ట్రావెల్
పర్వతారోహణ అంటేనే సాహసం. ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని మనిషి అధిరోహించాడు. మరి ఎవరెస్ట్ను ఎక్కిన పర్వతారోహకులు ప్రపంచంలోని తమకు నచ్చిన ప్రతీ శిఖరాన్ని అధిరోహించగలరా? అంటే ‘నో’ అనే సమాధానం వస్తుంది. ప్రతీ పర్వతాన్ని మనిషి ఎక్కడం సాధ్యం కాదు. ప్రపంచంలో కొన్ని పర్వతాలు ఎవరెస్ట్ కంటే తక్కువ ఎత్తులో ఉన్నప్పటికీ వాటి శిఖరాలను అధిరోహించడం ఎప్పటికీ వీలు కాదు. ఎందుకంటే ఇందులో కొన్ని పర్వతాలపై కాలు పెట్టడం నిషేధించారు. ఇందులో కొన్ని పర్వతాలకు ఆధ్యాత్మిక ్రపాధాన్యత ఉంది. మరికొన్ని పర్వతాలను పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం రక్షించేందుకు నియమాలు పెట్టారు. ఇంకొన్ని చోట్ల ప్రభుత్వ నిబంధనలే పర్వతారోహణకు అడ్డుగా నిలుస్తున్నాయి.
ప్రపంచంలో మూడో ఎత్తైన కాంచెన్జంగా శిఖరాన్ని 1955లో తొలిసారిగా అధిరోహించారు. నేపాల్ వైపు నుంచి ఆ తర్వాత కూడా అనేక అధిరోహణలు జరిగాయి. కానీ సిక్కిం వైపు నుంచి శిఖరారోహణకు నిషేధం ఉంది. అంటే పర్వతం ఎత్తు కంటే దాని వెనుక ఉన్న విశ్వాసాలు, ప్రకృతి, ప్రభుత్వ నిబంధనలే కొన్ని శిఖరాలను ప్రత్యేకంగా మార్చాయి. అలాంటి ఐదు పర్వతాల కథ ఇది.
నందాదేవి : ప్రకృతిని కాపాడేందుకు నిషేధం
ఉత్తరాఖండ్లోని నందాదేవి శిఖరం సుమారు 7,816 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంటుంది. హిమాలయాల్లోని అత్యంత ముఖ్యమైన పర్వతాల్లో ఇది ఒకటి. నందాదేవిని స్థానిక సంప్రదాయాల్లో దేవతా స్వరూపంగా భావిస్తారు. ఈ ప్రాంతానికి ఆధ్యాత్మిక ్రపాధాన్యతతో పాటు అపారమైన పర్యావరణ ్రపాధాన్యత ఉంది. గతంలో నందాదేవి ప్రాంతంలో పర్వతారోహణ కార్యకలాపాలు పెరగడంతో చెత్త పేరుకు΄ోవడం, సహజ పర్యావరణానికి నష్టం కలగడం వంటి సమస్యలు ఎదురయ్యాయి.
దీంతో 1983 నుంచి నందాదేవి నేషనల్ పార్క్లో పర్వతారోహణ, సాహస కార్యకలాపాలపై నిషేధం విధించారు. పర్యావరణాన్ని కాపాడటమే దీనిలో ప్రధాన ఉద్దేశం. అంటే నందాదేవి విషయంలో మత విశ్వాసంతో పాటు ప్రకతి పరిరక్షణ కూడా ముఖ్యమైన అంశం. ప్రతి శిఖరాన్ని అధిరోహించడం కంటేం కొన్ని శిఖరాలను అలాగే కాపాడటం కూడా అవసరమేనని నందాదేవి చెబుతోంది.
మచ్ఛపుచ్ఛరే: చేప తోకలా కనిపించే పవిత్ర పర్వతం
నేపాల్లోని అన్నపూర్ణ పర్వత శ్రేణిలో ఉన్న మచ్ఛపుచ్ఛరే మరో అద్భుతమైన శిఖరం. దీని ఎత్తు సుమారు 6,993 మీటర్లు. పర్వతం పైభాగం రెండు కొమ్ముల్లా విడి΄ోయి చేప తోకను ΄ోలి కనిపిస్తుంది. అందుకే దీనికి మచ్ఛపుచ్ఛరే అనే పేరు వచ్చింది. స్థానిక గురుంగ్ సంప్రదాయాల్లో ఈ పర్వతానికి పవిత్రమైన స్థానం ఉంది. శివుడితో దీనికి ఆధ్యాత్మిక అనుబంధం ఉందనే స్థానిక విశ్వాసాలు కూడా ఉన్నాయి. 1950లలో ఈ పర్వతాన్ని అధిరోహించేందుకు ప్రయత్నాలు జరిగాయి. కానీ శిఖరాన్ని పూర్తిగా అధిరోహించలేదు. ఆ తర్వాత నేపాల్ ప్రభుత్వం ఈ పర్వతాన్ని పవిత్రమైనదిగా పరిగణించి పర్వతారోహణకు అనుమతి ఇవ్వలేదు. అందుకే మచ్ఛపుచ్ఛరే నేటికీ పూర్తిగా అధిరోహించని అందమైన హిమాలయ శిఖరంగా నిలిచింది.
కైలాస పర్వతం: పవిత్రతను గౌరవించడం
పరమేశ్వరుడి నివాసంగా భావించే శిఖరం ఇది. టిబెట్లోని కైలాస పర్వతం ఎత్తు సుమారు 6,638 మీటర్లు. అంటే 8,849 మీటర్ల ఎత్తున్న ఎవరెస్ట్ కంటే ఇది చాలా తక్కువ. అయితే కైలాసం ప్రత్యేకత దాని ఎత్తులో లేదు. దాని ఆధ్యాత్మిక ్రపాధాన్యతలో ఉంది.
హిందువులు కైలాసాన్ని పరమశివుడి నివాసంగా భావిస్తారు. బౌద్ధులు, జైనులు, బాన్ సంప్రదాయాల్లో కూడా ఈ పర్వతానికి ఎంతో పవిత్రమైన స్థానం ఉంది. కైలాసం చుట్టూ పరిక్రమ చేయడానికి యాత్రికులు వెళ్తారు. కానీ పర్వత శిఖరాన్ని అధిరోహించడం మాత్రం అనుమతించరు. కైలాస శిఖరాన్ని విజయవంతంగా అధిరోహించినట్టు ఇప్పటి వరకు విశ్వసనీయమైన నమోదు కూడా లేదు. అందుకే ప్రపంచంలోని ఎన్నో ఎత్తైన శిఖరాలు పర్వతారోహకులను ఆకర్షిస్తుంటే కైలాసం మాత్రం భిన్నంగా నిలిచింది. ఇక్కడ లక్ష్యం శిఖరాన్ని జయించడం కాదు. దూరం నుంచి దర్శించి, దాని పవిత్రతను గౌరవించడం.
కాంచెన్జంగా: సిక్కిం వైపు నుంచి ఎక్కలేరు
భారత్–నేపాల్ సరిహద్దులో ఉన్న కాంచెన్జంగా ప్రపంచంలో మూడో ఎత్తైన పర్వతం. దీని ఎత్తు 8,586 మీటర్లు. కాంచెంజంగాను ఎవరూ అధిరోహించని పర్వతం అనుకోవద్దు. 1955 మే 25న జో బ్రౌన్, జార్జ్ బ్యాండ్ తొలిసారిగా కాంచెంజంగా శిఖరాన్ని అధిరోహించారు. ఆ తర్వాత నేపాల్ వైపు నుంచి అనేక పర్వతారోహణలు జరిగాయి. అయితే ఇక్కడే ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం ఉంది.
కాంచెన్జంగా సిక్కిం వైపు నుంచి శిఖరారోహణకు అనుమతి లేదు. సిక్కిం ప్రజల సంప్రదాయాల్లో కాంచెన్జంగాకు ఎంతో పవిత్రమైన స్థానం ఉంది. స్థానిక విశ్వాసాల్లో ఇది రక్షక దేవతతో అనుబంధం కలిగిన పవిత్ర పర్వతంగా భావిస్తారు. అందుకే ఒకే పర్వతంం ఒక వైపు నుంచి అధిరోహించబడుతుండగా, మరో వైపు నుంచి మాత్రం పవిత్రమైన శిఖరంగా గౌరవించబడుతోంది. ఇదే కాంచెన్జంగా ప్రత్యేకత.
గంఖర్ పుయెన్సమ్: ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన అధిరోహించని శిఖరం
భూటాన్, టిబెట్ సరిహద్దు ప్రాంతంలో ఉన్న గంఖర్ పుయెన్సమ్ ఎత్తు సుమారు 7,570 మీటర్లు. ఎవరెస్ట్ కంటే ఇది దాదాపు 1,300 మీటర్లు తక్కువ. అయినా ఇప్పటివరకు ఈ శిఖరాన్ని విజయవంతంగా అధిరోహించలేదు. అందుకే ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన అధిరోహించని పర్వతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. దీనికి కారణం ఈ పర్వతాన్ని అధిరోహించడం కష్టం అని మాత్రమే కాదు. నిజానికి భూటాన్ లోని పర్వతాలకు ఆధ్యాత్మిక ్రపాధాన్యత ఉంది. 1994లో 6,000 మీటర్లకు పైబడిన పర్వతాలపై అధిరోహణకు నిషేధం విధించారు. 2003 నుంచి భూటాన్ లో పర్వతారోహణపై మరింత కఠినమైన నిషేధం అమల్లోకి వచ్చింది.
దీంతో గంఖర్ పుయెన్సమ్ ఇప్పటికీ మనిషి అధిరోహించని అత్యంత ఎత్తైన శిఖరంగా నిలిచింది. ప్రపంచంలోని ఎత్తైన పర్వతాలను జయించాలనే లక్ష్యంతో పర్వతారోహకులు ముందుకు వెళ్తుంటేం భూటాన్ మాత్రం తన పవిత్ర పర్వతాలను అధిరోహణ నుంచి దూరంగా ఉంచింది.
ప్రతి పర్వతాన్ని జయించాల్సిన అవసరం ఉందా?
ఈ ఐదు పర్వతాల కథలను చూస్తే ఒక విషయం అర్థమవుతుంది. మనిషి ప్రపంచంలోని ఎన్నో ఎత్తైన శిఖరాలను అధిరోహించాడు. కానీ ప్రతి పర్వతాన్ని జయించాల్సిన అవసరం లేదని ఈ పర్వతాలు గుర్తు చేస్తున్నాయి.
విశ్వాసానికి ప్రతీకలు...
- కాంచెంజంగా స్థానిక సంప్రదాయాలకు ఉన్న గౌరవానికి ఉదాహరణ.
- నందాదేవి ప్రకృతి పరిరక్షణ అవసరాన్ని గుర్తు చేస్తుంది.
- గంఖర్ పుయెన్సమ్ ఒక దేశం తన పర్వతాలను అధిరోహణ నుంచి రక్షించిన ప్రత్యేక ఉదాహరణ.
- మచ్ఛపుచ్ఛరే ప్రకృతి అందాన్ని దూరం నుంచే ఆస్వాదించాల్సిన పవిత్ర శిఖరంగా నిలిచింది.
- పర్వతారోహకుడికి శిఖరాన్ని చేరుకోవడం ఒక లక్ష్యం కావచ్చు. కానీ కొన్ని పర్వతాల విషయంలో స్థానిక విశ్వాసాలు, పర్యావరణ పరిరక్షణ, ప్రభుత్వ నిబంధనలను గౌరవించడం కూడా ఆ పర్వతాల ప్రత్యేకతలో భాగమే.
- ప్రతి పర్వతం మనిషి జయించడానికి పుట్టలేదు. కొన్ని పర్వతాలుం మనిషి దూరం నుంచి చూసి,
వాటి విశ్వాసాలను గౌరవించి, ప్రకృతిని కాపాడుతూ ఉండటానికే.
– ఎం.జి. కిశోర్, ప్రయాణికుడు
ఇదీ చదవండి: ఏఐ.. బుక్స్ భోంచేస్తోంది


