యూరప్లో రెండో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఉన్న ఫ్రాన్స్ ఇప్పుడు తీవ్ర ఆర్థిక, రాజకీయ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. దశాబ్దాలుగా ప్రజలకు సామాజిక భద్రత కల్పిస్తున్న సంక్షేమ రాజ్య విధానమే ఇప్పుడు ప్రభుత్వానికి భారంగా మారుతోందా? పెరుగుతున్న అప్పులు, మందగించిన ఆర్థిక వృద్ధి, యువతలో నిరుద్యోగం, ప్రభుత్వంపై ప్రజల్లో పెరుగుతున్న అసంతృప్తి దేశాన్ని సంక్షోభంలోకి నెట్టాయి. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం ఐదు లక్షల మందికి పైగా వీధుల్లోకి వచ్చి నిరసనలు తెలుపుతుండగా.. అనధికార అంచనాలు ఈ సంఖ్య ఎనిమిది లక్షల వరకు ఉండవచ్చని సూచిస్తున్నాయి. వేలాది మందిని అరెస్టు చేశారు. అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మెక్రాన్ శాంతికి పిలుపునిచ్చి, హింసను తీవ్రంగా ఖండించారు. అసలు ఫ్రాన్స్కు ఈ పరిస్థితి ఎందుకు వచ్చింది? సంక్షేమ పథకాలే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు భారంగా మారాయా?
విద్యార్థుల నిరసన.. దేశవ్యాప్త సంక్షోభం
సుమారు నెల రోజుల క్రితం పాఠశాలల పరిస్థితులను మెరుగుపరచాలని డిమాండ్ చేస్తూ విద్యార్థులు ఆందోళన ప్రారంభించారు. అయితే, ఆ నిరసనలు క్రమంగా దేశవ్యాప్త ప్రజా ఉద్యమంగా మారాయి. మెరుగైన విద్యతోపాటు మెరుగైన జీవన ప్రమాణాలు కావాలనే డిమాండ్లు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. ఫ్రాన్స్లో వీధి నిరసనలు కొత్తేమీ కాకపోయినా.. ఈసారి ఆందోళనల తీవ్రత అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశమైంది. మరో ఆరు నెలల్లో అధ్యక్ష ఎన్నికలు జరగనున్న నేపథ్యంలో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా మారింది. దేశ రాజకీయాలు రెండు శిబిరాలుగా చీలిపోవడంతో హింసాత్మక ఘటనలు మళ్లీ పునరావృతమయ్యే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
మందగించిన వృద్ధి.. పెరిగిన నిరుద్యోగం
ప్రజల అసంతృప్తికి ప్రధాన కారణం జీవన వ్యయం పెరగడం. ద్రవ్యోల్బణంతోపాటు ఉద్యోగాల కొరత, వేతనాల్లో ఆశించిన పెరుగుదల లేకపోవడం, ప్రభుత్వ సహాయం సరిపోవడం లేదనే భావన ప్రజలను నిరసనల వైపు నడిపిస్తున్నాయి. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (ఐఎంఎఫ్) అంచనాల ప్రకారం, 2026లో ఫ్రాన్స్ ఆర్థిక వృద్ధి 0.4 శాతానికి, 2027లో 0.7 శాతానికి పరిమితం కావచ్చు. 2008 ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత దేశ వృద్ధి గణనీయంగా మందగించింది. 2008లో తలసరి జీడీపీ 45,754 డాలర్లు ఉండగా.. 2026లో 51,448 డాలర్లకు చేరింది. అంటే 18 ఏళ్లలో నామమాత్రపు వార్షిక సగటు పెరుగుదల కూడా ఒక శాతానికి దిగువనే ఉంది. అయితే, తలసరి జీడీపీ అనేది ప్రతి వ్యక్తి వాస్తవ ఆదాయాన్ని నేరుగా సూచించదు. దేశవ్యాప్తంగా నిరుద్యోగం సుమారు 8 శాతం ఉండగా.. యువతలో దాదాపు 20 శాతానికి చేరింది. వేతనాల విషయంలోనూ ఫ్రాన్స్ ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే వెనుకబడుతోందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
జీడీపీని మించిన అప్పులు..
ప్రజల సమస్యలతోపాటు ప్రభుత్వం కూడా ఆర్థిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. 2026లో ఫ్రాన్స్ ద్రవ్యలోటు జీడీపీలో 5.4 శాతంగా ఉంటుందని అంచనా. ప్రభుత్వ ఆదాయానికి, వ్యయానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసమే ద్రవ్యలోటు. ఈ లోటును పూడ్చేందుకు ప్రభుత్వం అప్పులు చేయాల్సి వస్తోంది. దేశ మొత్తం ప్రభుత్వ రుణభారం జీడీపీలో 118 శాతాన్ని దాటింది. అంటే ప్రభుత్వ వార్షిక ఆర్థిక ఉత్పత్తి విలువతో పోలిస్తే అప్పుల భారం చాలా ఎక్కువగా ఉంది. ఆర్థిక వృద్ధి మందగించడంతో పన్నుల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం ఆశించిన స్థాయిలో పెరగడం లేదు. మరోవైపు, ప్రజలు సంక్షేమ పథకాల ద్వారా మరింత సహాయం కోరుతున్నారు. ఫ్రాన్స్లో ప్రభుత్వ వ్యయం జీడీపీలో సుమారు 57 శాతంగా ఉండటం ఈ పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది.
పెట్టుబడిదారుల్లో భయం..
ఫ్రాన్స్ ఆర్థిక పరిస్థితులపై పెట్టుబడిదారుల్లో ఆందోళన పెరుగుతోంది. ప్రభుత్వానికి అప్పులు ఇచ్చే పెట్టుబడిదారులు అధిక రాబడిని కోరుతుండటంతో పదేళ్ల ప్రభుత్వ బాండ్లపై రాబడి దాదాపు 5 శాతానికి చేరింది. బాండ్ రాబడి పెరగడం అంటే ప్రభుత్వం రుణాలు సమీకరించేందుకు ఎక్కువ వడ్డీ చెల్లించాల్సి రావడం. దీంతో ఇప్పటికే ఉన్న అప్పులపై వడ్డీ చెల్లింపులు ప్రభుత్వ బడ్జెట్పై అదనపు భారాన్ని మోపుతున్నాయి. గతంలో యూరప్లో స్థిరమైన ఆర్థిక వ్యవస్థగా గుర్తింపు పొందిన ఫ్రాన్స్.. ఇప్పుడు ఇటలీ, గ్రీస్ వంటి దేశాలకంటే అధిక రుణ వ్యయాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. రాజకీయ అస్థిరత, కఠినమైన ఆర్థిక సంస్కరణలను అమలు చేయడంలో ఎదురయ్యే అడ్డంకులు పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసాన్ని మరింత దెబ్బతీస్తున్నాయి.
సంక్షేమ పథకాలే భారమా?
ఫ్రాన్స్లో దశాబ్దాలుగా అమలవుతున్న సంక్షేమ విధానాలు ప్రజలకు ఆరోగ్య సంరక్షణ, పింఛన్లు, సామాజిక భద్రత వంటి ప్రయోజనాలను అందిస్తున్నాయి. అయితే, ఈ పథకాల వ్యయాన్ని భరించేందుకు అవసరమైన స్థాయిలో ఆర్థిక వృద్ధి లేకపోవడం సమస్యగా మారింది. దేశ జనాభాలో వృద్ధుల సంఖ్య పెరుగుతుండటంతో పింఛన్లు, వైద్య సేవలపై ప్రభుత్వ వ్యయం పెరుగుతోంది. మరోవైపు, పనిచేసే యువత సంఖ్యతో పోలిస్తే వారిపై ఆధారపడే వృద్ధుల సంఖ్య పెరుగుతోంది. పింఛన్ల భారం తగ్గించేందుకు పదవీ విరమణ వయసును పెంచాలని ప్రభుత్వం గతంలో ప్రయత్నించినప్పుడు ప్రజల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత ఎదురైంది. దీంతో ఖర్చులను తగ్గించాలనే ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలకు రాజకీయంగా, సామాజికంగా ప్రతిఘటన ఎదురవుతోంది. ప్రజల సంక్షేమాన్ని కాపాడుతూనే ప్రభుత్వ ఆర్థిక భారాన్ని ఎలా తగ్గించాలన్నది కీలక ప్రశ్నగా మారింది.
సంస్కరణలా? ఖర్చుల తగ్గింపా?
ఫ్రాన్స్ ప్రస్తుతం 2010 నాటి యూరోజోన్ రుణ సంక్షోభ స్థాయికి చేరుకోలేదు. అయితే, పరిస్థితిని సకాలంలో చక్కదిద్దకపోతే ఆర్థిక ఇబ్బందులు మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. సంక్షోభం నుంచి బయటపడేందుకు ప్రధానంగా రెండు మార్గాలున్నాయి. మొదటిది, ఆర్థిక సంస్కరణల ద్వారా వృద్ధిని వేగవంతం చేయడం. రెండోది, ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని నియంత్రించి పింఛన్లు, ఆరోగ్య సంరక్షణ సహా సంక్షేమ ఖర్చులను దీర్ఘకాలంలో భరించగలిగే స్థాయిలో ఉంచడం. అయితే, ఈ చర్యలను అమలు చేయడం అంత సులభం కాదు. సంక్షేమ ప్రయోజనాలను తగ్గిస్తే ప్రజల నుంచి వ్యతిరేకత రావచ్చు. సంస్కరణలు ఆలస్యమైతే అప్పుల భారం మరింత పెరగవచ్చు. అందువల్ల ఆర్థిక వృద్ధిని పెంచడం, ప్రభుత్వ ఆదాయాన్ని మెరుగుపరచడం, అప్పుల నియంత్రణకు చర్యలు తీసుకోవడం ఫ్రాన్స్కు కీలకం. ఈ పరిణామాలు ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్నను ముందుకు తెస్తున్నాయి. ప్రజలకు సంక్షేమం అందించే వ్యవస్థను కొనసాగిస్తూనే ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని ఎలా కాపాడుకోవాలి?
ఇదీ చదవండి: ‘మన్ కీ బాత్’లో ‘నవ్-త్రింజన్’.. ఈ ప్రాజెక్ట్ ఏమిటి?


