వ్యవసాయ సంక్షోభానికి విరుగుడు

దేశవ్యాప్తంగా 2026-27 కేంద్ర బడ్జెట్ కోసం సన్నాహాలు జరుగుతున్న వేళ అన్నదాత గళం మరోసారి బలంగా వినిపిస్తోంది. పెరుగుతున్న సాగు ఖర్చులు, అనిశ్చిత వాతావరణం, మందగిస్తున్న ఉత్పాదకత వంటి సవాళ్ల నడుమ.. వ్యవసాయ పరిశోధన, అభివృద్ధి(ఆర్‌ అండ్‌ డీ) రంగానికి భారీగా నిధులు కేటాయించాలనే డిమాండ్ ఊపందుకుంటోంది.

పరిశోధన రంగానికి నిధుల కరువు

భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద వ్యవసాయ పరిశోధనా వ్యవస్థల్లో ఒకటిగా ఉన్నప్పటికీ నిధుల కేటాయింపులో మాత్రం ఆశించిన స్థాయిలో పురోగతి లేదు. గణాంకాలను పరిశీలిస్తే 2025-26 బడ్జెట్‌లో వ్యవసాయ పరిశోధన, విద్యా విభాగం (DARE)కి రూ.10,466 కోట్లు కేటాయించారు. ఇది అంతకుముందు ఏడాదితో పోలిస్తే నామమాత్రపు పెరుగుదలే. ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్‌ (ICAR) బడ్జెట్‌లో సుమారు 85 శాతం నిధులు కేవలం శాస్త్రవేత్తల జీతాలు, పెన్షన్లు, నిర్వహణ ఖర్చులకే సరిపోతున్నాయి. వాస్తవ పరిశోధనలకు మిగిలేది అత్యల్ప వాటా మాత్రమే. అమెరికా, చైనా, ఇజ్రాయెల్ వంటి దేశాలు తమ వ్యవసాయ జీడీపీలో 2% నుంచి 4% వరకు పరిశోధనలపై ఖర్చు చేస్తుంటే భారత్ కేవలం 0.3% నుంచి 0.7%** మధ్యనే ఉండటం గమనార్హం.

క్షేత్రస్థాయిలో వాస్తవాలు

విత్తనాలు, ఎరువులు, ఇంధన ధరలు ఆకాశాన్నంటుతుండగా పండించిన పంటకు గిట్టుబాటు ధర దక్కక రైతులు అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోతున్నారు. కేవలం సబ్సిడీలు ఇస్తే సరిపోదు, తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ దిగుబడినిచ్చే సాంకేతికత కావాలని రైతు సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం దేశంలో 50 శాతం సాగు వర్షాధారంగానే సాగుతోంది. మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితుల వల్ల కరువులు, అకాల వర్షాలు రైతులను దెబ్బతీస్తున్నాయి. వీటిని తట్టుకునే ‘క్లైమేట్ రెసిలెంట్’ (వాతావరణ నిరోధక) వంగడాల సృష్టికి నిధుల కొరత అడ్డంకిగా మారింది.

బడ్జెట్‌పై ఆశలు

ప్రభుత్వం ‘జై జవాన్, జై కిసాన్’ నినాదానికి కట్టుబడి ఉండాలంటే ఈసారి బడ్జెట్‌లో విప్లవాత్మక మార్పులు అవసరం. ప్రధానంగా చేయాల్సినవి..

1. రాష్ట్ర వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలకు పరిశోధనల కోసం ప్రత్యేక నిధుల కేటాయింపు.

2. కీలకమైన వ్యవసాయ సమస్యల పరిష్కారానికి ‘జాతీయ వ్యవసాయ ఆవిష్కరణ టాస్క్‌ఫోర్స్’ ఏర్పాటు.

3. పరిశోధనలు కేవలం ల్యాబ్‌లకే పరిమితం కాకుండా క్షేత్రస్థాయిలో పొలాల వరకు చేరేలా విస్తరణ సేవల బలోపేతం.

ఆహార భద్రత, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ నిలకడగా ఉండాలంటే వ్యవసాయ శాస్త్రంలో పెట్టుబడి పెట్టడం అత్యవసరం. బడ్జెట్ 2026 ద్వారా ప్రభుత్వం పరిశోధన రంగానికి పెద్దపీట వేసి, వ్యవసాయాన్ని లాభసాటిగా మారుస్తుందని ఆశిద్దాం.

ఇదీ చదవండి: వ్యవసాయ రంగానికి పీఎంఓ దిశానిర్దేశం