Researchers archeology

తెనాలి: మన పాదాల కింద కనిపించని భూగర్భ ప్రపంచం ఒకటి ఉంది. భూమిలోని చిన్నచిన్న రంధ్రాలు, ఇసుక పొరలు, రాతి పగుళ్ల మధ్య నీరు ప్రవహించే సూక్ష్మ ఆవాసాల్లో ఎన్నో జీవులు నివసిస్తున్నాయి. వాటిలో అత్యంత ఆసక్తికరమైనవి ‘బాథినెల్లేసియా’ అనే అతి సూక్ష్మమైన మంచినీటి క్రస్టేసియన్‌ జీవులు. మన కంటికి సులభంగా కనిపించని ఈ జీవజాతి.. డైనోసార్లు భూమిపై సంచరించడానికి కోట్ల సంవత్సరాలకు ముందే భూగర్భ జలాల్లో ఉండేదని తేల్చారు.వీటి పరిణామ చరిత్ర 300 మిలియన్‌ ఏళ్లకు పైగా ఉండొచ్చని, అంటే 30 కోట్ల సంవత్సరాలకు పూర్వమే వీటి ఉనికి ఉందని తెనాలికి చెందిన రీసెర్చ్‌ అసోసియేట్‌ డాక్టర్‌ షాబుద్దీన్‌ షేక్‌ తన తాజా పరిశోధనలో తేల్చారు. బెంగళూరులోని సెంటర్‌ ఫర్‌ ఎకలాజికల్‌ సైన్సెస్‌ ప్రొఫెసర్‌ ప్రవీణ్‌ కారంత్‌తో కలిసి ఆయన చేసిన పరిశోధనను ‘ప్రొసీడింగ్స్‌ ఆఫ్‌ ది రాయల్‌ సొసైటీ’ ప్రచురించింది. ఆ విశేషాలను డాక్టర్‌ షాబుద్దీన్‌ ‘సాక్షి’కి వివరించారు. ఆయన తెలిపిన మేరకు.. ప్రయాణ సామర్థ్యం తక్కువే భూగర్భంలోని నీటి ఆవాసాల్లో నివసించే ఈ కీటకజాతి జీవులు అతి చిన్నవి. ప్రయాణాలు చేయగల సామర్థ్యం కూడా పరిమితమే. అలాంటప్పుడు ఈ జీవుల బంధువులు ప్రపంచంలోని వేర్వేరు ఖండాల్లో ఎలా ఉన్నాయనే ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం పరిశోధకులు ఆధునిక డీఎన్‌ఏ విశ్లేషణను, ఆ జీవులకు దగ్గరి బంధువుల శిలాజాల నుంచి లభించిన ఆధారాలను కలిపి అధ్యయనం చేశారు. బాథినెల్లేసియా జీవులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉండటానికి సుదూర వలసల కంటే ప్రాచీన ఖండాల కదలికలు, విడిపోవడమే ప్రధాన కారణం. పాంజియా విడిపోయి.. సుమారు 25 కోట్ల సంవత్సరాల కిందట భూమి ప్రస్తుతం మనకు కనిపిస్తున్నట్లుగా వేర్వేరు ఖండాలుగా లేదు. భూమి మొత్తం పాంజియా అనే ఒకే భారీ ఖండంగా ఉండేది. కాలక్రమేణా ఈ భారీ ఖండం విడిపోతూ.. ఉత్తర భాగంలో లారేషియా, దక్షిణ భాగంలో గోండ్వానాలాండ్‌ అనే రెండు ప్రధాన భూభాగాలు ఏర్పడ్డాయి. వీటి మధ్యలో టెథిస్‌ సముద్రం ఉండేది. గోండ్వానాలో భాగంగా ఉన్న ఆఫ్రికా, మడగాస్కర్, భారతదేశం, అంటార్కిటికా, ఆస్ట్రేలియా వంటి భూభాగాలు కాలక్రమేణా విడిపోయి వేర్వేరు దిశల్లో కదిలాయి. వాటిలో భారతదేశం సముద్రం గుండా ఉత్తరం వైపు ప్రయాణించి ఆసియాతో కలిసింది. ఈ భౌగోళిక మార్పుల సమయంలో అప్పటికే వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉన్న జీవుల పూర్వీకుల సమూహాలు కూడా విడిపోయి, కాలక్రమేణా స్వతంత్రంగా పరిణామం చెంది ఉండవచ్చు. అంటే ఈ జీవులు సముద్రాలను దాటి వేల కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి ప్రపంచమంతటా వ్యాపించాయి అనటంకంటే.. వాటి పూర్వీకులు నివసించిన భూభాగాలే ఖండాల కదలికలతో విడిపోయి ఉండవచ్చు.జీవప్రపంచం మార్పు తెలుసుకోవచ్చు ఈ పరిశోధన ప్రాధాన్యం కేవలం ఒక చిన్న భూగర్భ జీవి పరిణామ చరిత్రను తెలుసుకోవడంలోనే లేదు. భూమిపై ఖండాలు ఎలా మారాయి, ఆ మార్పులు జీవుల వ్యాప్తి, పరిణామాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేశాయనే విషయాలను అర్థం చేసుకోవడానికి కూడా ఇటువంటి జీవులు విలువైన ఆధారాలుగా నిలుస్తాయి. వీటి అధ్యయనంతో భూమి మారుతున్న కొద్దీ జీవప్రపంచం ఎలా మారుతూ వచ్చిందో తెలుసుకోవచ్చు. ఖండాలు విడిపోయినా, భూమి రూపురేఖలు మారినా, తమ ప్రాచీన పరిణామ చరిత్రను మోస్తూ నేటికీ భూగర్భ జలాల్లో మనుగడ సాగిస్తున్న బాథినెల్లేసియా సూక్ష్మజీవులది అద్భుత గాథ.కృష్ణా–గోదావరి బేసిన్‌ నుంచి 300 నమూనాలుతమ పరిశోధనలో భాగంగా 2022–24 మధ్య కృష్ణా–గోదావరి నదుల పరివాహక ప్రాంతంలోని భూగర్భ జలవనరుల నుంచి సుమారు 300 నమూనాలను డాక్టర్‌ షాబుద్దీన్‌ సేకరించారు. వీటిలో 117 నమూనాలను రూపనిర్మాణ, జన్యు విశ్లేషణలకు వినియోగించారు. దేశంలో కనిపించే వివిధ బాథినెల్లేసియా జీవుల పరిణామ సంబంధాలను తెలుసుకోవటానికి ఈ నమూనాలు కీలకంగా నిలిచాయని షాబుద్దీన్‌ చెప్పారు. జీవుల బాహ్య నిర్మాణ లక్షణాలను పరిశీలించటంతోపాటు వాటి డీఎన్‌ఏలోని రెండు జన్యుప్రాంతాలను విశ్లేషించి, ఈ సమాచారాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇప్పటికే ప్రచురితమైన సమాచారంతో పోల్చి, జీవుల మధ్య పరిణామ సంబంధాలను రూపొందించినట్టు వివరించారు.


 ఏప్రిల్ 16 గురువారం ఉదయం 11 గం.లకు హైదరాబాద్ ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ ఎన్.బి.టి. బుక్ ప్రమోషన్ సెంటర్‌లో పురావస్తు పరిశోధకులు పుచ్చా వాసుదేవ పరబ్రహ్మశాస్త్రికి జయనామ సంవత్సర బ్రౌన్ పురస్కార ప్రదానం. వకుళాభరణం రామకృష్ణ, కుర్రా జితేందర్ బాబు, వెలుదండ నిత్యానందరావు తదితరులు పాల్గొంటారు.
 
 నిర్వహకులు: తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్, ముకుంద రామారావు. విశాఖపట్నం ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ ఇంజనీరింగ్ కాలేజ్ ఏప్రిల్ 19 వరకూ రోజూ మధ్యాహ్నం 2 గం. నుంచి రాత్రి 10 గం. వరకూ వైజాగ్ ఫెస్ట్ 2015. పుస్తక ప్రదర్శన, కళా ప్రదర్శనలు, ప్రజా ప్రదర్శనలు, సాహితీ కార్యక్రమాలు ఉంటాయి.
  
  


  పురాతనం
 చిన్న శిథిల శకలం కావచ్చు. పెద్ద చిత్రం కావచ్చు... ఏదైనా సరే చరిత్రను వ్యాఖ్యానించడానికో, చరిత్రలో దాగి ఉన్న కొత్త విషయాలను తెలుసుకోవడంలోనో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. గ్వాంటెమాల అడవుల్లో దొరికిన రకరకాల కళాకృతులు మాయన్ కాలపు రాజుల చరిత్రకు కొత్త కోణాన్ని ఇచ్చాయి. 1,250 సంవత్సరాల క్రితం నాటి కుడ్య చిత్రంపై తాజాగా పురావస్తు పరిశోధకుల దృష్టి పడింది. రాజు ముందు సేవకుడు  నిల్చున్న ఈ చిత్రం ఆధారంగా మర్యాదకు సంబంధించిన విషయం కావచ్చు, వేషధారణ  కావచ్చు, పనికి సంబంధించిన శైలి కావచ్చు... ఇలా లోతుగా ఆలోచించడానికి ఎంతో ఉంది. 
 
 మామూలుగానైతే, కెమెరాతో ఫొటోలు తీసేటప్పుడు కొన్నిసార్లు ఊహించని ఆకస్మిక దృశ్యాలు(ఫొటోబాంబ్) ఫొటోలోకి వచ్చేస్తుంటాయి. కొన్నిసార్లయితే అవే ఆకర్షణీయ అంశాలు అవుతాయి. విశేషమేమిటంటే,  ఈ కుడ్యచిత్రం ఫొటోబాంబ్ కోవకు చెందినదే. (రాజు వెనకాల ఎవరో కనిపిస్తుంటారు).  ఆర్కియాలజికల్ ఆర్టిస్ట్ డా.హెతర్ (స్కిడ్‌మోర్ కాలేజి, న్యూయార్క్) ఈ కుడ్యచిత్రాన్ని పునర్నిర్మించారు. ‘‘ఇది సాధారణ చిత్రం కాదు’’ అంటున్నారు హెతర్. చిత్రంలోని అసాధారణ విషయాలను తెలుసుకోవాలంటే...మరి కొంత కాలం ఆగాలట!