Iran War

వాషింగ్టన్‌: మధ్యంతర ఎన్నికలపై ఇరాన్‌ యుద్ధం పెను ప్రభావం చూపిందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ బుధవారం అంగీకరించారు. ఎనిమిది నెలలుగా కొనసాగుతున్న ఈ సంఘర్షణ ఫలితంగా పెరిగిన ధరల పట్ల ఓటర్లు అసంతృప్తితో ఉన్నారని చెప్పారు. అయితే, ఆ యుద్ధం తాను చేయక తప్పలేదని వ్యాఖ్యానించారు. ఇరాన్‌ విషయంలో యుద్ధం చేయాల్సి వచ్చిందని, దాన్ని తాము కొనసాగిస్తున్నామని విలేకరులతో మాట్లాడుతూ తెలిపారు. ఓటమికి ఇరాన్‌తో యుద్ధమే కారణమని ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్‌ కూడా అభిప్రాయపడ్డారు.

గుజరాత్: ఇరాన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో దేశంలో ఎల్పీజీ గ్యాస్, ఎరువుల కొరత ఏర్పడుతుందంటూ ప్రతిపక్షాలు తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నాయని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆరోపించారు. దేశం కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు కొందరు సంతోషం పొందుతున్నారని, తనకు చెడ్డపేరు తీసుకురావడమే వారి లక్ష్యమని ఆయన విమర్శించారు. గుజరాత్‌లోని బనస్కాంత జిల్లా భిల్డీలో శుక్రవారం జరిగిన ఓ కార్యక్రమంలో ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ఎరువుల ధరల పెరుగుదల భారాన్ని రైతులపై పడకుండా తమ ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుందని ప్రధాని మోదీ తెలిపారు. భారత్‌ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా తీర్చిదిద్దేందుకు ప్రతి ఒక్కరూ కృషి చేస్తున్నారని చెప్పారు. కానీ కొందరికి మాత్రం దేశ అభివృద్ధి నచ్చడం లేదని, దేశం సంక్షోభంలో ఉన్నప్పుడే వారు సంతోషిస్తారని ప్రతిపక్షాలను ఉద్దేశించి ప్రధాని విమర్శించారు. దేశం కష్టాల్లో పడాలని కోరుకునే వ్యక్తులు కూడా ఉన్నారని ఆయన ఆరోపించారు.దేశ ప్రజలకు తన చివరి శ్వాస వరకు సేవ చేస్తానని ప్రధాని మోదీ స్పష్టం చేశారు. ఈ సందర్భంగా రూ.14 వేల కోట్ల విలువైన అభివృద్ధి పనులకు ప్రారంభోత్సవాలు, శంకుస్థాపనలు చేశారు. అలాగే పీఎం కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి 24వ విడతగా దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు 10 కోట్ల మంది రైతుల ఖాతాల్లో రూ.18 వేల కోట్లకు పైగా జమ చేశారు. గుజరాత్‌లో 50 లక్షల మందికి పైగా రైతులకు రూ.1,000 కోట్లకు పైగా నిధులు అందాయని తెలిపారు.బనస్కాంతలో 127 ఎకరాల్లో ఏర్పాటు చేసిన భారత్ బోవైన్ బ్రీడింగ్ అండ్ రీసెర్చ్ సెంటర్‌ను ఆయన ప్రారంభించారు. కంక్రేజ్ పశు జాతి అభివృద్ధి, నాణ్యమైన పశు ఉత్పత్తి లక్ష్యంగా ఈ కేంద్రం పనిచేయనుంది. బనాస్ డెయిరీ ఆధ్వర్యంలో రెండు బయో సీఎన్‌జీ ప్లాంట్లు, బంగాళాదుంపల ప్రాసెసింగ్ కేంద్రం విస్తరణ సహా పలు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను కూడా ప్రధాని మోదీ ప్రారంభించారు.ఇదీ చదవండి: ఘోర ప్రమాదం.. అంబులెన్స్‌లో ఆక్సిజన్ సిలిండర్ పేలి 10 మంది మృతి

అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య మరోసారి ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్నాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ మరోసారి ఇరాన్‌పై దాడులకు సిద్ధమంటూ హెచ్చరించారు. మరో వైపు.. ఇంటర్నెట్‌ కేబుళ్లే టార్గెట్‌గా ఇరాన్‌.. ఈసారి యుద్ధాన్ని మరో స్థాయికి తీసుకెళ్లేలా కనిపిస్తోంది. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు చేస్తే గల్ఫ్‌ సముద్రగర్భంలో ఉన్న ఇంటర్నెట్‌ కేబుళ్లనే ధ్వంసం చేస్తామంటూ ఇరాన్‌ వార్నింగ్‌ ఇచ్చిన సంగతి తెలిసిందే. అదే జరిగితే యుద్ధ ప్రభావం కేవలం చమురు సరఫరాకే పరిమితం కాకుండా.. ప్రపంచ ఇంటర్నెట్‌ కనెక్టివిటీపై కూడా పడే ప్రమాదం ఉంది.అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ మరోసారి ఇరాన్‌పై సైనిక చర్యకు దిగుతామంటూ హెచ్చరించడంతో పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ పెరుగుతున్నాయి. యుద్ధం ఏడో నెలకు చేరువవుతున్న వేళ.. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ మరోసారి దాడులకు దిగితే గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలోని సముద్రగర్భ ఇంటర్నెట్‌ కేబుళ్లను లక్ష్యంగా చేసుకుంటామని ఇరాన్‌ హెచ్చరించింది. ఈ మేరకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకున్నట్లు ఇరాన్‌ భద్రతా అధికారులు మీడియాకు వెల్లడించారు.ఫ్లోరిడాలో జరిగిన ఓ ర్యాలీలో ట్రంప్‌ మాట్లాడుతూ.. ‘‘మనం మరో చిన్న ఆపరేషన్‌ ఎపిక్‌ ఫ్యూరీ చేపట్టవచ్చంటూ వ్యాఖ్యానించారు. ఇరాన్‌పై అమెరికా సైన్యం చేపట్టిన యుద్ధానికి ‘ఆపరేషన్‌ ఎపిక్‌ ఫ్యూరీ’ అని పేరు పెట్టిన సంగతి తెలిసిందే. ఫిబ్రవరి 28న ప్రారంభమైన ఈ యుద్ధాన్ని మళ్లీ తీవ్రతరం చేసే అవకాశాలపై ట్రంప్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశంగా మారాయి.యుద్ధం కారణంగా అనిశ్చితి, పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు, మరోసారి దాడులు జరిగితే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడే ప్రభావాలపై ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ ఇరాన్‌పై జరిపిన దాడులు, లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ దాడుల కారణంగా వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా.. లక్షలాది మంది నిరాశ్రయులయ్యారు.శుక్రవారం అంతకుముందు వైట్‌హౌస్‌ సౌత్‌ లాన్‌లో మీడియాతో మాట్లాడిన ట్రంప్‌.. యుద్ధాన్ని చాలా త్వరగా ముగించగలమంటూ వ్యాఖ్యానించారు. అయితే, వెంటనే యుద్ధాన్ని ముగించాలా? క్రమంగా దాని తీవ్రత తగ్గేలా వదిలేయాలా? అన్నది ప్రశ్నగా పేర్కొన్నారు. ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్‌ జలసంధి గుండా చమురు రవాణా కొనసాగుతోందని.. మనకు కావాల్సినవన్నీ లభిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు.ఈ యుద్ధానికి సంబంధించి ట్రంప్‌.. గతంలో పలుమార్లు గడువులను ప్రకటించారు. వచ్చే నెలలో అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికలు జరగనున్న నేపథ్యంలో.. వాటికి ముందు ఇరాన్‌పై దాడులు చేయబోమని ఈ నెల ప్రారంభంలో ఆయన వెల్లడించారు. అదే సమయంలో యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు వాషింగ్టన్‌, టెహ్రాన్‌ మధ్య చర్చలు జరుగుతున్నట్లు వార్తలు వచ్చాయి.అయితే, మధ్యంతర ఎన్నికల అనంతరం ఇరాన్‌పై మళ్లీ దాడులు చేసేందుకు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యాలు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకున్నట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. అమెరికా అధికారులను ఉటంకిస్తూ.. ఇరాన్‌ ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు, అణు కేంద్రాలు, క్షిపణులు, డ్రోన్ల నిల్వలను లక్ష్యంగా చేసుకునే అవకాశముందని పేర్కొంది.ఇదీ చదవండి: అమెరికా దాడి చేస్తే.. ఇక అణ్వాయుధాలే

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్‌తో యుద్ధంలోకి దిగడంపై ఆయన పెద్ద కుమారుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ జూనియర్ అసంతృప్తిగా ఉన్నట్లు ‘ది అట్లాంటిక్’ కథనం వెల్లడించింది. ఈ యుద్ధంపై తన అభ్యంతరాలను ఆయన తండ్రితో ప్రైవేటు సంభాషణల్లో పలుమార్లు వ్యక్తం చేసినట్లు పేర్కొంది.2024 అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచార సమయంలోనే అమెరికాను మరో మధ్యప్రాచ్య యుద్ధంలోకి తీసుకెళ్లవద్దని డాన్ జూనియర్ తన తండ్రి ట్రంప్‌ని కోరినట్లు సమాచారం. అప్పట్లో ఇరాన్ ఇజ్రాయెల్‌పై క్షిపణులు, డ్రోన్లతో దాడులు చేసిన సందర్భంలో.. ట్రంప్ నాయకత్వం వల్ల అమెరికా ఇరాన్‌తో పూర్తిస్థాయి యుద్ధంలోకి వెళ్లకుండా ఉందని ఆయన సోషల్ మీడియా వేదికగా వ్యాఖ్యానించారు.అయితే ప్రస్తుతం ఇరాన్‌తో సుదీర్ఘ సైనిక ఘర్షణలో అమెరికా చిక్కుకోవడంతో ట్రంప్ మద్దతుదారుల్లోనూ విభేదాలు పెరుగుతున్నట్లు సదరు కథనం తెలిపింది. విదేశీ యుద్ధాల కంటే దేశీయ సమస్యలకే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని కొందరు MAGA మద్దతుదారులు భావిస్తున్నారు. దివంగత కన్జర్వేటివ్ నేత చార్లీ కిర్క్ కూడా ఈ యుద్ధాన్ని వ్యతిరేకించినట్లు కథనం పేర్కొంది.అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్ సహా పలువురు ఉన్నతాధికారులు కూడా ఈ యుద్ధంపై ప్రైవేటుగా సందేహాలు వ్యక్తం చేసినట్లు నివేదిక వెల్లడించింది. ఇరాన్‌లో వైమానిక దాడుల ద్వారా ప్రభుత్వ మార్పు సాధ్యమేనా అనే అంశంపై సీఐఏ డైరెక్టర్ జాన్ రాట్‌క్లిఫ్, విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో సందేహాలు వ్యక్తం చేసినట్లు తెలిపింది.ఇక మరోవైపు ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ సర్వే ప్రకారం.. ఇరాన్ విషయంలో ట్రంప్ వ్యవహరిస్తున్న తీరును అమెరికాలోని 65 శాతం మంది ప్రజలు వ్యతిరేకించగా, 33 శాతం మంది మద్దతు తెలిపారు. అంతేకాదు యుద్ధం ఏడాదికి పైగా కొనసాగవచ్చని దాదాపు సగం మంది అంచనా వేస్తున్నట్లు సర్వే వెల్లడించింది. దీంతో ఈ ఘర్షణపై అమెరికాలో ప్రజా వ్యతిరేకత, రాజకీయ విభేదాలు పెరుగుతున్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి.ఇదీ చదవండి: కారుతో ఢీకొట్టడంతో.. తీవ్ర గాయాలతో రెండు కాళ్లు కోల్పోయిన ఎంపీ!

ఇరాన్‌ యుద్ధంలో మరో కీలక మలుపు! అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ దాడులతో సైనికంగా దెబ్బతిన్నా.. హార్ముజ్‌ జలసంధి వద్ద కొత్త వ్యూహాలతో ఇరాన్‌ ఎదురుదాడికి దిగుతోంది. చమురు నౌకలపై దాడులను పెంచడంతో పాటు, తమ ఆంక్షలను ఉల్లంఘించే నౌకలకు ఈ మార్గాన్ని మూసివేయాలని భావిస్తోంది. ప్రపంచ చమురు ధరలు తగ్గకుండా చూడటం, నవంబర్‌ 3న జరిగే అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల్లో ట్రంప్‌ రిపబ్లికన్ల అవకాశాలను దెబ్బతీయడం కూడా తమ వ్యూహంలో భాగమని ఇరాన్‌ అధికారులు చెబుతున్నారు.మరోవైపు, ఇరాన్‌పై మళ్లీ భారీ సైనిక దాడులు చేయాలా? లేదంటే ఆర్థిక ఆంక్షలు, నౌకాదళ దిగ్బంధనంతో ఒత్తిడి కొనసాగించాలా? అనే విషయంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ సందిగ్ధంలో ఉన్నాడట. ఇటు ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమం తిరిగి ఊపందుకుంటోందన్న ఆందోళనతో ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు కొత్త దాడులకు ఒత్తిడి తెస్తున్నట్లు సమాచారం.హార్ముజ్‌ వద్ద కొత్త ఎత్తుగడలుఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి హార్ముజ్‌ జలసంధిపై పట్టు సాధించేందుకు ఇరాన్‌ ప్రయత్నిస్తోంది. యుద్ధానికి ముందు ప్రపంచ చమురు, ఎల్‌ఎన్‌జీ రవాణాలో దాదాపు ఐదో వంతు ఈ మార్గం నుంచే సాగేది. నౌకల రాకపోకలను పరిమితం చేసి అమెరికాపై ఒత్తిడి పెంచాలని టెహ్రాన్‌ భావిస్తోంది. గత పది రోజులుగా దాడుల వ్యూహాన్ని మార్చినట్లు ఇద్దరు సీనియర్‌ ఇరాన్‌ అధికారులు రాయిటర్స్‌కు వెల్లడించారు.చిన్న పడవలతో నిఘా.. ఆపై దాడులు!అమెరికా దాడుల్లో ఇరాన్‌ రాడార్‌ వ్యవస్థలు దెబ్బతినడంతో ఇరాన్‌ ఇస్లామిక్‌ రెవల్యూషనరీ గార్డ్‌ కార్ప్స్‌ (ఐఆర్‌జీసీ) కొత్త పద్ధతిని అనుసరిస్తున్నట్లు అమెరికా సైనిక అధికారి తెలిపారు. ఆయుధాలు లేని చిన్న పడవల్లో నిఘా సిబ్బందిని పంపి, అమెరికా నౌకాదళంతో పాటు ఇతర లక్ష్యాల కదలికలను గుర్తిస్తున్నట్లు వివరించారు. గత వారం ఇలాంటి ఓ పడవలోని సిబ్బంది సమాచారాన్ని ఐఆర్‌జీసీకి చేరవేస్తున్నట్లు గుర్తించిన అమెరికా బలగాలు వారిని బయటకు పంపించి, పడవను ధ్వంసం చేశాయని తెలిపారు. ఈ ఘటనలో ప్రాణనష్టం జరగలేదన్నారు.గల్ఫ్‌ ఆఫ్‌ ఒమన్‌ వరకూ విస్తరణ?హార్ముజ్‌కే పరిమితం కాకుండా గల్ఫ్‌ ఆఫ్‌ ఒమన్‌, ఖతార్‌, యూఏఈ తీరాలకు సమీపంలోని సముద్ర జలాల్లోనూ కార్యకలాపాలను విస్తరించాలన్నది ఇరాన్‌ వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది. గత 48 గంటల్లో ట్యాంకర్లతో సహా వాణిజ్య నౌకలకు సంబంధించి కనీసం ఐదు ఘటనలు నమోదయ్యాయి. వీటిలో డ్రోన్‌ దాడులు కూడా ఉన్నట్లు సమాచారం. తమ ఆంక్షలను ఉల్లంఘించే నౌకలకు హార్ముజ్‌ మార్గాన్ని పూర్తిగా మూసివేస్తామని ఇరాన్‌ అధికారులు హెచ్చరిస్తున్నారు. చమురు ధరలను తగ్గించేందుకు అమెరికా, దాని మిత్రదేశాలు చేసే ప్రయత్నాలను అడ్డుకుంటామని పేర్కొంటున్నారు. హార్ముజ్‌ వద్ద వాణిజ్య నౌకలకు ముప్పు తీవ్రంగానే ఉందని జాయింట్‌ మారిటైమ్‌ ఇన్ఫర్మేషన్‌ సెంటర్‌ కూడా హెచ్చరించింది.దాడులు చేయాలా? ఆగాలా?ఇరాన్‌పై మళ్లీ సైనిక చర్య చేపట్టే అంశంపై ట్రంప్‌, నెతన్యాహు చర్చించినట్లు ఆక్సియోస్‌ కథనం వెల్లడించింది. ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమాన్ని పునరుద్ధరించే ప్రయత్నాల్లో భాగంగా ‘పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌’ ప్రాంతాన్ని యురేనియం శుద్ధి కేంద్రంగా ఉపయోగించే అవకాశం ఉందని ఇజ్రాయెల్‌ ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం. అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్‌ హెగ్‌సెత్‌, సెంట్రల్‌ కమాండ్‌ నాయకత్వం సైనిక చర్యకు మద్దతిస్తున్నట్లు కథనం పేర్కొంది. అయితే ట్రంప్‌ సలహాదారుల్లో ఎక్కువమంది ఆర్థిక ఆంక్షలు, ఇతర ఒత్తిడి మార్గాలకే మొగ్గు చూపుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.దాడులపై ట్రంప్‌ తుది నిర్ణయం తీసుకోలేదని, నవంబర్‌ 3న జరిగే మధ్యంతర ఎన్నికలకు ముందు ఇరాన్‌పై దాడి చేయబోమని ఆయన ప్రకటించినట్లు వైట్‌హౌస్‌ తెలిపింది. ట్రంప్‌, నెతన్యాహు మళ్లీ యుద్ధం ప్రారంభించే అంశంపై చర్చించారన్న వార్తలను వైట్‌హౌస్‌ అధికారి ఖండించారు. ఇరువురు నేతల మధ్య క్రమం తప్పకుండా సంప్రదింపులు జరుగుతాయని నెతన్యాహు కార్యాలయం పేర్కొంది.ఎన్నికలే అసలు లెక్కా?ఇజ్రాయెల్‌లో అక్టోబర్‌ 27న, అమెరికాలో నవంబర్‌ 3న ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. ఇరాన్‌పై మళ్లీ దాడులు చేస్తే నెతన్యాహుకు రాజకీయంగా ప్రయోజనం కలగవచ్చన్న అంచనాలున్నా, ఇరాన్‌ ప్రతిదాడులతో ఎన్నికలు వాయిదా పడే ప్రమాదం ఉందన్న ఆందోళన కూడా ఉంది. అమెరికాలో యుద్ధం కారణంగా చమురు ధరలు పెరిగితే ట్రంప్‌ రిపబ్లికన్లకు ఎన్నికల్లో నష్టం వాటిల్లవచ్చు. అందుకే సైనిక చర్యపై ఆయన ఆచితూచి వ్యవహరిస్తున్నట్లు విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి.అమెరికా ఇరాన్‌ ఓడరేవులపై నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని కొనసాగిస్తూ ఆర్థిక ఆంక్షలను కఠినతరం చేస్తోంది. హార్ముజ్‌ వద్ద ఇరాన్‌ కొత్త వ్యూహాలు, అమెరికా–ఇజ్రాయెల్‌ సైనిక సన్నద్ధత మధ్య ట్రంప్‌ తీసుకునే నిర్ణయం యుద్ధ భవిష్యత్తుతో పాటు ప్రపంచ చమురు ధరలు, ఎన్నికల రాజకీయాలపైనా ప్రభావం చూపనుంది.ఇదీ చదవండి: 30 ఏళ్ల తర్వాత వీడిన మిస్టరీ!

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ మరోసారి వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలతో వార్తల్లో నిలిచారు. ఫ్రాన్స్‌లో జరుగుతున్న విద్యార్థుల ఆందోళనలకు మతం, వలసలను ముడిపెడుతూ చేసిన వ్యాఖ్యలు తీవ్ర దుమారం రేపాయి. అదే సమయంలో.. పశ్చిమాసియా యుద్ధ నేపథ్యంలో లాస్‌ ఏంజెల్స్‌, శాన్‌డియాగో నగరాలను ఇరాన్‌ ‘‘తుడిచిపెట్టేసుకోవచ్చు’’ అన్నట్లు మాట్లాడిన తీరుపైనా తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఫ్రా‍న్స్‌లో స్టూడెంట్స్‌ ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి. వీటిపై స్పందించిన అమెరికా అధ్యక్షుడు.. ‘‘ఇది పాఠశాలల సమస్య కాదు.. ఫ్రాన్స్‌ను ఇస్లాం ఆక్రమించుకోవాలని చూస్తోంది’’ అంటూ కామెంట్‌ చేశాడు. దీంతో ఒక్కసారిగా తీవ్ర దుమారం రేగింది. ఫ్రాన్స్‌లో సెప్టెంబర్‌ చివరి నుంచి హైస్కూల్‌ విద్యార్థులు పెద్ద ఎత్తున ఆందోళనలు చేస్తున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా వందలాది పాఠశాలల ప్రవేశ ద్వారాలను విద్యార్థులు దిగ్బంధించారు. మెరుగైన విద్యా వసతులు, ఉపాధ్యాయుల కొరతను పరిష్కరించడం, అధిక విద్యార్థులతో కిక్కిరిసిన తరగతులను తగ్గించడం, పాడైపోయిన పాఠశాల భవనాలను బాగుచేయడం వంటి డిమాండ్లు వాటిల్లో ఉన్నాయి. వేడిని తట్టుకోలేని భవనాలు, అధిక పని భారం, సిబ్బంది కొరతపైనా విద్యార్థులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.ఈ ఆందోళన క్రమంగా దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించింది. అక్టోబర్‌ 6న ఒక్కరోజే దాదాపు 2.56 లక్షల మంది నిరసనల్లో పాల్గొన్నారని ఫ్రాన్స్‌ అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. యూనియన్లు మాత్రం ఈ సంఖ్య 4.5 లక్షల వరకు ఉంటుందని పేర్కొన్నాయి. విద్యార్థులతో పాటు ఉపాధ్యాయులు, తల్లిదండ్రులు కూడా నిరసనలకు మద్దతుగా రోడ్డెక్కారు. ఘర్షణలతో ఉద్రిక్తతఅయితే కొన్ని ప్రాంతాల్లో నిరసనలు హింసాత్మకంగా మారాయి. పోలీసులు, విద్యార్థుల మధ్య ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్నాయి. పోలీసులు టియర్‌ గ్యాస్‌, లాఠీలు, అల్లర్ల నియంత్రణకు ఉపయోగించే ఆయుధాలను ప్రయోగించారు. కొన్ని చోట్ల నిరసనకారులు రాళ్లు విసరడం, వాహనాలు, బస్‌ షెల్టర్లకు నిప్పుపెట్టడం వంటి ఘటనలు జరిగాయి.ఫ్రాన్స్‌ ప్రభుత్వం తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. ఆందోళనలు మొదలైనప్పటి నుంచి 215 మంది విద్యార్థులు, 715 మంది పోలీసులు గాయపడ్డారు. 5,000 మందికిపైగా అరెస్టయ్యారు. వారిలో 87 శాతం మంది మైనర్లే. 24 పాఠశాలలు ధ్వంసం లేదా అగ్నిప్రమాదాలకు గురయ్యాయి. ఇటు పోలీసుల చర్యలపైనా విమర్శలు వస్తున్నాయి. ఓ 15 ఏళ్ల విద్యార్థి పోలీసుల స్టన్‌ గ్రెనేడ్‌ కారణంగా చేతిని కోల్పోయాడు. మరో 14 ఏళ్ల బాలుడి ముఖానికి తీవ్ర గాయాలయ్యాయి. అమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్‌ సైతం ఫ్రా‍న్స్‌ పోలీసుల తీరును తీవ్రంగా తప్పుబట్టింది. ఈ నేపథ్యంలో పోలీసుల ప్రవర్తనపై పలు అంతర్గత విచారణలు కూడా ప్రారంభమయ్యాయి. ‘ఇది ఇస్లాం ఆక్రమణ’.. ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ట్రంప్‌ చేసిన వ్యాఖ్య ఇప్పుడు అసలు వివాదానికి కారణమైంది. ఫ్రాన్స్‌లో జరుగుతున్న ఆందోళనలను ప్రస్తావిస్తూ.. ‘‘ఇది అదుపు తప్పిన భారీ వలసల ఫలితం. ఇది పాఠశాలల గురించి కాదు.. ఒకప్పుడు గొప్ప దేశమైన ఫ్రాన్స్‌ను ఇస్లాం ఆక్రమించుకోవాలని చూస్తోంది’’ అంటూ ట్రంప్‌ తన ‘ట్రూత్‌ సోషల్‌’ ఖాతాలో రాశారు. అయితే ఫ్రాన్స్‌లో విద్యార్థులు చేస్తున్న ప్రధాన డిమాండ్లకు, ట్రంప్‌ చెప్పిన ‘‘ఇస్లాం ఆక్రమణ’’కు ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉన్నట్లు నిరసనలపై వచ్చిన తాజా వివరాల్లో ఎలాంటి ఆధారం కనిపించడం లేదు. విద్యార్థులు ప్రధానంగా విద్యా వ్యవస్థలోని సమస్యలపైనే ఆందోళన చేస్తున్నారు. ఇదే విషయాన్ని ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యలపై విమర్శలు చేస్తున్నవారు ప్రశ్నిస్తున్నారు.ట్రంప్‌, ఆయన మద్దతుదారులు మాత్రం యూరప్‌లో వలసలు, భద్రత, సామాజిక సమస్యలను అనుసంధానిస్తూ చాలాకాలంగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న సమయంలో ఫ్రాన్స్‌ పరిణామాలను కూడా వలస వ్యతిరేక రాజకీయ ప్రచారానికి ఉపయోగిస్తున్నారనే విమర్శలు వస్తున్నాయి.అమెరికాలోనూ మరో మాట.. ఇదే సమయంలో ఇరాన్‌ యుద్ధంపై ట్రంప్‌ చేసిన మరో వ్యాఖ్య అమెరికాలో కలకలం రేపింది. నెబ్రాస్కాలో సోమవారం జరిగిన ఎన్నికల ప్రచార సభలో ఆయన మాట్లాడుతూ.. యుద్ధం కారణంగా అమెరికాలో ఇంధన ధరలు పెరగడం దేశాన్ని సురక్షితంగా ఉంచేందుకు చెల్లించే ‘‘చిన్న మూల్యం’’ అని అన్నారు. ఆ తర్వాత.. ‘‘వాళ్లు ఒక నగరాన్ని తుడిచిపెట్టేయొచ్చు. లాస్‌ ఏంజెల్స్‌ను తుడిచేయనివ్వండి. శాన్‌డియాగోను తుడిచేయనివ్వండి’’ అన్నట్లుగా వ్యాఖ్యానించారు. ఈ వ్యాఖ్యలకు సభలో కొందరు మద్దతుదారులు చప్పట్లు కొట్టారు. ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యలపై కాలిఫోర్నియా గవర్నర్‌ గావిన్‌ న్యూసమ్‌ తీవ్రంగా స్పందించారు. ట్రంప్‌ను ‘‘ప్రమాదకరమైన, మతిభ్రమించిన వ్యక్తి’’ అంటూ విమర్శించారు. లాస్‌ ఏంజెల్స్‌ మేయర్‌ కరెన్‌ బాస్‌.. అధ్యక్షుడి వ్యాఖ్యలు నగర భద్రతకు ముప్పు కలిగించేలా ఉన్నాయని అన్నారు. శాన్‌డియాగో మేయర్‌ టాడ్‌ గ్లోరియా.. తమ నగరం ‘‘యుద్ధంలో త్యాగం చేయాల్సిన వస్తువు కాదు’’ అంటూ మండిపడ్డారు. వైట్‌హౌస్‌ వివరణ ఇదీ..అయితే ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యలపై వెల్లువెత్తుతున్న విమర్శలను వైట్‌హౌస్‌ తోసిపుచ్చింది. ట్రంప్‌ ఉద్దేశం అమెరికా నగరాలపై ఇరాన్‌ దాడిని కోరుకోవడం కాదని స్పష్టం చేసింది. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధ సామర్థ్యాన్ని సాధించకుండా అడ్డుకోవడం వల్లే లాస్‌ ఏంజెల్స్‌, శాన్‌డియాగో వంటి అమెరికా నగరాలు సురక్షితంగా ఉన్నాయని ఆయన చెప్పాలనుకున్నారని వివరించింది. అయినా అధ్యక్షుడి నోట ‘‘లాస్‌ ఏంజెల్స్‌ను తుడిచేయనివ్వండి.. శాన్‌డియాగోను తుడిచేయనివ్వండి’’ అనే మాటలు రావడం తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. ముఖ్యంగా యుద్ధం, ఇంధన ధరలు, అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికలు కీలకంగా మారిన సమయంలో ట్రంప్‌ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందన్న చర్చ మొదలైంది.ఇదీ చదవండి: ఇరాన్‌ దెబ్బకు షాకింగ్‌ డెసిషన్‌ తీసుకున్న ట్రంప్‌

పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల్లో అమెరికా అనూహ్య నిర్ణయం తీసుకుంది. బ్రిటన్‌లోని కీలకమైన రాయల్‌ ఎయిర్‌ ఫోర్స్‌ ఫెయిర్‌ఫోర్డ్‌ స్థావరం నుంచి తమ బి-1 బాంబర్లన్నింటినీ వెనక్కి తరలించింది. ఇరాన్‌ ముప్పు ఉందన్న సమాచారంతోనే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ వెల్లడించారు. అయితే ఈ తరలింపుపై అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రుబియో మాత్రం మరో కారణం చెబుతున్నారు. లండన్‌కు సుమారు 145 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఫెయిర్‌ఫోర్డ్‌ స్థావరంలో అమెరికా సుమారు 12 బి-1 బాంబర్లను మోహరించింది. ఇరాన్‌పై అమెరికా చేపట్టిన సైనిక చర్యల్లో ఈ స్థావరం కీలకంగా మారింది. అయితే సెప్టెంబర్‌ 27న స్థావరానికి సమీపంలో ఐదుగురు యువకులను ఉగ్రవాద చర్యలకు సన్నాహాలు చేస్తున్నారన్న అనుమానంతో పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. వారి వాహనాల్లో పేలుడు పదార్థాలు లభించకపోయినా కొంత పెట్రోల్‌ దొరికినట్లు పోలీసులు తెలిపారు. తొలుత వాళ్లు ఇరాన్‌ ఏజెంట్లు అంటూ ప్రచారం జరిగింది. ఆ తర్వాత వారిని బెయిల్‌పై విడుదల చేశారు. మరో యూకే-ఇరాన్‌ ద్వంద్వ పౌరుడిని కూడా అరెస్టు చేసి బెయిల్‌పై విడుదల చేశారు. ఈ పరిణామాల తర్వాత బాంబర్లను అమెరికాలోని స్వదేశీ స్థావరాలకు తరలించారు. దీనిపై ట్రంప్‌ మాట్లాడుతూ.. తమకు ముప్పు ఉందని సమాచారం వచ్చిందని, అలాంటి పరిస్థితుల్లో బాంబర్లను అక్కడే ఎందుకు ఉంచాలని ప్రశ్నించారు. ముప్పు సృష్టించిన వ్యక్తులు ఎవరన్నది తమకు తెలుసని కూడా చెప్పారు. ఆ ముప్పు ఇరాన్‌తో ముడిపడి ఉందా అని అడిగితే.. అవుననే అర్థం వచ్చేలా సమాధానం ఇవ్వడం కొసమెరుపు.ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్‌ కూడా బాంబర్ల తరలింపు ముందుజాగ్రత్త చర్యేనని చెప్పారు. తమ సైనిక సిబ్బంది భద్రత కోసమే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు పేర్కొన్నారు. బ్రిటన్‌లోని అమెరికా ఆస్తులకు ఇరాన్‌ నుంచి ముప్పు ఉందన్న అంచనాలు కొనసాగుతున్నాయని నాటో వర్గాలు కూడా తెలిపాయి.రుబియో మాత్రం మరోలా.. ఇక్కడే అసలు ట్విస్ట్‌ మొదలైంది. బాంబర్ల తరలింపునకు బ్రిటన్‌లో జరిగిన అనుమానిత కుట్రతో నేరుగా సంబంధం ఉందని చెప్పలేమని విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రుబియో స్పష్టం చేశారు. అమెరికా రక్షణ శాఖ అవసరాన్ని బట్టి ప్రపంచవ్యాప్తంగా తన సైనిక వనరులను ఎప్పటికప్పుడు పునర్వ్యవస్థీకరిస్తుంటుందని చెప్పారు. అంటే ఓవైపు ట్రంప్‌ ఇరాన్‌ ముప్పును ప్రస్తావిస్తుండగా.. రుబియో మాత్రం ఈ రెండు పరిణామాలను నేరుగా ముడిపెట్టకపోవడం గమనార్హం.ఫెయిర్‌ఫోర్డ్‌ ఎందుకంత కీలకం?ఫెయిర్‌ఫోర్డ్‌ అమెరికాకు యూరప్‌లో అత్యంత కీలకమైన బాంబర్‌ స్థావరాల్లో ఒకటి. భారీ బాంబర్లను నిర్వహించగల అరుదైన వైమానిక స్థావరాల్లో ఇది కూడా ఒకటి. అమెరికా ఇరాన్‌పై చేపట్టిన చర్యల్లో ఇక్కడి నుంచి బాంబర్లు కార్యకలాపాలు సాగించాయి. అమెరికా నుంచి నేరుగా పశ్చిమాసియాకు వెళ్లడం కంటే ఇక్కడి నుంచి కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తే దూరం, సమయం తగ్గుతాయి. అందుకే ఈ స్థావరం నుంచి బాంబర్లను వెనక్కి తరలించడం వ్యూహాత్మకంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.అయితే బాంబర్లను అమెరికాకు తరలించినంత మాత్రాన ఇరాన్‌పై దాడి చేసే అమెరికా సామర్థ్యం పూర్తిగా తగ్గిపోయినట్లు కాదంట!. పెంటగాన్‌ ప్రకారం.. అమెరికా బాంబర్‌ బలగాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అవసరమైన చోట ఖచ్చితమైన దాడులు నిర్వహించేందుకు సిద్ధంగానే ఉన్నాయి. అయితే ఫెయిర్‌ఫోర్డ్‌ నుంచి లభించే వేగవంతమైన ప్రాంతీయ స్పందన సామర్థ్యం మాత్రం తాత్కాలికంగా తగ్గే అవకాశం ఉందని రక్షణ నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఇరాన్‌ రియాక్షన్‌ ఏంటంటే.. ఫెయిర్‌ఫోర్డ్‌ ఘటనతో తమకు ఎలాంటి సంబంధం లేదని ఇరాన్‌ స్పష్టం చేసింది. ఈ ఆరోపణలు నిరాధారమని పేర్కొంది. మరోవైపు బ్రిటన్‌ ప్రధాని ఆండీ బర్న్‌హామ్‌ మాత్రం ఈ కుట్ర వెనుక ఇరాన్‌ ప్రమేయం ఉండొచ్చని ఇంతకు ముందు ప్రకటించారు. దీంతో అసలు కుట్రకు ఎవరు తెర వెనుక ఉన్నారన్నది ఇంకా పూర్తిగా తేలలేదు.ఉన్నట్లుండి ఎందుకు వెనక్కి తగ్గారు?ఇక్కడే ఇప్పుడు కీలక ప్రశ్న. అమెరికా అధ్యక్షుడు స్వయంగా ఇరాన్‌ ముప్పును ప్రస్తావించగా.. ఆయన విదేశాంగ మంత్రి మాత్రం నేరుగా సంబంధం లేదంటున్నారు. మరోవైపు ఫెయిర్‌ఫోర్డ్‌ సమీపంలో అరెస్టులు, ఇరాన్‌ నుంచి గతంలో వచ్చిన హెచ్చరికలు, అమెరికా బాంబర్ల ఆకస్మిక తరలింపు.. ఇవన్నీ ఒకేసారి చోటుచేసుకున్నాయి. అయితే ఈ పరిణామాల మధ్య ఖచ్చితమైన సంబంధం ఏమిటన్నది అమెరికా అధికారికంగా పూర్తిగా వెల్లడించలేదు.ఇదీ చదవండి: ఫ్లైదుబాయ్‌ ఫ్లైట్‌ను కూల్చేయాలనుకున్న ఇజ్రాయెల్‌!

అమెరికా ఆంక్షలు, నౌకాదళ దిగ్బంధనంతో చమురు ఎగుమతులు, ఆదాయాలపై తీవ్ర ఒత్తిడి ఎదుర్కొంటున్న ఇరాన్‌లో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఆ దేశ చమురు మంత్రి మొహ్సెన్‌ పాక్‌నెజాద్‌ అనూహ్యంగా తన పదవికి రాజీనామా చేశారు. తన వ్యక్తిగత కారణాలతోనే రాజీనామా చేసినట్లు ఆయన ప్రకటించినప్పటికీ.. దీని వెనక వ్యవహారం వేరే ఉందన్న చర్చ ఇప్పుడు జోరుందుకుంది. రాజీనామా ప్రకటన తర్వాత.. ఇరాన్‌ అధ్యక్ష రాయబార కార్యాలయంలో హైడ్రామా నడిచింది. పాక్‌నెజాద్‌ను పునరాలోచన చేయాలని అధ్యక్షుడు మసూద్‌ పెజెష్కియాన్‌ కోరారు. అయినప్పటికీ పాక్‌నెజాద్‌ తన నిర్ణయాన్ని మార్చుకోకపోవడంతో చివరకు రాజీనామాను ఆమోదించారు. ఆ వెంటనే నేషనల్‌ ఇరానియన్‌ ఆయిల్‌ కంపెనీ (NIOC) చీఫ్‌ హమీద్‌ బోవర్డ్‌ను తాత్కాలిక చమురు మంత్రిగా నియమించారు. అమెరికా గురి వల్లే..ఇరాన్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థకు చమురు ఎగుమతులే ప్రధాన ఆదాయ వనరు. ప్రస్తుతం అమెరికా ఆంక్షలు, నౌకల రాకపోకలపై ఆంక్షలతో ఆ రంగంపైనే తీవ్ర ప్రభావం పడుతోంది. ఫిబ్రవరి చివర్లో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు ప్రారంభమయ్యే ముందు హార్ముజ్‌ జలసంధి ద్వారా ప్రపంచ ముడిచమురు, ఎల్‌ఎన్‌జీ రవాణాలో దాదాపు ఐదో వంతు జరిగేది. తర్వాత హార్ముజ్‌ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరగడం, వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలపై ఆంక్షలు విధించడంతో పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారింది. ఇరాన్‌ చమురు ఎగుమతులను అడ్డుకోవడం, ఆ దేశానికి చమురు ద్వారా వచ్చే ఆదాయం, విదేశీ మారకద్రవ్య ప్రవాహాన్ని పరిమితం చేయడమే అమెరికా చర్యల లక్ష్యంగా ఉంది. దీనివల్ల టెహ్రాన్‌తో పాటు ఇతర నగరాల్లో పెట్రోల్‌ కోసం పొడవాటి క్యూలు కనిపిస్తున్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.రికార్డు స్థాయికి ఇరాన్‌ కరెన్సీ పతనంఅమెరికా ఒత్తిడితో పాటు ఇరాన్‌ ఆర్థిక పరిస్థితి కూడా మరింత దిగజారుతున్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇరాన్‌ కరెన్సీ రియాల్‌ తాజాగా డాలర్‌తో పోలిస్తే రికార్డు కనిష్టానికి పడిపోయింది. ఒక డాలర్‌కు సుమారు 26.88 లక్షల రియాళ్లకు చేరినట్లు సమాచారం. గత ఏడాది కాలంలో రియాల్‌ విలువ సగానికి పైగా పడిపోయింది. దేశంలో ద్రవ్యోల్బణం 70 శాతాన్ని దాటినట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. నిత్యావసర వస్తువులు, ఇళ్ల ఖర్చులు సామాన్యులపై భారంగా మారుతున్నాయి. అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం మార్చి 21 నుంచి జూన్‌ 20 మధ్య ఇరాన్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఏడాది ప్రాతిపదికన 10.1 శాతం కుదించుకుంది. ఇదే సమయంలో చమురు, గ్యాస్‌ రంగ కార్యకలాపాలు ఏకంగా 26.4 శాతం తగ్గినట్లు సమాచారం.బోవర్డ్‌ చేతిలో కీలక బాధ్యతఇలాంటి పరిస్థితుల్లో తాత్కాలిక చమురు మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టనున్న హమీద్‌ బోవర్డ్‌పై కీలక బాధ్యతలు పడనున్నాయి. ఆయన ఇప్పటికే ప్రభుత్వ రంగంలోని నేషనల్‌ ఇరానియన్‌ ఆయిల్‌ కంపెనీకి నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. చమురు ఎగుమతుల ద్వారా ఆదాయాన్ని కొనసాగించడం, అమెరికా ఆంక్షలు–దిగ్బంధనాన్ని ఎదుర్కొంటూ ఇంధన రంగాన్ని నడిపించడం ఆయన ముందున్న ప్రధాన సవాళ్లుగా మారాయి.పాక్‌నెజాద్‌ మాత్రం రాజీనామాకు ముందు చమురు ఆదాయాలపై ప్రజలకు భరోసా ఇచ్చారు. తాము ఇప్పటికే విక్రయించిన చమురుకు సంబంధించిన ఆదాయం వస్తూనే ఉందని, అది కొనసాగుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.అమెరికా నుంచి మరిన్ని ఆంక్షలుమరోవైపు ఇరాన్‌పై అమెరికా ఆర్థిక ఒత్తిడి మరింత పెరుగుతోంది. శుక్రవారం అమెరికా ట్రెజరీ ఇరాన్‌కు చెందిన రైలు, ఆటోమొబైల్‌ రంగాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని కొత్త ఆంక్షలు ప్రకటించింది. ‘ఆపరేషన్‌ ఎకనామిక్‌ అవుట్‌కాస్ట్‌’లో భాగంగా ఈ చర్యలు చేపట్టినట్లు అమెరికా తెలిపింది. ట్రెజరీ కార్యదర్శి స్కాట్‌ బెసెంట్‌ మాట్లాడుతూ.. యుద్ధానికి నిధులు సమకూర్చుకునే టెహ్రాన్‌ సామర్థ్యాన్ని తగ్గించడమే లక్ష్యమని చెప్పారు. ఇరాన్‌ మిగిలిన చమురు ఆదాయ మార్గాలను కూడా కట్టడి చేసే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని అమెరికా వెల్లడించింది.అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ కూడా చమురు ధరలు తగ్గుతున్నాయని శనివారం వ్యాఖ్యానించారు. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధాన్ని అభివృద్ధి చేయాలన్న లక్ష్యాలను దాదాపుగా వదులుకుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ సమయంలో అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య యుద్ధం ఎనిమిదో నెలలోకి ప్రవేశించింది. అయితే పాక్‌నెజాద్‌ రాజీనామాకు అమెరికా ఆంక్షలు లేదంటే యుద్ధ పరిస్థితులే కారణమని ఇరాన్‌ ప్రభుత్వం అధికారికంగా చెప్పలేదు. వ్యక్తిగత కారణాలతోనే ఆయన పదవి నుంచి తప్పుకున్నారని అధ్యక్ష కార్యాలయం తెలిపింది. అయినప్పటికీ దేశంలోని కీలకమైన చమురు రంగంపై అమెరికా ఒత్తిడి పెరుగుతున్న సమయంలోనే మంత్రి మారడం అంతర్జాతీయంగా ఆసక్తికరంగా మారింది.ఇదీ చదవండి: నిరసన వెంటనే తుపాకీ పట్టారే!

పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ మంటలు మరింత తీవ్రంగా మారుతున్నాయి. ఇరాన్‌పై అమెరికా–ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు, యెమెన్‌లో హౌతీలపై దాడులు, గాజాలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలతో ఇప్పటికే ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లు ఉక్కిరి బిక్కిరవుతున్నాయి. ఈ ప్రభావం ఇప్పుడు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌కు కూడా పెద్ద సవాలుగా మారింది. యుద్ధం దెబ్బకు ఇంధన ధరలు రికార్డు స్థాయికి చేరడంతో.. అమెరికాలోనే కాదు, యూరప్‌లోనూ పరిస్థితి ఆందోళనకరంగా మారింది. దీంతో ధరలకు కళ్లెం వేసేందుకు ఓ కీలక నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ యూరప్‌ దేశాలు తమ వద్ద ఉన్న డీజిల్‌ నిల్వలను విడుదల చేయాలని డిమాండ్‌ చేశారు. పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే అమెరికా నుంచి డీజిల్‌ ఎగుమతులపై నిషేధం విధించే అవకాశాన్ని కూడా ఆయన ప్రస్తావించారు. అలాంటి నిర్ణయం ప్రపంచ మార్కెట్లో డీజిల్‌ కొరతను మరింత పెంచే ప్రమాదం ఉండటంతో యూరప్‌లో ఆందోళన వ్యక్తమైంది. ఈ నేపథ్యంలో ఫ్రాన్స్‌ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్‌ మాక్రాన్‌ ట్రంప్‌తో మాట్లాడారు. అనంతరం G7 దేశాల నేతలతో వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌ నిర్వహించారు. ట్రంప్‌ కూడా ఈ చర్చల్లో పాల్గొని యూరప్‌ డీజిల్‌ నిల్వలను విడుదల చేయడానికి చర్చలు జరిపినట్లు అమెరికా అధికారులు తెలిపారు.చివరకు G7 ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. నాలుగు నెలల వ్యవధిలో మొత్తం 100 మిలియన్‌ బ్యారెళ్ల చమురు, డీజిల్‌ తదితర ఇంధన నిల్వలను సమన్వయంతో విడుదల చేయనుంది. ఇందులో తొలి 20 రోజుల్లోనే గణనీయమైన మొత్తంలో డీజిల్‌ను మార్కెట్లోకి తీసుకురానున్నారు. ఈ ప్రక్రియను అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) ద్వారా సమన్వయం చేయనున్నారు.ట్రంప్‌కు కొత్త టెన్షన్‌ఇక్కడ మరో కీలక అంశం ఉంది. అమెరికాలో డీజిల్‌ ధరలు ఇటీవల రికార్డు స్థాయికి చేరాయి. యుద్ధం కారణంగా ఇంధన సరఫరాలపై ఒత్తిడి పెరగడంతో ధరలు ఎగిశాయి. నవంబర్‌ 3న అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికలు జరగనున్న నేపథ్యంలో పెరిగిన జీవన వ్యయం, ఇంధన ధరలు ట్రంప్‌ ప్రభుత్వానికి రాజకీయంగా కూడా కీలక అంశంగా మారాయి.అందుకే డీజిల్‌ ధరలను అదుపులోకి తీసుకురావడానికి వేగంగా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ట్రంప్‌ స్వయంగా కూడా యూరప్‌ భారీగా డీజిల్‌ నిల్వలను విడుదల చేయడానికి అంగీకరించిందని ప్రకటించారు. అనంతరం అమెరికా డీజిల్‌ ఎగుమతులపై నిషేధం విధించబోమని స్పష్టం చేశారు. G7 దేశాలు కూడా పరస్పరం ఇంధన ఎగుమతులపై ఆంక్షలు విధించబోమని స్పష్టం చేశాయి. అంటే ఒకవైపు నిల్వలను విడుదల చేస్తూనే.. మరోవైపు అంతర్జాతీయ సరఫరా గొలుసుకు మరింత దెబ్బ తగలకుండా చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి.అసలు టెన్షన్‌ ఇక్కడే.. అయితే చమురు నిల్వలను విడుదల చేయడం తక్షణ ఉపశమనానికి మాత్రమే. పశ్చిమాసియాలో అసలు సమస్య మాత్రం ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది. హర్ముజ్‌ జలసంధి, బాబ్ అల్-మండెబ్ సముద్ర మార్గాలపై నెలకొన్న ఉద్రిక్తత ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు పెద్ద ముప్పుగా మారింది.హర్ముజ్‌ ద్వారా భారీ స్థాయిలో చమురు రవాణా జరుగుతుంది. అక్కడ నౌకల రాకపోకలకు అంతరాయం ఏర్పడితే ప్రపంచ మార్కెట్‌పై నేరుగా ప్రభావం పడుతుంది. G7 కూడా తాజాగా హర్ముజ్‌లో అంతర్జాతీయ నౌకాయాన హక్కులు, స్వేచ్ఛాయుత రాకపోకలను వెంటనే పునరుద్ధరించాలని పిలుపునిచ్చింది.మరోవైపు యెమెన్‌లోని హౌతీల చర్యల కారణంగా బాబ్ అల్-మండెబ్–ఎర్ర సముద్ర మార్గం కూడా ప్రమాదంలో ఉంది. తాజాగా ఒమన్‌ సమీపంలో ఓ క్రూడ్‌ ఆయిల్‌ ట్యాంకర్‌ను క్షిపణి తాకినట్లు యూకే మారిటైమ్‌ ట్రేడ్‌ ఆపరేషన్స్‌ తెలిపింది. సిబ్బంది సురక్షితంగా ఉన్నప్పటికీ.. వాణిజ్య నౌకల భద్రతపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి.హౌతీలపై భారీ దాడులుఇదే సమయంలో యెమెన్‌లో పోరాటం మరింత తీవ్రరూపం దాల్చింది. గత 24 గంటల్లో 474 ఆపరేషన్లు నిర్వహించి 1,540 మంది హౌతీ ఫైటర్లను హతమార్చినట్లు యెమెన్‌ సైన్యం ప్రకటించింది. తైజ్‌ ప్రాంతంలో అత్యధిక నష్టం జరిగినట్లు తెలిపింది. పలువురికి గాయాలైనట్లు సమాచారం. మరోవైపు దక్షిణ సౌదీ అరేబియాను లక్ష్యంగా చేసుకుని వచ్చిన మూడు బాలిస్టిక్‌ క్షిపణులను అడ్డుకున్నట్లు సౌదీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణం తెలిపింది. దీంతో యెమెన్‌–సౌదీ సరిహద్దుల్లోనూ ఉద్రిక్తత కొనసాగుతోంది.గాజాలోనూ దాడులు.. వెస్ట్‌బ్యాంక్‌లో హింసపశ్చిమాసియా సంక్షోభం ఇరాన్‌, యెమెన్‌తోనే ఆగలేదు. గాజా సిటీలోని ఓ నివాస సముదాయంపై ఇజ్రాయెల్‌ వైమానిక దాడిలో చిన్నారి సహా నలుగురు మరణించినట్లు పాలస్తీనా వైద్య వర్గాలు తెలిపాయి. పలువురు గాయపడ్డారు. ఆక్రమిత వెస్ట్‌బ్యాంక్‌లోనూ పాలస్తీనియన్లపై సెటిలర్‌ దాడులు జరిగినట్లు సమాచారం. మరోవైపు హమాస్‌ ఆర్థిక నెట్‌వర్క్‌ను దెబ్బతీసేందుకు అమెరికా, ఫ్రాన్స్‌తో కలిసి చర్యలు కొనసాగిస్తామని అమెరికా విదేశాంగ శాఖ తెలిపింది.ఒక్క యుద్ధం.. ఎన్నో ప్రభావాలుఇలా పశ్చిమాసియాలోని ఒక్కో ఫ్రంట్‌ మరోదానితో ముడిపడి ఉంది. ఇరాన్‌ యుద్ధం చమురు సరఫరాపై ప్రభావం చూపుతోంది.. హౌతీల దాడులు సముద్ర రవాణాపై ఒత్తిడి పెంచుతున్నాయి. హర్ముజ్‌ ఉద్రిక్తత ప్రపంచ చమురు మార్కెట్‌ను కుదిపేస్తోంది.. గాజా, వెస్ట్‌బ్యాంక్‌లో హింస ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచుతోంది.దీని ప్రభావమే ఇప్పుడు G7 అత్యవసర నిల్వలను రంగంలోకి దించడం. అయితే 100 మిలియన్‌ బ్యారెళ్ల విడుదలతో ధరలపై కొంత ఒత్తిడి తగ్గే అవకాశం ఉన్నా.. పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం, సముద్ర మార్గాల భద్రతపై అనిశ్చితి కొనసాగినంతకాలం ఇంధన మార్కెట్‌ టెన్షన్‌ మాత్రం పూర్తిగా తగ్గే పరిస్థితి కనిపించడం లేదు.ఇదీ చదవండి: కీవ్‌లో ఏం జరుగుతోంది? మూడు వంతెనలు నాశనం

పశ్చిమాసియాను మరోసారి యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటున్నాయా? ఇరాన్‌పై అమెరికా మళ్లీ సైనిక చర్యకు సిద్ధమవుతోందా? తాజా పరిణామాలు ఈ అనుమానాలకు బలం చేకూరుస్తున్నాయి. కొత్త దాడులకు అవకాశం కచ్చితంగా ఉందని ట్రంప్‌ చెప్పడం.. పైగా గల్ఫ్‌ ప్రాంతానికి భారీగా సైనిక బలగాలను తరలించడం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది. బలగాలే గనుక చేరుకుంటే మిడిల్‌ఈస్ట్‌లో అమెరికా సైనిక ఉనికి గతంలో ఎన్నడూలేని స్థాయికి చేరే అవకాశం కనిపిస్తోంది.దాదాపు 9 వేల మంది సైనికులు, మెరైన్లను యుద్ధ నౌకల సమూహంతో కలిసి మిడిల్‌ఈస్ట్‌కు తరలిస్తున్నట్లు అమెరికా అధికారులు వెల్లడించారు. ఈ బలగాల తరలింపు సాధారణ మోహరింపు కాదని, ఇరాన్‌ చుట్టూ పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో అమెరికా వ్యూహాత్మకంగా తన సైనిక సామర్థ్యాన్ని పెంచుతోందన్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇప్పటికే గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలో ఉన్న అమెరికా బలగాలకు అదనంగా ఈ కొత్త దళాలు చేరితే.. మధ్యప్రాచ్యంలో అమెరికా నావికాదళ ఉనికి మరింత బలపడనుంది. మొత్తం మీద 20 వేల మందికి పైగా సైనికులు, వందలాది యుద్ధ విమానాలు, అత్యాధునిక ఆయుధ వ్యవస్థలతో అమెరికా సైనిక శక్తి ఈ ప్రాంతంలో అత్యున్నత స్థాయికి చేరే అవకాశం ఉందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.ఇంధన సరఫరాకు కీలకమైన హార్ముజ్‌ జలసంధి, ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమం, ఇటీవలి ప్రాంతీయ దాడుల నేపథ్యంలో ఈ మోహరింపు ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఒకవైపు చర్చలకు తాము సిద్ధమంటూ ఇరాన్‌ సంకేతాలు ఇస్తుండగా.. మరోవైపు అమెరికా సైనిక బలగాలను పెంచడం పశ్చిమాసియాలో తదుపరి పరిణామాలపై ఉత్కంఠను పెంచుతోంది.మూడు విమాన వాహక నౌకలతో సిద్ధంఅమెరికా నౌకాదళానికి చెందిన యూఎస్‌ఎస్‌ థియోడోర్‌ రూజ్‌వెల్ట్‌ క్యారియర్‌ స్ట్రైక్‌ గ్రూప్‌, యూఎస్‌ఎస్‌ మాకిన్‌ ఐలాండ్‌ యాంఫిబియస్‌ రెడీనెస్‌ గ్రూప్‌ పశ్చిమాసియా వైపు కదులుతున్నాయి. వీటిలో వేలాది మంది నావికులు, మెరైన్లు ఉన్నారు. ప్రస్తుత ఏర్పాట్ల ప్రకారం అక్టోబర్‌ చివరి నాటికి ఈ ప్రాంతంలో మూడు ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్‌ క్యారియర్లు ఉండే అవకాశం ఉందని అమెరికా అధికారి ఒకరు తెలిపారు. యూఎస్‌ఎస్‌ జార్జ్‌ హెచ్‌డబ్ల్యూ బుష్‌, యూఎస్‌ఎస్‌ జార్జ్‌ వాషింగ్టన్‌ క్యారియర్లు ఇప్పటికే ఆ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. 2003 తర్వాత.. తొలిసారిగా ఒకేసారి మూడు క్యారియర్‌ స్ట్రైక్‌ గ్రూపులు ఆ రీజియన్‌లో ఉండే పరిస్థితి ఏర్పడనుందని అధికారులు చెబుతున్నారు.ఇరాన్‌పై ట్రంప్‌ హెచ్చరికలుఇరాన్‌తో ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ట్రంప్‌ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఇజ్రాయెల్‌కు వెళ్తున్న విమానాన్ని కూల్చేందుకు ప్రయత్నించిన ఘటనలో కో–పైలట్‌కు ఇరాన్‌తో సంబంధాలు ఉన్నట్లు ప్రాథమిక సమాచారం ఉందని ట్రంప్‌ పేర్కొన్నారు. "ఇరాన్‌తో సంబంధం ఉన్నట్లు తేలితే తీవ్ర పరిణామాలు ఉంటాయి" అంటూ ట్రంప్‌ హెచ్చరించారు. ‘‘వారిపై చాలా తీవ్రంగా దాడి జరుగుతుంది’’ అని వ్యాఖ్యానించారు.ఎన్నికల వరకు ఆగుతారా?నవంబర్‌ 3న జరగనున్న అమెరికా ఎన్నికల తర్వాత ఇరాన్‌పై బాంబు దాడులను పెంచే అవకాశం ఉందా అన్న ప్రశ్నకు ట్రంప్‌ ‘‘అది సాధ్యమే’’ అని సమాధానం ఇచ్చారు. ఇరాన్‌ ప్రతిపాదించిన తాజా కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించినట్లు ట్రంప్‌ తెలిపారు. హార్ముజ్‌ జలసంధిని తెరవాలన్న ప్రతిపాదన ఉన్నప్పటికీ.. మొత్తం ఒప్పందం తనకు ఆమోదయోగ్యంగా లేదని పేర్కొన్నారు. అయితే తాజాగా మధ్యప్రాచ్యంలో భారీగా సైనిక బలగాలను మోహరించడం చూస్తుంటే.. ఎన్నికల వరకు అమెరికా వేచి చూస్తుందా? లేక అంతకుముందే సైనిక చర్యకు దిగుతుందా? అనే చర్చ మొదలైంది.హార్ముజ్‌లో ట్యాంకర్‌పై దాడిఇదిలా ఉండగా, ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు కీలకమైన హార్ముజ్‌ జలసంధిలో 25 లక్షల బ్యారెళ్ల చమురు తీసుకెళ్తున్న సూపర్‌ ట్యాంకర్‌పై గుర్తుతెలియని ఆయుధంతో దాడి జరిగింది. ఘటనలో నౌకలో మంటలు చెలరేగినట్లు యూకే మారిటైమ్‌ ట్రేడ్‌ ఆపరేషన్స్‌ తెలిపింది. ఈ ఘటనతో గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలో భద్రతా ఆందోళనలు మరింత పెరిగాయి.ఇరాన్‌ మరోలా..మరోవైపు ఇరాన్‌ అమెరికాతో చర్చలకు తాము ఎప్పుడూ దూరంగా లేమని అధ్యక్షుడు మసూద్‌ పెజెష్కియాన్‌ తెలిపారు. చర్చల సమయంలోనే తమపై మూడుసార్లు దాడులు జరిగాయని ఆరోపించారు. ఇరాన్‌ రెవల్యూషనరీ గార్డ్‌ (IRGC) సీనియర్‌ సలహాదారు బ్రిగేడియర్‌ జనరల్‌ మొహమ్మద్‌ రెజా నక్దీ మాత్రం అమెరికా ప్రభావం ఈ ప్రాంతంలో తగ్గుతోందని వ్యాఖ్యానించారు. ఇరాక్‌ నుంచి అమెరికా బలగాల ఉపసంహరణ దీనికి ఉదాహరణ అని పేర్కొన్నారు.అమెరికా భారీ సైనిక మోహరింపు, ట్రంప్‌ దూకుడు వ్యాఖ్యలు, హార్ముజ్‌ పరిణామాలు.. మొత్తం మీద మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచుతున్నాయి. అనూహ్యంగా మధ్యవర్తులు ఎంట్రీ ఇచ్చి ఇరాన్‌–అమెరికా మధ్య మళ్లీ చర్చలను తెరపైకి తెస్తారా? లేదంటే మరోసారి సైనిక ఘర్షణ దిశగా పరిస్థితులు వెళ్తాయా అన్నది ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.ఇదీ చదవండి: ఫ్లైదుబాయ్‌ ఘటన.. అంతుచిక్కని ప్రశ్నలివే!

పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న యుద్ధానికి తెరదించే దిశగా కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. అమెరికా, ఇరాన్‌ నేరుగా కాకుండా మధ్యవర్తుల ద్వారా మరోసారి చర్చలకు సిద్ధమయ్యాయి. సోమవారం ఇరు దేశాల అధికారులు మధ్యవర్తులతో వేర్వేరుగా సంప్రదింపులు జరిపారు. ఏడు నెలలుగా కొనసాగుతున్న యుద్ధానికి ముగింపు పలికేందుకు తాజా దౌత్య ప్రయత్నాల్లో భాగంగా ఈ చర్చలు జరుగుతున్నాయి.ఇరాన్‌ గత వారం ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ సందర్భంగా ప్రతిపాదించిన ఏడు రోజుల కాల్పుల విరమణ ప్రణాళికను కొద్దిగా సవరించి తాజా చర్చల్లో ముందుకు తీసుకెళ్లే అవకాశముంది. ఖతార్‌ మధ్యవర్తులు న్యూయార్క్‌లో ఉన్న ఇరాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాఘ్చీతో, అలాగే అమెరికా వర్గాలతో విడివిడిగా చర్చలు జరుపుతున్నట్లు సమాచారం. యుద్ధంలో అమెరికాదే విజయం: ట్రంప్‌మరోవైపు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ మాత్రం యుద్ధం త్వరలోనే ముగుస్తుందని, అమెరికా గెలుస్తుందని వ్యాఖ్యానించారు. సోమవారం వైట్‌హౌస్‌లో విలేకరులతో మాట్లాడిన ట్రంప్‌.. యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు అమెరికా అధికారులు మధ్యవర్తులతో చర్చలు జరిపినట్లు తెలిపారు. “మేం గెలవబోతున్నాం. నా వరకు ఇది ఎలాగైనా సరే జరుగుతుంది. చాలా త్వరగానే ఇది ముగిసిపోతుంది” అని ట్రంప్‌ పేర్కొన్నారు. యుద్ధంలో అమెరికా విజయం సాధించిన తర్వాత గ్యాస్‌ ధరలు కూడా గణనీయంగా తగ్గుతాయని చెప్పారు.ఇరాన్‌ కీలక ప్రతిపాదన ఇదే..ఇరాన్‌ ప్రతిపాదనలో ప్రధానంగా యుద్ధాన్ని నిలిపివేయడం, లెబనాన్‌లోనూ శత్రుత్వ చర్యలకు ముగింపు పలకడం, ఫ్రీజ్‌ చేసిన తమ బిలియన్ల డాలర్ల ఆస్తులను విడుదల చేయడం, ఇరాన్‌ చమురుపై ఆంక్షలను ఎత్తివేయడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. అలాగే ఇరాన్‌ పోర్టులపై అమెరికా విధించిన నావికా దిగ్బంధాన్ని తొలగించాలని కోరుతోంది.దీనికి ప్రతిగా ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హర్ముజ్‌ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి ఇరాన్‌ సిద్ధంగా ఉన్నట్లు తెలిపింది. అంతేకాకుండా ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమంపై అమెరికాతో చర్చలను పునఃప్రారంభించేందుకు ప్రతిపాదించింది. శుద్ధిచేసిన యురేనియం అంశంపైనా చర్చలు జరపాలని అమెరికా కోరుతోంది. ..అయినా చర్చలకు గ్రీన్‌ సిగ్నల్‌ఇరాన్‌ ప్రతిపాదనను అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ శనివారం తిరస్కరించినట్లు ప్రకటించారు. ఆర్థిక ఒత్తిడి కారణంగానే ఇరాన్‌ వేగంగా ఒప్పందం కుదుర్చుకోవాలని చూస్తోందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. అయితే ఆదివారం ఇదే అంశంపై మాట్లాడుతూ.. ఈ వారంలో అమెరికా ప్రతినిధులు మరోసారి చర్చలు జరిపే అవకాశం ఉందని ట్రంప్‌ తెలిపారు. సోమవారం కూడా మధ్యవర్తులతో అమెరికా అధికారులు మాట్లాడినట్లు వైట్‌హౌస్‌లో ట్రంప్‌ వెల్లడించారు. మరోవైపు, అమెరికా అధికారికంగా తమ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించిన సమాచారం తమకు ఇంకా అందలేదని ఇరాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి అరాఘ్చీ చెబుతున్నారు. వాషింగ్టన్‌ నుంచి స్పష్టమైన సమాధానం కోసం ఎదురు చూస్తున్నామని ఆయన తెలిపారు. శాంతియుత పరిష్కారం కోరుకుంటే తాము ఇప్పటికే పరిష్కార మార్గాన్ని ప్రతిపాదించామని పేర్కొన్నారు. హర్ముజ్‌పైనే అసలు పట్టుప్రస్తుత చర్చల్లో హర్ముజ్‌ జలసంధి కీలక అంశంగా మారింది. ఈ మార్గం ద్వారా ప్రపంచ ఇంధన రవాణాలో భారీగా చమురు, ఎల్‌ఎన్‌జీ రవాణా జరుగుతుంది. యుద్ధం కారణంగా ఇక్కడ రాకపోకలకు తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడటంతో అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లపై ప్రభావం పడుతోంది. సోమవారం కూడా దౌత్య ప్రయత్నాలపై ఆశలు, యుద్ధంపై ఆందోళనల మధ్య చమురు ధరలు పెరిగాయి.గతంలో ఏప్రిల్‌, జూన్‌లో మధ్యవర్తుల ప్రయత్నాలతో కాల్పుల విరమణలు కుదిరినా అవి ఎక్కువకాలం కొనసాగలేదు. అయితే ఇప్పుడు ఇరాన్‌ మాత్రం తమ షరతులు నెరవేరిన తర్వాతే హర్ముజ్‌ను పూర్తిగా తెరిచే అంశాన్ని పరిశీలిస్తామని స్పష్టం చేసింది. దీంతో తాజా మధ్యవర్తిత్వ చర్చలు యుద్ధానికి ముగింపు పలుకుతాయా? లేదంటే మరోసారి విఫలమవుతాయా?.. రాబోయే రోజుల్లో ఏం జరగనుందా? అనే ఉత్కంఠ నెలకొంది.ఇదీ చదవండి: ఎల్‌ నినో ఏం చేయబోతోందో తెలుసా?

పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతల ముగింపు కోసం దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ.. పరిస్థితులు మాత్రం మరోసారి ఉద్రిక్తంగా మారుతున్నాయి. హర్ముజ్‌ జలసంధిని తిరిగి తెరిచేందుకు ఇరాన్‌ ప్రతిపాదించిన ఏడు రోజుల రోడ్‌మ్యాప్‌ను అమెరికా తిరస్కరించడంతో.. అవసరమైతే భయానక యుద్ధాన్ని సైతం ఎదుర్కొనేందుకు తమ దేశం పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉందని ఇరాన్‌ అంటోంది. ఈసారి యుద్ధం మొదలైతే అదీ ఎవరూ ఊహించని స్థాయిలో భీకరంగా మారొచ్చు అని ఇరాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాఘ్చీ స్పష్టం చేశారు. యుద్ధం పునఃప్రారంభమైతే అది ‘డూమ్స్‌డే వార్‌’(Doomsday War)ప్రళయం తరహా) స్థాయికి చేరినా ఎదుర్కొనేందుకు సిద్ధం అని అమెరికాను హెచ్చరించారాయన. అదే సమయంలో దౌత్యానికి తలుపులు మాత్రం మూసివేయలేదని చెప్పారు.హర్ముజ్‌ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం, యుద్ధాన్ని ముగించే దిశగా ఇరాన్‌ ఏడు రోజుల ప్రణాళికను ప్రతిపాదించింది. అయితే ఈ ప్రతిపాదనను అమెరికా తిరస్కరించింది. ఇరాన్‌ తమను ఫ్రీజ్‌ చేసిన బిలియన్ల డాలర్ల నిధులను విడుదల చేయాలని, ఆంక్షలను ఎత్తివేయాలని కోరిందని.. అందుకు తాము సిద్ధంగా లేమని ఐక్యరాజ్యసమితిలో అమెరికా రాయబారి మైక్‌ వాల్ట్జ్‌ తెలిపారు. ఇవి కేవలం అమెరికా విధించిన ఆంక్షలు కాదని, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమల్లో ఉన్న ఆంక్షలని ఆయన పేర్కొన్నారు.‘యుద్ధం త్వరలో ముగుస్తుంది’.. ట్రంప్‌మరోవైపు.. ఆరాఘ్ఛి వార్నింగ్‌ వెలువడ్డ కాసేపటికే అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ కీలక ప్రకటన చేశారు. ఈ వారంలో ఇరాన్‌తో మరిన్ని చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉందని చెప్పారు. యుద్ధంలో అమెరికా ‘త్వరలోనే విజయం సాధిస్తుంది’ అని ఆయన పేర్కొన్నారు. అయితే ఇరాన్‌ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించినప్పటికీ దౌత్య మార్గాలు పూర్తిగా మూసుకుపోలేదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.న్యూయార్క్‌లో ఐరాస సర్వసభ్య సమావేశాల సందర్భంగా ఇరాన్‌ ప్రతినిధులతో దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయని సెంటర్‌ ఫర్‌ మిడిల్‌ ఈస్ట్‌ స్ట్రాటజిక్‌ స్టడీస్‌ సీనియర్‌ పరిశోధకుడు అబ్బాస్‌ అస్లానీ తెలిపారు. మధ్యవర్తుల ద్వారా అమెరికా అధికారిక స్పందన కోసం ఇరాన్‌ ఎదురుచూస్తోందని చెప్పారు. ఇరుదేశాలు తమకు ఉన్న ప్రధాన ఒత్తిడి సాధనాలను ముందుగా ఎవరు వదులుకుంటారన్నదే ఇప్పుడు కీలకంగా మారిందని ఆయన విశ్లేషించారు.డ్రోన్‌ స్వాధీనం చేసుకున్నామన్న ఇరాన్‌ ప్రకటనపై..హర్ముజ్‌ జలసంధిలో అమెరికాకు చెందిన అధునాతన అండర్‌వాటర్‌ డ్రోన్‌ను ఇరాన్‌ సైన్యం స్వాధీనం చేసుకుందన్న వార్తలు కూడా ఉద్రిక్తతను పెంచాయి. అయితే ఇరాన్‌ చేసిన ఈ ప్రకటనను అమెరికా సైన్యం ఖండించింది. డ్రోన్‌ తమ ఆధీనంలోకి వెళ్లిందన్న వాదనలో వాస్తవం లేదని స్పష్టం చేసింది. ఇదిలా ఉండగా.. ఇరాన్‌పై అమెరికా దాడులకు ఉపయోగిస్తున్న బ్రిటన్‌లోని ఓ వైమానిక స్థావరం సమీపంలో ఐదుగురిని పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. పేలుడు పదార్థాలు, ఉగ్రవాదానికి సంబంధించిన నేరాల అనుమానంతో వారిని అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. వాళ్లు ఇరాన్‌ పౌరులని తెలుస్తోంది.నస్రల్లా హంతకుల్ని శిక్షించాల్సిందేమరోవైపు హెజ్బొల్లా నేత హసన్‌ నస్రల్లా హత్యకు రెండేళ్లు పూర్తైన సందర్భంగా ఇరాన్‌ మరోసారి ఇజ్రాయెల్‌పై తీవ్ర ఆరోపణలు చేసింది. నస్రల్లా హత్యను ‘క్షమించరాని నేరం’గా అభివర్ణించిన ఇరాన్‌ విదేశాంగ శాఖ.. బాధ్యులను గుర్తించి చట్టపరంగా శిక్షించాలని ప్రపంచ దేశాలను కోరింది. 2024 సెప్టెంబర్‌ 27న బీరుట్‌లోని దక్షిణ శివార్లపై ఇజ్రాయెల్‌ జరిపిన వైమానిక దాడిలో నస్రల్లా మరణించిన విషయం తెలిసిందే.మొత్తంగా హర్ముజ్‌ జలసంధి తెరవడం, ఆంక్షల ఎత్తివేత, అణు కార్యక్రమం వంటి అంశాలపై అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య ప్రతిష్టంభన కొనసాగుతోంది. ఒకవైపు చర్చలకు అవకాశం ఉందన్న సంకేతాలు కనిపిస్తుండగా.. మరోవైపు యుద్ధం మళ్లీ మొదలైతే పూర్తి స్థాయిలో సిద్ధంగా ఉన్నామని ఇరాన్‌ హెచ్చరించడం పరిస్థితి తీవ్రతను చాటుతోంది.ఇదీ చదవండి: భారత్‌-కెనడా బంధంలో కీలక ‘మలుపు’!

ఇరాన్‌–అమెరికా యుద్ధానికి తెరపడుతుందన్న ఆశలు మళ్లీ ఆవిరవుతున్నాయా? హర్ముజ్‌ జలసంధిని ఏడు రోజుల్లో తెరిచి.. యుద్ధాన్ని నిలిపివేసేందుకు ఇరాన్‌ ప్రతిపాదించిన ప్లాన్‌ను అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ తిరస్కరించాడనే కథనాలు వెలువడుతున్నాయి. అయితే ఇదే నిజమైతే.. ఇప్పుడు ఇరాన్‌ తదుపరి అడుగు ఏంటి? హర్ముజ్‌ పరిస్థితి ఎలా మారుతుంది? యుద్ధం మళ్లీ తీవ్ర రూపం దాల్చుతుందా?.. ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్‌ అసెంబ్లీ వేదికగా ఇరాన్‌ తన ప్రతిపాదనను అమెరికా ముందుంచింది. ఖతార్‌ మధ్యవర్తిత్వంతో ఈ ప్రతిపాదనను వాషింగ్టన్‌కు పంపినట్లు ఇరాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాఘ్చీ తెలిపారు. అమెరికా అంగీకరిస్తే ఏడు రోజుల కౌంట్‌డౌన్‌ మొదలై.. హర్ముజ్‌ జలసంధిలో సాధారణ నౌకాయానం పునరుద్ధరించవచ్చని చెప్పారు. అదే సమయంలో ప్రాంతీయంగా అన్ని రంగాల్లో పోరాటాన్ని నిలిపివేసి విస్తృత చర్చలకు వెళ్లొచ్చని ప్రతిపాదించారు.అయితే ఇందుకు ప్రతిగా అమెరికా ఇరాన్‌ పోర్టులపై దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేయాలని, స్తంభింపజేసిన ఇరాన్‌ నిధులను విడుదల చేయాలని, చమురు ఆంక్షలను తొలగించాలని ఇరాన్‌ కోరుతోంది. అణు కార్యక్రమంపై మాత్రం తమ హక్కుల్లో ఎలాంటి రాయితీ ఇవ్వబోమని ఇరాన్‌ వర్గాలు స్పష్టం చేశాయి. ముఖ్యంగా యురేనియం శుద్ధి విషయంలో రాజీ ఉండదని తెలిపాయి.ట్రంప్‌ తిరస్కరిస్తే.. తర్వాత?‘వాల్‌స్ట్రీట్‌ జర్నల్‌’ కథనం ప్రకారం.. ఇరాన్‌ తన డిమాండ్లను అంగీకరిస్తుందన్న నమ్మకం ట్రంప్‌కు లేదని, తిరిగి బాంబుల దాడి చేసే అవకాశం ఉందని ఆయన తన సిబ్బందితో చెప్పినట్లు అమెరికా అధికారులు పేర్కొన్నారు. మరో నివేదిక ప్రకారం.. నవంబర్‌లో జరిగే అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల తర్వాత బాంబుల దాడులు మళ్లీ ప్రారంభమయ్యే అవకాశాన్ని ట్రంప్‌ అంచనా వేస్తున్నట్లు పేర్కొంది. గతంలోనూ చర్చల ప్రయత్నాలు విఫలమై.. కొంతకాలం కాల్పుల విరమణ తర్వాత మళ్లీ దాడులు జరిగిన నేపథ్యంలో తాజా పరిణామం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.హర్ముజ్‌ సంగతేంటి?ఇరాన్‌ ప్రతిపాదనలో కీలక అంశం హర్ముజ్‌ జలసంధి. ప్రపంచంలోని అత్యంత కీలకమైన చమురు రవాణా మార్గాల్లో ఒకటైన ఈ జలసంధి ద్వారా రవాణా తీవ్రంగా దెబ్బతినడంతో ఇప్పటికే ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాపై ప్రభావం పడింది. అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య ఒప్పందం కుదరకపోతే హర్ముజ్‌ పరిస్థితి మరింత కాలం అనిశ్చితంగానే కొనసాగే అవకాశం ఉంది. ఇరాన్‌ మాత్రం అమెరికా తమపై సైనిక ఒత్తిడి తగ్గించి, పోర్టుల దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేస్తే ఏడు రోజుల్లో జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నామని చెబుతోంది. అంటే ఇప్పుడు బంతి అమెరికా కోర్టులోనే ఉందన్నది ఇరాన్‌ వాదన.ఇరాన్‌ ముందున్న దారులేంటి?అమెరికా తన ప్రతిపాదనను అంగీకరించకపోతే ఇరాన్‌ ముందున్న మార్గాలు ప్రధానంగా మూడు. మొదటిది.. దౌత్య మార్గాన్ని కొనసాగిస్తూ ఖతార్‌, ఒమన్‌ వంటి మధ్యవర్తుల ద్వారా చర్చలను ముందుకు తీసుకెళ్లడం. రెండోది.. హర్ముజ్‌ జలసంధిపై తన నియంత్రణను కొనసాగిస్తూ అమెరికాపై ఒత్తిడి పెంచడం. అయితే ఇది ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాపై మరింత ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉండటంతో ఇరాన్‌కూ ఆర్థిక, దౌత్యపరమైన ఒత్తిళ్లు పెరగొచ్చు. మూడోది.. అమెరికా సైనిక చర్యలకు ప్రతిస్పందిస్తూ ప్రాంతీయంగా తన మిత్ర బలగాల ద్వారా ఒత్తిడి పెంచడం. కానీ ఈ మార్గం యుద్ధం మరింత విస్తరించే ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. మరోవైపు ఏడు రోజుల ప్రతిపాదనను ముందుకు తెచ్చిన ఇరాన్‌.. హర్ముజ్‌ను తిరిగి తెరవడం, కాల్పుల విరమణ, తదుపరి అణు చర్చలను ఒకే ప్యాకేజీగా మలచాలని చూస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది. అందువల్ల అమెరికా స్పందన ఆధారంగా ఈ మూడు మార్గాల్లో ఏది ముందుకు వస్తుందన్నది ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది.మరోవైపు సౌదీపై హౌతీల దాడులుఇదిలా ఉండగా.. ఇరాన్‌ మద్దతుగల యెమెన్‌ హౌతీలు సౌదీ అరేబియాపై దాడులు కొనసాగిస్తున్నారు. రియాద్‌ వైపు వచ్చిన రెండు డ్రోన్లను, ఖమీస్‌ ముషైత్‌ వైపు ప్రయోగించిన బాలిస్టిక్‌ క్షిపణిని అడ్డుకున్నట్లు సౌదీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణం తెలిపింది. ఈ దాడులు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో సౌదీ అరేబియా భద్రతకు మద్దతుగా పాకిస్థాన్‌, టర్కీ రక్షణాధికారులు రియాద్‌లో సమావేశమై భద్రతా పరిస్థితిపై చర్చించారు.ఇరాన్‌ ప్రతిపాదనకు అమెరికా స్పందన ఎలా ఉండబోతోంది? ట్రంప్‌ వైఖరి నేపథ్యంలో హర్ముజ్‌ జలసంధి తిరిగి తెరుచుకుంటుందా? లేదంటే పశ్చిమాసియాలో పోరాటం మళ్లీ ముదురుతుందా? అన్నదే ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది. ఇరాన్‌ ఏడు రోజుల గడువుతో శాంతి ప్రతిపాదనను ముందుకు తెచ్చిన నేపథ్యంలో.. తదుపరి నిర్ణయం అమెరికా చేతుల్లోనే ఉందనే సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి.ఇదీ చదవండి: ట్రంపరితనంతో మళ్లీ బాంబుల మోతేనా?

అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య నెలకొన్న యుద్ధ ఉద్రిక్తతలకు తెరదించే దిశగా కీలక పరిణామాలు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. న్యూయార్క్‌లో ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశాల నేపథ్యంలో ఇరు దేశాల ప్రతినిధులు దశలవారీ ఒప్పందంపై చర్చిస్తున్నట్లు సమాచారం. ఇందులో భాగంగా అమెరికా ఇరాన్‌పై విధించిన ఆర్థిక దిగ్బంధనాన్ని సడలిస్తే.. ఇరాన్‌ వ్యూహాత్మకమైన హార్ముజ్‌ జలసంధిని తిరిగి తెరిచే ప్రతిపాదన పరిశీలనలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.ఇన్నాళ్లూ కత్తులు దూసుకున్న అమెరికా–ఇరాన్‌ ఇప్పుడు ఒకే టేబుల్‌ వద్దకు వచ్చాయి. యుద్ధాన్ని ఆపేందుకు జరుగుతున్న చర్చల్లో కీలక మలుపు చోటుచేసుకుంది. ఇరు దేశాల చేతుల్లో ఉన్న రెండు బలమైన అస్త్రాలే ఇప్పుడు బేరసారాలకు వచ్చాయి. ఒకటి అమెరికా ఆంక్షలు.. మరొకటి ఇరాన్‌ చేతిలో ఉన్న హార్ముజ్‌ జలసంధి!ప్రపంచ చమురు సరఫరాకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్‌ జలసంధి ప్రస్తుతం ఇరు దేశాల మధ్య ప్రధాన బేరసారాల అంశంగా మారింది. హార్ముజ్‌ ద్వారా నౌకల రాకపోకలు స్వేచ్ఛగా సాగాలని అమెరికా కోరుతోంది. మరోవైపు తమ ఆర్థిక వ్యవస్థను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తున్న అమెరికా ఆంక్షలు, దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయాలని ఇరాన్‌ డిమాండ్‌ చేస్తోంది. స్తంభించిన పరిస్థితిని దశలవారీగా పరిష్కరించడమే సాధ్యమైన మార్గమని ఇరాన్‌కు చెందిన సీనియర్‌ అధికారి పేర్కొన్నట్లు ఓ అంతర్జాతీయ మీడియా సంస్థ వెల్లడించింది.ప్రతిపాదిత ఒప్పందంలో తొలి దశగా ట్రంప్‌ ప్రభుత్వం ఇరాన్‌పై విధించిన ఆర్థిక దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయడం, దానికి ప్రతిగా టెహ్రాన్‌ హార్ముజ్‌ మీదుగా నౌకల రాకపోకలను పునరుద్ధరించడం ఉండొచ్చని ఆ కథనం తెలిపింది. అంతేకాకుండా విదేశాల్లో ఫ్రీజ్‌ చేసిన ఇరాన్‌ ఆస్తులను మోక్షం కల్పించే అంశాన్ని కూడా టెహ్రాన్‌ కోరవచ్చని తెలుస్తోంది.ట్రంప్‌ ప్రభుత్వం ఆర్థిక ఒత్తిడిని తగ్గిస్తే.. ఇరాన్‌ ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు కీలకమైన జలమార్గాన్ని తెరవాలన్నది ప్రతిపాదన. అయితే ఇది తుది శాంతి ఒప్పందం కాకపోవచ్చని, గత జూలైలో కుదిరిన అవగాహన విఫలమైన నేపథ్యంలో ఈసారి ఇరు దేశాల రాయితీలు ఎంతకాలం అమల్లో ఉంటాయన్నదే కీలకమనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.హార్ముజ్‌ తెరవడానికి ఇరాన్‌ రెడీ.. కానీ!అమెరికా సైనిక ఒత్తిడిని తగ్గించి, ఇరాన్‌ నౌకాశ్రయాలపై దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేస్తే వారం రోజుల్లోనే హార్ముజ్‌ను తిరిగి తెరవడానికి సిద్ధంగా ఉందట. ఈ ప్రతిపాదనను మధ్యవర్తుల ద్వారా సెప్టెంబర్‌ 16న ట్రంప్‌ ప్రభుత్వానికి చేరవేసినట్లు తెలుస్తోంది. అయితే అసలు చిక్కు ఇక్కడే ఉంది.తమ వద్ద ఉన్న బలమైన బేరసారాల అస్త్రాన్ని ముందుగా వదులుకోవడానికి ట్రంప్‌ ప్రభుత్వం, ఇరాన్‌ రెండూ సిద్ధంగా లేవు. అమెరికా వద్ద ఆర్థిక ఆంక్షలు, దిగ్బంధనం ప్రధాన ఒత్తిడి సాధనాలైతే.. ఇరాన్‌ చేతిలో హార్ముజ్‌ జలసంధి ఉంది. దీంతో ఎవరు ముందుగా మెట్టు దిగాలన్నదే చర్చల్లో కీలకంగా మారింది.ట్రంప్‌ ఒత్తిడి.. ఇరాన్‌ ప్రతిఘటనట్రంప్‌ ప్రభుత్వం మాత్రం టెహ్రాన్‌పై ఒత్తిడి తగ్గించే సంకేతాలు ఇవ్వడం లేదు. ఇరాన్‌ చమురు ఎగుమతులను దెబ్బతీసే ఆంక్షలకు తోడు ఈ నెలలో ఆ దేశ వాణిజ్య విమానయాన సంస్థలు, వాటి సహాయక నెట్‌వర్క్‌లపైనా అమెరికా చర్యలు తీసుకుంది. ఒప్పందానికి రాకపోతే ఇరాన్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత క్షీణిస్తుందని ట్రంప్‌ హెచ్చరించారు.మరోవైపు ఇరాన్‌ కూడా వెనక్కి తగ్గడం లేదు. అమెరికా తమపై విధించిన ఆర్థిక, సైనిక ఒత్తిడిని ముందుగా తగ్గించాలని టెహ్రాన్‌ కోరుతోంది. ‘‘మా వేళ్లు ట్రిగ్గర్‌పైనే ఉన్నాయి’’ అని పదే పదే చెబుతూ వస్తుండడం.. పరిస్థితి ఎంత సున్నితంగా ఉందో వెల్లడిస్తోంది.ట్రాన్సిట్‌ ఫీజుపై ఇరాన్‌ మెట్టు దిగుతుందా?హార్ముజ్‌ మీదుగా వెళ్లే నౌకల నుంచి ట్రాన్సిట్‌ ఫీజు వసూలు చేయాలన్న తన డిమాండ్‌ను ప్రధాన ఒప్పందం నుంచి పక్కన పెట్టేందుకు ఇరాన్‌ సిద్ధంగా ఉన్నట్లు ప్రాంతీయ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఆ అంశాన్ని ప్రత్యేక అనుబంధంలో చేర్చే అవకాశం ఉందని సమాచారం. గల్ఫ్‌ దేశాలు మాత్రం ఇలాంటి రుసుముల చెల్లింపును వ్యతిరేకిస్తున్నాయి.అయితే ఫీజు అంశాన్ని పక్కన పెట్టడం అంటే.. హార్ముజ్‌పై తన నియంత్రణను ఇరాన్‌ వదులుకున్నట్లు కాదని సంబంధిత వర్గాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. దీంతో ప్రధాన డీల్‌లో మాత్రం ముందుగా హార్ముజ్‌ రాకపోకలను పునరుద్ధరించడంపైనే దృష్టి పెట్టే అవకాశం కనిపిస్తోంది.ఎన్నికల తర్వాతే డీల్‌?అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికలు నవంబర్‌ 3న జరగనున్నాయి. ఈ ఎన్నికల తర్వాత అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉందని ట్రంప్‌ ఇప్పటికే చెప్పారు. అయితే న్యూయార్క్‌లో ఇప్పుడు చర్చలు మళ్లీ వేగం పుంజుకోవడంతో.. ఎన్నికలకు ముందే ఏదైనా తాత్కాలిక అవగాహన కుదురుతుందా అన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.ఇరాన్‌ మాత్రం తమ డిమాండ్ల జాబితా చాలా పెద్దదేనని సంకేతాలిస్తోంది. దీంతో ట్రంప్‌ ప్రభుత్వం ఎంత మేరకు ఆర్థిక ఆంక్షలను సడలిస్తుంది? దానికి ప్రతిగా ఇరాన్‌ హార్ముజ్‌పై ఎలాంటి హామీ ఇస్తుంది? అన్నదే కీలకంగా మారింది.గల్ఫ్‌ దేశాలకూ టెన్షన్‌అమెరికా–ఇరాన్‌ చర్చలను గల్ఫ్‌ దేశాలు కూడా నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి. హార్ముజ్‌పై ఇరాన్‌కు శాశ్వత నియంత్రణ కల్పించే ఏ ఒప్పందాన్నైనా అవి వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. అదే సమయంలో యుద్ధం మరింత విస్తరించకుండా ఉద్రిక్తతలు తగ్గాలని కోరుకుంటున్నాయి. ఎందుకంటే హార్ముజ్‌ కేవలం ఇరాన్‌–అమెరికా మధ్య బేరసారాల అంశం కాదు. ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు ఇది అత్యంత కీలకమైన మార్గం. ఈ జలసంధిలో నౌకల రాకపోకలు సాధారణ స్థితికి వస్తే అంతర్జాతీయ చమురు సరఫరాపై ఒత్తిడి తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ట్రంప్‌–ఇరాన్‌ చర్చల్లో ఏ చిన్న పురోగతినైనా గల్ఫ్‌ దేశాలు, ఇంధన మార్కెట్లు నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి.ఇదీ చదవండి: మీకు దణ్ణం పెడతాం.. ఏఐని ఆపండి

అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య దాదాపు ఏడు నెలలుగా కొనసాగుతున్న యుద్ధానికి తెరపడే దిశగా కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ వేదికగా ఇరు దేశాల ప్రతినిధుల మధ్య సుదీర్ఘ చర్చలు జరిగాయి. అమెరికా ప్రత్యేక రాయబారి స్టీవ్‌ విట్‌కాఫ్‌, ఇరాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాఘ్చి మధ్య సుమారు మూడు గంటలపాటు సమావేశం జరిగినట్లు ఇరు వర్గాలు ధ్రువీకరించాయి.అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ఈ సమావేశంలో నేరుగా పాల్గొనలేదు. ఆయన రాయబారులు, ఇరాన్‌ ప్రతినిధులు మధ్యే చర్చలు సాగాయి. ఈ భేటీపై ట్రంప్‌ మాత్రం సానుకూల వ్యాఖ్యలు చేశారు. అమెరికా–ఇరాన్‌ ప్రతినిధుల మధ్య జరిగిన సమావేశం ‘చాలా బాగుంది’ అని ఆయన చెప్పారు. ఇరాన్‌కు ఒప్పందం చేసుకోవడం ప్రయోజనకరమని వ్యాఖ్యానించారు.మరోవైపు విట్‌కాఫ్‌ కూడా చర్చలు సుదీర్ఘంగా జరిగాయని, అవి నిర్మాణాత్మకంగా ఉండాలని ఆశిస్తున్నట్లు తెలిపారు. మధ్యవర్తుల ద్వారా ఇరు వర్గాల మధ్య చర్చలు కొనసాగుతాయని చెప్పారు.హర్ముజ్‌ తెరవాలంటే మూడు షరతులుఈ సమావేశంలో ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చిన అంశం హర్ముజ్‌ జలసంధి. ప్రపంచంలోని కీలక చమురు రవాణా మార్గాల్లో ఒకటైన ఈ జలసంధి ద్వారా భారీ స్థాయిలో చమురు, గ్యాస్‌ రవాణా జరుగుతుంది. యుద్ధం కారణంగా ఇక్కడ రవాణా తీవ్రంగా దెబ్బతినడంతో ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లపై ప్రభావం పడుతోంది. అయితే జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి ఇరాన్‌ అమెరికా ముందు మూడు ప్రధాన షరతులు పెట్టినట్లు ఇరాన్‌ ప్రభుత్వ మీడియా తెలిపింది.మొదటిది.. ఇరాన్‌పై కొనసాగుతున్న అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని వెంటనే ఎత్తివేయాలి.రెండోది.. అమెరికా వద్ద స్తంభింపజేసిన ఇరాన్‌ ఆస్తులను విడుదల చేయాలి.మూడోది.. ఇరాన్‌ మద్దతు ఉన్న వివిధ ‘రెసిస్టెన్స్‌ ఫ్రంట్ల’పై కొనసాగుతున్న యుద్ధాన్ని ముగించాలి.ఈ షరతులను నెరవేర్చినట్లయితే హర్ముజ్‌ జలసంధిని ఏడు రోజుల్లో తిరిగి తెరవగలమని ఇరాన్‌ గతంలోనే మధ్యవర్తుల ద్వారా అమెరికాకు ప్రతిపాదించినట్లు తెలుస్తోంది.ఆ విషయంలో ట్రంప్‌ ‘నో’మరోవైపు ట్రంప్‌ వైఖరిలో మాత్రం కీలకమైన అంశం మారలేదు. ఇరాన్‌ ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అణ్వాయుధాన్ని పొందకూడదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఐరాస సర్వసభ్య సమావేశంలో ప్రసంగించిన సమయంలో కూడా ఇరాన్‌ విషయంలో తన ముందు రెండు మార్గాలున్నాయని ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యానించారు. ఒకటి ఒప్పందం చేసుకుని ఇరాన్‌ భవిష్యత్తును మార్చడం.. మరో మార్గం తీవ్ర సైనిక చర్య అని హెచ్చరించారు.అయితే అదే సమయంలో ఇరాన్‌తో ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉందని కూడా ఆయన చెప్పారు. ‘ఎలాగైనా ఒప్పందం కుదుర్చుకుంటాం.. వేగంగా పూర్తి చేస్తాం’ అన్నట్టుగా వ్యాఖ్యానించారు. దీంతో ట్రంప్‌ ఒకవైపు కఠిన హెచ్చరికలు చేస్తూనే.. మరోవైపు చర్చలకు తలుపులు తెరిచి ఉంచిన పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.వాళ్లే ముందడుగు వేయాలిఇరాన్‌ వైపు నుంచి కూడా తాజాగా దౌత్యానికి అవకాశం ఉందన్న సంకేతాలు వచ్చాయి. అమెరికా నిజంగా సమస్యను దౌత్యపరంగా పరిష్కరించాలనుకుంటున్నట్లు అధికారికంగా స్పష్టం చేయాలని, ఆ తర్వాత చర్చలకు విధివిధానాలు, షెడ్యూల్‌ ఖరారు చేయాలని ఇరాన్‌ కోరుతోంది.ఇక హర్ముజ్‌ విషయంలోనూ ఇదే వైఖరిని ఇరాన్‌ అవలంబిస్తోంది. అమెరికా సైనిక ఒత్తిడిని తగ్గించి, దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేస్తే ఏడు రోజుల్లో జలసంధిని తెరవడానికి సిద్ధమని చెబుతోంది. అంటే ముందుగా అమెరికా చర్య తీసుకోవాలి.. ఆ తర్వాతే హర్ముజ్‌ తెరుచుకుంటుందన్నది ఇరాన్‌ ప్రతిపాదన.ఇప్పట్లో డీల్‌ కష్టమేనా?మూడు గంటల చర్చలు జరిగినప్పటికీ అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య ఎలాంటి తుది ఒప్పందం కుదరలేదు. సమావేశంలో కొన్ని షరతులు, యుద్ధం ముగింపు మార్గాలు, హర్ముజ్‌ పునఃప్రారంభం వంటి అంశాలపై చర్చ జరిగినట్లు సమాచారం. రానున్న రోజుల్లో మరోసారి చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉంది.ప్రస్తుతం పరిస్థితి ‘యుద్ధం నుంచి చర్చల వైపు అడుగు’ వేసినంతవరకే ఉంది. అమెరికా తన సైనిక, ఆర్థిక ఒత్తిడిని తగ్గించాలన్నది ఇరాన్‌ డిమాండ్‌ కాగా.. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధం దిశగా వెళ్లకుండా హామీ ఇవ్వాలన్నది ట్రంప్‌ ప్రధాన డిమాండ్‌. ఈ రెండు వైఖరుల మధ్యే అసలు పేచీ ఉంది.ప్రపంచం చూపు హర్ముజ్‌పైనే..హర్ముజ్‌ జలసంధి తిరిగి తెరుచుకుంటుందా లేదా అన్నదే ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా కీలకంగా మారింది. యుద్ధం కారణంగా ఈ మార్గంలో ఇంధన రవాణా దెబ్బతినడంతో చమురు మార్కెట్లలో ఆందోళన పెరిగింది. మరోవైపు సౌదీ అరేబియా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా చమురు ఎగుమతులను కొనసాగించే ప్రయత్నం చేస్తోంది. అమెరికా కూడా హర్ముజ్‌పై ఆధారాన్ని తగ్గించేందుకు గల్ఫ్‌ దేశాలతో ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన రవాణా మౌలిక వసతులపై చర్చలు జరుపుతోంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో న్యూయార్క్‌లో జరిగిన ఈ మూడు గంటల భేటీకి ప్రాధాన్యత పెరిగింది. తదుపరి చర్చల్లో ఈ రెండు వైఖరుల మధ్య ఎంతవరకు సయోధ్య కుదురుతుందన్నదే అసలు కీలకం కానుంది.ఇదీ చదవండి: నా మాట వినకపోతే మీ గతి అదోగతే!

పశ్చిమాసియాలో ఇప్పటికే ఇరాన్‌–అమెరికా యుద్ధంతో ఉద్రిక్త పరిస్థితులు నెలకొన్న వేళ.. యెమెన్‌లో హౌతీల దూకుడు ఆ ప్రాంతాన్ని మరో సంక్షోభంలోకి నెడుతోంది. ఇరాన్‌ మద్దతున్న హౌతీలు ఎర్ర సముద్రం తీరంలో వేగంగా ముందుకు సాగుతూ కీలక ప్రాంతాలను తమ ఆధీనంలోకి తెచ్చుకుంటున్నారు. ఇప్పుడు వారి చూపు వ్యూహాత్మక పర్వతాలపై పడింది. మరోవైపు హౌతీలను అడ్డుకునేందుకు అమెరికా సాయం కోరిన యెమెన్‌ ప్రభుత్వం.. ట్రంప్‌ నుంచి మాత్రం ప్రత్యక్ష హామీ పొందలేకపోయింది.హౌతీలపై అమెరికా నేరుగా దాడి చేయబోతోందనే పరిస్థితి చివరి నిమిషంలో మారిపోయింది. పక్కా సమాచారం ప్రకారం.. ఆదివారం హౌతీలపై వైమానిక దాడులు చేయడానికి ట్రంప్‌ ప్రభుత్వం ప్రణాళిక సిద్ధం చేసింది. హౌతీల స్థావరాలపై దాడులు చేసేందుకు విమానాల్లో బాంబులు ఎక్కిస్తున్న సమయంలోనే ట్రంప్‌ వాటిని నిలిపివేయాలని ఆదేశించారు. అంటే.. హౌతీలపై అమెరికా సైనిక చర్యకు సిద్ధమైనా.. ఆఖరి క్షణంలో ఆ ప్లాన్‌ను పక్కన పెట్టినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ వ్యవహారంపై ఇటు అమెరికా సెంట్రల్‌ కమాండ్‌ అటు వైట్‌హౌస్‌ రెండూ ఇప్పటికీ స్పందించలేదు.ఇదే సమయంలో సౌదీ మద్దతు ఉన్న యెమెన్‌ ప్రభుత్వం అమెరికా సాయం కోరింది. ఆ దేశ అధ్యక్షుడు రషాద్‌ అల్‌ అలీమి, ట్రంప్‌తో ఫోన్‌లో మాట్లాడారు. అయితే ట్రంప్‌ ఎలాంటి ప్రత్యక్ష సైనిక మద్దతు హామీ ఇవ్వలేదని తెలుస్తోంది.ఇప్పుడు పర్వతాలే టార్గెట్‌హౌతీల తాజా వ్యూహం యెమెన్‌లో పరిస్థితిని మరింత కీలకంగా మార్చేలా కనిపిస్తోంది. ఈ నెలలో ఎర్ర సముద్ర తీర ప్రాంతాల్లో వేగంగా ముందుకు సాగిన హౌతీలు.. ఇప్పుడు తైజ్‌, లహిజ్‌ ప్రావిన్సుల మధ్య ఉన్న కహ్‌బూబ్‌ పర్వతాల వైపు కదులుతున్నారు. ఈ ఎత్తైన ప్రాంతాలను తమ ఆధీనంలోకి తెచ్చుకుంటే ఎర్ర సముద్ర తీరాన్ని దక్షిణ యెమెన్‌లో ప్రభుత్వ ఆధీనంలోని ప్రాంతాల నుంచి వేరు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.అల్‌-వజియాహ్‌ పర్వత ప్రాంతం, బాబ్‌ ఎల్‌ మండెబ్‌ జలసంధి సమీపంలోని రాస్‌ అల్‌-అరా ప్రాంతాల్లో పోరు తీవ్రంగా సాగుతున్నట్లు సమాచారం. మరీ ముఖ్యంగా బాబ్‌ ఎల్‌ మండెబ్‌ రీజియన్‌పై పట్టు కోల్పోయాక.. యెమెన్‌ రక్షణాత్మక ధోరణి ప్రదర్శిస్తోందనే విశ్లేషణలు నడుస్తున్నాయి.700 మంది మృతి.. 1.30 లక్షల మంది నిరాశ్రయులుహౌతీల తాజా దాడులతో యెమెన్‌లో మానవతా పరిస్థితి కూడా విషమిస్తోంది. తాజా పోరులో దాదాపు 700 మంది మరణించగా.. వేలాది మంది గాయపడ్డారు. సుమారు 1,30,000 మంది యెమెన్‌లోనే నిరాశ్రయులయ్యారు. మరో 3,000 మందికి పైగా ఎర్ర సముద్రం దాటి పడవల్లో ఆఫ్రికా వైపు వెళ్లినట్లు ఐక్యరాజ్యసమితి గణాంకాలను ఉటంకిస్తూ కథనం పేర్కొంది.హౌతీలను అడ్డుకునేందుకు సౌదీ అరేబియా కూడా రంగంలోకి దిగింది. హౌతీల స్థావరాలపై వందలాది వైమానిక దాడులు చేసింది. అయినప్పటికీ పర్వత ప్రాంతాల్లో హౌతీలను వెనక్కి నెట్టడం సౌదీ బలగాలకు సవాలుగా మారింది.సౌదీ చమురు ఎగుమతులకు కొత్త చిక్కుయెమెన్‌లో జరుగుతున్న పోరుకు మరో కీలక కోణం ఉంది. అది చమురు రవాణా. బాబ్‌ ఎల్‌ మండెబ్‌ ప్రాంతంలో హౌతీల పట్టు బలపడితే.. హర్ముజ్‌ జలసంధి వద్ద ఏర్పడే అంతరాయాలను తప్పించుకునేందుకు సౌదీ ఉపయోగించే ప్రత్యామ్నాయ చమురు మార్గానికి ఇబ్బంది కలగొచ్చు. దీంతో సౌదీ ఇప్పటికే హర్ముజ్‌ మీదుగా మరిన్ని చమురు రవాణాలను పెంచింది.ఆగస్టులో రోజుకు సుమారు 7 లక్షల బ్యారెళ్లుగా ఉన్న సౌదీ చమురు ఎగుమతులు హర్ముజ్‌ మీదుగా ఇటీవలి రోజుల్లో 29 లక్షల బ్యారెళ్లకు చేరినట్లు ఉపగ్రహ డేటా తెలియజేస్తోంది. యుద్ధ పరిస్థితుల్లో హర్ముజ్‌ మార్గంలో రవాణా ఖర్చులు కూడా భారీగా పెరిగినట్లు పేర్కొంది.అమెరికాకు పెరుగుతున్న ఒత్తిడిహౌతీల దూకుడు ట్రంప్‌ ప్రభుత్వాన్ని చిక్కులో పడేస్తోంది. ఒకవైపు సౌదీ అరేబియా తమకు మద్దతుగా అమెరికా సైనిక జోక్యం చేసుకోవాలని కోరుతోంది. మరోవైపు యెమెన్‌లో ప్రత్యక్షంగా మరో యుద్ధంలోకి దిగితే ఈ ఘర్షణ మరింత విస్తరించే అవకాశం ఉంది.గతంలో 2025 ప్రారంభంలో అమెరికా రెండు నెలల పాటు హౌతీలపై దాడులు చేసినప్పటికీ.. కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం తర్వాత ట్రంప్‌ వాటిని నిలిపివేశారు. అప్పటి నుంచి యెమెన్‌ ఘర్షణలో అమెరికా ప్రత్యక్షంగా జోక్యం చేసుకోలేదు. ఇప్పుడు మరోసారి హౌతీలపై దాడులకు సిద్ధమై.. విమానాల్లో బాంబులు ఎక్కించే దశకు వెళ్లిన అమెరికా.. ట్రంప్‌ ఆదేశాలతో చివరి నిమిషంలో ఆ చర్యను నిలిపివేసినట్లు వచ్చిన వార్తలు ఆసక్తి రేపుతున్నాయి.అదే సమయంలో హౌతీలు మాత్రం వ్యూహాత్మక ఎత్తైన ప్రాంతాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని తమ ఆధిపత్యాన్ని విస్తరించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. దీంతో ఒకవైపు హౌతీల దూకుడు కొనసాగుతుండగా.. మరోవైపు వారిపై సైనిక చర్యకు సిద్ధమైన ట్రంప్‌ ప్రభుత్వం చివరి నిమిషంలో వెనక్కి తగ్గడం యెమెన్‌ సంక్షోభంలో కీలక పరిణామంగా మారింది.ఇటు హర్ముజ్‌లోనూ ఉద్రిక్తతఇటు హర్ముజ్‌ జలసంధిలోనూ ఉద్రిక్తత కొనసాగుతోంది. బ్రిటన్‌ సముద్ర భద్రత సంస్థ యూకేఎంటీవో (UKMTO) ప్రకారం.. జలసంధిలోకి వెళ్తున్న ఓ నౌకపై ప్రాజెక్టైల్‌ దాడి జరగడంతో సిబ్బందికి స్వల్ప గాయాలయ్యాయి. మరో గ్యాస్‌ ట్యాంకర్‌పై కూడా దాడి జరిగినట్లు సమాచారం.ఇరాన్‌–అమెరికా మధ్య దౌత్య ప్రయత్నాలు కూడా నిలిచిపోయిన పరిస్థితుల్లో యెమెన్‌లో హౌతీల దూకుడు.. మిడిల్‌ ఈస్ట్‌ వార్‌కు మరో కీలక ఫ్రంట్‌ను జోడించింది. హౌతీలపై దాడులకు సిద్ధమైన అమెరికా చివరి నిమిషంలో ఆ ప్రణాళికను ఎందుకు నిలిపివేసిందన్నదే ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది. అమెరికా ప్రత్యక్షంగా రంగంలోకి దిగుతుందా? లేదంటే సౌదీ, యెమెన్‌ బలగాలకే మద్దతు పరిమితం చేస్తుందా? అన్నది చూడాలి.ఇదీ చదవండి: అమెరికా వర్సెస్‌ చైనా.. ఇప్పుడు ఓ కొత్త వార్‌

పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు మరింత ముదురుతున్న వేళ అమెరికా కీలక హెచ్చరిక జారీ చేసింది. ఇరాన్‌కు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ప్రయాణించవద్దని తన పౌరులను ఆదేశించింది. ఇప్పటికే అక్కడ ఉన్నవారు వెంటనే దేశం విడిచి వెళ్లాలని సూచించింది. పరిస్థితులు వేగంగా మారే అవకాశం ఉందని.. విమాన సర్వీసులు రద్దు కావడం, గగనతలం మూసివేయడం, సరిహద్దుల వద్ద ఆంక్షలు విధించడం వంటి పరిణామాలు ఎదురుకావొచ్చని హెచ్చరించింది.అమెరికా వర్చువల్‌ ఎంబసీ ఇన్‌ ఇరాన్‌ తాజాగా విడుదల చేసిన భద్రతా హెచ్చరికలో.. ‘‘ఏ కారణంతోనూ ఇరాన్‌కు వెళ్లొద్దు. అక్కడున్న అమెరికా పౌరులు ఇప్పుడే ఇరాన్‌ నుంచి బయటకు వచ్చేయండి’’ అని స్పష్టం చేసింది. ఇరాన్‌లో భద్రతా పరిస్థితులు సంక్లిష్టంగా మారుతున్నాయని ఆ హెచ్చరికలో పేర్కొంది. విమానాశ్రయాలు, విమానయాన సంస్థలు, సరిహద్దు మార్గాలకు సంబంధించిన పరిణామాలను ఎప్పటికప్పుడు గమనించాలని సూచించింది. ఇతర దేశాలకు వెళ్లాలని భావించే వారు ఆయా దేశాల ప్రవేశ నిబంధనలను ముందుగానే తెలుసుకోవాలని తెలిపింది.అమెరికన్లకు పలు సూచనలుఇరాన్‌లో ఉన్న అమెరికన్లు నిరసనలు, భారీ జనసమూహాలకు దూరంగా ఉండాలని అమెరికా సూచించింది. అమెరికాతో బహిరంగంగా అనుబంధం ఉన్న ప్రాంతాల్లో తక్కువ ప్రొఫైల్‌ పాటించాలని తెలిపింది. వైమానిక దాడులు జరిగితే కిటికీలు, అద్దాల తలుపులకు దూరంగా ఉండాలని.. కూలిన శిథిలాల వైపు వెళ్లొద్దని హెచ్చరించింది.అత్యవసర పరిస్థితుల్లో దౌత్య అధికారులను సంప్రదించేందుకు ‘స్మార్ట్‌ ట్రావెలర్‌ ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ ప్రోగ్రామ్‌ (STEP)’లో నమోదు చేసుకోవాలని సూచించింది. పశ్చిమాసియాలో ప్రయాణించే లేదంటే ఆ ప్రాంతం మీదుగా వెళ్లే అమెరికన్లు అప్రమత్తంగా ఉండాలని.. విమాన సర్వీసులు, గగనతల మార్గాల్లో ఆకస్మిక మార్పులు, రద్దులు జరిగే అవకాశం ఉందని అమెరికా తాజాగా హెచ్చరించింది.హౌతీల దాడులతో మరింత టెన్షన్‌అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య సైనిక ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న సమయంలో.. ఇరాన్‌ మద్దతున్న హౌతీల కార్యకలాపాలను కూడా అమెరికా ప్రస్తావించింది. సౌదీ అరేబియాపై, ముఖ్యంగా పౌర విమానాశ్రయాలపై హౌతీలు దాడులకు పాల్పడ్డారని తెలిపింది. ప్రస్తుత సైనిక ఘర్షణలు వేగంగా మరింత విస్తరించే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించింది.ఇరాన్‌కు మద్దతిచ్చే గ్రూపులు అమెరికా ప్రయోజనాలను లక్ష్యంగా చేసుకునే అవకాశం ఉందని అమెరికా పేర్కొంది. మధ్యప్రాచ్యంతో పాటు ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ గతంలో అమెరికా దౌత్య కార్యాలయాలు, సంస్థలు లక్ష్యంగా దాడులు జరిగిన విషయాన్ని గుర్తుచేసింది. అమెరికా వ్యాపార సంస్థలు, సంస్థలు, ఇతర ప్రయోజనాలపైనా ముప్పు ఉండొచ్చని తెలిపింది.సౌదీలోనూ ఆంక్షలుఇరాన్‌తో పాటు సౌదీ అరేబియాలో ఉన్న అమెరికన్లకు కూడా ఇటీవల భద్రతా సూచనలు జారీ అయ్యాయి. హౌతీల దాడుల నేపథ్యంలో తైఫ్‌, యన్బు ప్రాంతాలకు అమెరికా ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు అధికారిక లేదా వ్యక్తిగత ప్రయాణాలు చేయాలంటే ప్రత్యేక అనుమతి తీసుకోవాలని సూచించింది. మరోవైపు రియాద్‌ వైపు బాలిస్టిక్‌ క్షిపణి దూసుకురావడంతో సౌదీ అధికారులు అత్యవసర హెచ్చరిక జారీ చేశారు. ఆ క్షిపణిని అడ్డుకున్నట్లు సౌదీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ దళాలు తెలిపాయి. బిష్‌, తైఫ్‌, ఫరాసాన్‌, యన్బు ప్రాంతాల్లో పౌరులు, మౌలిక వసతులను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడులకు ప్రయత్నాలు జరిగినట్లు పేర్కొన్నాయి. హౌతీల దాడులను ఖతార్‌ ఖండిస్తూ.. సౌదీ అరేబియాకు సంఘీభావం ప్రకటించింది.ఫిబ్రవరి 28న యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి ఇరాన్‌ అంతర్జాతీయ రాకపోకలపై తీవ్ర ప్రభావం పడింది. భద్రతా పరిస్థితులు, గగనతల పరిమితులు, విమాన మార్గాల్లో మార్పుల కారణంగా పలు అంతర్జాతీయ సర్వీసులు రద్దు లేదా నిలిపివేతకు గురయ్యాయి. అయితే గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలోని అన్ని విమాన మార్గాలు పూర్తిగా మూసుకుపోలేదు. కొన్ని రూట్లలో సర్వీసులు కొనసాగుతున్నప్పటికీ.. విమాన సంస్థలు పరిస్థితిని బట్టి షెడ్యూళ్లను మార్చుతున్నాయి. తాజాగా ఇరాన్‌ నుంచి వచ్చే అంతర్జాతీయ విమానాల్లో దాదాపు మూడో వంతు రద్దైనట్లు సమాచారం. మాహాన్‌ ఎయిర్‌ కూడా ఇస్తాంబుల్‌, అంకారా, మస్కట్‌ వంటి అంతర్జాతీయ మార్గాల్లో సర్వీసులను నిలిపివేసింది. దీంతో ఇరాన్‌కు ప్రయాణం చేయడం, అక్కడి నుంచి బయటకు రావడం గతంతో పోలిస్తే మరింత కష్టంగా మారింది. మరోవైపు అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య దౌత్య సంబంధాలు తీవ్ర ఉద్రిక్తతలో ఉన్నప్పటికీ.. చర్చలకు సంబంధించిన మార్గాలు పూర్తిగా మూసుకుపోలేదు. సెప్టెంబర్‌ 20న ట్రంప్‌ ఇరాన్‌ అధ్యక్షుడు మసూద్‌ పెజెష్కియాన్‌తో సమావేశానికి తాను సిద్ధంగా ఉన్నట్లు సంకేతాలు ఇవ్వగా.. ఇరాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాఘ్చీ యూఎన్‌ జనరల్‌ అసెంబ్లీకి వెళ్లే కార్యక్రమంలో భాగంగా దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగిస్తున్నారు. చైనా కూడా ఇరాన్‌, అమెరికా సంయమనం పాటించి జూన్‌లో కుదిరిన శాంతి ఒప్పందానికి తిరిగి రావాలని కోరుతోంది. అంటే.. ఒకవైపు సైనిక ఉద్రిక్తతలు, మరోవైపు పరోక్ష దౌత్య ప్రయత్నాలు ఏకకాలంలో కొనసాగుతున్నాయి.ఇదీ చదవండి: మొసలి కన్నీరుపై ఇరాన్‌ ఫైర్‌

ఇరాన్‌పై యుద్ధానికి దిగినందుకు అమెరికా ఇప్పుడు భారీ మూల్యాన్ని చెల్లించుకోవాల్సి వస్తోంది. ఆరు నెలలు ముగిసినా.. పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. అయితే ఇందుకోసం అమెరికా ఇప్పటిదాకా ఎంత ఖర్చు చేసిందో తెలుసా?.. మన కరెన్సీలో 3,00,00,00,00,00,000. అంటే మూడు లక్షల కోట్లు. ఇదే కాకుండా సైన్యానికి భారీగా నష్టం వాటిల్లింది. ఇది ఇలాగే కొనసాగితే ఇంకా నెలకు రూ.25 వేల కోట్లు చెల్లించుకుంటూనే పోవాలంట!.డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ఆదేశాలతో ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా–ఇజ్రాయెల్‌ దాడులతో ఇరాన్‌ యుద్ధం మొదలైంది. అయితే ఈ యుద్ధంతో ఇప్పటివరకు అమెరికా రక్షణ శాఖపై పడిన ప్రత్యక్ష వ్యయం ఏకంగా 38 బిలియన్‌ డాలర్లు. భారత కరెన్సీలో దాని లెక్క రూ.3.2 లక్షల కోట్లు. యుద్ధం ఇదే స్థాయిలో కొనసాగితే ప్రతి నెలా మరో 2–3 బిలియన్‌ డాలర్లు ఖర్చవుతుందని కాంగ్రెస్‌ బడ్జెట్‌ ఆఫీస్‌ (CBO) తాజాగా అంచనా వేసింది. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధ సామర్థ్యాన్ని అడ్డుకోవడం, అమెరికా భద్రతకు ముప్పును తొలగించడం లక్ష్యంగా ఈ దాడులకు ఆదేశించినట్లు ట్రంప్‌ అప్పట్లో ప్రకటించారు. అయితే కొన్ని వారాల్లో ముగుస్తుందని భావించిన ఈ సైనిక చర్య సుదీర్ఘ ఘర్షణగా మారింది. సెప్టెంబర్‌ నాటికీ పోరాటం పూర్తిగా ఆగలేదు. తాజాగా ట్రంప్‌ ఈ యుద్ధాన్ని ప్రారంభించిన నిర్ణయంపై తనకు ఎలాంటి పశ్చాత్తాపం లేదని చెప్పారు. నెలకు మరో రూ.25 వేల కోట్లు!యుద్ధం మరింత కొనసాగితే అమెరికా ఖజానాపై భారం ఆగేలా కనిపించడం లేదు. తక్కువ తీవ్రతతో పోరాటం కొనసాగితే నెలకు సుమారు 2 బిలియన్‌ డాలర్లు, దాడులు మళ్లీ తీవ్రరూపం దాల్చితే దాదాపు 3 బిలియన్‌ డాలర్లు ఖర్చవుతుందని సీబీవో తెలిపింది. అంటే భారత కరెన్సీలో చూస్తే ఒక్క నెలలోనే దాదాపు రూ.17 వేల కోట్ల నుంచి రూ.25 వేల కోట్ల వరకు అదనపు భారం పడే అవకాశం ఉంది. ఈ యుద్ధంలో అమెరికా ఖజానాకే కాదు.. ఆ దేశ సైన్యానికీ భారీ నష్టం వాటిల్లింది. ఇరాన్‌ ప్రతిదాడుల్లో అమెరికా సైనిక స్థావరాలు, మౌలిక సదుపాయాలు దెబ్బతిన్నాయి. పలు విమానాలు, సైనిక పరికరాలు నష్టపోయినట్లు నివేదికలు వెలువడ్డాయి. మరోవైపు ఇరాన్‌ నుంచి వచ్చిన క్షిపణులను అడ్డుకునేందుకు అమెరికా భారీ సంఖ్యలో ఇంటర్‌సెప్టర్లను ప్రయోగించాల్సి వచ్చింది. దీంతో యుద్ధం సాగుతున్న కొద్దీ అమెరికా సైనిక సామర్థ్యాలపై, ముఖ్యంగా కీలక ఆయుధ నిల్వలపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.అసలు ఖర్చు.. క్షిపణులే!ఈ యుద్ధంలో అమెరికా భారీగా క్షిపణులు, ఇంటర్‌సెప్టర్లను ప్రయోగించింది. ఆగస్టు 1 వరకు ఉపయోగించిన ఆయుధాలను తిరిగి సమకూర్చుకోవడానికే సుమారు 21.7 బిలియన్‌ డాలర్లు అవసరమవుతాయని సీబీవో లెక్కించింది. ఇందులో ల్యాండ్‌ అటాక్‌ క్రూయిజ్‌ మిసైళ్లకు 7.3 బిలియన్‌, మిసైల్‌ డిఫెన్స్‌ ఇంటర్‌సెప్టర్లకు 13.1 బిలియన్‌ డాలర్లు, ఇతర ఆయుధాలకు 1.2 బిలియన్‌ డాలర్లు ఉన్నాయి. యుద్ధంలో కోల్పోయిన పరికరాలను భర్తీ చేయడానికి మరో 1.9 బిలియన్‌ డాలర్లు అవసరమని పేర్కొంది. ఆయుధ నిల్వలకు గండి..డబ్బు ఖర్చవడమే కాదు.. అమెరికా ఆయుధ నిల్వలపైనా యుద్ధం ప్రభావం పడుతోంది. ముఖ్యంగా క్షిపణి రక్షణ ఇంటర్‌సెప్టర్ల నిల్వలు గణనీయంగా తగ్గిపోయాయని సీబీవో పేర్కొంది. వాటిని పూర్తిస్థాయిలో తిరిగి సమకూర్చుకోవడానికి ఏళ్ల సమయం పట్టే అవకాశం ఉందని తెలిపింది. మరోవైపు రక్షణ కార్యాలయం పెంటగాన్‌ మాత్రం తమ వద్ద అధ్యక్షుడి వ్యూహాత్మక అవసరాలకు సరిపడా ఆయుధాలు ఉన్నాయని చెబుతోంది. అయితే ఇందుకు విరుద్ధంగా పెంటగాన్‌ ఇన్‌స్పెక్టర్‌ జనరల్‌ నివేదిక మాత్రం.. యుద్ధం కారణంగా కీలక ఆయుధాల్లో ‘స్ట్రాటజిక్‌ ఇన్వెంటరీ షార్ట్‌ఫాల్స్‌’ ఏర్పడ్డాయని పేర్కొంది. హర్ముజ్‌ మూసివేత.. ప్రపంచానికి మరో దెబ్బఇరాన్‌తో యుద్ధం ప్రభావం అమెరికా సరిహద్దులకే పరిమితం కాలేదు. హార్ముజ్‌ జలసంధిలో రవాణా తీవ్రంగా దెబ్బతినడంతో చమురు సరఫరాపై ఒత్తిడి పెరిగింది. యుద్ధం తర్వాత బ్రెంట్‌ క్రూడ్‌ ధర రెండో త్రైమాసికంలో బ్యారెల్‌కు 103 డాలర్ల వరకు చేరింది. ఇంధన ధరల పెరుగుదల ఇతర వస్తువులు, రవాణా ఖర్చులపై ప్రభావం చూపడంతో అమెరికాలో ద్రవ్యోల్బణం కూడా పెరిగే అవకాశం ఉందని సీబీవో తెలిపింది. 2027 తొలి త్రైమాసికంలో ద్రవ్యోల్బణం గతంలో వేసిన అంచనాల కంటే 0.5 శాతం పాయింట్లు ఎక్కువగా ఉండొచ్చని పేర్కొంది. ఇంకా అసలు బిల్లు రాలేదు!సీబీవో చెప్పిన 38 బిలియన్‌ డాలర్లలో యుద్ధానికి సంబంధించిన ప్రతి ఖర్చూ లేదు. అమెరికా స్థావరాలకు జరిగిన నష్టం, భవిష్యత్‌లో వాటి మరమ్మతులు, యుద్ధానికి అప్పులు తీసుకుంటే చెల్లించాల్సిన వడ్డీ, సైనికులకు భవిష్యత్‌లో అందించాల్సిన వైద్య, వైకల్య ప్రయోజనాలు వంటి ఖర్చులు ఇందులో పూర్తిగా లేవు. రక్షణ శాఖ నుంచి సీబీవో కోరిన సమాచారానికి పూర్తి సహకారం అందకపోవడంతో ఈ అంచనాల్లో కొంత అనిశ్చితి కూడా ఉందని బడ్జెట్‌ ఆఫీస్‌ స్పష్టం చేసింది. అమెరికాకే కాదు.. డ్యామేజ్‌ ట్రంప్‌కు కూడా!యుద్ధం ఎప్పుడు ముగుస్తుందన్నది స్పష్టంగా లేకపోవడంతో ఈ బిల్లు చివరకు ఎంతకు చేరుతుందన్నది కీలక ప్రశ్నగా మారింది. మరోవైపు.. ఈ యుద్ధం ట్రంప్‌ రాజకీయ ప్రతిష్టపైనా ప్రభావం చూపుతున్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఆయనకున్న ప్రజాదరణ క్రమంగా తగ్గిపోయిందని రాయిటర్స్‌ లాంటి పలు ప్రముఖ మీడియా సంస్థలు నిర్వహించిన సర్వేలు చెబుతున్నాయి. ఇరాన్‌ యుద్ధం, పెరిగిన ఇంధన ధరలు అమెరికన్లలో అసంతృప్తికి కారణమవుతున్నట్లు అవి వెల్లడించాయి.ముఖ్యంగా నవంబర్‌ మిడ్‌టర్మ్‌ ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న వేళ రిపబ్లికన్‌ పార్టీలో ఆందోళన పెరిగిపోతోంది. యుద్ధ వ్యయం, పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు, ద్రవ్యోల్బణం, ఆయుధ నిల్వలపై ఒత్తిడి వంటి అంశాలు ట్రంప్‌ ప్రభుత్వానికి రాజకీయంగా కీలకంగా మారనున్నాయి. ఒకవైపు యుద్ధాన్ని కొనసాగించాల్సిన వ్యూహాత్మక అవసరాన్ని ట్రంప్‌ సమర్థిస్తుండగా.. మరోవైపు పెరుగుతున్న ఖర్చు, ఆర్థిక భారం, ప్రజాభిప్రాయంపై దాని ప్రభావం ఆయన ముందున్న పెద్ద సవాళ్లుగా మారాయి.ఇదీ చదవండి: అమెరికా ఇలాంటి పని చేస్తుందని కలలో కూడా ఊహించి ఉండరు!