ఐబీ చీఫ్‌గా మహేశ్ దీక్షిత్

న్యూఢిల్లీ: సీనియర్ ఐపీఎస్ అధికారి మహేశ్ దీక్షిత్‌ను దేశ అత్యున్నత అంతర్గత భద్రతా సంస్థ ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో (ఐబీ) తదుపరి డైరెక్టర్‌గా కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ కేడర్‌కు చెందిన 1993 బ్యాచ్ ఐపీఎస్ అధికారి మహేశ్ దీక్షిత్ ప్రస్తుత ఐబీ డైరెక్టర్ తపన్ కుమార్ డేకా స్థానంలో బాధ్యతలు చేపట్టనున్నారు. మహేశ్‌ దీక్షిత్‌ పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తేదీ నుంచి రెండేళ్ల పాటు పదవిలో కొనసాగనున్నారు.

మంత్రివర్గ నియామకాల కమిటీ (ఏసీసీ) ఆమోదించిన ఉత్తర్వుల ప్రకారం.. ప్రస్తుతం ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరోలో ప్రత్యేక డైరెక్టర్‌గా పనిచేస్తున్న దీక్షిత్‌కు ఈ అత్యున్నత పదవి చేపట్టేందుకు సర్వీసు పొడిగింపు ఇచ్చారు. గూఢచారి సమాచార సేకరణ, ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చర్యలు, జాతీయ భద్రత నిర్వహణ రంగాల్లో దీక్షిత్‌కు దశాబ్దాల అనుభవం ఉంది.

ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో ప్రభుత్వం చేపట్టిన పలు అత్యంత సున్నితమైన గూఢచారి కార్యకలాపాల రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషించిన అధికారిగా భద్రతా వర్గాల్లో ఆయనకు గుర్తింపు ఉంది. ఆయన సర్వీసులో అత్యంత ముఖ్యమైన దానిలో ఒకటి.. 2019 ఆగస్టులో జమ్మూకశ్మీర్‌కు సంబంధించిన ఆర్టికల్ 370 రద్దుకు ముందు జరిగిన పరిణామాల్లో ఆయన పాత్ర.

ఈ పరిణామాలకు సంబంధించిన సమాచారం తెలిసిన వర్గాల ప్రకారం.. ఆ నిర్ణయం వల్ల తలెత్తే భద్రతా ప్రభావాలను అంచనా వేయడంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. మార్పు దశలో శాంతిభద్రతలు కొనసాగేందుకు వ్యూహాల రూపకల్పనలో కూడా సహకరించారు. జమ్మూకశ్మీర్, లడఖ్ కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించిన తర్వాత ఆ ప్రాంతంలో కీలక గూఢచారి బాధ్యతలు దీక్షిత్‌కు అప్పగించారు.

రాజకీయంగా అత్యంత సున్నితమైన దశలో ప్రజల్లో విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించడంలో ఆయన సహకరించారని అధికారులు చెబుతున్నారు. ఉగ్రవాదం, వేర్పాటువాద శక్తుల వల్ల ఎదురైన భద్రతా సవాళ్లను సమర్థంగా ఎదుర్కొనేలా చర్యలు తీసుకున్నారని పేర్కొన్నారు.

భద్రతా అంశాలపై పూర్తి అవగాహన 
జమ్మూకశ్మీర్‌లో కీలక గూఢచారి బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న సమయంలో, 2023లో శ్రీనగర్ విజయవంతంగా జీ20 పర్యాటక బృంద సమావేశానికి ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అందరి దృష్టిని ఆకర్షించిన ఈ కార్యక్రమం విజయవంతంగా నిర్వహించడాన్ని, ఆ ప్రాంత భద్రతా పరిస్థితులు మెరుగుపడుతున్నాయనే సంకేతంగా పరిగణించారు.

అదే సమయంలో పలు విదేశీ దౌత్య బృందాలు కశ్మీర్‌ను సందర్శించాయి. దీంతో ఆ ప్రాంతంతో అంతర్జాతీయ సంబంధాలు మరింత పెరుగుతున్నట్లు సంకేతాలు కనిపించాయి. ఈ పరిణామాలపై అవగాహన ఉన్న అధికారులు తెలిపిన ప్రకారం.. పరిస్థితులపై కచ్చితమైన అంచనాలు అందించడంలో దీక్షిత్ ముఖ్య పాత్ర పోషించారు. దీంతో దౌత్య సంబంధాల విస్తరణకు, మారుతున్న పరిస్థితులపై విశ్వాసం పెరగడానికి సహకారం అందింది.

జమ్మూకశ్మీర్, లడఖ్‌కే పరిమితం కాకుండా, భారత్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకుని జరుగుతున్న తప్పుడు ప్రచారాలు, దుష్ప్రచార కార్యక్రమాలను ఎదుర్కొనే చర్యల్లో కూడా దీక్షిత్ కీలకంగా వ్యవహరించారు. దేశీయ, విదేశీ వర్గాల నుంచి వచ్చే దుష్ప్రచారాలను ఎదుర్కోవడంలో ఆయన అనుభవం, ప్రస్తుతం డిజిటల్ రంగంలో పెరుగుతున్న జాతీయ భద్రతా సవాళ్ల దృష్ట్యా ఎంతో కీలకమని గూఢచారి, భద్రతా నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

ఉగ్రవాదం, మతోన్మాద ప్రభావం, సైబర్ ముప్పులు, సరిహద్దు దాటి జరిగే దుష్ప్రచార కార్యక్రమాలు వంటి మారుతున్న భద్రతా సవాళ్లను భారత్ ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో ఈ నియామకం జరిగింది. కొత్త ఐబీ చీఫ్‌గా, అంతర్గత భద్రత బలోపేతం చేసే గూఢచారి కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షించడమే కాకుండా, వివిధ భద్రతా సంస్థలు, గూఢచారి సంస్థల మధ్య సమన్వయాన్ని మరింత పెంచే బాధ్యతలను దీక్షిత్ నిర్వహించనున్నారు.