TV
కాక‍్రోచ్‌ జన్‌తా పార్టీ (సీజేపీ) జూన్‌లో అప్పటి కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్‌కు వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన నిరసనకు విద్యార్థులు, యువత నుంచి భారీ స్పందన వచ్చింది. అయితే, ఇప్పుడు ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ రాజీనామా, ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (ఎస్‌ఐఆర్‌)కు వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన ఆందోళనలో అదే స్థాయి జనసమీకరణ కనిపించలేదు. రాజకీయ నాయకులు, ప్రముఖులు పాల్గొన్నప్పటికీ గత నిరసన తరహాలో ప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో వీధుల్లోకి రాలేదు. ఈ రెండు ఉద్యమాల మధ్య స్పందనలో తేడాకు పలు కారణాలు కనిపిస్తున్నాయి.
విద్యార్థుల భవిష్యత్తుతో ముడిపడిన తొలి నిరసన
ధర్మేంద్ర ప్రధాన్‌కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఆందోళన పరీక్షల వ్యవస్థలో అక్రమాలు జరిగాయన్న ఆరోపణలు, విద్యార్థుల భవిష్యత్తుపై ఆందోళనల చుట్టూ సాగింది. పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే విద్యార్థులకు ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీ లేదా పరీక్షల్లో అక్రమాలు జరిగాయన్న ఆరోపణలు వారి ఏళ్ల కష్టాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. వారి కుటుంబాలూ ఈ ప్రయాణంలో భాగస్వాములవుతాయి. అందువల్ల ఆ సమస్యతో విద్యార్థులు వ్యక్తిగతంగా అనుసంధానమై నిరసనలో పాల్గొనేందుకు ముందుకొచ్చారు.
ప్రస్తుత ఆందోళన మాత్రం ఎన్నికల నిబంధనల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ, జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ రాజీనామా డిమాండ్‌పై కేంద్రీకృతమైంది. ఓటర్ల జాబితాలో తప్పులు ఉంటే పౌరుల ఓటు హక్కుపై ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉన్నప్పటికీ, పేర్ల చేర్పులు, తొలగింపులు, ఓటరు అర్హతల పరిశీలన వంటి అంశాలను సామాన్యులకు అర్థమయ్యేలా వివరించడం సవాలుగా మారింది. సమస్య ప్రజాస్వామ్యపరంగా కీలకమైనదైనంత మాత్రాన భారీ సంఖ్యలో ప్రజలు వీధుల్లోకి వస్తారని చెప్పలేం.
పోలీసు ఆంక్షలు.. సోషల్‌ మీడియా ప్రభావం
తాజా నిరసనకు ఢిల్లీ పోలీసులు అనుమతి నిరాకరించారు. నివేదిక ప్రకారం, 20,000 మంది సిబ్బందిని మోహరించారు. సరిహద్దుల్లో భద్రతను కట్టుదిట్టం చేశారు. 45 మెట్రో స్టేషన్లను మూసివేశారు. జంతర్‌ మంతర్‌కు వెళ్లే మార్గాల్లో పలుచోట్ల బారికేడ్లు ఏర్పాటు చేశారు. సీజేపీకి చెందిన పలువురు ప్రముఖులు, నాయకులు, నిరసనకారులను ముందుగానే అదుపులోకి తీసుకున్నారు. ఈ చర్యలు నిరసన విస్తరించకుండా అడ్డుపడి ఉండవచ్చని విశ్లేషణ సూచిస్తోంది. గత ఉద్యమానికి సోషల్‌ మీడియాలోనూ విస్తృత ప్రచారం లభించింది. వీడియోలు, పోస్టులు, స్పందనలు ఆ ప్రచారాన్ని మరింత మందికి చేరవేశాయి. అయితే, ఆన్‌లైన్‌లో వైరల్‌ కావడం, వేల సంఖ్యలో స్పందనలు రావడం మాత్రమే ప్రజలు ప్రత్యక్షంగా నిరసనలో పాల్గొంటారని నిర్ధారించదు.
సామాన్యులతో అనుసంధానమే కీలకం
తాజా నిరసనలో జనసమీకరణ తక్కువగా కనిపించిందని ప్రజలకు ఆ ఉద్యమంపై మద్దతు లేదని తేల్చలేం. పోలీసు ఆంక్షలు, ముందస్తు నిర్బంధాలు కూడా పాల్గొనేవారి సంఖ్యను తగ్గించి ఉండవచ్చు. అదే సమయంలో, తన ఆన్‌లైన్‌ మద్దతు, రాజకీయ పరిచయాలకు మించి ప్రజలను సమీకరించగల సామర్థ్యాన్ని సీజేపీ నిరూపించుకోవాల్సి ఉంది.
సామాన్య ఓటర్ల రోజువారీ జీవితానికి ఎస్‌ఐఆర్‌ వల్ల కలిగే ప్రభావాన్ని స్పష్టంగా వివరించడం, క్షేత్రస్థాయిలో నిరంతరం ప్రచారం నిర్వహించడం సీజేపీతో పాటు ప్రతిపక్షాలకు కీలకం. ప్రముఖుల భాగస్వామ్యం, ఆరోపణలు, సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రచారం మాత్రమే ప్రజా ఉద్యమాన్ని నిర్మించలేవు. ప్రజలతో ప్రత్యక్ష అనుసంధానం, స్పష్టమైన సందేశం, నిరంతర క్షేత్రస్థాయి సమీకరణే ఈ ఉద్యమానికి భవిష్యత్తులో ఎంతటి స్పందన లభిస్తుందో నిర్ణయించనున్నాయి.
ఇదీ చదవండి: దేశ చరిత్రలో ఎప్పుడూ ఇలా జరగలేదు: తూమాటి మాధవరావు
