ISRO Satellite

ఒకవైపు ఆకాశమంతా దట్టమైన మేఘాలు.. మరోవైపు అసలు మేఘాల జాడే కనిపించని ప్రాంతాలు! ఎందుకిలా ఉందని అనుకుంటున్న వేళ.. మరో అసాధారణ దృశ్యం కళ్లముందుకొచ్చింది. అంతరిక్షం నుంచి చూస్తే మన దేశాన్ని రెండుగా చీల్చినట్లుగా భారీ మేఘాలు కనిపించాయి. ఈ అద్భుత దృశ్యాన్ని భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో)కు చెందిన ఇన్‌శాట్‌-3డీఎస్‌ వాతావరణ ఉపగ్రహం తన కెమెరాలో బంధించింది.అంతరిక్షం నుంచి భారత్‌ను చూస్తే వాతావరణం రెండు భాగాలుగా విడిపోయినట్లుగా కనిపిస్తోంది. తూర్పు, ఈశాన్య, దక్షిణ భారత ప్రాంతాలపై దట్టమైన మేఘాలు కమ్ముకోగా.. పశ్చిమ, వాయవ్య భారత్‌ మాత్రం చాలావరకు మేఘరహితంగా కనిపించింది. సెప్టెంబర్‌ 25న ఇన్‌శాట్‌-3డీఎస్‌ తీసిన చిత్రంలో బంగాళాఖాతం నుంచి తూర్పు, ఈశాన్య భారత్‌ మీదుగా విస్తరించిన భారీ మేఘ సమూహం స్పష్టంగా కనిపించింది. దక్షిణ ద్వీపకల్పం, దానికి ఆనుకుని ఉన్న సముద్ర ప్రాంతాల్లోనూ మేఘాల పొరలు ఉన్నాయి. దీనికి పూర్తి భిన్నంగా పశ్చిమ, వాయవ్య ప్రాంతాల్లో ఆకాశం చాలావరకు నిర్మలంగా కనిపించింది.ఉపగ్రహం 10.83 మైక్రోమీటర్ల తరంగదైర్ఘ్యంలోని థర్మల్‌ ఇన్‌ఫ్రారెడ్‌ ఛానల్‌ ద్వారా ఈ చిత్రాన్ని తీసింది. ఈ సాంకేతికతతో పగలు, రాత్రి అనే తేడా లేకుండా మేఘాల కదలికలు, విస్తరణను వాతావరణ నిపుణులు పరిశీలించగలరు.అసలు కారణం ఏంటంటే..ప్రస్తుతం నైరుతి రుతుపవనాలు తిరోగమన దశలోకి ప్రవేశిస్తున్నాయి. అదే సమయంలో బంగాళాఖాతం, మధ్య భారత ప్రాంతాల్లో ఏర్పడుతున్న వాతావరణ వ్యవస్థలు వర్షాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. తూర్పు, ఈశాన్య భారత్‌పై కనిపిస్తున్న దట్టమైన మేఘాలకు తేమతో కూడిన గాలులు, అల్పపీడన వ్యవస్థలు, ఇతర వాతావరణ పరిణామాలు కారణమై ఉండొచ్చని నిపుణుల అంచనా.ఇదే మేఘాలు.. జపాన్‌ దాకా!ఇదిలా ఉండగా.. మరో తాజా ఉపగ్రహ చిత్రంలో భారత్‌ నుంచి జపాన్‌ వరకు విస్తరించిన భారీ మేఘాల పట్టీ కనిపించింది. తూర్పు, ఈశాన్య భారత్‌ నుంచి ప్రారంభమైన మేఘ సమూహాలు హిమాలయ ప్రాంతం, చైనా మీదుగా కొరియా ద్వీపకల్పం, జపాన్‌ వైపు విస్తరించినట్లు చిత్రాల్లో కనిపిస్తోంది.బంగాళాఖాతం, తూర్పు భారత్‌ ప్రాంతాల్లో తేమతో కూడిన గాలులు భారీగా మేఘాలను ఏర్పరుస్తున్నాయి. ఆ తర్వాత ఉత్తరం వైపు చైనా దిశగా విస్తరించిన మేఘాల పట్టీ.. తూర్పు ఆసియా వరకు కొనసాగుతున్నట్లు కనిపించింది. అందుకే ఈ భారీ మేఘ సమూహాన్ని ‘క్లౌడ్‌ హైవే’గా అభివర్ణిస్తున్నారు.మరోసారి రుతుపవనాల జోరుప్రస్తుతం దక్షిణ ఛత్తీస్‌గఢ్‌, దానికి ఆనుకుని ఉన్న ఒడిశా ప్రాంతంలో ఏర్పడిన అల్పపీడన వ్యవస్థ ఉత్తర వాయవ్య దిశగా కదులుతోంది. దీని ప్రభావంతో మధ్య, తూర్పు భారతంలో విస్తృతంగా వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంది. సెప్టెంబర్‌ 26, 27 తేదీల్లో ఉత్తరాఖండ్‌లో విస్తారంగా వర్షాలు, కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉందని వాతావరణ శాఖ అంచనా వేసింది. ఉత్తరప్రదేశ్‌లోనూ వర్షాలు పడే అవకాశముంది.దీనికి పశ్చిమ గాలుల వ్యవస్థ (వెస్ట్రన్‌ డిస్టర్బెన్స్‌) తోడైతే హిమాలయాల దిగువ ప్రాంతాల్లో వర్షాలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. దీంతో కొండచరియలు విరిగిపడటం, ఆకస్మిక వరదలు, రహదారులపై అంతరాయాలు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని వాతావరణ శాఖ హెచ్చరిస్తోంది.నైరుతి రుతుపవనాల తిరోగమనం ప్రారంభమైనప్పటికీ.. వాతావరణ వ్యవస్థల ప్రభావంతో మరోసారి భారీ మేఘాలు, వర్షాలు దేశంలోని పలు ప్రాంతాలను పలకరిస్తున్నాయి. అంతరిక్షం నుంచి తీసిన ఈ చిత్రాలు మాత్రం భారత్‌లోని వాతావరణ వైవిధ్యాన్ని, ఆసియా స్థాయిలో మేఘాల విస్తరణను ఒక్కసారిగా కళ్లముందు ఉంచుతున్నాయి.ఇదీ చదవండి: ఉప ఎన్నికల వేళ.. విజయ్‌ కామెంట్లకు అర్థమేంటి?

సూళ్లూరుపేట: బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన దానా తుపాను కదలికలను ఇస్రో ప్రయోగించిన ఎర్త్‌ అబ్జర్వేషన్‌ శాటిలైట్‌ (ఈఓఎస్‌–06), ఇన్‌శాట్‌–3డీఆర్‌ ఉపగ్రహాలు ఎప్పటికప్పుడు సమాచారాన్ని అందిస్తూ వస్తున్నాయని ఇస్రో తన అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో గురువారం తెలియజేసింది. 2022 నవంబర్‌ 26న పీఎస్‌ఎల్‌వీ సీ–54 రాకెట్‌ ద్వారా ప్రయోగించిన ఈఓఎస్‌–06, 2016 సెప్టెంబర్‌ 8న జీఎస్‌ఎల్‌వీ ఎఫ్‌–05 రాకెట్‌ ద్వారా ప్రయోగించిన ఇన్‌శాట్‌–3డీఆర్‌ ఉపగ్రహాలు విపత్తులను ముందస్తుగా గుర్తించి మానవాళికి మేలు చేస్తుండటంలో ప్రముఖపాత్ర పోషిస్తున్నాయనడానికి ఇదే నిలు­వెత్తు నిదర్శనం. ఈ నెల 20న బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన తుపాను సముద్రపు గాలి నమూనాలను బట్టి ఈఓఎస్‌–06 ఉపగ్రహం ముందస్తుగా గుర్తించింది.మేఘాలను బట్టి ఇన్‌శాట్‌–3డీఆర్‌ ఉపగ్రహం ఈ తుపానును ముందస్తుగా గుర్తించింది. తు­పాను బెంగాల్, ఒడిశా మీదుగా వెళ్లి తీరం దాటింది. ఈ విషయాన్ని ఈ రెండు ఉపగ్రహాలు ముందస్తుగా ఇచ్చిన సమాచారంతో అధికారులు అప్రమత్త­మై ముందుజాగ్రత్త చర్యలు తీసుకోవడానికి ఉపయోగపడ్డాయి. దీనివల్ల ఆస్తినష్టం, ప్రాణనష్టం వాటి­ల్లకుండా చర్యలు తీసుకునే అవకాశం చిక్కింది.మోదీ అభినందనలుఆత్మనిర్భర్‌ భారత్‌లో భాగంగా స్వదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి రూపొందించిన ఉపగ్రహాలు దేశానికి చేస్తున్న సేవలను ప్రధాన మంత్రి నరేంద్రమోదీ ఈ సందర్భంగా కొనియాడారు. వాటిని తయారు చేస్తున్న మన శాస్త్రవేత్తలు విపత్తులను ముందుగా గుర్తించే సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని సాధించి.. దేశ ప్రగతిని కాపాడుతున్నారని ప్రధాని అభినందించారు.

భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ(ఇస్రో) అంతరిక్ష రంగంలో బలమైన శక్తిగా ఎదుగుతోంది. వివిధ రకాల వాహక నౌకలను రూపొందించి అద్భుతాలు సృష్టిస్తోంది. ఉపగ్రహ సేవలు, వాణిజ్య పరంగా ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టడంలో రికార్డులు నెలకొల్పుతోంది. అంతరిక్ష వాణిజ్యంలో ఇతర దేశాలు, ప్రైవేటు సంస్థలతో పోటీపడుతూ వరుస విజయాలను నమోదు చేస్తోంది. గడచిన 4-5 ఏళ్ల కాలంలో భారత అంతరిక్ష పరిశోధన రంగంలో పెను మార్పులు జరిగాయి. అయితే తాజాగా జరిగిన ఓ సమావేశంలో ఇస్రో ఎలా డబ్బు సంపాదిస్తుందో కేంద్ర సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రి జితేంద్ర సింగ్ తెలిపారు. భారత శాస్త్రవేత్తలు ప్రతిభ, సామర్ధ్యం, ప్యాషన్‌తో పనిచేస్తున్నారని జితేంద్ర సింగ్ అన్నారు. గతంలో వారికి సరైన ప్రోత్సాహం లేకపోవడం వల్ల పురోగతి కుంటుపడిందన్నారు. మోదీ రాకతో ప్రైవేట్ మార్గాల నుంచి పెట్టుబడులు పెరుగుతున్నాయని చెప్పారు. యునైటెడ్ స్టేట్స్, రష్యా వంటి ఇతర దేశాలకు ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించడం ద్వారా వచ్చే ఆదాయం గురించి మాట్లాడారు. నాసాకు సగం వనరులు ప్రైవేట్ పెట్టుబడుల నుంచి వస్తున్నాయని తెలిపారు. ప్రస్తుతం ఇస్రో సైతం దాదాపు రూ.1000 కోట్ల ప్రైవేటు పెట్టుబడులను ఆకర్షించినట్లు చెప్పారు. ప్రైవేట్ అంతరిక్ష ప్రయోగాల్లో భారత పురోగతిని నొక్కిచెప్పారు. ఇండియా నుంచి ఇస్రో.. అమెరికా, రష్యాలకు చెందిన ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా తక్కువ ఖర్చుతో కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెడుతోంది. దాంతో డబ్బు సమకూరుతుందని తెలిపారు. వాణిజ్య ప్రయోగాల ద్వారా ఇతర దేశాల శాటిలైట్లను ప్రయోగించి ఇస్రో ఇప్పటి వరకు రూ.4,000 కోట్లకు పైగా సంపాదించినట్లు మంత్రి వెల్లడించారు. ఈ క్రమంలో అనేక దేశాలకు చెందిన దాదాపు 430 ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించినట్లు చెప్పారు. ఇస్రో ఇప్పటి వరకు ఆస్ట్రేలియా, బ్రెజిల్, ఫ్రాన్స్, ఇజ్రాయెల్, జపాన్, మలేషియా, సింగపూర్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, యూఎస్‌ఏ వంటి దేశాలకు సర్వీసులు అందించిందని వివరించారు. యూరోపియన్ దేశాల నుంచి రూ.2,635 కోట్లు, అమెరికా నుంచి రూ.1,417 కోట్లు సంపాదించినట్లు సింగ్ చెప్పారు. ఇదీ చదవండి: అంబానీ వాటిని పట్టించుకోరు: విజయ్ కేడియా గగన్‌యాన్ మిషన్ 2025 ప్రారంభంలో మానవరూప రోబోట్‌ను అంతరిక్షంలోకి పంపేందుకు సిద్ధంగా ఉందని సింగ్ వెల్లడించారు. 2047లో ప్రతిష్టాత్మకమైన 'డీప్ సీ మిషన్' గురించి సింగ్ మాట్లాడారు. హిమాలయ, సముద్రయాన్ వంటి మిషన్ల ద్వారా హిందూ మహాసముద్రం నుంచి ఖనిజాలను వెలికితీసే ప్రణాళికల గురించి వివరించారు.

సూళ్లూరుపేట (తిరుపతి జిల్లా): సూర్యుడిపై పరిశోధనల నిమిత్తం ‘ఇస్రో’ శనివారం తిరుపతి జిల్లా శ్రీహరికోటలోని సతీశ్‌ ధవన్‌ స్పేస్‌ సెంటర్‌ నుంచి పీఎస్‌ఎల్‌వీ సీ57 రాకెట్‌ ద్వారా ఆదిత్య–ఎల్‌1 ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించబోతోంది. రెండో ప్రయోగ వేదిక నుంచి శనివారం ఉదయం 11.50 గంటలకు ఈ ప్రయోగాన్ని నిర్వహించనున్నారు. ఇందుకోసం శుక్రవారం ఉదయం 11.50 గంటలకు కౌంట్‌డౌన్‌ ప్రక్రియ ప్రారంభించనున్నారు.  గురువారం షార్‌లోని బ్రహ్మప్రకాష్‌హాలులో మిషన్‌ సంసిద్ధత సమావేశం నిర్వహించారు. పీఎస్‌ఎల్‌వీ సీ57 రాకెట్‌కు అన్ని పరీక్షలు నిర్వహించి లాంచ్‌ ఆథరైజేషన్‌ బోర్డు(ల్యాబ్‌)కు అప్పగించారు. ల్యాబ్‌ చైర్మన్‌ రాజరాజన్‌ రాకెట్‌కు మరోసారి పరీక్షలు నిర్వహించి కౌంట్‌డౌన్, ప్రయోగ సమయాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించారు.  సూర్యుడు ఒక మండే అగ్నిగోళం. అక్కడికి ఉపగ్రహాన్ని పంపిస్తే కాలిపోతుంది కదా.. అనే అనుమానం చాలా మందిలో ఉంటుంది. వాస్తవానికి ఈ ప్రయోగంలో భూమి నుంచి సూర్యుడి దిశగా 15 లక్షల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న లాంగ్రేజియన్‌ బిందువు–1(ఎల్‌–1) చుట్టూ ఉన్న కక్ష్యలోకి దాదాపు 1,470 కిలోల బరువున్న ఆదిత్య–ఎల్‌1 ఉపగ్రహాన్ని ప్రవేశపెట్టనున్నారు. దీనివల్ల గ్రహణాలతో సంబంధం లేకుండా సౌరగోళంపై నిరంతరం అధ్యయనం చేసేందుకు అవకాశం లభిస్తుంది.   ఇది కూడా చదవండి: మోదీ సర్కార్‌ బిగ్‌ ప్లాన్‌.. తెరపైకి వన్ నేషన్, వన్ ఎలక్షన్ బిల్లు?


 చెన్నై: భూమి చుట్టూ నిర్ణీత పరిభ్రమణాలను పూర్తిచేసుకుని, అంగారకుడి వైపు దూసుకెళ్తున్న ‘మార్స్ ఆర్బిటార్ మిషన్ (మామ్- మంగళ్‌యాన్)’.. చంద్రుడి కక్ష్య పరిధిని దాటింది.  శనివారం అర్ధరాత్రి దాటిన తర్వాత ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలు ‘మామ్’ ఉపగ్రహంలోని ఇంధనాన్ని మండించి, అంగారకుడి దిశగా పంపిన విషయం తెలిసిందే. రోజుకు పది లక్షల కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణిస్తున్న ‘మంగళ్‌యాన్’.. దాదాపు 300 రోజుల అనంతరం అంగారకుడి కక్ష్యలోకి ప్రవేశిస్తుంది. భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ ఇస్రో చేపట్టిన ప్రయోగాల్లో ఇప్పటివరకూ చంద్రయాన్ ఉపగ్రహం మాత్రమే అత్యంత దూరం వెళ్లింది. తాజాగా.. ‘మంగళ్‌యాన్’ భూమి పరిధిని దాటి ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించిన తొలి ఉపగ్రహంగా నిలుస్తోంది.