TV
కోట్ల రూపాయల ఆస్తులు, వేల కోట్ల విలువైన కంపెనీ, మంచి సిబిల్ స్కోర్... ఇవన్నీ ఉన్నా బ్యాంకులు హోమ్లోన్ ఇవ్వడానికి వెనకడుగు వేస్తాయా? తాజాగా వైరల్ అయిన ఒక ఘటన అవుననే సమాధానమే చెబుతోంది. ఫిన్టెక్ సంస్థ ‘రెయిజ్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్’ వ్యవస్థాపకుడు, సీఈఓ ప్రవీణ్ జాధవ్ తన హోమ్లోన్ దరఖాస్తును బ్యాంకు తిరస్కరించిందని ‘ఎక్స్’లో వెల్లడించారు. కారణం మాత్రం ఆయన ఆదాయం లేదా సిబిల్ స్కోర్ కాదు.. 'హై రిస్క్ కేటగిరీ'లో ఉండటమే.
ఈ ఘటనతో చాలామందిలో ఒక సందేహం మొదలైంది. అసలు బ్యాంకులు ఎవరిని హైరిస్క్గా పరిగణిస్తాయి? మంచి ఆదాయం, అద్భుతమైన క్రెడిట్ హిస్టరీ ఉన్నా ఎందుకు రుణం నిరాకరిస్తాయి?
హోమ్లోన్ ఇవ్వడానికి బ్యాంకులు ఏమేమి చూస్తాయి?
చాలామంది సిబిల్ స్కోర్ బాగుంటే చాలు అనుకుంటారు. కానీ వాస్తవానికి బ్యాంకులు అనేక అంశాలను పరిశీలిస్తాయి.
క్రెడిట్ స్కోర్, రీపేమెంట్ చరిత్ర
నెలవారీ ఆదాయం, ఉద్యోగ స్థిరత్వం
ఇప్పటికే ఉన్న రుణాల భారం
ఆదాయానికి సంబంధించి ఈఎంఐ నిష్పత్తి
వృత్తి, వ్యాపారం స్వభావం
కేవైసీ, ఆదాయ పత్రాలు
అంతర్గత రిస్క్ పాలసీలు
అంటే సిబిల్ స్కోర్ ఒక ముఖ్యమైన అంశమే కానీ, అది ఒక్కటే ప్రమాణం కాదు.
హైరిస్క్ కేటగిరీ అంటే ఏమిటి?
ప్రతి బ్యాంకుకు సొంత రిస్క్ అసెస్మెంట్ మోడల్ ఉంటుంది. అందులో కొందరు కస్టమర్లను హైరిస్క్గా గుర్తించవచ్చు. అందులో ప్రధానంగా..
స్టార్టప్లు లేదా అధిక రిస్క్ రంగాల్లో వ్యాపారం చేసే వారు
ఆదాయం స్థిరంగా లేకపోవడం
స్వయం ఉపాధి పొందుతున్న వ్యక్తులు
నియంత్రణ సంస్థల పర్యవేక్షణలో ఉండే రంగాల్లో పనిచేసేవారు
అధిక మొత్తంలో పెట్టుబడులు, షేర్ మార్కెట్ లేదా ఫిన్టెక్ కార్యకలాపాల్లో ఉండటం
బ్యాంకు అంతర్గత రిస్క్ పాలసీల ప్రకారం ప్రత్యేక కేటగిరీలోకి రావడం
ఈ కారణాల్లో ఏదైనా ఉంటే, సిబిల్ స్కోర్ బాగున్నా బ్యాంకు అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవచ్చు.
సీఈఓ అయినా ఎందుకు లోన్ రాలేదు?
ప్రవీణ్ జాధవ్ వెల్లడించిన సమాచారం ప్రకారం, తన క్రెడిట్ హిస్టరీ బాగానే ఉన్నప్పటికీ, బ్యాంకు ఆయనను హైరిస్క్ కస్టమర్గా వర్గీకరించిందని తెలిపింది. ఫిన్టెక్ రంగానికి చెందిన వ్యక్తి కావడం లేదా బ్యాంకు అంతర్గత రిస్క్ మోడల్లో ఆయన ప్రొఫైల్కు అధిక రిస్క్ స్కోర్ రావడం వంటి కారణాలు ఉండొచ్చు.
బ్యాంకులు లోన్ రిజెక్ట్ చేసే సాధారణ కారణాలు
తక్కువ క్రెడిట్ స్కోర్
EMI భారం ఎక్కువగా ఉండటం
ఆదాయానికి సరిపడా రీపేమెంట్ సామర్థ్యం లేకపోవడం
పత్రాల్లో వ్యత్యాసాలు
ఉద్యోగం లేదా వ్యాపారంలో స్థిరత్వం లేకపోవడం
ఆస్తి పత్రాలకు సంబంధించిన సమస్యలు
బ్యాంకు అంతర్గత రిస్క్ విధానాలకు సరిపోకపోవడం
లోన్ రిజెక్ట్ అయితే ఏం చేయాలి?
లోన్ తిరస్కరణ అంటే జీవితాంతం రుణం రాదని కాదు. ముందుగా రిజెక్షన్కు గల కారణాన్ని తెలుసుకోవాలి. క్రెడిట్ రిపోర్ట్లో పొరపాట్లు ఉంటే సరిచేయాలి. EMI భారం తగ్గించుకోవాలి. అవసరమైతే సహ-దరఖాస్తుదారుని (Co-applicant) చేర్చాలి. మరో బ్యాంకు లేదా హౌసింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీలో దరఖాస్తు చేయవచ్చు.
ఈ ఘటన ఒక విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది. హోమ్లోన్ మంజూరులో సిబిల్ స్కోర్ మాత్రమే కాదు, బ్యాంకు అంతర్గత రిస్క్ అంచనా కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. వ్యక్తి ఎంత పెద్ద కంపెనీకి సీఈఓ అయినా, ఎంత ఆదాయం సంపాదిస్తున్నా.. బ్యాంకు రిస్క్ పాలసీలకు సరిపోకపోతే రుణం తిరస్కరించే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే హోమ్లోన్కు దరఖాస్తు చేసే ముందు క్రెడిట్ స్కోర్తో పాటు మొత్తం ఆర్థిక ప్రొఫైల్ను బలోపేతం చేసుకోవడం అవసరం.
