కరోనాపై వ్యాక్సిన్‌ సామర్థ్యం 90 శాతం అంటే ఏమిటీ?

Coronavirus : How Vaccine Efficacy Decides - Sakshi

మూడు దశల్లో క్లినికల్‌ ట్రయల్స్‌

రెస్క్‌ రేట్‌ను లెక్కగట్టి వ్యాక్సిన్‌ సామర్థ్యం అంచనా

సాక్షి, న్యూఢిల్లీ : ప్రాణాంతక కరోనా వైరస్‌ రెండో విడత విజృంభణ ప్రపంచ ప్రజలను భయకంపితుల్ని చేస్తోన్న నేపథ్యంతో ఒకటి కాదు, రెండు కాదు, మూడు కరోనా నిరోధక వ్యాక్సిన్లు త్వరలోనే అందుబాటులోకి రానున్నాయనే వార్తలు ఊరట కలిగిస్తున్నాయి. ఈ వ్యాక్సిన్లు  వరుసగా 70 శాతం, 90 శాతం, 95 శాతం సత్ఫలితాలను ఇస్తున్నాయంటూ వాటిని తయారు చేస్తోన్న కంపెనీలు ప్రకటించాయి. అంటే ఏమిటీ? వంద మంది వ్యాక్సిన్లు తీసుకుంటే 70 మంది, 90 మంది లేదా 95 మందికి కరోనా వైరస్‌ రాలేదనా? లేదా వచ్చినా దానంతట అదే తగ్గిపోతుందనా? కాదు,  అది ఎంత మాత్రం కాదు.

వ్యాక్సిన్ల పనితీరును అంచనా వేయడానికి ఓ చిత్రమైన మేథమెటికల్‌ ఫార్ములాను అమలు చేస్తున్నారు. సాధారణంగా వ్యాక్సిన్ల పనితీరును మూడు దశల క్లినికల్‌ ట్రయల్స్‌ ద్వారా అంచనా వేస్తారు. స్వల్పకాలిక ప్రయోజనం, శరీరంలో రోగ నిరోధక శక్తిని పెంచే సామర్థ్యం, వాక్సిన్ల సామర్థ్యాన్ని అంచనావేయడం కోసం ఈ మూడు దశల్లో క్లినికల్‌ ట్రయల్స్‌ నిర్వహిస్తారు. స్వల్పకాలిక ప్రయోజనం తొలి దశ ట్రయల్స్‌లోనే తెల్సిపోతుంది. అన్నింటికన్నా మూడవ దశ క్లినికల్‌ ట్రయల్స్‌లోనే అసలు వ్యాక్సిన్ల సామర్థ్యం రుజువవుతుంది. ఈ మూడు దశల క్లినికల్‌ అధ్యయనాలు పూర్తి కాకుండా వ్యాక్సిన్ల డోస్‌ల తయారీకి అనుమతి ఇవ్వకూడదంటూ దేశీయ, అంతర్జాతీయ వైద్య ప్రమాణాలు సూచిస్తున్నాయి. రష్యా తయారు చేస్తోన్న ‘స్పుత్నిక్‌ వీ’ వ్యాక్సిన్‌కు కీలకమైన మూడవ ట్రయల్‌ను నిర్వహించకుండానే ఉత్పత్తికి, మార్కెటింగ్‌కు రష్యా ప్రభుత్వం అనుమతి ఇవ్వడం వివాదాస్పదం అవడం తెల్సిందే. 

మూడవ క్లినికల్‌ ట్రయల్స్‌ను ఎలా నిర్వహిస్తారు?
వ్యాక్సిన్ల సామర్థ్యాన్ని ఎలా అంచనా వేయాలనే అంశంపై 1915లో ప్రచురితమైన ‘ప్రొసీడింగ్స్‌ ఆఫ్‌ ది రాయల్‌ సొసైటీ ఆఫ్‌ మెడిసిన్‌’లో ప్రముఖ మేథమేటీషియన్స్‌ ఎం. గ్రీన్‌ హుడ్, జీయూ యూలే ప్రతిపాదించిన మ్యాథమేటికల్‌ ఫార్ములానే నేటికీ ప్రమాణంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. వైరస్‌ అటాక్‌ రేట్‌ (ఏఆర్‌) ఎంత శాతం తగ్గుతుందనే అంశంపైనే వ్యాక్సిన్‌ సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేస్తారు. ఇందుకోసం మూడవ దశ క్లినికల్‌ ట్రయల్స్‌లో భాగంగా రెండు వాలంటీర్ల బృందాన్ని ఎంపిక చేస్తారు. రెండు బృందాల సంఖ్య సమంగా ఉండేలా చూస్తారు. అలా కుదరని పక్షంలో ఏ బృందంలో ఎంత మంది ఉంటే ఎంత మందిపై ప్రభావం ఉందనేదాన్ని నిష్పత్తి ద్వారా నిర్ధారిస్తారు. 

లెక్క కోసం రెండు బృందాల్లోనూ 50 మంది చొప్పున ఉన్నారనుకుందాం. అందులో ఓ బృందానికి వ్యాక్సిన్‌ డోస్‌లు ఇస్తారు. మరో బృందానికి ‘ప్లేస్‌బో’ ఇస్తారు. ప్లేస్‌బో అంటే ఉత్తుత్తి మందు ఇస్తారు. ఏ బృందానికి నిజమైన వ్యాక్సిన్‌  ఇచ్చారో, ఏ బృందానికి ఉత్తుత్తి మందు ఇచ్చారో చెప్పరు. వారిపై ఎలాంటి మానసిక ప్రభావం ఉండకూడదనే ఉద్దేశంతో రెండు బృందాలకు వ్యాక్సిన్‌ డోస్‌లే ఇచ్చామని చెబుతారు. కాకపోతే కాస్త ఎక్కువ, తక్కువ అని సర్ధి చెబుతారు. నిర్ధిష్టకాలంలో వారిపై కరోనా లాంటి వైరస్‌ల ప్రభావం ఎలా ఉందో పరిశీలిస్తారు. 

వ్యాక్సిన్‌ డోస్‌లు తీసుకున్న వారిని ఏఆర్‌వీ గ్రూపని, తీసుకోని వారిని ఏఆర్‌యూ గ్రూపని వ్యవహరిస్తారు. ఏఆర్‌యూ గ్రూపులో ఎంత మంది ఉంటే ఎంత మందికి వైరస్‌ సోకిందీ అన్న లెక్కతో ఏఆర్‌వీ గ్రూపులో ఎంత మంది ఉంటే ఎంత మందికి సోకిందనే లెక్కవేసి, రిస్క్‌ రేట్‌ (ఆర్‌ఆర్‌)ను అంచనా వేస్తారు. రిస్క్‌ రేటు ఎంత తక్కువుంటే వ్యాక్సిన్‌ అంత సామర్థ్యంగా పనిచేస్తున్నట్లు లెక్క. రిస్క్‌ రేట్‌ పది శాతం ఉందనుకుంటే ఆ వ్యాక్సిన్‌ 90 శాతం పనిచేస్తున్నట్లు లెక్క. అదే రిస్క్‌ రేట్‌ 20 శాతం ఉంటే వ్యాక్సిన్‌ 80 శాతం పని చేస్తున్నట్లు లెక్క. 

మోడర్న కరోనా వ్యాక్సిన్‌ ట్రయల్స్‌లో 30 వేల మంది వాలంటీర్లు పాల్గొనగా, ఫైజర్, బయోఎన్‌టెక్‌ కరోనా వ్యాక్సిన్‌ ట్రయల్స్‌లో 43,538 మంది వాలంటీర్లు పాల్గొన్నారు. ఈ రెండు వ్యాక్సిన్ల ట్రయల్స్‌లోనూ వాలంటీర్లను రెండు సమాన బృందాలుగా విభజించి ఓ బృందానికి వ్యాక్సిన్‌ (ఏఆర్‌వీ), మరో బృందం (ఏఆర్‌యూ)కు ‘ప్లేస్‌బో’ ఇచ్చి ట్రయల్స్‌ నిర్వహించారు. రెస్క్‌ రేట్‌ను లెక్కగట్టి తమ వ్యాక్సిన్‌ సామర్థ్యం 95 శాతమని ఫైజర్‌ కంపెనీ ప్రకటించగా, తమ వ్యాక్సిన్‌ సామర్థ్యం 70 శాతమని ఆక్స్‌ఫర్డ్, 94.5 శాతమని మోడర్న కంపెనీ ప్రకటించడం తెల్సిందే.

Read latest International News and Telugu News | Follow us on FaceBook, Twitter, Telegram

మరిన్ని వార్తలు

17-01-2021
Jan 17, 2021, 03:23 IST
సాక్షి, అమరావతి: రాష్ట్రంలో తొలి రోజు కరోనా వ్యాక్సిన్‌ ప్రక్రియ విజయవంతమైంది. ఎక్కడా ఎలాంటి ఇబ్బందులు కలగకుండా, అవాంఛనీయ సంఘటనలు...
16-01-2021
Jan 16, 2021, 19:31 IST
సాక్షి, న్యూఢిల్లీ: దేశవ్యాప్తంగా తొలిరోజు వ్యాక్సినేషన్‌ ప్రక్రియ విజయవంతంగా పూర్తైంది. నేడు మొత్తంగా 1,65,714 మంది కరోనా నిరోధక వ్యాక్సిన్‌...
16-01-2021
Jan 16, 2021, 17:00 IST
హైదరాబాద్‌: కొవాగ్జిన్‌ టీకా తీసుకున్న వారు దుష్ప్రభావాల బారిన పడితే నష్టపరిహారం చెల్లిస్తామని భారత్‌ బయోటెక్‌  ప్రకటించింది. తమ వ్యాక్సిన్‌...
16-01-2021
Jan 16, 2021, 16:52 IST
సాక్షి, అమరావతి : ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంలో గడిచిన 24 గంటల్లో 25,542 మందికి కరోనా పరీక్షలు చేయగా 114 మందికి...
16-01-2021
Jan 16, 2021, 14:21 IST
వ్యాక్సిన్‌ క్లినికల్‌ ట్రయల్స్‌ నిర్వహణలో ఇదొక మైలురాయి వంటిది. భారతీయుల కోసం ప్రభావంతమైన, సురక్షితమైన వ్యాక్సిన్‌ను తీసుకువచ్చేందుకు ఈ నెలలోనే...
16-01-2021
Jan 16, 2021, 13:04 IST
అతి త‌క్కువ జీవిత‌కాలం ఉన్న‌వారు టీకా తీసుకోవడం వల్ల పెద్ద‌గా ప్రయోజనం ఉండ‌దు
16-01-2021
Jan 16, 2021, 12:19 IST
సాక్షి, గుంటూరు: గుంటూరు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో శనివారం ఉదయం కోవిడ్ వ్యాక్సినేషన్ కార్యక్రమాన్ని హోం మంత్రి మేకతోటి సుచరిత ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమంలో...
16-01-2021
Jan 16, 2021, 10:48 IST
సాక్షి, న్యూఢిల్లీ : ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద కరోనా వ్యాక్సినేషన్ ప్రక్రియను భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించారు. శనివారం ఉదయం 10:30...
16-01-2021
Jan 16, 2021, 08:33 IST
దాదాపు 11 నెలలుగా పట్టి పీడించి.. మనుషుల జీవన గతినే మార్చేసి.. బంధాలు.. అనుబంధాలను దూరం చేసి.. ఆర్థిక రంగాన్ని కుంగదీసి.. ఆరోగ్యాన్ని అతలాకుతలం చేసి.. అన్ని...
16-01-2021
Jan 16, 2021, 08:13 IST
సాక్షి, రంగారెడ్డి: దాదాపు పది నెలలుగా ప్రజలను వణికిస్తున్న కరోనా వైరస్‌ నుంచి విముక్తి లభించనుంది. జిల్లాలో శనివారం కరోనా...
16-01-2021
Jan 16, 2021, 04:18 IST
న్యూఢిల్లీ: ఎప్పుడెప్పుడా అని ప్రజలు ఎదురు చూస్తున్న కోవిడ్‌ వ్యాక్సినేషన్‌ కార్యక్రమం మరికొద్ది గంటల్లో ప్రారంభం కానుంది. కోవిడ్‌ మహమ్మారిని...
15-01-2021
Jan 15, 2021, 17:58 IST
సాక్షి, హైదరాబాద్‌ : కరోనా వైరస్‌ వ్యాక్సిన్ వేసుకోవడానికి బలవంతం ఏమీ లేదని, సంసిద్ధంగా ఉన్నవారికే వ్యాక్సిన్ వేస్తామని వైద్య, ఆరోగ్య...
15-01-2021
Jan 15, 2021, 17:43 IST
హైదరాబాద్‌: రేపటి నుంచి దేశవ్యాప్తంగా కరోనా వ్యాక్సినేషన్‌ ప్రక్రియ ప్రారంభం కానుంది. ఇందులో భాగంగా రేపు తెలంగాణలోని 139 కేంద్రాల్లో...
15-01-2021
Jan 15, 2021, 15:32 IST
విజయవాడ: ఏపీ సహా దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల్లో రేపటి నుంచి కోవిడ్ వ్యాక్సినేషన్ ప్రారంభం కానుంది. వర్చువల్‌ పద్ధతిలో ప్రధాని...
15-01-2021
Jan 15, 2021, 15:24 IST
సాక్షి, అమరావతి : ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంలో గడిచిన 24 గంటల్లో 31,696 మందికి కరోనా పరీక్షలు చేయగా 94 మందికి...
15-01-2021
Jan 15, 2021, 12:18 IST
వాషింగ్టన్‌: కరోనా వైరస్‌ కట్టడితో పాటు దానివల్ల కుంటుపడిన ఆర్థికవ్యవస్థను గాడిలో పెట్టడం కోసం భారత్‌ నిర్ణయాత్మక చర్యలు తీసుకుందని...
14-01-2021
Jan 14, 2021, 15:35 IST
న్యూఢిల్లీ: భారత ప్రభుత్వం ఎంత అప్రమత్తంగా వ్యవహరిస్తున్నా దేశంలో యూకే కరోనా స్ట్రెయిన్ కేసుల సంఖ్య పెరుగతుండటంపై కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ...
14-01-2021
Jan 14, 2021, 14:01 IST
సాక్షి, న్యూఢిల్లీ: రాష్ట్రంలో కోవిడ్‌ టీకా డ్రైవ్‌ జనవరి 16 నుంచి ప్రారంభమవుతుందని ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ గురువారం ప్రకటించారు....
14-01-2021
Jan 14, 2021, 05:35 IST
సాక్షి, హైదరాబాద్‌: రాష్ట్రంలో కరోనా కేసులు నమోదవుతూనే ఉన్నాయి. మంగళవారం 38,192 మంది నమూనాలను పరీక్షించగా, అందులో 331 మందికి...
14-01-2021
Jan 14, 2021, 04:45 IST
న్యూఢిల్లీ: కరోనా వ్యాక్సినేషన్‌కు కేంద్ర ప్రభుత్వం చురుగ్గా ఏర్పాట్లు చేస్తోంది. టీకా సరఫరా కోసం ఉద్దేశించిన కో–విన్‌ యాప్‌లో ఇప్పటికే...
Advertisement

*మీరు వ్యక్తం చేసే అభిప్రాయాలను ఎడిటోరియల్ టీమ్ పరిశీలిస్తుంది, *అసంబద్ధమైన, వ్యక్తిగతమైన, కించపరిచే రీతిలో ఉన్న కామెంట్స్ ప్రచురించలేం, *ఫేక్ ఐడీలతో పంపించే కామెంట్స్ తిరస్కరించబడతాయి, *వాస్తవమైన ఈమెయిల్ ఐడీలతో అభిప్రాయాలను వ్యక్తీకరించాలని మనవి

Read also in:
Back to Top