ప్రాచీన బహుమనీ సుల్తానుల రాగి నాణెం

ఇది సుమారు 500–650 ఏళ్ల క్రితం (14వ–16వ శతాబ్దం) నాటి దక్కన్‌ బహుమనీ సుల్తానుల కాలానికి చెందిన ప్రాచీన రాగి నాణెం. చేతితో అచ్చు వేసిన ఈ నాణెంపై అరబిక్‌ లిపిలో సుల్తానుల బిరుదులు ముద్రించి ఉన్నాయి. గుల్బర్గా, బీదర్‌ కేంద్రాలుగా సాగిన మధ్యయుగాల నాటి దక్కన్‌ వాణిజ్య లావాదేవీలకు ఇది చారిత్రక సాక్ష్యంగా నిలుస్తోంది.

మొఘల్‌ కాలం నాటి వెండి నాణెం

ఇది 18–19వ శతాబ్దానికి చెందిన హైదరాబాద్‌ సంస్థానం మొఘల్‌ చివరి కాలం నాటి అరుదైన వెండి నాణెం. దీనిపై పర్షియన్‌ లిపిలో ‘సనహ్‌ జులూస్‌ మైమనత్‌ మానుస్‌’ అనే రాజరిక శాసనం, పూల గుర్తులు చెక్కి ఉన్నాయి. నాడు పెద్ద ఎత్తున జరిగిన వ్యాపారాలు, విదేశీ వాణిజ్య లావాదేవీలకు ఉపయోగించిన సుసంపన్న కరెన్సీకి ఇది సజీవ సాక్ష్యం.

నిజాం కాలపు తుఘ్రా రాగి నాణెం

ఇది హైదరాబాద్‌ సంస్థానాన్ని పాలించిన నిజాం నవాబుల (ఆసఫ్‌ జాహీ కాలం) హయాంలో ముద్రించిన ‘హాలీ సిక్కా’ రాగి నాణెం. దీనిపై నిజాం రాజరిక చిహ్నమైన ప్రత్యేక కాలిగ్రఫీ ముద్ర ‘తుఘ్రా’ చెక్కబడి ఉంది. సంస్థానాల కాలంలో దక్కన్‌ ప్రాంతంలో స్థానిక వాణిజ్యానికి ఉపయోగించిన స్వదేశీ కరెన్సీ సంపదకు దీనిని వినియోగించేవారు.