ఈర్ష్య : పక్కవాడి విజయం ఎందుకు నచ్చదు?

ఈర్ష్య అనేది కోరిక నుండి పుడుతుంది. ఇతరుల సంతోషాన్ని, ఎదుగుదలను చూసి అది ఇంకా పెరుగుతుంది. కానీ సత్పురుషులకు జ్ఞానం, వివేకం వల్ల ఆ ఈర్ష్య నశిస్తుంది. ఈర్ష్య అసూయ.. ఈ రెండు అవలక్షణాల వలన మానవుడు సర్వం కోల్పోతాడు.. శతక కవులు ఇదే విషయాలను ఎంతో స్పష్టంగా సెలవిచ్చారు.

వేమన శతకం... ‘ఈర్ష్య గలవాని కెన్నడు
సంతోషము లేదు నిజము సుమ్ము కుమారా
ఈర్ష్య గలవాడు పరులను
ఈర్ష్యతో చూచుచుండు నెప్పుడు కుమారా‘

అర్థం: ఈర్ష్య ఉన్నవాడికి ఎప్పుడూ సంతోషం ఉండదు. వాడు ఇతరులను ఎప్పుడూ ఈర్ష్యతోనే చూస్తూ ఉంటాడు.

మరో పద్యంలో... ‘తనకు లేని దొరులకున్న
తన మనసున రోత పుట్టి తనువు కశించున్‌
ఇన లేకున్నను చీకటి
పనికొచ్చునా ఈర్ష్య పరుల బాధించురా’

అర్థం: తనకు లేనిది ఇతరులకు ఉంటే మనసులో అసూయ పుట్టి, శరీరం కృశించిపోతుంది. సూర్యుడు లేకుండా చీకటి ఎలా పనికిరాదో, ఈర్ష్య కూడా అలాగే ఇతరులను బాధిస్తుంది.

ఇక సుమతి శతకంలో బద్దెన ఏమి చెప్పారంటే

‘అసూయ గలవాని నెదుట
అసమానపు ధనము కురిసిన నది చూడక
అసహ్యించుకొను వాడు
అసమానుడు గాడె సుమతీ అనవుడు కుమారా‘
         ఈర్ష్య గలవాడి ముందు కోట్లు కురిసినా వాడు చూడడు. పైగా అసహ్యించుకుంటాడు. అటువంటివాడు అసమానుడు సుమతీ.

దాశరథి శతకం...
‘అసూయ చేతను నరుడు
వసుధను కృశించుచుండు వనరుహనేత్రీ
అసూయను వీడిన నరుడు
వసుధను సుఖియించు చుండు వరముగ కుమారా‘
       ఈర్ష్య చేత మనిషి ఈ లోకంలో కృశించిపోతాడు. ఈర్ష్యను వదిలిన మనిషి సుఖంగా ఉంటాడు.

పరగుణ పరమాణూనాం పర్వతీకరణం క్షణాత్‌
స్వగుణ మేరుమాత్రాణాం కూపీకరణం క్షణాత్‌
యత్‌ కుర్వన్తి సతాం సన్తః తదస్మాభిః కిం ఉచ్యతే
అసూయా కలుషాః కేచిత్‌ నిర్దుష్టం గుణం ఏవ హి
        తాత్పర్యం: ఈర్ష్యతో నిండిన కొందరు దుష్టులు, ఇతరుల చిన్న లో΄ాన్ని కూడా పర్వతంలా పెద్దది చేసి చూపిస్తారు. అదే సజ్జనులు తమలోని మేరు పర్వతం అంత గొప్ప గుణాన్ని బావి అంత చిన్నదిగా చేసేస్తారు. అంటే ఈర్ష్య ఎంతటి అవగుణమో అర్థం అవుతోంది కదా!
– డా. కందాళ సత్య నారాయణ మూర్తి

నిర్వహణ : డి.వి.ఆర్‌. భాస్కర్‌