Ancient India

అనేక శతాబ్దాల పాటు భారతదేశం ప్రపంచ వాణిజ్యానికి, సాంస్కృతిక వికాసానికి, మేధో సంపత్తికి అసలైన కేంద్రంగా ఎలా వెలుగొందిందో విలియం డాల్రింపుల్‌ ఈ పాడ్‌కాస్ట్‌లో వివరించారు.సముద్రపు రహదారికి గుండెకాయ‘‘యూరప్‌ను చైనాతో కలిపే ఒకే ఒక్క మార్గం ‘సిల్క్‌ రోడ్‌’ ద్వారానే ప్రపంచంలో వ్యాపారం, కొత్త ఆలోచ నలు సాగాయని, మిగతా ప్రాంతాలన్నీ పెద్దగా ప్రాధాన్యం లేనివని మనం అనుకుంటాం. కానీ, హిందూ మహాసముద్రం ఆ కాలంలోనే ఒక రద్దీ అయిన ‘సముద్రపు రహదారి’గా ఉండేది. ప్రాచీన భారతదేశం ఏదో ఒక మూలన ఉన్న ద్వీపకల్పం కాదు; మధ్యధరా సముద్రం, ఎర్ర సముద్రం, పర్షియన్‌ గల్ఫ్, ఆగ్నే యాసియా ప్రాంతాలను ఒకే అంతర్జాతీయ వ్యాపార వ్యవస్థగా అనుసంధానించిన కీలకమైన మార్గం.ఊడ్చుకుపోయిన రోమ్‌ ఖజానా!‘‘భారతదేశంలోని మిరియాలు, సన్నని మస్లిన్‌ వస్త్రాలు, విలువైన రత్నాల కోసం రోమన్‌ ఉన్నత వర్గాలలో డిమాండ్‌ ఉండేది. ఆ డిమాండ్‌ను తీర్చడానికి ప్రతీ సంవత్సరం తమ సామ్రాజ్య ఖజానా నుండి బంగారం ఖాళీ అయిపోతోందని నాటి రోమన్‌ చరిత్రకారుడు ‘ప్లినీ ది ఎల్డర్‌’ వాపోయారు. ప్రపంచ సంపదనంతా భారతదేశం తనవైపు ఆకర్షించుకున్న కేంద్రం అనటానికి ఇదే నిదర్శనం. ప్రాచీన భారతదేశం ఏదో సాధారణ వస్తువులను సరఫరా చేసే చిన్న దేశం కాదు. ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తిమంతమైన ఆర్థిక కేంద్రం.కత్తి పట్టకుండానే ఖండాల ‘ఆక్రమణ’‘‘భారతదేశం నుండి ప్రపంచానికి వ్యాపించినది కేవలం భౌతికమైన వ్యాపారం మాత్రమే కాదు. అదొక సాంస్కృతిక, మేధోపరమైన ఎగుమతుల అద్భుతమైన అల. దానిని మనం ‘ఇండోస్ఫియర్‌’ అని పిలుచుకోవచ్చు. శతాబ్దాల పాటు భారతీయ మతాలు, కళలు, శిల్పకళ, సంస్కృత భాషా జ్ఞానం దక్షిణాసియా, ఆగ్నేయా సియాల అంతటా విస్తరించాయి. ఇవి అంగ్కోర్‌ వాట్, బోరోబుదూర్‌ వంటి శాశ్వతమైన అద్భుత కట్టడాల నిర్మాణానికి దారితీశాయి.భారతీయ సాంస్కృతిక శక్తి ఆసియా ఖండపు రూపురేఖలనే మార్చివేసిందనటానికి అది రుజువు. ఈ విస్తరణ సైనిక దండయాత్రల ద్వారా జరగలేదు. వ్యాపారులు, బౌద్ధ/ హిందూ సన్యాసులు, ప్రయాణికులు సముద్ర మార్గాల ద్వారా భారతీయ ఆలోచనలు, రాజ్యపాలనా విధానాలు, ఇతిహాసాలు, మతపరమైన తత్వాలను తీసుకువెళ్లడం ద్వారా బర్మా (మయన్మార్‌) నుండి ఇండోనేషియా వరకు ఉన్న సమా జాలను శాశ్వతంగా మార్చివేశారు.ఆర్యభట్ట, బ్రహ్మగుప్తుల మేధస్సు‘‘మానవాళికి భారతదేశం అందించిన అత్యంత మౌలికమైన కానుక... గణితం, విజ్ఞాన శాస్త్ర రంగాల లోనే ఉంది. బ్రహ్మగుప్తుడు వంటి మేధావులు ‘జీరో’కు స్పష్టమైన గణిత నియమాలను, రూపాన్ని ఇచ్చారు. ఆర్యభట్ట ఖగోళ శాస్త్రంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తెచ్చారు. ఈ భావనలు మొదట బాగ్దాద్‌కి చేరి ‘ఇస్లామిక్‌ స్వర్ణయుగానికి’ పునాది వేశాయి. ఆ తర్వాత యూరప్‌కి చేరి, ఆధునిక శాస్త్రీయ విప్లవాన్ని సాధ్యం చేసిన ప్రాథమిక సాధనాలుగా మారాయి. నేడు మనం ఉపయోగిస్తున్న దశాంశ మానం (డెసిమల్‌ విధానం), సంఖ్యలతో సహా అనేక మేధోపరమైన అంశాలు దక్షిణాసియాలోనే పురుడుపోసుకున్నాయి. వీటిని అరబ్‌ పండితులు అనువదించి స్వీకరించారు.మరుగైపోయిన ‘మహాశక్తి’ చరిత్ర‘‘చారిత్రక విధ్వంసాలు, వలసవాద చరిత్ర రచన, ఆధునిక రాజకీయ ప్రచారాల కలయిక వల్ల భారత దేశపు అద్భుతమైన చారిత్రక వారసత్వం చాలావరకు కనుమరుగైంది. దండయాత్రల కారణంగా నలందవంటి ప్రముఖ విద్యా కేంద్రాలు ధ్వంసమయ్యాయి. బ్రిటిష్‌ వలస పాలన... పశ్చిమ దేశాల ఆధిపత్యం చుట్టూనే ఉద్దేశపూర్వకంగా చరిత్రను కేంద్రీకరించింది. ఇక ఇటీ వలి దశాబ్దాలలో చైనా తన ‘సిల్క్‌రోడ్‌’ కథ నాన్ని దూకుడుగా ప్రచారం చేయడం ద్వారా... ప్రపంచపు అసలైన మొట్టమొదటి ఆర్థిక, సాంస్కృతిక మహా శక్తిగా భారతదేశం నిర్వహించిన ప్రధాన పాత్రను వెనక్కి నెట్టేసింది.- ఎడిటోరియల్‌ టీమ్‌ఇదీ చదవండి: జెన్ జీ ఉద్యమాల దారెటు?

భారతీయ వైద్యవిధానాలలో ‘సిద్ధ’ ఒకటి. ఇది ప్రభుత్వ ఆయుష్‌ వైద్య శాఖలో ఒక భాగం. దాదాపు 4,000 సంవత్సరాల పురాతనమైనది. దీనికి ప్రాచుర్యం కల్పించిన వారిని ‘సిద్ధార్దులు’ లేక శైవ భక్తులైన ఋషులు అంటారు. వీరు 18 మంది. వీరిలో అగస్త్యుడు ముఖ్యమైనవాడు. ఆయన రాసిన వైద్య గ్రంథాలు ప్రామాణికం. అందుకే అగస్త్య మహర్షిని సిద్ధ వైద్య పితామహుడిగా పరిగ ణిస్తున్నారు. ఈ సిద్ధ విజ్ఞానాన్ని మెుట్టమెుదట శివుడు, పార్వతిదేవికి ఉపదేశించాడనీ, ఆమె దీనిని నందిదేవునికి అందించిందనీ, నందికేశుడు దీనిని సిద్ధులకు అందజేశాడనీ తమిళ గ్రంథాలు చెబుతాయి. ‘అగస్తియార్‌’ రాసిన గ్రంథాలు సిద్ధవైద్యంలో అనేక చికిత్స పద్ధతులైన వరమమ్‌ (ప్రెజర్‌ చికిత్స), తక్కానమ్‌ (మసాజ్‌ చికిత్స), నాటి (నాడీ పరీక్ష), శస్త్ర చికిత్స, రస వైద్యం, ఆవిరి చికిత్స, యోగ, ముద్ర, ప్రాణాయామం వంటి 99 రకాల పద్ధతులు ఉన్నట్లు తెలియ చేస్తున్నాయి. నేటికీ ఇవి సిద్ధ వైద్యులకు మార్గదర్శకం అవుతున్నాయి. ప్రాచీన గ్రంథం ‘తొలకప్పియం’ అనేక సిద్ధ వైద్య విషయాలను అందిస్తుంది. క్రీ.పూ 2వ శతాబ్దపు ‘తిరుక్కురై’ సిద్ధ విలువల గురించి చెబుతుంది. ‘మణిమేఖలై’ త్రిదోషాల గురించి చెబుతుంది. 13వ శతాబ్దంలో రాణి ‘కుందవై నాచియార్‌’ తన తండ్రి ‘కుంత్రకోజన్‌’ పేరు మీద ఉచిత వైద్యశాల నిర్వహించిందని తెలుస్తోంది. ఈ విధానంలోని సూత్రాలు, సిద్ధాంతాలు ఆయుర్వేదంతో సారూప్యతను కలిగి ఉంటాయి. క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దంలోనే వాలి (వాత), అజల్‌ (పిత్త), అయమ్‌ (కఫ) దోషాలుగా ఉంటాయనీ, వీటిని బట్టే ఔషధాలు  నిర్ణయిస్తారనీ రాశారు. సిద్ధ వైద్య విధానంలో రస ఔషధాలు ప్రాముఖ్యత వహిస్తాయి. మెుక్కల వేర్లు, బెరడులు, ఆకులు, రత్నాలు, పశు ఉత్పత్తులతో ఔషధాల తయారీ ఉంటుందని ‘ఆయుష్‌’ ప్రచురించిన ‘హాలిస్టిక్‌ హెల్త్‌’ పుస్తకం ద్వారా తెలుస్తుంది. ఈ విధానం శ్రీలంక, సింగపూర్, మలేషియా, చైనా, తైవాన్‌ వంటి అనేక దేశాలలోనూ ఆదరణ కలిగివుంది. కరోనా సమయంలో కబాసురనీర్‌ ఔషధం తమిళనాడులో అనేక కేసులను తగ్గించడం వలన ప్రత్యేక ప్రజాదరణ పొందింది. – డాక్టర్‌ బాలాజీ దీక్షితులు పి.వి.  (జనవరి 9 అగస్త్య మహర్షి జయంతి, జాతీయ సిద్ధ దినోత్సవం)


 గ్రంథపు చెక్క
  
 ఇతర దేశాల మాదిరిగానే ప్రాచీన భారతదేశంలో కూడా తొలి మారక ద్రవ్యంగా పశుధనం ఉండేది. కొంతకాలం పోయిన తరువాత లోహపు కడ్డీలు ఉండేవి. ప్రాచీన రచనల ప్రకారం, ఇరాన్‌కు చెందిన అహ్మనీద్ వంశ చక్రవర్తులు సింధునది లోయలో కొంత ప్రాంతాన్ని తమ సామ్రాజ్యంలో భాగం చేసుకున్నారు. ఈ ప్రాంతంలోని ప్రజలు చక్రవర్తికి కప్పం కింద నిర్దిష్ట పరిణామంలో బంగారు రజను చెల్లించుకునేవారు. ఆ విధంగా బంగారు రజను డబ్బు పాత్ర పోషించేది. బహుశా ఆరోజుల్లో అక్కడ బంగారం చాలా ఎక్కువగా ఉండేదనుకుంటా!
  
 ఆ కాలంలో భారతదేశంలో స్వంత వెండి అస్సలుండేది కాదు. ఇతర దేశాల నుంచి వెండిని భారతదేశానికి తీసుకువచ్చేవారు. అందుకే బంగారంతో పోల్చి చూస్తే వెండి ధర ఇతరదేశాల్లో కంటే భారతదేశంలో ఎక్కువగా ఉండేది. ప్రాచీన భారతదేశంలో బాగా వాడకంలో ఉన్న నాణాలను సంస్కృత భాషలో ‘పురాణాలు’ అనేవారు. ఇవి బెంగాల్ నుంచి కాబూలు దాకా బాగా విస్తృతంగా వ్యాపించి ఉండేవి. ఇవి గుండ్రంగానో, నలు చదరంగానో ఉన్న చిన్న వెండి కడ్డీలు. అరుదుగా రాగి కడ్డీలు ఉండేవి.  
 
 ఒక నాణెం మీద ఎన్నో చిత్రాలను ముద్రించేవారు. కడ్డీ ఒకవైపు ఏ చిత్రం లేకుండా నున్నగా ఉండేది. రెండో వైపున మానవ ఆకారాలు, చెట్లు, పక్షులు, ఆయుధాలు, మత సంబంధమైన చిహ్నాలు, సూర్యచంద్రుల చిహ్నాలు... ఇలా ఎన్నో ఉండేవి. ఈ నాణాలు... అంటే పురాణాలు ఎప్పుడు అవతరించాయో చెప్పడం కష్టం. ప్రాచీన కాలంలో ఉత్తర భారతదేశం బలీయమైన విదేశీ ప్రభావానికి గురయ్యింది. ఇది నాణాల్లో కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
  
 - గె.అ. ఫ్యోదొరవ్, దవీదొవ్ రష్యన్ రచనకు
  డా.నిడమర్తి మల్లికార్జునరావు చేసిస తెలుగు అనువాదం ‘నాణాలు చెప్పిన కథ’ పుస్తకం నుంచి.