యూపీఐ ఛార్జీలు.. కేంద్రం, ఆర్బీఐకి సుప్రీంకోర్టు నోటీసులు

యూపీఐ చెల్లింపులపై కొత్తగా తీసుకొచ్చిన మర్చంట్‌ డిస్కౌంట్‌ రేట్‌ (ఎండీఆర్‌) విధానంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. రూ.2,000కు మించిన కొన్ని యూపీఐ ‘పర్సన్‌ టు మర్చంట్‌’ (పీ2ఎం) లావాదేవీలపై చార్జీలు విధించే కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్ని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై కేంద్రానికి నోటీసులు జారీ చేసింది. ఛార్జీల విధానం, దాని ప్రాతిపదికకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలతో అఫిడవిట్‌ దాఖలు చేయాలని కేంద్రంతో పాటు రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియాను ఆదేశించింది. 

ఈ పిటిషన్‌ను న్యాయవాది అంజన్‌ దత్తా దాఖలు చేశారు. సోమవారం విచారణ జరిపిన సీజేఐ జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్‌ నేతృత్వంలోని జస్టిస్‌ జాయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్‌ వి. మోహనాలతో కూడిన ధర్మాసనం.. కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఆర్‌బీఐ, ఎన్‌పీసీఐలకు నోటీసులు జారీ చేసింది. కొత్త ఎండీఆర్‌ విధానానికి చట్టపరమైన ప్రాతిపదిక ఏంటి? ఈ ఛార్జీపై పన్ను ఎలా ఉంటుంది? పన్ను భారం ఎవరిపై పడుతుంది? ఈ విధానం తీసుకొచ్చే అధికారం కేంద్రానికి ఏ మేరకు ఉంది? ఎండీఆర్‌ విధానం తీసుకురావడానికి కారణమేంటి? వంటి అంశాలపై స్పష్టత ఇవ్వాలని కోరింది. వీటన్నింటిపై నాలుగు వారాల్లో అఫిడవిట్‌ దాఖలు చేయాలని కేంద్రాన్ని ఆదేశించింది. అదే సమయంలో అక్టోబర్‌ 15 నుంచి కొత్త విధానం అమల్లోకి రానున్న నేపథ్యంలో.. దాని అమలుపై స్టే ఇచ్చేందుకు సుప్రీంకోర్టు నిరాకరించింది.

రూ.2 వేలు దాటితే.. 
కేంద్రం తీసుకొచ్చిన కొత్త విధానం ప్రకారం.. అక్టోబర్‌ 15 నుంచి కొత్త ఎండీఆర్‌ విధానం అమల్లోకి రావాల్సి ఉంది. రూ.2,000కు మించిన నిర్దిష్ట యూపీఐ పీ2ఎం లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్‌ విధిస్తారు. రూ.75,000, అంతకంటే ఎక్కువ విలువైన లావాదేవీలకు గరిష్ఠ చార్జీ రూ.300గా ఉంటుంది. అయితే వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి చేసే పీ2పీ యూపీఐ చెల్లింపులపై ఎలాంటి ఎండీఆర్‌ ఉండదు. రూ.2,000 వరకు చేసే సాధారణ మర్చంట్‌ చెల్లింపులూ చార్జీ పరిధిలోకి రావు.

కొన్ని ప్రత్యేక రంగాలకు మాత్రం వేర్వేరు రేట్లు నిర్ణయించారు. రైల్వేలు, టెలికాం, బీమా, ఇంధనం, వ్యవసాయ ఇన్‌పుట్స్‌ వంటి రంగాల్లో రూ.2,000కు మించిన లావాదేవీలపై ఒక్కో లావాదేవీకి రూ.5 ఎండీఆర్‌ ఉంటుంది. మ్యూచువల్‌ ఫండ్లు, సెక్యూరిటీస్‌, స్టాక్‌బ్రోకర్లు, డీలర్లకు సంబంధించిన లావాదేవీలపై 0.02 శాతం ఎండీఆర్‌ విధిస్తారు. దీనికీ రూ.300 గరిష్ఠ పరిమితి ఉంటుంది.

విధానంపై పిటిషనర్‌ అభ్యంతరాలు
కేంద్రం సెప్టెంబర్‌ 14న జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్‌, సెప్టెంబర్‌ 15న ప్రకటించిన ఎండీఆర్‌ విధానాన్ని అంజన్‌ దత్తా తన పిటిషన్‌లో సవాలు చేశారు. తగిన చట్టపరమైన రక్షణలు, పారదర్శకత, ప్రజా సంప్రదింపులు లేకుండానే కొత్త చార్జీల విధానాన్ని తీసుకొచ్చారని ఆయన వాదించారు. పేమెంట్‌ అండ్‌ సెటిల్‌మెంట్‌ సిస్టమ్స్‌ యాక్ట్‌, 2007లోని సెక్షన్‌ 10ఏ సవరణ చట్టబద్ధతను కూడా ప్రశ్నించారు.

అలాగే యూపీఐ, రూపే డెబిట్‌ కార్డులకు వేర్వేరు నిబంధనలు ఎందుకన్న అంశాన్ని పిటిషన్‌లో లేవనెత్తారు. రూ.2,000 దాటిన యూపీఐ మర్చంట్‌ చెల్లింపులపై ఎండీఆర్‌ విధిస్తుండగా.. రూపే డెబిట్‌ కార్డు లావాదేవీలకు చార్జీల విషయంలో కొనసాగుతున్న రక్షణపై కూడా ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు.

ఏం కోరుతున్నారు?
రూ.2,000కు మించిన యూపీఐ లావాదేవీలపై ఎండీఆర్‌ విధించే నిబంధనను రద్దు చేయాలని లేదంటే అమలును నిలిపివేయాలని పిటిషనర్‌ కోరారు. ప్రత్యామ్నాయంగా.. సంబంధిత డేటాను బహిర్గతం చేసి, ప్రభావంపై అధ్యయనం నిర్వహించి, పారదర్శకంగా సంప్రదింపులు జరిపిన తర్వాత విధానాన్ని పునఃపరిశీలించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. ముఖ్యంగా చిన్న, సూక్ష్మ వ్యాపారాలపై పడే ప్రభావాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని కోరారు.

అక్టోబర్‌ 15 నుంచి అమలు
కొత్త ఎండీఆర్‌ విధానం అక్టోబర్‌ 15 నుంచి అమల్లోకి రావాల్సి ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో దాని అమలును నిలిపివేయాలన్న పిటిషనర్‌ అభ్యర్థనను సుప్రీంకోర్టు ప్రస్తుత దశలో అంగీకరించలేదు. అయితే కేంద్రం నుంచి పూర్తి వివరాలతో అఫిడవిట్‌ కోరడంతో.. ఈ చార్జీల విధానానికి సంబంధించిన చట్టపరమైన ప్రాతిపదిక, అమలు విధానంపై తదుపరి విచారణలో మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.

ఇదీ చదవండి: రిస్క్‌లో 96 భారత విమానాలు?