హెన్రీ బీ కగన్, కెన్సో సోయిలకు రసాయన శాస్త్రంలో ఈ ఏడాది నోబెల్ బహుమతి దక్కింది. ఫ్రాన్స్లోని యూనివర్శిటీ పారిస్-సుద్కు చెందిన హెన్రీ బి. కాగన్ (Henri B Kagan) ,జపాన్లోని టోక్యో యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సైన్స్కు చెందిన కెన్సో సోయ్ (Kenso Soai) లకు "అసిమెట్రిక్ ఆర్గానిక్ సింథసిస్లో నాన్-లీనియర్ ఎఫెక్ట్స్ అండ్ ఆటోకాటాలిసిస్ ఆవిష్కరణకు గాను ఈ పురస్కారం లభించింది.
స్టాక్హోమ్లోని రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఈ అవార్డును ప్రదానం చేస్తుంది. 1901 నుంచి ఇప్పటి వరకు 117 సార్లు రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ అవార్డులు ఇచ్చారు. 198 మంది కెమిస్ట్రీలో అవార్డు తీసుకున్నారు. 35 ఏళ్ల వయసులో ఫ్రెడ్రిక్ జోలియట్ కెమిస్ట్రీ అవార్డు అందుకున్నారు. 97 ఏళ్ల వయసులో జాన్ బీ గుడ్ఎనాఫ్ ఈ అవార్డును స్వీకరించారు. ఫ్రెడ్రిక్ సాంజర్, బ్యారీ షార్ప్లెస్కు రెండు సార్లు కెమిస్ట్రీ అవార్డు లబించింది..
జీవిత రసాయన శాస్త్రాన్ని రసాయన శాస్త్రవేత్తలు 'హోమోచిరల్' అని పిలుస్తారు, ఇది గ్రీకు పదాల నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం 'ఒకేలాంటి','చేయి' అని. చేతుల వలె, అన్ని అమైనో ఆమ్లాలు రెండు ప్రతిబింబ రూపాలుగా (మిర్రర్ వేరియంట్లు) ఉంటాయి, కానీ వాటిలో ఒకటి మాత్రమే మీ కణాలలోని ప్రోటీన్లలో కనిపిస్తుంది. మరొకటి ప్రకృతిలో చాలా అరుదుగా కనిపిస్తుందని ఆ ప్రకటన పేర్కొంది.
"హోమోచిరాలిటీ ఎలా ఉద్భవించగలదో రసాయన శాస్త్రవేత్తలు చాలాకాలంగా ఆశ్చర్యపోయారు. రెండు ప్రతిబింబ అణువులను ఏర్పరచగల రసాయన ప్రతిచర్యలతో (chemical reactions) ప్రయోగాలు చేయడం ప్రారంభించినప్పుడు, వారు ఎల్లప్పుడూ తమ పరీక్షా నాళికలలో రెండింటి సమాన నిష్పత్తులను పొందేవారు. అయినప్పటికీ, రసాయన శాస్త్రవేత్తలు వీటిలో ఒక ప్రతిబింబ రూపాన్ని మాత్రమే ఉత్పత్తి చేయడానికి ప్రయత్నించారు, ఎందుకంటే జీవులతో సంకర్షణ చెందే అణువుల అభివృద్ధిలో - ఉదాహరణకు ఔషధాలలో - ఒక ప్రతిబింబ రూపం మాత్రమే కావలసిన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది" అని తెలిపింది.
రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ప్రకారం జీవ రసాయన శాస్త్రాన్ని రసాయన శాస్త్రవేత్తలు హోమోకైరల్ అని పిలుస్తారు. ఇది గ్రీకు పదాలైన 'ఒకే' మరియు 'చేయి' నుండి వచ్చింది. చేతుల వలె, అన్ని అమైనో ఆమ్లాలు రెండు ప్రతిబింబిత రకాలుగా ఉంటాయి, కానీ వాటిలో ఒకటి మాత్రమే మీ కణాలలోని ప్రోటీన్లలో కనిపిస్తుంది. మరొకటి ప్రకృతిలో చాలా అరుదుగా కనిపిస్తుంది," అని ఆ ప్రకటన పేర్కొంది.
"హెన్రీ కాగ, కెన్సో సోయ్ ఒక శతాబ్దానికి పైగా ఉన్న రసాయన రహస్యానికి పరిష్కారాన్ని అందించారు. హోమోచిరాలిటీ దానంతట అదే ఎలా ఉద్భవిస్తుంది. వారు అభివృద్ధి చేసిన రసాయన చర్యలు అద్భుతమైనవని రసాయన శాస్త్ర నోబెల్ కమిటీ ఛైర్మన్ హైనర్ లింకే అభినందించారు.
హెన్రీ కాగన్ 1986లో మొదటి నిర్ణయాత్మక అడుగు వేశారు, ఆ సమయంలో ఆయన రసాయన ప్రతిచర్యలను మార్చడానికి ఒక కొత్త మార్గాన్ని కనుగొన్నారు. ఇది గతంలో సాధ్యమని భావించిన దానికంటే ఎక్కువ నిష్పత్తిలో ఒక ప్రతిబింబ రూపాన్ని సృష్టించడానికి అతనికి అనుమతించింది. కెన్సో సోయ్ తదుపరి అడుగు వేశారు. 1995లో, హోమోచిరాలిటీగా మారే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్న మొదటి రసాయన ప్రతిచర్యను ఆయన ఎలా రూపకల్పన చేశారో ఒక ముఖ్యమైన ప్రచురణ వివరిస్తుంది. 2003లో, ఆయన చివరకు విజయవంతమయ్యారు. సాధ్యమయ్యే రెండు ప్రతిబింబాలలో ఒక రూపం మాత్రమే ఏర్పడే ప్రతిచర్యను ఆయన ప్రదర్శించారు.
ఇదీ చదవండి: రూ. 60 లక్షలు : థాయ్ మహిళ-యూపీవాలా సోషల్ మీడియా లవ్


