మొబైల్‌ ఫోన్ల తయారీ.. కేంద్రం కొత్త స్కీమ్‌

భారతదేశాన్ని ప్రపంచ మొబైల్ ఫోన్ తయారీ రంగంలో మరింత బలమైన కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రివర్గ సమావేశంలో రూ.62,500 కోట్ల వ్యయంతో ‘మొబైల్ ఫోన్ మ్యాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ స్కీమ్’ (MPMS)కు ఆమోదం లభించింది. ఐదేళ్లపాటు అమలయ్యే ఈ పథకం ద్వారా దేశీయ తయారీ, ఎగుమతులు, ఉపాధి, పరిశోధన-అభివృద్ధి (R&D), స్వదేశీ మొబైల్ బ్రాండ్ల అభివృద్ధికి పెద్ద ఊతం లభిస్తుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

2026-27 నుంచి అమలు

ఈ పథకం 2026-27 నుంచి 2030-31 వరకు అమలులో ఉంటుంది. భారత్‌లో మొబైల్ ఫోన్లు తయారు చేసే అర్హత కలిగిన కంపెనీలకు విక్రయాల ఆధారంగా ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలు అందించనున్నారు. కేవలం అసెంబ్లీ కేంద్రంగా కాకుండా, పూర్తి స్థాయి డిజైన్, తయారీ, సాంకేతికత అభివృద్ధి జరిగే దేశంగా భారత్‌ను తీర్చిదిద్దడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

కంపెనీలకు లభించే ప్రోత్సాహకాలు

ఎంపీఎంఎస్ కింద తయారీ సంస్థలకు పలు రకాల ప్రోత్సాహకాలు అందనున్నాయి.

• అర్హత కలిగిన మొబైల్ ఫోన్ విక్రయాలపై 2.25% నుంచి 5% వరకు ప్రోత్సాహకం.

• దేశీయంగా కీలక విడిభాగాలు, సబ్-అసెంబ్లీల కొనుగోలుకు 1.5% వరకు అదనపు ప్రోత్సాహకం.

• భారతీయ బ్రాండ్లు ఉత్పత్తుల రూపకల్పన, పరిశోధన-అభివృద్ధి (R&D)లో పెట్టుబడులు పెడితే అదనంగా 3% ప్రోత్సాహకం.

దీంతో దేశీయ విలువ జోడింపు (Domestic Value Addition) పెరగడంతో పాటు, విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడే పరిస్థితి తగ్గుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది.

ఎందుకు కీలకం?

గత కొన్నేళ్లలో భారత్ ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద మొబైల్ ఫోన్ తయారీ దేశంగా ఎదిగినప్పటికీ, ఉత్పత్తిలో పెద్ద భాగం అసెంబ్లింగ్‌ కార్యకలాపాలకే పరిమితమైంది. ఇప్పుడు విడిభాగాలు, సబ్-అసెంబ్లింగ్‌లు, డిజైన్, పేటెంట్లు, స్వదేశీ సాంకేతికత అభివృద్ధిపై దృష్టి పెట్టడం ద్వారా వ్యాల్యూ చైన్‌లో భారత్‌ను మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లాలనే లక్ష్యంతో ఈ పథకాన్ని రూపొందించారు.

భారీ ఉత్పత్తి.. వేలాది ఉద్యోగాలు

ఈ పథకం అమలుతో ఐదేళ్లలో సుమారు రూ.39 లక్షల కోట్ల విలువైన మొబైల్ ఫోన్ ఉత్పత్తి జరుగుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది. అలాగే సుమారు 60 వేల ప్రత్యక్ష ఉద్యోగాలు సృష్టించే అవకాశం ఉందని పేర్కొంది. ఎగుమతులు కూడా గణనీయంగా పెరిగి, ప్రపంచ ఎలక్ట్రానిక్స్ సరఫరా గొలుసులో భారత్ పాత్ర మరింత బలపడుతుందని భావిస్తోంది.