ఐదు నిమిషాల టెస్ట్‌తో అల్జీమర్స్ బయటపడుతుందా?

వయసు పెరుగుతున్న కొద్దీ జ్ఞాపకశక్తి తగ్గుతున్నట్లు అనిపిస్తే.. అది అల్జీమర్స్ వ్యాధికి సంకేతమేనా? ఇంటర్నెట్‌లో కనిపించే ఐదు నిమిషాల మెమరీ టెస్టులు ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం చెబుతాయా? నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. ఇలాంటి పరీక్షలు మెదడు పనితీరులో సమస్య ఉందేమో గుర్తించడంలో ఉపయోగపడతాయి కానీ, అల్జీమర్స్‌ను నిర్ధారించేంత శక్తి వాటికి లేదు. జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడానికి చికిత్స చేయగల ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా కారణం కావచ్చని గురుగ్రామ్‌కు చెందిన న్యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ అభిషేక్ దీక్షిత్ తెలిపారు.

ఐదు నిమిషాల టెస్ట్ ఏం చెబుతుంది?
అల్జీమర్స్ వ్యాధి జ్ఞాపకశక్తితో పాటు ఇతర కీలకమైన జ్ఞాన సంబంధిత సామర్థ్యాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. అందుకే వైద్యులు కొన్నిసార్లు త్వరిత మెమరీ పరీక్షలను స్క్రీనింగ్ కోసం ఉపయోగిస్తారు. మినీ-మెంటల్ స్టేట్ ఎగ్జామినేషన్ (ఎంఎంఎస్‌ఈ), ఫైవ్-మినిట్ కాగ్నిటివ్ టెస్ట్ వంటి పరీక్షలు స్వల్పకాలిక జ్ఞాపకశక్తి, వ్యక్తికి ఉన్న స్థల-కాల అవగాహన, ప్రాథమిక సమస్య పరిష్కార సామర్థ్యాలను పరిశీలిస్తాయి. ఇవి జ్ఞాన సామర్థ్యంలో లోపం ఉండే అవకాశాన్ని గుర్తించడంలో సహాయపడతాయి. అయితే ఇవి తుది నిర్ధారణ పరీక్షలు కావు. డాక్టర్ దీక్షిత్ వీటిని కారులోని ‘వార్నింగ్ లైట్’తో పోల్చారు. సమస్యపై వైద్యుడిని అప్రమత్తం చేస్తాయి కానీ అసలు కారణాన్ని స్వయంగా చెప్పలేవని వివరించారు.

టెస్ట్‌లో తక్కువ స్కోర్ అంటే అల్జీమర్స్‌ కాదు
మెమరీ టెస్ట్‌లో పనితీరు సరిగా లేకపోయిందని వెంటనే అల్జీమర్స్‌ ఉందని భావించకూడదు. తీవ్రమైన విటమిన్‌ బి12 లోపం, నియంత్రణలో లేని హైపోథైరాయిడిజం, దీర్ఘకాలిక డిప్రెషన్, చికిత్స పొందని మధుమేహం వల్ల కలిగే రక్తనాళాల నష్టం వంటి సమస్యలు కూడా జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడానికి కారణం కావచ్చు. వృద్ధుల్లో మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్లు కూడా అకస్మాత్తుగా జ్ఞాపకశక్తి లేదా జ్ఞాన సామర్థ్యంలో మార్పులకు దారితీయవచ్చని నిపుణుడు పేర్కొన్నారు. అంటే టెస్ట్ ఒక సమస్యను గుర్తించినా.. దాని వెనుక ఉన్న అసలు కారణాన్ని గుర్తించడానికి మరిన్ని పరీక్షలు అవసరం.

అల్జీమర్స్‌ను టెస్ట్ ఎందుకు నిర్ధారించదు?
అల్జీమర్స్‌కు సంబంధించిన మార్పులు మెదడులో జీవశాస్త్రపరమైన స్థాయిలో జరుగుతాయి. ముఖ్యంగా అమైలాయిడ్ ప్లాక్‌లు, టావ్ ట్యాంగిల్స్‌ పేరుకుపోవడం వంటి మార్పులు ఇందులో భాగంగా ఉంటాయి. కాగితంపై ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పే చిన్న మెమరీ పరీక్షలు మెదడులో జరుగుతున్న ఈ భౌతిక మార్పులను గుర్తించలేవు. అంతేకాకుండా పరీక్ష సమయంలో వ్యక్తి ఆందోళన, అలసట లేదా నిద్రలేమితో ఉంటే కూడా జ్ఞాపకశక్తి పరీక్షలో పనితీరు ప్రభావితమవుతుంది. దీనివల్ల తప్పుడు పాజిటివ్ ఫలితం రావచ్చని డాక్టర్ దీక్షిత్ హెచ్చరించారు.

అసలు నిర్ధారణకు ఏం చేస్తారు?
అల్జీమర్స్‌ నిర్ధారణ కోసం వైద్యులు ఒక్క మెమరీ టెస్ట్‌పైనే ఆధారపడరు. రోగి ఆరోగ్య చరిత్రను వివరంగా తెలుసుకోవడంతో పాటు, కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడి రోజువారీ పనితీరులో వచ్చిన మార్పులను అంచనా వేస్తారు. వివిధ రకాల జ్ఞాన సామర్థ్యాలను పరిశీలించే సమగ్ర న్యూరోసైకాలజికల్ పరీక్షలు కూడా నిర్వహిస్తారు. ఈ ప్రక్రియలో రోగి సమస్య ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది, కాలక్రమంలో ఎలా మారింది, రోజువారీ కార్యకలాపాలపై ఎంత ప్రభావం చూపుతోంది వంటి అంశాలను పరిశీలించడం కీలకం.

ఎంఆర్‌ఐ నుంచి రక్త పరీక్షల వరకు..
అల్జీమర్స్‌ను ఇతర కారణాల వల్ల కలిగే జ్ఞాపకశక్తి సమస్యల నుంచి వేరు చేయడానికి వైద్యులు మెదడు ఇమేజింగ్‌ పరీక్షలను కూడా చేస్తారు. ఇందులో ఎంఆర్‌ఐ లేదా సీటీ స్కాన్లు ఉంటాయి. అవసరాన్ని బట్టి నిర్దిష్ట రక్త బయోమార్కర్లు, సెరెబ్రోస్పైనల్ ఫ్లూయిడ్‌ (సీఎస్‌ఎఫ్‌)పరీక్షలు కూడా నిర్వహించవచ్చు. అందువల్ల ఐదు నిమిషాల మెమరీ టెస్ట్‌ను అల్జీమర్స్‌ నిర్ధారణగా భావించకుండా, వైద్యుడితో తదుపరి పరిశీలనకు ప్రారంభ సంకేతంగా చూడాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. జ్ఞాపకశక్తిలో మార్పులు కనిపిస్తే స్వయంగా వ్యాధి నిర్ధారణ చేసుకోకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించడం ముఖ్యమని చెబుతున్నారు.

ఇదీ చదవండి: Uttarakhand: నకిలీ పత్రాలతో ఎంబీబీఎస్ అడ్మిషన్లు?