Musi Floods

హైదరాబాద్‌ శరవేగంగా విస్తరిస్తోంది. జనాభా కూడా వేగంగా పెరుగుతోంది. ఉపాధి, విద్య, వైద్యం, రవాణా వంటి అవకాశాల కోసం ప్రజలు హైదరాబాద్‌ ప్రాంతానికి చేరుతున్నారు. ఈ మార్పులు నగర రూపంపై మాత్రమే కాకుండా సహజ జల మార్గాలు, చెరువులు, నాలాలు, బహిరంగ ప్రదేశాలు, వరద మైదా నాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో వేగంగా విస్తరిస్తున్న హైదరాబాదుకు ఎదురవుతున్న ముఖ్యమైన సవాళ్లలో పట్టణ వరద ముప్పు ప్రధానమైనది.గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా హైదరాబాదులో ఐటీ రంగం, ఉపాధి అవకాశాలు, రియల్‌ ఎస్టేట్, రవాణా సదుపాయాలు, ఇతర ఆర్థిక కార్యకలాపాలు నగర విస్తరణకు ఊతమిచ్చాయి. ఈ విస్తరణ సహజ జల వ్యవస్థల సామర్థ్యాన్ని తగ్గించే విధంగా సాగితే... అదే అభివృద్ధి భవిష్యత్తులో కొత్త ప్రమాదాలకు కారణమవుతుంది. మూసీని కేవలం ఒక నదిగా చూడటం సరికాదు; అది హైదరాబాదు నగరంలోని విస్తృత జల పారుదల వ్యవస్థలో కీలక భాగం. మూసీకి అనుసంధానమైన నాలాలు, చెరువులు, కాలువలు, వరద మైదానాలు కలిసి ఒక పెద్ద సహజ జల వ్యవస్థగా పనిచేస్తాయి. అందువల్ల మూసీ వరద ముప్పును అర్థం చేసుకోవాలంటే కేవలం నది ఒడ్డున ఉన్న ప్రాంతాలను మాత్రమే కాకుండా మొత్తం నగరంలోని నీటి ప్రవాహ వ్యవస్థను పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది.వేసుకోవాల్సిన అసలు ప్రశ్నలుహైదరాబాదు వరద చరిత్రలో 1908 సెప్టెంబర్‌ 28 ఒక విషాదకరమైన రోజు. మూసీ నదికి వచ్చిన భారీ వరద నగరాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. అయితే వరద ముప్పు అక్కడితో ముగియ లేదు; 2020 అక్టోబర్‌లో హైదరాబాద్‌ మరో తీవ్రమైన వరద పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నది. 1908తో పోలిస్తే నేటి నగరంలో జనాభా, నివాస ప్రాంతాలు, మౌలిక సదుపాయాలు విస్తృతంగా పెరిగాయి. అందుకే నేటి పట్టణ వరద ముప్పును కేవలం ‘ఎంత వర్షం పడింది?’ అనే ప్రశ్నతో మాత్రమే అర్థం చేసుకోలేం.జనాభా పెరుగుదల నేరుగా వరదలకు కారణం కాదు. ఈ క్రమంలో సహజ నీటి మార్గాలు, వరద మైదానాలు, చెరువుల పరిసరాలు నిర్మాణాల పరిధిలోకి వస్తే సమస్య తీవ్రమవుతుంది. కాంక్రీట్, తారు వంటి నీరు చొరబడని ఉపరితలాలు పెరగడంతో వర్షపు నీరు నేలలోకి ఇంకే సామర్థ్యం తగ్గి, ఫలితంగా నీరు వేగంగా ఉపరితలంపై ప్రవహిస్తుంది. జనాభా ఎక్కడ నివసిస్తుంది, సహజ నీటి మార్గాలు ఎక్కడ ఉన్నాయి, వర్షపు నీరు ఎక్కడికి వెళ్తుంది అనేవి ఈ సందర్భంగా గమనించాల్సిన ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు. నిజానికి సమస్య జనాభా పెరుగుదలలో లేదు. జనాభా పెరుగుదలను నగర భౌగోళిక వ్యవస్థతో ఎలా సమన్వయం చేస్తున్నా మన్నదే ఇక్కడ కీలకమైన అంశం.ఇదీ చ‌ద‌వండి: 'నాజూకు ఫోన్ల‌తో పెరుగుతున్న ఆరోగ్య స‌మ‌స్య‌లు'1908 మూసీ వరద మనకు చరిత్రను గుర్తుచేస్తే... 2020 వరద వర్తమాన ప్రమాదాన్ని గుర్తుచేసింది. భవిష్యత్తులో ఎంత భారీ వర్షం పడుతుందో మన చేతుల్లో ఉండకపోవచ్చు. కానీ జనాభా ఎక్కడ పెరగాలి, సహజ నీటి మార్గాలను ఎలా రక్షించాలి, భూ వినియోగాన్ని ఎలా ప్రణాళికాబద్ధం చేయాలి అనే నిర్ణయాలు మాత్రం మన చేతుల్లోనే ఉన్నాయి. నగరం పెరగడం అనివార్యం, కానీ అది పెరిగే విధానం మాత్రం మన ఎంపిక. ఆ ఎంపికే రేపటి హైదరాబాదును వరదలను ఎదుర్కొనే సురక్షిత నగరంగా నిలబెడుతుందా లేక వరదలకు మరింతగా గురయ్యే నగరంగా మారుస్తుందా అని నిర్ణయిస్తుంది.– డాక్ట‌ర్‌ రామకృష్ణ మనిమద్దెఎర్త్‌ సైంటిస్ట్‌ – నదీ వ్యవస్థల పరిశోధకులు

నల్లగొండ, కేతేపల్లి (నకిరేకల్‌) : ఉమ్మడి జిల్లాలో నాగార్జునసాగర్‌ తర్వాత అతిపెద్ద సాగునీటి వనరుగా ఉన్న మూసీ రిజర్వాయర్‌కు మంగళవారం ఎగువ నుంచి ఇన్‌ఫ్లో భారీగా వస్తోంది. దీంతో అప్రమత్తమైన అధికారులు ప్రాజెక్టు 6 గేట్లను ఎత్తి వరదనీటిని దిగువకు వదులుతున్నారు. హైదరాబాద్‌ నగరంతో పాటు మూసీ ఎగువ, పరిసర ప్రాంతాల్లో రెండు రోజులుగా కురుస్తున్న వర్షాలతో బిక్కేరు, మూసీ వాగులు ఉధృతంగా ప్రవహిస్తుయి. ఆయా వాగుల ద్వారా మూసీ రిజర్వాయర్‌లోకి మంగళవారం ఉదయం ఐదు వేల క్యూసెక్కుల వరద వస్తోంది. హైదరాబాద్‌లో సోమవారం రాత్రి కురిసిన భారీ వర్షానికి ఇన్‌ఫ్లో మరింత పెరిగే అవకాశాలు ఉన్నాయని అధికారులు అంచనా వేశారు. ఇప్పటికే ప్రాజెక్ట్‌ నీటిమట్టం 645 అడుగుల పూర్తిస్థాయికి చేరువలో ఉండటంతో, ఇన్‌ఫ్లో పెరిగే అవకాశాలు ఉండటంతో అప్రమత్తమైన అధికారులు ప్రాజెక్టులో నీటిమట్టాన్ని తగ్గించాలని నిర్ణయించారు.  దీంతో మంగళవారం ఉదయం 2, 3, 4, 7, 8, 10వ నంబర్‌ క్రస్ట్‌ గేట్లను మూడు అడుగుల మేర ఎత్తి 12,000 వేల క్యూసెక్కుల నీటిని దిగువకు వదిలారు. మూసీ కుడి, ఎడమ కాల్వలకు 250 క్యూసెక్కుల చొప్పున వదులుతున్నారు. ప్రాజెక్టు నీటిమట్టం 643 అడుగుల వద్ద నిలకడగా ఉండేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. 4.4 టీఎంసీ పూర్తిస్థాయి నీటినిల్వ సామర్థ్యం గల మూసీ రిజర్వాయర్‌లో 4.3 టీఎంసీల నిల్వ ఉందని అధికారులు తెలిపారు. మూసీ వద్ద సందర్శకుల సందడి.. మూసీగేట్లు ఎత్తి దిగువకు నీటిని వదులుతుండటంతో ప్రాజెక్టు వద్ద మంగళవారం సందర్శకులు సందడి నెలకుంది. ప్రాజెక్టు ఆరు గేట్లు ఎత్తిన విషయం తెలుసుకున్న కేతేపల్లి, సూర్యాపేట, నకిరేకల్, అర్వపల్లి తదితర మండలాల ప్రజలు డ్యాం వద్దకు పెద్ద ఎత్తున చేరుకున్నారు. దిగువకు వెళ్తున్న నీటిని తమ ఫోన్‌ కెమెరాల్లో బంధిస్తున్నారు. మూసీ ఉధృతంగా ప్రవహిస్తుండడంతో 65వ నంబర్‌ జాతీయ రహదారిపై వెళ్లే ప్రయాణికులతో పాటు సమీప గ్రామాల ప్రజలు అక్కడ తమ వాహనాలను నిలిపి.. సెల్ఫీలు దిగుతూ ఆనందంగా గడిపారు.


 సాక్షి, యాదాద్రి భువనగిరి: హైదరాబాద్‌ నగరంలో కురిసిన వర్షాలకు మూసీ నది వరదాల పారుతోంది. దైవదర్శానానికి వచ్చి  వరదల్లో చిక్కుకున్న భక్తులు మమ్మల్ని రక్షించాలంటూ ఆర్తనాదాలు చేస్తున్నారు. ఈ ఘటన యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లాలోని వలిగొండ మండలం భీమలింగంలో చోటుచేసుకుంది. గ్రామంలోని కత్వా వద్ద నదిలో ఉన్న శివలింగం దర్శనం కోసం వెళ్లిన ఆరుగురు భక్తులతో పాటు ఇద్దరు పశువుల కాపర్లు వరదలో చిక్కుకుపోయారు.
  
 ఒక్కసారిగా మూసీ నది వరద పెరగడంతో గుడి పైకి ఎక్కి రక్షించాలంటూ ఆర్తనాదాలు చేస్తున్నారు. ఘటనా స్థలానికి చేరుకున్న పోలీసులు చిక్కుకున్న భక్తుల వద్దకు వెళ్లడానికి అన్ని విధాల ప్రయత్నిస్తున్నారు. హెలికాఫ్టర్‌ని తెప్పించాలనే యోచనలో పోలీసులున్నట్లు తెలుస్తోంది. సంఘటనాస్థలానికి స్థానిక డీఎస్పీతో పాటు ఎమ్మెల్యే పైళ్ల శేఖర్‌ రెడ్డి చేరుకున్నారు. వారిని రక్షించేందుకు ఎన్డీఆర్‌ఎఫ్‌ దళాలు తీవ్రంగా శ్రమిస్తున్నాయి.