గుజరాత్ ఘటన.. 22 ఏళ్ల తర్వాత ఇదీ కథ

చరిత్ర కొన్నిసార్లు గాయాలను మిగిలిస్తుంది.. కానీ కాలం ఆ గాయాలను మాయం చేసే మందును కూడా ఇస్తుంది. 2002 గుజరాత్ అల్లర్లు అంటే మనకు గుర్తొచ్చేది ఇద్దరు వ్యక్తులు. ఒకరు హిందూ ఆవేశానికి గుర్తుగా.. మరొకరు ముస్లిం ఆర్తనాదానికి చిహ్నంగా మిగిలిపోయారు. కానీ 22 ఏళ్ల తర్వాత నేడు వారు ఎక్కడ ఉన్నారు? వారి మధ్య ఉన్న సంబంధం ఏమిటి? ఆనాటి పగ నేడు ప్రేమగా ఎలా మారింది? ఈ అద్భుతమైన మార్పు గురించి తెలుసుకుందాం.

ఆ ఫోటో చూడగానే..
2002, ఫిబ్రవరి 28.. అహ్మదాబాద్ వీధులు రక్తం మరిగిపోతున్నాయి. ఆ సమయంలో ఒక ఫోటోగ్రాఫర్ కెమెరాలో రెండు దృశ్యాలు బందీ అయ్యాయి. మొదటిది అశోక్ మోచి. తలకు కాషాయ రుమాలు, కళ్లలో రౌద్రం, గాలిలో ఇనుప రాడ్డు. ఆ ఫోటో చూడగానే అల్లర్ల వెనుక ఉన్న భీకరమైన ఆవేశం కనిపిస్తుంది. రెండవది కుతుబుద్దీన్ అన్సారీ. రెండు చేతులు జోడించి, కళ్ల నిండా భయం, బుగ్గలపై కన్నీటి చారలతో "నన్ను చంపకండి" అని ప్రాధేయపడుతున్న దృశ్యం. ఈ ఫోటో ప్రపంచవ్యాప్తంగా మైనారిటీల ఆవేదనకు ప్రతిరూపంగా మారింది.

చిత్రమేమిటంటే..
అప్పుడు వీరిద్దరికీ ఒకరి ముఖం ఒకరికి తెలియదు. కానీ కాలం వీరిని ఒకచోట చేర్చింది. ఆ ఫోటో వల్ల అశోక్ మోచి జీవితం ఒక్కసారిగా మారిపోయింది. నిజానికి అశోక్ ఒక సాధారణ చెప్పులు కుట్టే వ్యక్తి. ఆ అల్లర్ల తర్వాత అతన్ని ఒక ఉగ్రవాదిగా, హంతకుడిగా ముద్ర వేశారు. కానీ చిత్రమేమిటంటే, అతనిపై ఒక్క క్రిమినల్ కేసు కూడా నమోదు కాలేదు. ఆ ఫోటో తీసిన సమయంలో అతను కేవలం నిరసన తెలుపుతున్నాడని తేలింది. అయితే, సమాజం అతన్ని వెలివేసింది. పెళ్లి కాలేదు, సరైన ఇల్లు లేదు. చెప్పులు కుట్టుకుంటూ రోడ్డు పక్కనే బతుకుతున్న అశోక్ మనసులో ఒక బలమైన మార్పు వచ్చింది. "మతం పేరుతో మనం ఎందుకు కొట్టుకోవాలి? పేదవాడికి ఆకలి తప్ప మరే మతం ఉంటుంది?" అని ఆలోచించడం మొదలుపెట్టాడు. ఆ క్షణమే తన పాత రూపాన్ని వదిలేసి, శాంతి మార్గాన్ని ఎంచుకున్నాడు.

మొదలైంది.. ఓ కొత్త ఆలోచన
మరో వైపు, అన్సారీ జీవితం నరకప్రాయమైంది. అతని ఫోటో పాపులర్ అవ్వడంతో, అల్లరి మూకలు అతన్ని వెంటాడాయి. ప్రాణ భయంతో అతను పశ్చిమ బెంగాల్‌కు పారిపోయాడు. అక్కడ కూడా ప్రశాంతత లేదు. చివరకు మళ్ళీ అహ్మదాబాద్‌కే తిరిగి వచ్చాడు. ఒక టైలర్‌గా పని చేస్తూ కుటుంబాన్ని పోషించుకుంటున్న అన్సారీకి, హిందువులంటేనే భయం కలిగేది. కానీ ఒకానొక సందర్భంలో అశోక్ మోచి గురించి విన్నప్పుడు, అతనిలో కూడా ఒక కొత్త ఆలోచన మొదలైంది.

ఆ దృశ్యం చూస్తే..
అది 2014వ సంవత్సరం. అల్లర్లు జరిగి 12 ఏళ్లు గడిచాయి. కేరళలో జరిగిన ఒక సెమినార్ వీరిద్దరినీ ఒకే వేదికపైకి తెచ్చింది. ఒకప్పుడు పరస్పరం శత్రువులుగా చూసుకున్న వర్గాలకు ప్రతినిధులుగా ఉన్న వీరు, వేదికపై ఒకరినొకరు కౌగిలించుకున్నారు. అశోక్ మోచి, అన్సారీ చేతులు పట్టుకుని తన పాత ప్రవర్తనకు క్షమాపణలు కోరాడు. అన్సారీ కూడా పెద్ద మనసుతో అతన్ని క్షమించాడు. ఆ దృశ్యం చూసిన వారందరి కళ్లు చెమర్చాయి. "మేము బాధితులమే, రాజకీయ నాయకుల స్వార్థానికి బలి పశువులమైన పేదవాళ్ళం" అని వారు చాటి చెప్పారు.

ద్వేషం ఎవరికీ మేలు చేయదు...
నేడు అహ్మదాబాద్‌లో వీరిద్దరూ పక్క పక్కనే నివసిస్తున్నారు. అశోక్ మోచి ఇప్పటికీ ఒక చిన్న క్యాబిన్‌లో చెప్పులు కుట్టుకుంటూనే ఉన్నాడు. కానీ ఇప్పుడు అతను దళితుల, మైనారిటీల హక్కుల కోసం పోరాడుతున్నాడు. అన్సారీ తన టైలరింగ్ షాపు నడుపుకుంటూ ప్రశాంతంగా ఉన్నాడు. ప్రతి సంవత్సరం అల్లర్ల వార్షికోత్సవం వచ్చినప్పుడు మీడియా వారిని పలకరిస్తుంది. వారు చెప్పే మాట ఒక్కటే.. "ద్వేషం ఎవరికీ మేలు చేయదు. మేము ఆనాడు శత్రువులము కాదు, ఈనాడు మిత్రులము మాత్రమే. మా మధ్య ఉన్నది మనుషుల అనుబంధం." అశోక్ మోచి, అన్సారీ కథ మనకు ఒక గొప్ప పాఠాన్ని నేర్పుతుంది. గతాన్ని మార్చలేము కానీ, భవిష్యత్తును ప్రేమతో నిర్మించుకోవచ్చు. మతం అనేది విడదీయడానికి కాదు, అందరినీ ఒకే తాటిపైకి తెచ్చే మార్గం కావాలి. ఈ ఇద్దరు వ్యక్తులు చూపిన మార్గం సమాజానికి ఎంతో అవసరం.