Heartburn

తిన్నవెంటనే ఎంతోమంది చేసే ఫిర్యాదు... గుండెల్లో మంటగా ఉంది; ఛాతీ బరువుగా ఉందీ; నోట్లోకి పుల్లతేన్పులూ, చేదురుచీ వస్తున్నాయని. దాంతో చాలామంది నోట తినగానే వినిపించే మాట... ‘ఎసిడిటీ’ అని! అవును... ఈ సమస్య చాలామందిలో తరచూ కనిపించేదే. తొండ ముదిరితే ఊసరవెల్లి అవుతుందో కాదోగానీ... ఎసిడిటీ ముదిరితే జీఈఆర్‌డీ తప్పక అవుతుంది. ‘గ్యాస్ట్రో ఈసోఫేజియల్‌ రిఫ్లక్స్‌ డిసీజ్‌’ అనే మాటకు సంక్షిప్తరూపమైన ‘జీఈఆర్‌డీ’ అంటే ఏమిటి, దానికి కారణాలేమిటి, నివారణ, చికిత్స ఎలా వంటి అనేక అంశాల గురించి తెలుసుకుందాం.ఎసిడిటీ లక్షణాలు కనిపించగానే కొందరు యాంటాసిడ్‌ పౌడర్‌ ప్యాక్‌ను చింపి గ్లాస్‌లో వేసుకుని, నీళ్లు ΄ోసుకుని తాగేస్తుంటారు. ఇది చాలామంది చేసేదే. అయితే ఏదో బాగా మసాలాలు ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారం తీసుకున్నప్పుడో, ఎప్పుడో బాగా రుచిగా ఉన్న పదార్థాలు కడుపునిండుగా తిన్నప్పుడో అరుదుగా ఇలా జరిగితే పర్లేదు. కానీ తరచూ ఇదే పరిస్థితి ఎదురవుతుంటే మాత్రం ఆలోచించాలంటున్నారు వైద్యనిపుణులు.ఎసిడిటీకీ... జీఈఆర్‌డీకీ ఇదీ తేడా! మనం ఆహారం తీసుకోగానే అది ఆహారనాళం (ఈసోఫేగస్‌) ద్వారా సంచి ఆకృతిలో ఉండే కడుపు (స్టమక్‌)లోకి వెళ్తుంది. అక్కడ ఆహారాన్ని జీర్ణం చేయడానికి కడుపులో యాసిడ్‌ స్రవిస్తూ ఉంటుంది. ఆహారనాళం చివరన... అంటే ఆహారనాళమూ, సంచి ఆకృతిలోని స్టమక్‌ కలిసే చోట ఆహారాన్ని పైకి రానివ్వకుండా చూసే ‘స్ఫింక్టర్‌’ ఉంటుంది. ఇది ఈసోఫేగస్‌ చివరన ఉండటంతో దీన్ని ‘లోయర్‌ ఈసోఫేజియల్‌ స్ఫింక్టర్‌’ అంటారు. కడుపులోకి ఆహారం వెళ్లగానే ఇది బిగుసుకుపోయి స్టమక్‌లో స్రవించే యాసిడ్‌ను పైకి రానివ్వదు. కడుపు నిండుగా ఆహారం తీసుకున్నప్పుడు ఈ స్ఫింక్టర్‌ పూర్తిగా మూసుకుపోకపోవచ్చు. దాంతో అలాంటప్పుడు కడుపులోని యాసిడ్‌ ఈసోఫేగస్‌లోకి రావడంతో ఆ యాసిడ్‌ తాలూకు ‘మంట’ గొంతులో తెలుస్తుంది. ఒక్కోసారి ఆ యాసిడ్‌ గొంతులోకి వచ్చి చేదు రుచి కూడా తెలుస్తుంది. దీన్నే ‘ఎసిడిటీ’గా చెబుతుంటారు. అయితే... ఈ స్ఫింక్టర్‌ వదులై΄ోవడం వల్ల ఎసిడిటీలో కనిపించే లక్షణాలు దీర్ఘకాలం పాటు కనిపిస్తూ ఉంటే... దాన్ని కేవలం ‘ఎసిడిటీ’ గా తీసుకోకూడదు. ఆ కండిషన్‌ను ‘గ్యాస్ట్రో ఈసోఫేజియల్‌ రిఫ్లక్‌ డిసీజ్‌’గా చెబుతారు. ఇక్కడ ‘రిఫ్లక్స్‌’ అంటే వెనక్కు రావడం. అంటే కడుపులో ఉండాల్సిన యాసిడ్‌ వెనక్కు గొంతుభాగంలో ఉండే ‘ఈసోఫేగస్‌’లోకి వస్తుంది కాబట్టే... ఈ సమస్యకు ఆ పేరు.సమస్యకు కారణమయ్యే అంశాలు... చాలామందిలో ఎప్పుడో ఒకసారి కనిపించే ఈ సమస్య కొందరిలో తరచూ కనిపించడానికి కొన్ని అంశాలు కారణమవుతాయి. అవి... అధిక బరువు / ఊబకాయం, మద్యం, పొగతాగే అలవాటు, హయటస్‌ హెర్నియా, కొన్ని రకాల మందులు, మహిళల్లో అయితే గర్భధారణ వంటి అంశాలు ఈ సమస్యకు కారణమవుతాయి.ముప్పు ఎప్పుడంటే... జీఈఆర్‌డీని ఎసిడిటీగానే పరిగణించి చాలాకాలం నిర్లక్ష్యం చేస్తే ఆహారనాళంలో వాపు, పుండ్లు, ఆహారనాళం ఇరుకుగా మారడం వంటి సమస్యలు రావచ్చు. కొందరిలో బారెట్‌ ఈసోఫేగస్‌ అనే సమస్య వచ్చే అవకాశమూ ఉండవచ్చు. అందుకే ఈ సమస్య తరచూ కనిపిస్తుంటే మాత్రం దీన్ని ఎసిడిటీ లేదా గ్యాస్‌ సమస్యగా పరిగణించి స్వయంగా మందులు వాడటం మంచిది కాదు. ఒకసారి డాక్టర్‌ను సంప్రదించడం అవసరం.నివారణ ఇలా... సాధారణంగా మసాలాలతో కూడిన ఆహారం, నూనెలు ఎక్కువగా ఉండే ఆయిలీఫుడ్‌ వంటివి ఇందుకు కారణమైనప్పటికీ... వేర్వేరు వ్యక్తుల్లో వేర్వేరు అంశాలూ, ఆహారాలు ఈ సమస్యను ప్రేరేపిస్తూ ఉంటాయి. అందుకే తాము ఏ ఆహారం తీసుకున్న తర్వాత తమకు యాసిడ్‌ రిఫ్లక్స్‌ ఎక్కువవుతోందో గమనిస్తూ, ఆ ఆహారాలను తగ్గించుకోవడం లేదా వాటికి దూరంగా ఉండటం అవసరం. అలాగే ఒకేసారి ఎక్కువ మోతాదులో ఆహారం తీసుకోవడం, మసాలాలూ, కొవ్వులు ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాన్ని తినడం, కెఫిన్‌ ఉండే కాఫీ / కోలా డ్రింక్స్‌ లాంటి పానీయాలు, కార్బొనేటెడ్‌ డ్రింక్స్‌ వంటి వాటికి దూరంగా ఉండటం వంటి జాగ్రత్తలు చాలావరకు ఉపశమనం కలిగించవచ్చు. అలాగే బరువు తగ్గించుకోవడం కూడా ఈ సమస్యకే కాకుండా... తమ పూర్తి ఆరోగ్యానికీ మేలు చేసే అంశం. ఇక స్ట్రెస్, యాంగై్జటీ వంటి అంశాలు కూడా ఈ సమస్యను పెంచే అవకాశముంది. కాబట్టి వాటిని తగ్గించుకునేలా రిలాక్సేషన్‌ టెక్నిక్స్‌ అనుసరించడమూ మేలు చేస్తుంది.చిన్న మార్పులతో ఉపశమనంపొగతాగే అలవాటును పూర్తిగా మానేయడం, భోజనం చేసిన వెంటనే పక్కమీదికి ఒరగకుండా కాసేపు అటు ఇటు నడవడం, రాత్రి భోజనం తర్వాత కనీసం 2–3 గంటల పాటు నిద్రకు ఉపక్రమించకపోవడం వంటి జీవనశైలి (లైఫ్‌స్టైల్‌) మార్పులు రిఫ్లక్స్‌ను తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు. రాత్రివేళ సమస్య ఎక్కువగా ఉంటే పడుకునే సమయంలో దేహభాగం కంటే తలభాగం కాస్త ఎత్తుగా ఉంచేలా తలగడ ఉపయోగించడం వంటి చిన్న చిన్న మార్పులు చాలావరకు ఉపయోగపడతాయి.మందులు / చికిత్స... సమస్య / లక్షణాల తీవ్రతను బట్టి డాక్టర్లు యాంటాసిడ్స్, ఏ2 బ్లాకర్స్, ప్రోటాన్‌ పంప్‌ ఇన్హిబిటర్స్‌ (పీపీఐ) వంటి మందులను సూచిస్తారు. ఈ సింపుల్‌ మందులూ, జీవనశైలి మార్పులతోనూ సమస్య అదుపులోకి రాకపోతే అవసరాన్ని బట్టి ఎండోస్కోపీ వంటి పరీక్షలు, సమస్య తీవ్రతను బట్టి కొన్ని సందర్భాల్లో శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు.డాక్టర్లను సంప్రదించాల్సిన లక్షణాలు... మింగడంలో ఇబ్బంది, పదేపదే వాంతులు, కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం, రక్తపు వాంతులు లేదా నల్లగా ఉండే మలం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. అలాగే ఛాతీ నొప్పి తీవ్రంగా ఉండి శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, చేతి లేదా దవడ వైపు నొప్పి ఉంటే అది గుండె సంబంధిత అత్యవసర పరిస్థితి కూడా కావచ్చు. లక్షణాలు... తిన్న తర్వాత గుండెల్లో మంటనోట్లోకి పుల్లటి లేదా చేదు ద్రవం రావడంగొంతులో ఏదో ఇరుక్కున్నట్లు అనిపించడంరాత్రివేళ దగ్గు, గొంతు బొంగురు΄ోవడంఛాతి లేదా పై పొట్టలో అసౌకర్యం కడుపు ఉబ్బరంగా అనిపించడంఅదేపనిగా తేన్పులు వస్తుండటం మింగడంలో ఇబ్బంది లేదా నొప్పిఅయితే ఈ సమస్య ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఒకే రకమైన లక్షణాలు ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. కొందరిలో కొన్ని లక్షణాలు మాత్రమే కనిపించవచ్చు. ఉదాహరణకు గుండెల్లో మంట లేకుండానే దగ్గు లేదా గొంతుకు సంబంధించిన సమస్యలు కనిపించవచ్చు. డాక్టర్‌ తరుణ్‌ గట్టు, సీనియర్‌ కన్సల్టెంట్‌ సర్జికల్‌ గ్యాస్ట్రో ఎంటరాలజిస్ట్‌ నిర్వహణ : యాసీన్‌ఇదీ చదవండి: పెళ్లికి ముందే రెండుసార్లు IVF ఫెయిల్‌.. పెళ్లైన తొమ్మిది నెలల్లోనే బిడ్డ..

మధ్యాహ్నం లేదా రాత్రివేళ కడుపునిండా తిన్న తర్వాత కాసేపటికి పొట్ట పైభాగం నుండి ప్రారంభమై సన్నని మంట లాంటి నొప్పి నెమ్మదిగా తీవ్రమవుతూ ఛాతీ వరకు పాకుతుంది. కొన్ని సందర్భాలలో తీవ్రమైన నొప్పి కూడా వస్తుంది. దీనిని బట్టి చూస్తే గుండె నొప్పి అనుకుని కంగారు పడతాం. కానీ ఇది ఎసిడిటీ వలన వచ్చే సమస్య. అందువలన కంగారుపడి డాక్టర్‌ దగ్గరకు వెళ్ళకుండా ఇంటిలో సులభంగా దొరికే వస్తువులతో ఛాతీ మంటను తగ్గించుకోవచ్చు. చదవండి: మూడ్స్‌ బాగు చేసి ఆరోగ్యాన్నీ, ఆనందాన్నిపెంచే చాక్లెట్స్‌!  గుప్పెడు పుదీనా ఆకులను కప్పు నీటిలో నానబెట్టి భోజనం అనంతరం ఆ నీటిని తీసుకోవాలి. ఆ విధంగా కొన్ని రోజులపాటు క్రమం తప్పకుండా తీసుకుంటే గుండెలో మంట తగ్గుతుంది.  భోజనం చేసిన వెంటనే చిన్న బెల్లం ముక్కను బుగ్గన పెట్టుకొని చప్పరిస్తూ ఉంటే ఎసిడిటీ తగ్గుతుంది.  భోజనం అనంతరం కొన్ని తులసి ఆకులను నమిలి మింగాలి. ఈ విధంగా కొన్ని రోజులు చేస్తుంటే ఎసిడిటీ, గుండెలో మంట తగ్గుతాయి. ఒక కప్పు నీటిలోసోంపు గింజలు వేసి ఉడికించి రాత్రిపూట అలా ఉంచి ఉదయమే వడకట్టి ఆ నీటిలో తేనె కలిపి పరగడుపున తాగాలి. గ్లాసు గోరువెచ్చని నీటిలో చిటికెడు ఇంగువ వేసి ఉదయం పరగడుపున తీసుకుంటే అనుకున్న ఫలితం కనపడుతుంది. మధ్యాహ్నం, రాత్రి సమయంలో భోజనం అయిన వెంటనే ఐదు లేదా పది నిముషాల పాటు నడవటం అలవాటు చేసుకుంటే తిన్న ఆహారం జీర్ణం అవుతుంది. అలాగే ఎసిడిటీ తగ్గుతుంది. ఆహారంలో పీచుపదార్థం ఉండేలా చూసుకుంటే జీర్ణ శక్తి పెరుగుతుంది. తద్వారా గుండె మంట, ఎసిడిటీ తగ్గుతుంది. ఎసిడిటీతో బాధపడేవారు ఒకేసారి కాకుండా నాలుగయిదుసార్లు తక్కువ మొత్తంలో ఆహారం తీసుకోవాలి. పొట్టను ఖాళీగా ఉంచకూడదు. అలాగే వేపుడు కూరలు, మసాలాలకు దూరంగా ఉండాలి

సాధారణంగా బీపీ లేదా గుండెజబ్బులు మొదట్లో కాస్తంత పెద్ద వయసు వారికి, మధ్య వయసు దాటిన వారికి మాత్రమే వచ్చేవి. కానీ గత కొన్నేళ్లుగా ఈ విషయంలో  చాలా మార్పులు వచ్చాయి. ఉద్యోగం, జీవనశైలి, ఆహారపు అలవాట్లు, మానసిక ఒత్తిడి లేదా ఇతరత్రా కారణాల వల్ల నిండా  పాతికేళ్లు నిండని వయసు వాళ్లలో కూడా గుండె సంబంధిత సమస్యలు కనిపిస్తున్నాయి. ఒక్కోసారి తీవ్రమైన అనర్థాలు కూడా జరుగుతున్నాయి. బీపీతో మొదలైన సమస్య తీవ్రమైన గుండెపోటుకు దారితీస్తుంది. గుండె బరువుగా ఉండటం, ఛాతీలో నొప్పిగా ఉండటం లేదా గుండెదడగా అనిపించడం వంటి లక్షణాలు కొన్నిసార్లు తీవ్రమైన గుండెకు సంబంధించిన రుగ్మతలను సూచిస్తాయి. గుండె సమస్యలనేవి ఆ స్థాయిలో లోలోపలే చేయాల్సిన చేటును చేసేస్తాయి. పని ఒత్తిడి తీవ్రంగా ఉన్నవారు హైబీపీ సమస్యకు లోనవుతారు. అలాగే పనిఒత్తిడి చాలా ఎక్కువగా ఉండటం అన్నది తీవ్రమైన మానసిక ఒత్తిడికి దారితీయవచ్చు. ఫలితంగా గుండెదడ, గుండె లయలోనూ మార్పులు కనిపించవచ్చు. ఇలాంటివారు... తమ కుటుంబాల్లో ఏవైనా గుండెజబ్బుల చరిత్ర ఉందేమో చూసుకోవాలి. అలా ఉన్నవారు తప్పనిసరిగా ఒకసారి హృద్రోగనిపుణులను కలిసి గుండె పనితీరుకు సంబంధించిన పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. ఆ పరీక్షల్లో తేలిన ఫలితాలను బట్టి అవసరమైతే మందులు వాడాల్సి రావచ్చు. అయితే ఈలోపు ఇలాంటివారందరూ తమ పని లక్ష్యాల గురించి ఎక్కువగా ఆలోచిస్తూ మానసిక ఒత్తిడికి గురికాకుండా జాగ్రత్త వహించాలి. రోజుకు కనీసం అరగంటపాటు వ్యాయాయం లేదా వాకింగ్‌ చేయాలి. మంచి జీవనశైలి నియమాలు పాటిస్తూ మానసికంగా ప్రశాంతంగా ఉంటే ఆరోగ్యమూ కుదుట పడుతుంది. భవిష్యత్తులో గుండెజబ్బులను నివారించుకోవచ్చు. 


 సంగారెడ్డి: 'తెలంగాణ అమరవీరుల త్యాగఫలంతోనే ప్రత్యేక రాష్ట్రం సిద్ధించింది.. వారి కుటుంబాలను గుండెల్లో పెట్టుకుంటాం.. వారి కాళ్లకు ముళ్లు గుచ్చుకున్నా తమ పంటితో తీస్తాం..' అని నీటి పారుదల శాఖ మంత్రి టి.హరీశ్‌రావు అన్నారు. మెదక్ జిల్లా సంగారెడ్డిలోని కలెక్టరేట్‌లో గురువా రం 52 మంది అమరవీరుల కుటుంబాలకు రూ.10 లక్షల చొప్పున ఆర్థిక సాయాన్ని అందజేశారు. ఈ సందర్భంగా మంత్రి మాట్లాడుతూ అమరుల కుటుంబాలకు ఎలాంటి బాధలు లేకుండా చేయడానికి సీఎం కృషి చేస్తున్నారని చెప్పారు. బాధితులను కడుపులో పెట్టుకొని చూసుకుంటున్న ఘనత సీఎం కేసీఆర్‌కే దక్కుతుందన్నారు. కార్యక్రమంలో డిప్యూటీ స్పీకర్ పద్మాదేవేందర్ రెడ్డి, ఎంపీలు కె.కేశవరావు, కొత్త ప్రభాకర్‌రెడ్డి, బీబీ పాటిల్, ఎమ్మెల్యేలు పాల్గొన్నారు.
 
 'నిర్భయ'కు శ్రీకారం
 మెదక్ జిల్లా కేంద్రమైన సంగారెడ్డిలోని ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో గురువారం నిర్భయ సహాయ కేంద్రాన్ని మంత్రి హరీశ్‌రావు, డిప్యూటీ స్పీకర్ పద్మాదేవేందర్‌రెడ్డి ప్రారంభించారు. రాష్ట్రంలో ఇదే తొలి కేంద్రం. ఈ సందర్భంగా హరీశ్ మాట్లాడుతూ.. ఢిల్లీ తరహా నిర్భయ సంఘటనలు రాష్ట్రంలో చోటుచేసుకోవద్దనే ఉద్దేశంతో ‘షీ’ టీమ్‌లను ఏర్పాటు చేశామన్నారు. మహిళలకు అన్యాయం జరిగితే నేరుగా నిర్భయ కేంద్రాన్ని ఆశ్రయించవచ్చని సూచించారు.