గల్ఫ్ దేశాల భారీ వ్యూహం!.. ఒక శకం ముగియబోతోందా?

ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన మార్గం హర్మూజ్‌ జలసంధి. ప్రతిరోజూ ప్రపంచానికి అవసరమైన ముడి చమురులో దాదాపు ఐదో వంతు ఈ ఇరుకైన సముద్ర మార్గం గుండా ప్రయాణిస్తుంది. ఎన్నో దశాబ్దాలుగా గల్ఫ్ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఇదే ప్రధాన ద్వారం. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితులు మారుతున్నాయి. మధ్యప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా ఇరాన్‌తో తరచూ తలెత్తుతున్న వివాదాలు, గల్ఫ్ దేశాలను కొత్త ఆలోచనల వైపు నడిపిస్తున్నాయి. ఒకవేళ హర్మూజ్‌ జలసంధి మూసుకుపోతే ప్రపంచ చమురు సరఫరాకు భారీ దెబ్బ తగులుతుందనే ఆందోళనతో గల్ఫ్ దేశాలు బిలియన్ల డాలర్ల పెట్టుబడులతో ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను సిద్ధం చేస్తున్నాయి.

ఈ మార్పులో ముందంజలో ఉన్న దేశం యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్. హర్మూజ్ జలసంధిలోకి వెళ్లాల్సిన అవసరం లేకుండా ఫుజైరా తీరాన్ని ప్రపంచ చమురు ఎగుమతులకు ప్రధాన కేంద్రంగా మార్చే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. ఇప్పటికే ఉన్న పైప్‌లైన్ సామర్థ్యాన్ని భారీగా పెంచడంతో పాటు కొత్త పోర్టు నిర్మాణానికి కూడా ప్రణాళికలు సిద్ధమవుతున్నాయి. దీంతో చమురు నేరుగా అరేబియా సముద్రంలోకి చేరి ప్రపంచ మార్కెట్లకు వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది.

ఇరాక్ కూడా వెనుకబడటం లేదు. బస్రా నుంచి ఇతర దేశాల మీదుగా చమురును తరలించే కొత్త పైప్‌లైన్ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించింది. సౌదీ అరేబియా ఇప్పటికే ఉన్న ఈస్ట్–వెస్ట్ పైప్‌లైన్‌ను మరింత విస్తరించే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. ఈ మార్గం ద్వారా చమురును ఎర్ర సముద్ర తీరానికి తీసుకెళ్లి అక్కడి నుంచి ప్రపంచ దేశాలకు ఎగుమతి చేయవచ్చు. అంటే హర్మూజ్‌లో ఎలాంటి అంతరాయం వచ్చినా ఎగుమతులు పూర్తిగా ఆగిపోకుండా చూసే వ్యూహం అమలులోకి వస్తోంది.

నిపుణుల అంచనా ప్రకారం 2027 నాటికి గల్ఫ్ దేశాల చమురు ఎగుమతుల్లో దాదాపు 45 శాతం వరకు హర్మూజ్ జలసంధిని ఉపయోగించకుండా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా తరలించే సామర్థ్యం ఏర్పడుతుంది. అయినప్పటికీ కోట్లాది బ్యారెళ్ల చమురు ఇంకా అదే జలసంధి గుండా వెళ్లాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల హర్మూజ్ ప్రాధాన్యం పూర్తిగా తగ్గిపోదు, కానీ దానిపై ఆధారపడే స్థాయి మాత్రం గణనీయంగా తగ్గే అవకాశం ఉంది.

ఈ పరిణామాలు భారత్‌కు కూడా అత్యంత కీలకం. ఎందుకంటే భారత్ దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురులో పెద్ద భాగం గల్ఫ్ దేశాల నుంచే వస్తుంది. హోర్ముజ్‌లో అంతరాయం ఏర్పడితే పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరగడం, రవాణా ఖర్చులు అధికమవడం, ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం వంటి ప్రభావాలు కనిపిస్తాయి. కొత్త పైప్‌లైన్లు, పోర్టులు అందుబాటులోకి వస్తే చమురు సరఫరా మరింత స్థిరంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.

మొత్తంగా చూస్తే, గల్ఫ్ దేశాలు ఇప్పుడు కేవలం కొత్త పోర్టులు, పైప్‌లైన్లు మాత్రమే నిర్మించడం లేదు. ప్రపంచ ఇంధన రవాణా మ్యాప్‌ను మార్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నాయి. ఒకే సముద్ర మార్గంపై ఆధారపడే కాలం క్రమంగా ముగుస్తుండగా, భవిష్యత్తులో చమురు ఎగుమతులకు మరింత సురక్షితమైన, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల యుగానికి శ్రీకారం చుడుతున్నాయి.