ట్రంప్‌-జిన్‌పింగ్‌ భేటీలో ఇరాన్‌ అంశం.. ఇదే కీలకం

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌ గురువారం వైట్‌హౌస్‌లో భేటీ కానున్న నేపథ్యంలో ఇరాన్‌ అంశం కీలక చర్చగా మారే అవకాశం ఉంది. ఇరాన్‌ క్షిపణి దాడికి ముందు చైనా సంస్థలు టెహ్రాన్‌కు అధిక స్పష్టత కలిగిన ఉపగ్రహ చిత్రాలను అందించాయన్న నివేదిక నేపథ్యంలో ఈ అంశంపై ఇరు దేశాల మధ్య మరోసారి ఉద్రిక్తతలు తలెత్తే అవకాశముంది.

జూలై 17న జోర్డాన్‌లోని మువాఫాక్‌ సాల్టీ వైమానిక స్థావరంపై ఇరాన్‌ క్షిపణి దాడి చేసింది. ఆ దాడిలో ముగ్గురు అమెరికా సైనికులు మరణించగా, మరో నలుగురు గాయపడ్డారు. దాడికి ముందు ఇరాన్‌కు అందిన ఉపగ్రహ చిత్రాలకు, ఈ దాడికి సంబంధం ఉందని అమెరికా అధికారులు భావిస్తున్నట్లు వాల్‌స్ట్రీట్‌ జర్నల్‌ పేర్కొంది. అయితే, సంబంధిత చైనా సంస్థల పేర్లను అమెరికా అధికారులు వెల్లడించలేదు. చైనా ప్రభుత్వం కూడా తమ సంస్థలు అమెరికా సైనికులను లక్ష్యంగా చేసుకునే దాడికి చిత్రాలను అందించాయన్న ఆరోపణలను తిరస్కరించింది.

చైనా–ఇరాన్‌ సంబంధాలపై అమెరికా గత కొంతకాలంగా ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది. ఇరాన్‌కు లక్ష్య నిర్ధారణలో ఉపయోగపడే ఉపగ్రహ చిత్రాలు, నావిగేషన్‌ సేవలు, డ్రోన్లు, క్షిపణులకు సంబంధించిన పరికరాలను చైనా సంస్థలు అందిస్తున్నాయన్న ఆరోపణలు ఉన్నాయి. మేలో ట్రంప్‌ ప్రభుత్వం 3 చైనా సంస్థలపై ఆంక్షలు విధించింది. అవి ఇరాన్‌కు ఉపయోగపడే ఉపగ్రహ చిత్రాలను అందించడం, సేకరించడం లేదా ప్రచురించడంలో పాలుపంచుకున్నాయని అమెరికా ఆరోపించింది.

ట్రంప్‌ కూడా ఈ అంశంపై స్పందిస్తూ.. “చైనా మనపై గూఢచర్యం చేస్తుందని వారు అంటున్నారు. వారు చెప్పింది నిజమే. మనం కూడా వారిపై గూఢచర్యం చేస్తున్నాం” అని అన్నారు. షీతో ఈ అంశాన్ని ప్రస్తావిస్తారా అని అడిగినప్పుడు, చైనా అధ్యక్షుడు “సహేతుకంగా వ్యవహరించారు.. మనం కూడా సహేతుకంగా వ్యవహరిస్తున్నాం” అని ట్రంప్‌ పేర్కొన్నారు.

ఇరాన్‌తో పాటు వాణిజ్యం, కృత్రిమ మేధ, అరుదైన ఖనిజాలు, తైవాన్‌ అంశాలు కూడా ట్రంప్‌-జిన్‌పింగ్‌ చర్చల్లో ఉంటాయి. సెప్టెంబర్‌ 23 నుంచి 25 వరకు షీ అమెరికాలో పర్యటిస్తున్నారు. నవంబర్‌లో ప్రస్తుత వాణిజ్య సంధి గడువు ముగియనున్న నేపథ్యంలో ఆర్థిక సంబంధాల్లో స్థిరత్వాన్ని కొనసాగించడంపైనా ఇరు దేశాలు దృష్టి పెట్టనున్నాయి. ఇరాన్‌కు సంబంధించిన ఉపగ్రహ చిత్రాల వ్యవహారం ఈ భేటీలో మరో కీలక విభేదంగా మారుతుందా? అనేది ఇప్పుడు చూడాల్సి ఉంది.