అమెరికా–చైనా మధ్య సంబంధాల్లో మరో ఆసక్తికర పరిణామం.. ఓ వైపు తైవాన్కు ఆయుధాలు విక్రయిస్తున్న అమెరికా.. మరోవైపు అదే చైనాకు ఆయుధాలు అమ్మే ఆలోచన ఉందా? అన్న ప్రశ్న ఇప్పుడు కొత్త చర్చకు దారితీసింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు, చైనాకు ఆయుధాలు విక్రయించడంపై అమెరికా రాయబారి చేసిన ప్రకటనలు పరస్పర విరుద్ధంగా ఉండటంతో గందరగోళం నెలకొంది. అయితే ఈ విషయంలో అమెరికా విదేశాంగ శాఖ మాత్రం స్పష్టత ఇచ్చింది. చైనాకు ఆయుధాలు విక్రయించడాన్ని అమెరికా చట్టం నిషేధిస్తోందని, అలాంటి విక్రయాలకు ఎలాంటి ప్రతిపాదన లేదా ప్రణాళిక లేదని వెల్లడించింది.
అసలేం జరిగింది?
అమెరికా రాయబారి డేవిడ్ పెర్డ్యూ ఫాక్స్ న్యూస్కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. అమెరికా ప్రపంచంలోని ఇతర దేశాలకు ఆయుధాలు విక్రయిస్తున్న విషయాన్ని చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్తో ట్రంప్ ప్రస్తావించారని.. ఒక దశలో ‘మీరు కూడా అమెరికా ఆయుధాలు కొనాలనుకుంటున్నారా?’ అని షీని అడిగినట్లు చెప్పారు. తైవాన్కు అమెరికా ఆయుధాల విక్రయాలపై ప్రశ్నకు సమాధానంగా పెర్డ్యూ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
ఈ వ్యాఖ్యలపై సోమవారం ట్రంప్ను ప్రశ్నించగా.. ‘చైనాకా? మీరు తైవాన్ అంటున్నారా?’ అంటూ స్పందించారు. తనకు అలాంటి విషయం గుర్తు లేదని, పెర్డ్యూను అడగాల్సి ఉందన్నారు. అయితే ఆ వెంటనే చైనా.. అమెరికా ఆయుధాలు కొనుగోలు చేయడం బహుశా మంచి ఆలోచనే కావచ్చని వ్యాఖ్యానించారు. ‘అమెరికా పరికరాలు అత్యుత్తమమైనవి కాబట్టి చైనా కొనుగోలు చేయాలనుకోవచ్చు’ అని చెప్పారు. అయితే షీతో అలాంటి ప్రతిపాదనపై చర్చ జరగలేదని స్పష్టం చేశారు.
అమెరికా వెంటనే క్లారిటీ
ట్రంప్, పెర్డ్యూ వ్యాఖ్యలతో చైనాకు అమెరికా ఆయుధాల విక్రయంపై చర్చ మొదలవడంతో అమెరికా విదేశాంగ శాఖ రంగంలోకి దిగింది. అమెరికా చట్టం చైనాకు ఆయుధాల విక్రయాన్ని నిషేధిస్తోందని.. చైనాకు ఆయుధాలు విక్రయించే ప్రతిపాదన లేదా ప్రణాళిక ఏదీ లేదని స్పష్టం చేసింది. దీంతో ‘కొండను తవ్వి ఎలుకను పట్టిన’ చర్చలా మారుతుందా? అన్న ప్రశ్నలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతానికి అధికారిక అమెరికా వైఖరి మాత్రం చైనాకు ఆయుధాల విక్రయం లేదన్నదే.
తైవాన్ చుట్టూనే అసలు పంచాయితీ
ఈ మొత్తం వ్యవహారం తైవాన్ అంశంతో ముడిపడి ఉంది. తైవాన్ను తమ భూభాగంలో భాగంగా భావిస్తున్న చైనా.. దానికి అమెరికా ఆయుధాలు విక్రయించడాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది. మరోవైపు తైవాన్ తన రక్షణ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకునేందుకు అమెరికా నుంచి ఆయుధాలు కొనుగోలు చేస్తోంది. ఇటీవల ట్రంప్-జిన్పింగ్ భేటీలోనూ తైవాన్ అంశం ప్రస్తావనకు వచ్చినట్లు చైనా అధికారిక మీడియా వెల్లడించింది. అమెరికా కూడా తైవాన్కు రక్షణ సామర్థ్యాలు కల్పించాల్సిన చట్టపరమైన బాధ్యతలను కలిగి ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో చైనాకు అమెరికా ఆయుధాలు విక్రయించే ఆలోచన ఉందన్న మాటలు సహజంగానే ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. ‘అగ్గికి ఆజ్యం పోసినట్టు’ ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు ఈ చర్చను మరింత వేడెక్కించాయి.
చైనాలో ఏమంటున్నారు?
అమెరికా రాయబారి వ్యాఖ్యలపై చైనా నేరుగా స్పందించలేదు. చైనా విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి గువో జియాకున్.. తమ అవసరాలకు అనుగుణంగా దేశ రక్షణ సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేసుకుంటున్నామని తెలిపారు. అదే సమయంలో ప్రపంచ శాంతి, స్థిరత్వాన్ని కాపాడేందుకు కట్టుబడి ఉన్నామని చెప్పారు.
ఇదిలా ఉండగా.. చైనాకు అమెరికా ఆయుధాల విక్రయం జరిగితే అది దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న అమెరికా విధానంలో పెద్ద మార్పుగా పరిగణించాల్సి ఉంటుందని కొందరు విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడ్డారు. అయితే ప్రస్తుతం అమెరికా విదేశాంగ శాఖ అలాంటి ప్రతిపాదనేదీ లేదని స్పష్టం చేయడంతో.. ‘చేతులు కాలాక ఆకులు పట్టుకున్నట్టు’ పరిస్థితి రాకుండా అధికారికంగా వ్యవహారం చల్లార్చే ప్రయత్నం చేసినట్లుగా కనిపిస్తోంది. మొత్తంగా ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు అమెరికా–చైనా–తైవాన్ మధ్య ఉన్న సున్నితమైన సమీకరణాలను మరోసారి తెరపైకి తెచ్చాయి.
ఇదీ చదవండి: మెట్టు దిగిన ఇరాన్.. పశ్చిమాసియాలో కీలక పరిణామాం?


