సుప్రీంకోర్టులో ఢిల్లీ నిరసనల పంచాయితీ

ఢిల్లీలో ఎన్నికల ప్రధాన కమిషనర్‌ జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌, సర్‌కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలపై దాఖలైన పిటిషన్ల విచారణ వాయిదా పడింది. ఈ నిరసనల సందర్భంగా పోలీసుల చర్యలు, రాజకీయ నాయకులు, న్యాయవాదులు, జర్నలిస్టుల నిర్బంధం, ప్రజా రవాణాపై ఆంక్షలు తదితర అంశాలపై సుప్రీంకోర్టులో పలు పిటిషన్లు దాఖలయ్యాయి. వీటిపై స్పందన తెలియజేస్తూ నివేదికలు, కౌంటర్లు దాఖలు చేసేందుకు కేంద్రం తరఫున సొలిసిటర్‌ జనరల్‌ తుషార్‌ మెహతా గడువు కోరింది. అయితే అందుకు న్యాయస్థానం అంగీకరించింది. 

ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్‌, జస్టిస్‌ జోయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్‌ వి.మోహనలతో కూడిన ధర్మాసనం మంగళవారం ఈ పిటిషన్లను విచారించాల్సి ఉంది. అయితే జస్టిస్‌ మోహన అనారోగ్యానికి గురికావడంతో విచారణను అక్టోబర్‌ 15కు వాయిదా వేయాలని సీజేఐ బెంచ్‌ భావించింది. ఈలోపు కేంద్రం గడువు కోరడంతో.. వాయిదాకు ఇరుపక్షాల న్యాయవాదులు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేయలేదు. దీంతో గురువారం జరిగే విచారణపై ఉత్కంఠ నెలకొంది.

మరోవైపు, నిరసనల సందర్భంగా విధి నిర్వహణలో ఉన్న మహిళా జర్నలిస్టులపై పోలీసులు దాడి చేశారన్న ఆరోపణలపైనా సుప్రీంకోర్టు స్పందించింది. ఈ అంశంపై వివరణ ఇచ్చేందుకు ఢిల్లీ పోలీసు శాఖలోని సీనియర్‌ అధికారి విచారణకు హాజరుకావాలని సూచించింది. అక్టోబర్‌ 9న ఇచ్చిన ఆదేశాల అమలుపై నివేదికతోపాటు, కోర్టు ధిక్కరణకు సంబంధించిన పిటిషన్లపై సమాధానాలు సమర్పించేందుకు కేంద్రం తరఫున గడువు కోరగా.. అక్టోబర్‌ 15 వరకు అవకాశం కల్పించింది.

నిరసనలపై పోలీసుల చర్యలు.. ఏం తేలనుంది?
అక్టోబర్‌ 10న ఢిల్లీలో జరిగిన నిరసనల సందర్భంగా పోలీసులు పలువురిని నిర్బంధించారని, మహిళా నిరసనకారులు, న్యాయవాదులు, జర్నలిస్టులపై బలప్రయోగం చేశారని పలు పిటిషన్లలో ఆరోపించారు. శాంతియుతంగా నిరసన తెలిపే హక్కుకు భంగం కలిగించారని, కొందరిని అక్రమంగా అదుపులోకి తీసుకున్నారని పిటిషనర్లు పేర్కొన్నారు.

నిరసనల నేపథ్యంలో మెట్రో స్టేషన్ల మూసివేత, రైళ్ల రాకపోకలపై ఆంక్షలు, రహదారులపై బారికేడ్లు, ఇంటర్నెట్‌ సేవలకు అంతరాయం వంటి అంశాలనూ న్యాయస్థానం దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. పోలీసుల చర్యలకు సంబంధించిన ఆధారాలను భద్రపరచాలని, బాధ్యులపై చర్యలు తీసుకోవాలని పలువురు పిటిషనర్లు కోరారు. ఈ ఆరోపణలపై సంబంధిత అధికారులు తమ వాదనలు, నివేదికలను సమర్పించాల్సి ఉంది. అక్టోబర్‌ 15న జరిగే విచారణలో పోలీసుల చర్యలపై న్యాయస్థానం ఎలాంటి ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతుంది? గతంలో ఇచ్చిన ఆదేశాల అమలుపై ఏం చెబుతుంది? అన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.

మెట్రో, రైళ్ల సేవలపై సుప్రీం ఆదేశాలు
ఢిల్లీలో అక్టోబర్‌ 10న నిరసనల నేపథ్యంలో మెట్రో స్టేషన్లు, రైళ్ల సేవలను పూర్తిగా నిలిపివేయడంపై అక్టోబర్‌ 9న సుప్రీంకోర్టు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. ప్రజా రవాణాపై సంపూర్ణ నిషేధం విధించకుండా, అవసరాన్ని బట్టి నియంత్రణలు చేపట్టాలని సూచించింది. అనంతరం అక్టోబర్‌ 11న ప్రత్యేకంగా విచారణ చేపట్టిన ధర్మాసనం.. చట్ట ప్రకారం నిర్బంధం చేపట్టాలని, శాంతియుతంగా నిరాయుధులుగా సమావేశమయ్యే ప్రజలపై చట్టవిరుద్ధ చర్యలు ఉండకూడదని స్పష్టం చేసింది.

న్యాయవాదులు, కోర్టు సిబ్బంది, కక్షిదారులు, జర్నలిస్టుల విధులకు ఆటంకం కలిగించకూడదని పేర్కొంది. నగరంలో ప్రజల స్వేచ్ఛాయుత రాకపోకలకు ట్రాఫిక్‌ నిబంధనలకు లోబడి అవకాశం కల్పించాలని, బారికేడ్లను సమీక్షించాలని ఆదేశించింది. ఇంటర్నెట్‌ సేవలకు అంతరాయం కలిగించకూడదని కూడా స్పష్టం చేసింది. ఈ ఆదేశాలను అధికారులు ఎంతవరకు అమలు చేశారన్నది ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది. వాటి అమలుపై దాఖలయ్యే నివేదికలు తదుపరి విచారణలో ప్రాధాన్యం సంతరించుకోనున్నాయి.

ఎస్‌ఐఆర్‌పై విపక్షాల పిటిషన్‌ కూడా..
ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియను సవాలు చేస్తూ లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్‌ గాంధీ సహా ఇండియా కూటమికి చెందిన పలువురు నేతలు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఈ అంశంపై ప్రధాన న్యాయమూర్తిని కలిసేందుకు రాహుల్‌ గాంధీ చేసిన విజ్ఞప్తికి గతంలో అనుమతి లభించలేదు. అనంతరం ప్రతిపక్ష నేతలు సుప్రీంకోర్టు వైపు నిరసన ర్యాలీగా వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించగా, రిజిస్ట్రీ సమయానికి సంబంధించిన కారణాలతో పిటిషన్‌ను న్యాయవాదుల ద్వారా దాఖలు చేశారు.

ఇదిలా ఉండగా, ఎన్నికల ప్రధాన కమిషనర్లు, ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్ల చట్టం–2023లోని సెక్షన్‌ 16ను సవాలు చేస్తూ అసోసియేషన్‌ ఫర్‌ డెమోక్రటిక్‌ రిఫార్మ్స్‌ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పైనా సుప్రీంకోర్టు నోటీసులు జారీ చేసింది. అధికారిక విధుల నిర్వహణలో చేసిన చర్యలకు ఎన్నికల కమిషనర్లకు కల్పించిన రక్షణను ఈ పిటిషన్‌ ప్రశ్నిస్తోంది.

విచారణపై ఉత్కంఠ
ఢిల్లీ నిరసనల సందర్భంగా పోలీసుల చర్యలు, ప్రజా రవాణాపై ఆంక్షలు, జర్నలిస్టులు, న్యాయవాదుల నిర్బంధం, ఎస్‌ఐఆర్‌ వివాదం.. ఇలా పలు అంశాలు సుప్రీంకోర్టు ముందుకు వచ్చాయి. వీటిపై కేంద్రం, ఢిల్లీ పోలీసులు సమర్పించే నివేదికలు, సమాధానాలు తదుపరి విచారణలో కీలకం కానున్నాయి. అక్టోబర్‌ 15న ధర్మాసనం ఏ అంశాలపై స్పష్టత కోరుతుంది? గత ఆదేశాల అమలుపై ఏం చెబుతుంది? పోలీసులపై వచ్చిన ఆరోపణలపై ఎలాంటి తదుపరి ఆదేశాలు జారీ చేస్తుంది? అన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.

ఇదీ చదవండి: జంతర్‌ మంతర్‌ వద్ద ఊహించని సీన్‌!