హమాలీలకు డిమాండ్‌

లక్ష్మణచాంద: జిల్లాలో యాసంగి పంటలు చేతికి వచ్చాయి. కోసిన మొక్కజొన్న, వరి పంటలు ఒకేసారి చేతికొచ్చిన నేపథ్యంలో కొనుగోలు కేంద్రాలపై తీవ్ర ఒత్తిడి పెరిగింది. హమాలీలు అందుబాటులో లేకపోవడంతో ధాన్యం తూకం, బస్తాల లోడింగ్‌, గోదాములకు తరలింపు అన్నీ ఆలస్యమవుతున్నాయి.

ఒకేసారి వచ్చిన పంటలు

జిల్లాలో ఈ సీజన్‌లో మొక్కజొన్న, వరి దిగుబడులు ఒకేసారి రావడం సమస్యకు మూలకారణంగా మారింది. సాధారణంగా విడివిడిగా జరిగే పనులు ఒకే సమయంలో రావడంతో కొనుగోలు కేంద్రాల నిర్వహణపై భారమైంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో పని వనరులు తక్కువగా ఉండడంతో ధాన్యం రవాణా ప్రక్రియ నెమ్మదించింది.

కొనుగోలు కేంద్రాల్లో జాప్యం

కేంద్రాల్లో సరిపడా హమాలీలు లేకపోవడంతో రైతులు గంటల తరబడి, కొన్ని చోట్ల రోజుల తరబడి కూడా వేచి ఉండాల్సి వస్తోంది. బస్తాలు నింపినా తూకం వేయకుండా నిలిపివేయడంతో ధాన్యం నిల్వ, లోడింగ్‌ వ్యవస్థ గందరగోళంగా మారుతోంది. దీని ప్రభావం నేరుగా రైతులపై పడుతోంది. పంట అమ్మకం ఆలస్యమవుతే నగదు చెల్లింపులు ఆలస్యమవుతాయి.

గ్రామీణ పనుల్లో కార్మిక కొరత

వరి నాట్లు, కోతలు, పసుపు తవ్వకం, పసుపు ఉడకబెట్టడం వంటి పనులకు కూడా స్థానికులు ముందుకు రాకపోవడం మరో ప్రధాన సమస్య. ఈ పనులన్నింటికీ ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చిన కూలీలపై ఆధారపడాల్సి వస్తుండటంతో గ్రామీణ కార్మిక మార్కెట్‌పై ఒత్తిడి పెరిగింది. ఫలితంగా హమాలీ పనులకు కూడా కావలసినంత మంది దొరకడం లేదు.

పెరుగుతున్న ఖర్చు

గతంలో ప్రభుత్వం హమాలీ ఖర్చును క్వింటాలుకు రూ.3 నుంచి రూ.5 వరకు నిర్వహకుల ద్వారా రైతులకు చెల్లించాలని సూచించింది. కానీ అనేక చోట్ల అది సక్రమంగా అమలు కాకపోవడంతో ఆ మద్దతు తగ్గిపోయినట్లు కనిపిస్తోంది. ప్రస్తుతం కొన్ని కేంద్రాల్లో క్వింటాలుకు రూ.30 నుంచి రూ.40 వరకు చెల్లించాల్సి వస్తోంది. దీంతో రైతులపై అదనపు ఆర్థిక భారం పడుతోంది.

బిహార్‌ కూలీలే ఆధారం..

ఈ పరిస్థితిలో బీహార్‌ నుంచి వచ్చిన కూలీలకు డిమాండ్‌ బాగా పెరిగింది. తూకం వేయడం నుంచి లారీ లోడింగ్‌ వరకు అన్ని పనులకు వీరిపైనే ఆధారపడాల్సి రావడంతో వారు అధిక వేతనం కోరుతున్నారు. కొన్ని చోట్ల ముందుగానే అడ్వాన్స్‌ తీసుకున్నా పనికి రాకపోవడం వల్ల కూడా నిర్వహకులు ఇబ్బంది పడుతున్నారు.