కీలకమైన ప్రయోజనాన్ని అందిస్తాయి. సరిహద్దు గార్డులకు 'స్థానిక హెచ్చరిక'గా పనిచేస్తుంది, తరచుగా వారి ప్రాణాలను రక్షించడంలో సహాయపడుతుంది. సరిహద్దు భద్రతా దళం (BSF) అనుసరించే అత్యంత ప్రభావవంతమైన 'లో-టెక్' భద్రతా పద్ధతుల్లో ఇది ఒకటి.
దీని వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలు ఇవే:
శత్రువుల చొరబాటును గుర్తించడానికి (Intrusion Detection)
సరిహద్దులో దట్టమైన పొగమంచు కురిసినప్పుడు లేదా పిచ్ చీకటిగా ఉన్నప్పుడు, అత్యాధునిక కెమెరాలు కూడా కొన్నిసార్లు పనిచేయకపోవచ్చు. అటువంటి సమయంలో, ఎవరైనా సరిహద్దు కంచెను కత్తిరించడానికి లేదా దాటడానికి ప్రయత్నిస్తే, ఆ కంచెకు ఉన్న గాజు సీసాలు ఒకదానికొకటి తగిలి శబ్దాన్ని చేస్తాయి. ఈ శబ్దం ద్వారా అలర్ట్ అయిన సైనికులు చొరబాటుదారులను వెంటనే పట్టుకుంటారు.
పొగమంచు సమయాల్లో రక్షణ
ముఖ్యంగా పంజాబ్, జమ్మూ ప్రాంతాల్లో చలికాలంలో పొగమంచు (Fog) చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. కంటికి ఎదురుగా ఉన్న మనిషి కూడా కనిపించని ఆ సమయంలో, ఈ సీసాలు 'అలారం'లా పనిచేస్తాయి. శత్రువు కంచెను తాకిన వెంటనే వచ్చే "కిణ కిణ" శబ్దమే సైనికులకు సిగ్నల్.
ఖర్చు తక్కువ - ఫలితంఎక్కువ
థర్మల్ ఇమేజర్లు, సెన్సార్లు వంటి ఖరీదైన పరికరాలు లేని చోట లేదా అవి మొరాయించినప్పుడు, ఈ ఖాళీ సీసాలు అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి. వీటికి మెయింటెనెన్స్ అవసరం లేదు, విద్యుత్ అవసరం లేదు. కేవలం గాలికి ఊగకుండా, ఎవరైనా తాకితేనే శబ్దం వచ్చేలా వీటిని అమర్చుతారు.
మరికొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలు:
ఈ సీసాలను సాధారణంగా శీతల పానీయాల (Soft Drinks) ఖాళీ బాటిల్స్ను సేకరించి ఉపయోగిస్తారు. కేవలం శబ్దమే కాదు, రాత్రిపూట టార్చ్ లైట్ వేసినప్పుడు ఈ గాజు సీసాలు కాంతిని పరావర్తనం (Reflection) చెందిస్తాయి, ఇది కూడా భద్రతకు అదనపు బలాన్నిస్తుంది. చాలా దేశాల సరిహద్దుల్లో అత్యాధునిక సెన్సార్లు ఉన్నప్పటికీ, మన జవాన్లు ఇప్పటికీ ఈ సంప్రదాయ పద్ధతిని నమ్ముతారు ఎందుకంటే ఇది ఎప్పుడూ ఫెయిల్ అవ్వదు.


