Debt trap

దేశ ఆర్థిక సార్వభౌమాధికారం, భవిష్యత్తు ప్రగతిపై ప్రముఖ విశ్లేషకులు ఆనంద్ రంగనాథన్ చేసిన వ్యాఖ్యలు జాతీయ స్థాయిలో ఆర్థిక, రాజకీయ చర్చకు తెరలేపాయి. భారతదేశం సమష్టి ప్రభుత్వ రుణం (కేంద్ర, రాష్ట్రాల అప్పులు) రూ.280 లక్షల కోట్లకు పైగా దాటిందని వ్యాఖ్యానించడం ఇప్పుడు ఆర్థిక వేత్తల్లోనూ, సాధారణ పౌరుల్లోనూ కలవరాన్ని కలిగిస్తోంది. ఓ ఇంటర్వ్యూలో రంగనాథన్‌ మాట్లాడుతూ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.అసలు అప్పుల భారం ఎంత?అధికారిక రికార్డులు పరిశీలిస్తే పరిస్థితి తీవ్రత అర్థమవుతుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వ సర్దుబాటు చేసిన నికర రుణం 2026 మార్చి నాటికి దాదాపు రూ.200.53 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసే సమయానికి ఇది రూ.218.63 లక్షల కోట్లకు పెరుగుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు. ఇందులో అంతర్గత రుణాలు రూ.207.70 లక్షల కోట్లు కాగా, విదేశీ రుణాలు రూ.7.11 లక్షల కోట్లుగా ఉన్నాయి. కేంద్రంతో పాటు రాష్ట్రాల అప్పులను కలిపితే మొత్తం ప్రభుత్వ రుణం రూ.270-రూ.280 లక్షల కోట్లకు చేరుకుందని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ఎఫ్ఆర్బీఎమ్ చట్టం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వ రుణం జీడీపీలో 40 శాతంగానూ, ఉమ్మడి రుణం 60 శాతంగానూ ఉండాలి. కానీ ప్రస్తుతం ఈ పరిమితిని దాటి అప్పులు పెరిగిపోవడం ఆర్థిక క్రమశిక్షణపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.ప్రభుత్వ నికర అప్పుల అంచనా (రూ.లక్షల కోట్లలో)2025-26 మార్చి 31 నాటికి: రూ.200.532026-27 మార్చి 31 నాటికి: రూ.218.63సవాళ్లు.. భిన్న దృక్పథాలుఈ రుణ భారంపై ప్రధానంగా రెండు రకాల వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి.వడ్డీల భారం - అనుత్పాదక వ్యయం: ఆనంద్ రంగనాథన్ హెచ్చరించినట్లుగా 2026-27 బడ్జెట్‌లో వడ్డీ చెల్లింపులకే రూ.14 లక్షల కోట్లకు పైగా కేటాయించాల్సి వస్తోంది. ప్రభుత్వ పన్ను ఆదాయంలో ప్రతి రూపాయిలో దాదాపు 40 పైసలు కేవలం వడ్డీలకే పోతుండడం గమనార్హం. ఇది భవిష్యత్తులో విద్య, వైద్యం, సంక్షేమం వంటి రంగాలకు చేసే వ్యయాన్ని తీవ్రంగా తగ్గిస్తుంది.మూలధన వ్యయం - వృద్ధి వ్యూహం: భాజపా ప్రతినిధి ప్రదీప్ భండారీ వంటి నాయకులు దీన్ని సమర్థిస్తున్నారు. మౌలిక వసతులు, రహదారులు, ప్రాజెక్టుల నిర్మాణానికి (మూలధన వ్యయం) చేసే అప్పులు దేశ భవిష్యత్తు ఆర్థిక వృద్ధికి ఆస్తులను సృష్టిస్తాయని, భారత్ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ కావడం వల్ల ఈ రుణం ప్రమాదకరం కాదని వారి వాదన.సామాన్యుడిపై ప్రభావం ఏమిటి?వృద్ధి రేటు మెరుగ్గా ఉన్నంత కాలం డెట్-టు-జీడీపీ నిష్పత్తి అదుపులోనే ఉన్నట్లు అనిపించినా ఏ కారణంచేతనైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ నెమ్మదిస్తే అసలు సమస్య మొదలవుతుంది. పెరుగుతున్న వడ్డీల భారం వల్ల పన్నుల భారాన్ని పెంచడమో లేదా ప్రజా ఉపయోగకర పథకాలకు నిధుల కోత విధించడమో జరుగుతుంది. ఆస్తుల సృష్టికి చేసే అప్పు స్వాగతించదగినదే అయినప్పటికీ ఉచితాలు, అనుత్పాదక వ్యయాల కోసం చేసే అప్పులు రాబోయే తరాల భవిష్యత్తును అంధకారం చేస్తాయి. ప్రజాధనం వడ్డీలకు జమ కాకుండా దేశ ప్రగతికి వినియోగపడేలా కఠిన ఆర్థిక నియంత్రణ అవసరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: బంగారం కొనాలా? ఆగాలా?.. ఈరోజు కొత్త రేట్లు ఇవే..

‘నగవులు నిజమని నమ్మేదా..’ అన్న నానుడి కేవలం మానవ సంబంధాలకే కాదు, నేటి ఆర్థిక ప్రపంచానికీ అక్షరాలా వర్తిస్తుంది. షేర్ మార్కెట్ ఇండెక్స్‌లు ఆల్‌టైమ్ గరిష్ఠాలకు చేరడం, ఆకర్షించే ప్రకటనలు, చవకైన ఈఎంఐల హంగామా చూసి అందరూ బాగున్నారనుకుంటే పప్పులో కాలేసినట్లే. పైకి కనిపించే ఈ ‘ఆర్థిక నవ్వులు’ నిజమైన పురోగతికి సంకేతాలా? లేక సామాన్యుడిని ఆకర్షించే అందమైన మాయాజాలమా? లోతుగా పరిశీలిస్తే ఆ వెలుగుల వెనుక పరుచుకున్న చీకట్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.సూచీల హంగామా..నేడు భారతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రపంచంలోనే వేగంగా పెరుగుతున్న వ్యవస్థగా రికార్డులు సృష్టిస్తోంది. కానీ, ఈ వృద్ధి ఫలాలు సగటు పౌరుడికి ఏమేరకు అందుతున్నాయనే ప్రశ్నలొస్తున్నాయి. అధికారికంగా ద్రవ్యోల్బణ గణాంకాలు కంట్రోల్‌లోనే ఉన్నట్లు కనిపిస్తున్నా నిత్యావసర సరుకులు, పప్పుధాన్యాలు, వైద్యం, విద్య ఖర్చులు సగటు మధ్యతరగతి జేబుకు చిల్లులు పొడుస్తూనే ఉన్నాయి. ఆర్‌బీఐ గణాంకాల ప్రకారం, భారతీయ కుటుంబాల నికర ఆర్థిక పొదుపు దశాబ్దాల కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయింది. ఆదాయం పెరగకపోవడం, ఖర్చులు రెట్టింపు కావడమే దీనికి ప్రధాన కారణం.ఈఎంఐల మాయ.. అప్పుల ఊబిప్రస్తుతం విపణిలో ‘ఈజీ ఈఎంఐ, బై నౌ - పే లేటర్’ సంస్కృతి విపరీతంగా పెరిగింది. చేతిలో డబ్బు లేకపోయినా జీవనశైలిని ప్రదర్శించేందుకు సామాన్యులు వ్యక్తిగత రుణాలు, క్రెడిట్ కార్డుల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కూడా భద్రత లేని రుణాలు(అన్‌సెక్యూర్డ్‌ లోన్లు) వేగంగా పెరగడం పట్ల పలుమార్లు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ బ్యాంకింగ్ నిబంధనలను కఠినతరం చేసింది. పైకి కనిపిస్తున్న ఆర్థిక విలాసం వెనుక జీవితాంతం తీర్చాల్సిన అప్పుల భారం దాగి ఉందనేది చేదు నిజం.పెట్టుబడుల్లో విచక్షణే రక్షణసోషల్ మీడియాలో వచ్చే ఫిన్‌ఫ్లూయెన్సర్ల సలహాలు, రాబడి ఆశజూపే క్లిక్-బైట్ ప్రకటనలను చూసి సాధారణ ప్రజలు తమ కష్టార్జితాన్ని రిస్కీ పథకాల్లో పెట్టి నష్టపోతున్నారు. షేర్ మార్కెట్ లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌లో వచ్చే స్వల్పకాలిక లాభాలను చూసి శాశ్వత సంపద అనుకోవడం పొరపాటు.ఏం చేయాలంటే..బాహ్య ఆడంబరాలను చూసి మోసపోకుండా పక్కా ఆర్థిక ప్రణాళిక పాటించాలి. ఊహాజనిత లాభాల వెనుక పరిగెత్తకుండా అత్యవసర నిధి, సరైన ఇన్సూరెన్స్, సురక్షితమైన దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులను ఎంచుకోవడమే నిజమైన ఆర్థిక భద్రతకు మార్గమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. కొందరి ముఖంలో కనిపిస్తున్న నవ్వు వెనుక ఉన్న కపటత్వాన్ని ఎలాగైతే గమనిస్తామో, ఆర్థిక ఆఫర్ల వెనుక ఉన్న నిజమైన వ్యయాన్ని గ్రహించినప్పుడే సామాన్యుడు ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకోగలడు.ఇదీ చదవండి: బోరుమని ఏడ్చేసిన నిర్మలా సీతారామన్

భారతీయ కుటుంబాలు మునుపెన్నడూ లేని విధంగా అప్పుల్లో కూరుకుపోతున్నాయి. పండుగ వేళ విపరీతమైన షాపింగ్, అప్పులు సులభంగా లభ్యమవుతున్న నేపథ్యంలో పర్సనల్ ఫైనాన్స్ ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్ నేహా నగర్ అప్పులపై ఆధారపడే ధోరణి పెరుగుతోందని హెచ్చరిస్తున్నారు. భారతదేశంలో 70 శాతం ఐఫోన్లు (iPhones) రుణాల ద్వారా, 80 శాతం కార్లు ఈఎంఐల ద్వారా కొంటున్ననవేనని పేర్కొన్నారు.వినియోగదారు రుణంలో ఈ పెరుగుదల భారతదేశ ఆర్థిక ప్రవర్తనలో లోతైన మార్పును ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆదాయాల కంటే ఆకాంక్షలు వేగంగా పెరుగుతుండటంతో చాలా మంది ఆస్తులను నిర్మించడానికి బదులుగా జీవనశైలికి నిధులు సమకూర్చుకోవడానికి రుణాల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. అయితే ఇలాంటి అప్పులు చేటు చేస్తాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు."ధనవంతులు ఆస్తులను నిర్మించుకోడానికి పరపతిగా రుణాలను ఉపయోగిస్తుంటే పేద, మధ్యతరగతివారు మాత్రం విలాసాలను కొనుక్కోవడానికి వాటిని ఉపయోగిస్తారు" అని ఫైనాన్స్ రచయిత రాబర్ట్ కియోసాకి (Robert Kiyosaki) తన ‘రిచ్ డాడ్ పూర్ డాడ్’ (Rich Dad Poor Dad) పుస్తకంలో ప్రముఖంగా చెప్పారు. ఆ వ్యత్యాసమే చాలా మంది మధ్య ఆదాయ వర్గాలు రాబడిని ఇచ్చే పెట్టుబడులకు బదులుగా గాడ్జెట్లు, వాహనాల వంటి క్షీణించే ఆస్తుల కోసం ఈఎంఐ (EMI) చక్రాలలో ఎలా చిక్కుకుపోతున్నారో వివరిస్తుంది.


 కూతురు పుట్టిన రోజు నాడే యువరైతు ఆత్మహత్య
 కారేపల్లి:
     అప్పుల బాధ ఆ రైతు ప్రాణాలు తీసింది. మాణిక్యారం పంచాయతీ కోయగుంపులో ఈసాల ప్రసాద్‌ (33) అనే యువరైతు ఉరివేసుకొని ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. కూతురు పుట్టిన నాడే తండ్రి తనువు చాలించడం కలిచివేసింది. ప్రసాద్‌ తనకున్న నాలుగు ఎకరాల భూమిలో పత్తి, మరో రెండు ఎకరాలు కౌలుకు తీసుకొని మిర్చి సాగు చేశాడు. మూడేళ్ల నుంచి వ్యవసాయం కలిసి రాక పోవడంతో రూ.4 లక్షలు అప్పయింది. ఈ ఏడాది సైతం రూ.లక్ష వరకు అప్పు తీసుకొచ్చి పెట్టుబడి పెట్టాడు. అయినా పత్తి కలుపు, మిర్చి తోట వేసిన కూలీలకు కూలి డబ్బులు ఇవ్వటానికి చేతిలో చిల్లి గవ్వ లేక పోవడం, గతంలో అప్పులు తెచ్చిన షేట్ల వద్ద మరో మారు అప్పు తెచ్చేందుకు ముఖం చెల్లకపోవడంతో గత నెల రోజులుగా ప్రసాద్‌ తీవ్రంగా సతమతమవుతున్నాడు. ఇంట్లో నుంచి ప్రసాద్‌ చేనుకు వెళ్తుండగా భార్య కోటమ్మ పిలిచింది. ‘కూలోళ్లకు డబ్బులు ఇవ్వాలి. ఇంటికొచ్చి పోతుండ్రు. ఇవ్వాళ అక్షయ (కూతురు) 4వ పుట్టిన రోజు.. ఇంట్లో చిల్లిగవ్వలేదు..’ అని చెప్పింది. చేనుకుపోయి కూలోళ్లకు డబ్బులిస్తాను. సాయంత్రం కూతురుకు కేక్‌ కొనుక్కొని వస్తాను అని ఇంటి నుంచి బయలుదేరిన ప్రసాద్‌ చెనుకు వెళ్లాడు. తీవ్ర మానసిక క్షోభతో చెట్టుకు ఉరివేసుకొని ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. చుట్టుపక్కల వారు గమనించి కిందకు దించే లోగానే ప్రసాద్‌ మృతి చెంది ఉన్నాడు. సమాచారం అందుకున్న తహశీల్దార్‌ ఎం. మంగీలాల్, ఎస్సై ఎం.రవికుమార్‌ మృతదేహాన్ని సందర్శించారు.
 కూతురు పుట్టిన రోజు నాడే..
 ప్రసాద్‌కు నాలుగేళ్ల కూతురు అక్షయ, మూడేళ్ల కుమారుడు యక్షంత్‌ ఉన్నారు. బుధవారం అక్షయ పుట్టిన రోజు.. కేక్‌ తెస్తానని ఇంటి నుంచి వెళ్లిన తండ్రి శవమై ఇంటికి రావడంతో కోయగుంపులో విషాదం నెలకొంది. డిగ్రీ వరకు చదువుకున్న ప్రసాద్‌ కబడ్డీలో ఉత్తమ క్రీడాకారుడు కూడా. జిల్లా, రాష్ట్రమీట్‌లో ఆడిన ఘనత ఆయనకుంది.