ఢిల్లీ రాంలీలా మైదానాల కేటాయింపుల తీరుపై హైకోర్టు అభ్యంతరం

ఢిల్లీ: రాంలీలా ఉత్సవాలు, ఇతర సాంస్కృతిక, మతపరమైన కార్యక్రమాల నిర్వహణకు ప్రభుత్వ మైదానాలను ముందుగా దరఖాస్తు చేసుకున్నవారికే కేటాయించే విధానంపై ఢిల్లీ హైకోర్టు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. ఈ పద్ధతి దరఖాస్తుదారులందరికీ సమాన అవకాశాలు కల్పించకపోవచ్చని పేర్కొంది. మైదానాల కేటాయింపునకు ఏటా సమగ్ర మార్గదర్శకాలను రూపొందించాలని సంబంధిత అధికారులను ఆదేశించింది.

జస్టిస్ అమిత్ మహాజన్ అక్టోబర్ 8న ఈ మేరకు ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు. కేవలం స్పష్టమైన ప్రమాణం ఉన్నంత మాత్రాన ఆ విధానం రాజ్యాంగబద్ధంగా సమంజసమైనదని చెప్పలేమని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది. దరఖాస్తుల స్వీకరణ తేదీలు, కేటాయింపు నిబంధనలను ముందుగానే బహిరంగంగా ప్రకటించకపోతే, పరిపాలనా సమాచారాన్ని ముందుగా తెలుసుకునే అవకాశం ఉన్నవారికి ప్రయోజనం కలుగుతుందని పేర్కొంది.

ఏమిటీ వివాదం?
రేస్ ఆఫ్ న్యూ బిగినింగ్ ఫౌండేషన్‌ అనే సంస్థ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై హైకోర్టు విచారణ చేపట్టింది. రాజా గార్డెన్‌లోని శివాజీ ప్లేస్‌ ప్రాంతంలో ఉన్న చంక్-సీ మైదానాన్ని వార్షిక రాంలీలా దసరా మహోత్సవం నిర్వహించేందుకు తమకు కేటాయించాలన్న దరఖాస్తును అధికారులు తిరస్కరించడాన్ని ఆ సంస్థ సవాలు చేసింది. మరో సంస్థకు చేసిన కేటాయింపును రద్దు చేసి, ఆ మైదానాన్ని తమకు అప్పగించాలని కోరింది.

ఈ ఫౌండేషన్‌ 2023, 2024 సంవత్సరాల్లో అదే ప్రదేశంలో ఉత్సవాలను నిర్వహించింది. సెప్టెంబర్ 1న జారీ చేసిన ఢిల్లీ అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (డీడీఏ) ప్రామాణిక నిర్వహణ విధానం ప్రకారం.. గత 3 సంవత్సరాల్లో 2 సంవత్సరాలు సంబంధిత రాంలీలా మైదానాన్ని బుక్ చేసుకున్న సంస్థలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని ఫౌండేషన్‌ వాదించింది.

అయితే, మరో దరఖాస్తుదారు ఏప్రిల్ 10నే దరఖాస్తు చేయగా, తమ దరఖాస్తు మే 27న అందిందని అధికారులు పేర్కొంటూ దానిని తిరస్కరించారు. ముందుగా వచ్చిన దరఖాస్తుకే ప్రాధాన్యం ఇచ్చే విధానాన్ని సమర్థించారు. దీనిని హైకోర్టు అంగీకరించలేదు. దరఖాస్తుల స్వీకరణ వ్యవధిని లేదా ముందుగా దరఖాస్తు చేసినవారికే కేటాయింపు జరుగుతుందనే విషయాన్ని తెలియజేస్తూ ఎలాంటి ముందస్తు ప్రకటన చేయలేదని గుర్తించింది.

మార్గదర్శకాల్లో ఏముండాలి?
మైదానాల కేటాయింపునకు సంబంధించిన ప్రకటనను తొలి కార్యక్రమానికి కనీసం 90 రోజుల ముందే విడుదల చేయాలని కోర్టు ఆదేశించింది. అందులో అందుబాటులో ఉన్న మైదానాలు, దరఖాస్తు తేదీలు, అర్హతలు, ఆంక్షలు, రుసుములు, ఎంపిక ప్రమాణాలను పేర్కొనాలి. ఒకే మైదానం కోసం పోటీ పడే అర్హులైన దరఖాస్తుదారులను ముందుగానే ప్రకటించిన ప్రమాణాల ఆధారంగా పోల్చి నిర్ణయం తీసుకోవాలి.

ప్రాథమిక ప్రక్రియ అనంతరం కేటాయించని మైదానాలకు అర్హులందరూ దరఖాస్తు చేసుకునేలా మరో అవకాశం కల్పించాలి. దరఖాస్తుదారుల అర్హతలు, సంస్థ తరఫున దరఖాస్తు చేసే అధికారాన్ని, నమోదు పత్రాలను పరిశీలించాలి. జనసామర్థ్యం, భద్రత, అత్యవసర స్పందన, అగ్నిమాపక ఏర్పాట్లు, విద్యుత్ భద్రత, పారిశుద్ధ్యం, రాకపోకలు, వాహనాల నిలిపివేత, వ్యర్థాల తొలగింపు వంటి అంశాలతో కూడిన కార్యాచరణ ప్రణాళికలను కూడా కోరవచ్చని పేర్కొంది.

గతంలో కార్యక్రమాలు నిర్వహించిన సంస్థలకు వారి నిబంధనల పాటింపు రికార్డు ఆధారంగా పరిమిత ప్రాధాన్యం ఇవ్వవచ్చు. అయితే, మైదానం కేటాయింపుపై వారికి ఆటోమేటిక్ హక్కు ఉండకూడదు. పోటీ దరఖాస్తులు ఉన్నప్పుడు ఈ ప్రాధాన్యం వరుసగా 2 సంవత్సరాలకు మించరాదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఫిర్యాదుల పరిష్కారానికి కూడా తగిన వ్యవస్థ ఉండాలని ఆదేశించింది.

అయితే, ఉత్సవాలు ప్రారంభం కానున్న నేపథ్యంలో ఇప్పటికే జరిగిన కేటాయింపును రద్దు చేయడం సాధ్యం కాదని పేర్కొంటూ ఫౌండేషన్‌కు తక్షణ ఉపశమనం కల్పించలేదు. ఈ ఆదేశాలు భవిష్యత్తులో అమలవుతాయని, 2026 సీజన్‌కు వర్తించే విధానాన్ని వెనక్కి వెళ్లి మార్చబోమని స్పష్టం చేసింది. ఇకపై మైదానాల కేటాయింపులో పారదర్శకత, సమాన అవకాశాలు పెరుగుతాయా అన్నది కొత్త మార్గదర్శకాల అమలుపై ఆధారపడి ఉంటుంది.