వైవాహిక బంధం సరిగా సాగకపోతే చాలా దేశాల్లో చట్టబద్ధంగా విడాకులు తీసుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రపంచంలో ఫిలిప్పీన్స్, వాటికన్ సిటీలలో విడాకులు లేవని చెబుతుంటారు. అయితే అక్కడ పెళ్లి బంధం తెగిపోయినా, దంపతులు తప్పనిసరిగా జీవితాంతం కలిసి ఉండాల్సిందే అనేది పూర్తిగా నిజం కాదు. ఈ రెండు ప్రాంతాల్లో వివాహం నుంచి విడిపోవడానికి ప్రత్యేక చట్టపరమైన మార్గాలు ఉన్నాయి. అయితే అవి సాధారణ విడాకులకు భిన్నంగా ఉంటాయి.
సాధారణ విడాకులకు అవకాశం లేదు
ఫిలిప్పీన్స్లో ఇతర దేశాల్లో ఉన్నట్లుగా సాధారణ విడాకుల చట్టం లేదు. అయితే ఫ్యామిలీ కోడ్ ప్రకారం దంపతులు విడిపోవడానికి మూడు ప్రధాన మార్గాలు ఉన్నాయి. అవి లీగల్ సెపరేషన్, అనుల్మెంట్, డిక్లరేషన్ ఆఫ్ నలిటీ. లీగల్ సెపరేషన్లో కోర్టు భార్యాభర్తలు విడిగా జీవించేందుకు అనుమతించవచ్చు. కానీ వారి వివాహ బంధం మాత్రం కొనసాగుతుంది. అందువల్ల వారు చట్టపరంగా భార్యాభర్తలుగానే ఉంటారు. అయితే మళ్లీ పెళ్లి చేసుకునే స్వేచ్ఛ ఉండదు.
హింస, మోసం.. విడిపోవడానికి కారణాలివే
ఫిలిప్పీన్స్లో లీగల్ సెపరేషన్కు కొన్ని నిర్దిష్ట కారణాలను చట్టం గుర్తిస్తుంది. పదేపదే శారీరక హింసకు పాల్పడటం, లైంగిక అవిశ్వాసం, జీవిత భాగస్వామిని వదిలి వెళ్లిపోవడం, కొన్ని రకాల నేరాల్లో శిక్ష పడటం వంటి పరిస్థితుల్లో కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు. అయితే కోర్టు విడిగా జీవించేందుకు అనుమతించినా వివాహ బంధం మాత్రం రద్దు కాదు. మరోవైపు అనుల్మెంట్ లేదా నలిటీ ప్రక్రియలో వివాహం మొదటి నుంచే చట్టబద్ధంగా చెల్లుబాటు అయ్యిందా లేదా అన్నది పరిశీలిస్తారు. అంటే బంధం తర్వాత చెడిపోయిందని చెప్పడం కంటే, వివాహం ప్రారంభం నుంచే చట్టపరంగా చెల్లనిదని నిర్ధారించాల్సి ఉంటుంది.
విదేశీయుడితో పెళ్లైతే ప్రత్యేక వెసులుబాటు
ఫిలిప్పీన్స్ పౌరుడు లేదా పౌరురాలు విదేశీయుడిని వివాహం చేసుకున్న సందర్భంలో మరో ప్రత్యేక నిబంధన ఉంది. ఆ వివాహంలోని విదేశీ భాగస్వామి విదేశాల్లో చట్టబద్ధంగా విడాకులు పొందితే, కొన్ని పరిస్థితుల్లో ఆ విడాకులను ఫిలిప్పీన్స్లో కూడా గుర్తించే అవకాశం ఉంది. ఫ్యామిలీ కోడ్లోని ఆర్టికల్ 26(2) దీనికి సంబంధించిన నిబంధనను కలిగి ఉంది. అటువంటి సందర్భాల్లో ఫిలిప్పీన్స్ భాగస్వామికి కూడా మళ్లీ వివాహం చేసుకునే చట్టపరమైన అవకాశం ఏర్పడవచ్చు. అయితే దీనికి ఫిలిప్పీన్స్ చట్టం ప్రకారం గుర్తింపు అవసరం.
ముస్లింలకు మాత్రం విడాకుల చట్టం ఉంది
‘ఫిలిప్పీన్స్లో విడాకులు పూర్తిగా లేవు’ అని చెప్పడం కూడా సరైనది కాదు. అక్కడ ముస్లిం వివాహాలకు ప్రత్యేకమైన ముస్లిం పర్సనల్ లా వర్తిస్తుంది. రెండు పక్షాలు ముస్లింలైనప్పుడు లేదా నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో ముస్లిం చట్టం ప్రకారం వివాహం జరిగినప్పుడు ఈ నిబంధనలు వర్తించవచ్చు. ఈ చట్టంలోని ఆర్టికల్ 45 ప్రకారం విడాకులను వివాహ బంధానికి అధికారిక ముగింపుగా పేర్కొంటుంది. ఇందులో తలాక్, ఖులా, ఫస్ఖ్ వంటి వివిధ రూపాలు ఉన్నాయి. అంటే ముస్లిం సమాజానికి కొన్ని పరిస్థితుల్లో చట్టబద్ధమైన విడాకుల మార్గం ఉంది.
వాటికన్లో విడిపోవాలనుకుంటే..
వాటికన్ సిటీలో పరిస్థితి మరింత భిన్నంగా ఉంటుంది. అక్కడ కాథలిక్ చర్చి కెనన్ లా వర్తిస్తుంది. దాని ప్రకారం క్రైస్తవ వివాహానికి ఏకత్వం, అవిభాజ్యత ముఖ్యమైన లక్షణాలు. వివాహాన్ని మానవ అధికారంతో రద్దు చేయలేమని కెనన్ లా భావిస్తుంది. మరణంతోనే అలాంటి బంధం ముగుస్తుంది. అయితే కొన్ని సందర్భాల్లో తగిన కారణాలు ఉంటే పోప్ దాన్ని రద్దు చేయడానికి అవకాశం ఉంది. కెనన్ లా 1142లో దీనికి సంబంధించిన నిబంధన ఉంది. అలాగే చర్చి అనుల్మెంట్ ప్రక్రియ ద్వారా వివాహం మొదటి నుంచే చెల్లుబాటు అయ్యిందా లేదా అన్నది పరిశీలిస్తుంది. భార్యాభర్తలు తగిన కారణాలతో విడిగా జీవించేందుకు కూడా కెనన్ లా అవకాశం కల్పిస్తుంది. అయితే అలా విడిగా ఉన్నా వివాహ బంధం కొనసాగుతుంది. అందువల్ల ఫిలిప్పీన్స్, వాటికన్ సిటీలను ‘విడాకులు లేని ప్రాంతాలు’గా పేర్కొన్నప్పటికీ, అక్కడ వివాహం నుంచి విడిపోవడానికి ఉన్న చట్టపరమైన మార్గాలు సాధారణ విడాకుల కంటే చాలా భిన్నమైనవని స్పష్టమవుతోంది.
ఇదీ చదవండి: Mumbai: షుగర్ వ్యాధిగ్రస్తులకు గణపయ్య ప్రసాదం


