Manthan Samvad

సాక్షి, హైదరాబాద్‌: ‘ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ సాధారణంగా ఆన్‌లైన్‌లో ఎంతో చురుగ్గా ఉంటారు. గొప్ప కమ్యూనికేటర్‌. అయితే, ఢిల్లీ నిరసనల నడుమ పది రోజులుగా ఆయన నోటి నుంచి చిన్న శబ్దం కూడా రాలేదు. ఈ మౌనం బలహీనత, అసమర్థత, అనిశ్చితి, అభద్రతా భావాన్ని సూచిస్తోంది’ అని ప్రముఖ జర్నలిస్టు కరణ్‌ థాపర్‌ విమర్శించారు. నిరంతరం మాట్లాడే నాయకుడి నుంచి ఇటువంటి మౌనం అసాధారణమని చెప్పారు. ఏమి మాట్లాడాలో తెలియకపోవడంతో ప్రధాని మౌనంగా ఉన్నారనిదుయ్యబట్టారు. కేవలం మాటలు మాత్రమే పరిస్థితిని శాంతపరచలేవని, ఆందోళనల్లో పాల్గొంటున్న కాక్రోచ్‌ జనతా పార్టీ, సమాజం, విద్యార్థులు, కాంగ్రెస్, ఇతర పార్టీల డిమాండ్లకు స్పందించడానికి ప్రధాని నమ్మదగిన చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉందన్నారు. మంథన్‌ ఆధ్వర్యంలో ఆదివారం శిల్పకళా వేదికలో నిర్వహించిన సంవాద్‌–2026 కార్యక్రమంలో ఆయన నవీకా హర్షేతో ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడారు. ఢిల్లీలో ఆందోళనను అణచివేయడానికి 245 రైళ్లను రద్దు చేయడంతోపాటు 47 మెట్రో స్టేషన్లను మూసివేసి మొత్తం నగరాన్ని లాక్‌డౌన్‌ చేశారని కరణ్‌ మండిపడ్డారు.ఆందోళన చేస్తున్న ప్రజల అభిప్రాయాలు, ఆందోళనలపై లోతుగా కవరేజ్‌ కల్పించాల్సిన టీవీ చానెళ్లు ఉద్దేశపూర్వకంగా విస్మరించాయని తప్పుబట్టారు. కేంద్రానికి ఇబ్బందికరమైన సమాచారాన్ని మీడియా చూపించడం లేదని, కేంద్ర ప్రభుత్వం మారితే ధోరణిలో మార్పు రానుందని ఓ ప్రశ్నకు బదులిచ్చారు. ప్రధాన స్రవంతి మీడియా అపస్మారక స్థితిలో ఉందని, కోలుకోవడానికి ఎక్కువ సమయమేమీ పట్టదన్నారు. 2004లో తాను మోదీతో నిర్వహించిన ఇంటర్వ్యూ కేవలం 2.30 నిమిషాల్లో ముగిసిందని, గోధ్రా అల్లర్ల నేపథ్యంలో ఆయన్ను మాస్‌ మర్డరర్‌గా జనం చూస్తున్నారని తాను అడిగిన ఓ ప్రశ్నకు మోదీ కోపగించుకుని ఇంటర్వ్యూ అర్ధాంతరంగా ముగించారని గుర్తు చేసుకున్నారు.అణగారిన వర్గాలపైనే విద్వేషాలు: షారూఖ్‌ ఆలం, సుప్రీం కోర్టు న్యాయవాదివిద్వేష ప్రసంగాలు, దుర్భాష రెండు వేర్వేరని సుప్రీంకోర్టు ప్రముఖ న్యాయవాది షారుఖ్‌ ఆలం స్పష్టం చేశారు. అధికారపక్షం అండతో అణగారిన వర్గాలపై విద్వేష ప్రసంగాలు చేసేవారిని, అధికారపక్షాన్ని ప్రశ్నించే అణగారిన వర్గాల ను న్యాయస్థానాలు ఒకేగాట కింద కట్టడం తప్పుడు సమానత్వమేనని అభిప్రాయపడ్డారు. విద్వేష ప్రసంగాలపై సంవాద్‌లో ఆమె మాట్లాడారు. రాజకీయ జనసమీకరణ కోసం విద్వేష ప్రసంగాలను ప్రోత్సహిస్తున్నారని విమర్శించారు.సామూహిక నిఘా రాజ్యాంగ విరుద్ధం: అపార్‌ గుప్తాఒకే దేశం, ఒకే భాష, ఒకే మతం, ఒకే ఎన్నికలు.. అని కేంద్రం ప్రజలపై రుద్దే ప్రయత్నం చేస్తోందని సుప్రీం కోర్టు న్యాయవాది, ఇంటర్నెట్‌ ఫ్రీడమ్‌ ఫౌండేషన్‌ వ్యవస్థాపకుడు అపార్‌ గుప్తా విమర్శించారు. ప్రజలపై పాలకులు సామూహిక నిఘా పెట్టడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమన్నారు. డిజిటలైజేషన్‌తో అజ్ఞానం పెరుగుతోందనే అంశంపై ఆయన ప్రసంగించారు. సీబీఎస్‌ఈ తీసుకొచి్చన ఆన్‌స్క్రీన్‌ మార్కింగ్‌ విధానంలో అవకతవకలు, దారి పర్యవసానాలను వివరించారు. గ్లోబరీనా సంస్థ వైఫల్యాలతో తెలంగాణలో 20 మంది విద్యార్థులు చనిపోయారని, అదే సంస్థ పేరు మార్చుకుని ఆన్‌్రస్కీన్‌ మార్కింగ్‌ కాంట్రాక్టు పొందిందని ఆరోపించారు.మొఘలుల చరిత్రపై...మొఘలుల చరిత్రను మతపరమైన ఘర్షణలు, పాలకుల వ్యక్తిత్వాల ఆధారంగా మాత్రమే అర్థం చేసుకోవడం చారిత్రక వాస్తవాలను విస్మరించడమేనని ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం ప్రొఫెసర్‌ ఫర్హత్‌ హసన్‌ అన్నారు. సంవాద్‌ కార్యక్రమంలో ‘వై స్టడీ ది మొఘల్‌ ఎంపైర్‌? రిఫ్లెక్షన్స్‌ ఆన్‌ ఇట్స్‌ పొలిటికల్‌ కల్చర్‌ అండ్‌ లెగసీ’ అంశంపై ఆయన ప్రసంగించారు. మొఘలుల చరిత్రపై సామాజిక మాధ్యమాలు, సినిమాలు, ముఖ్యంగా వాట్సాప్‌ యూనివర్సిటీ, పాఠ్యపుస్తకాల్లో వస్తున్న వివరణలను విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించాలని.. చరిత్ర రచనకు ఆధారాలు, శాస్త్రీయ విశ్లేషణ కీలకమన్నారు.ప్రముఖ రచయిత, ఫిల్మ్‌మేకర్‌ సుబ్రతో ఛటోపాధ్యాయ్‌ మాట్లాడుతూ.. బంగ్లాదేశ్‌ ఆవిర్భావం వెనుక తొమ్మిది నెలల దౌత్య ప్రయత్నాలు, వ్యూహాత్మక ప్రణాళికలు, సైనిక సన్నద్ధత, విముక్తి పోరాట యోధుల త్యాగాలు ఉన్నాయని చెప్పారు. ఇప్పుడు అధికారం కోసం నిరాయుధ ప్రజలపై సైనిక బలాన్ని ప్రయోగించడం ఆమోదయోగ్యం కాదని స్పష్టం చేశారు. కాగా, మంథన్‌ సంవాద్‌లో ఏఆర్‌ రెహమాన్‌ సంగీత ప్రస్థానాన్ని భారతదేశ సామాజిక, సాంస్కృతిక పరిణామాలతో అనుసంధానిస్తూ సంగీతకారులు ఎంఆర్‌ శరణ్, స్వరూప్‌ మామిడిపూడి, రోహిత్‌ జరిపిన చర్చ ఆకట్టుకుంది.ఇదీ చదవండి: అదే అలజడి

సాక్షి, హైదరాబాద్‌: నోట్ల రద్దు నిర్ణయం, జీఎస్టీ విధానంతో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో మందగమనం చోటు చేసుకుందని ప్రముఖ పాత్రికేయులు వివేక్‌ కౌల్‌ వెల్లడించారు. బుధవారం హైదరాబాద్‌లోని శిల్పకళా వేదికలో నిర్వహించిన మంథన్‌సంవాద్‌ కార్యక్రమంలో ఆయన ‘ది గ్రేట్‌ఎకనమిక్‌ స్లో డౌన్‌’ అనే అంశంపై ప్రసంగించారు. ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఇటీవల చోటుచేసుకున్న పరిణామంతో చిన్న పరిశ్రమలు చితికిపోయాయని తెలిపారు. ప్రజల కొనుగోలు శక్తి తగ్గిందని అన్నారు. ప్రజల తలసరి ఆదాయం కూడా తగ్గుతోందని తెలిపారు. కార్పొరేట్లకు అను కూలంగా ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలతో వారికే గరిష్ట ప్రయోజనం కలుగుతోందన్నారు. ప్రభుత్వానికి రుణభారం పెరిగి వడ్డీలు తడిసి మోపెడవుతున్నాయన్నారు. గాంధీ ఆదర్శప్రాయంగా నిలిచారు.. సత్యాగ్రహం, అహింస, సత్యంతో తాను చేసిన ప్రయోగాలతో మహాత్మాగాంధీ నాటికీ.. నేటికీ అన్ని దేశాలకు.. అన్ని వర్గాలకు ఆదర్శప్రాయంగా నిలిచారని ప్రముఖ ఫిలాసఫర్స్‌ దివ్య ద్వివేదీ, షాజ్‌హాన్‌లు అన్నారు. ‘గాంధీస్‌ ట్రూత్‌’ అనే అంశంపై వారు ప్రసంగించారు. భారత స్వాతంత్య్ర సంగ్రామంతో పాటు దేశంలోని అన్ని రంగాల్లో గుణాత్మక మార్పులను ఆయన ఆకాంక్షించడంతో పాటు అందుకు నడవాల్సిన దారిని చూపారని కొనియాడారు. స్వాతంత్య్రమే కీలకం ‘లిబర్టీ అండ్‌ ది బిగ్‌ స్టేట్స్‌’ అనే అంశంపై ప్రము ఖ పాత్రికేయురాలు సాగరికా ఘోష్‌ మాట్లాడుతూ.. దేశంలో స్వేచ్ఛ, స్వాతంత్య్రం, సమానత్వం పరిరక్షణకు చర్యలు తీసుకోవాలన్నారు. సామా జిక, ఆర్థిక రంగాల్లో అన్ని వర్గాలకు స్వాతంత్య్రం, స్వేచ్ఛ లభించాలన్నారు. కేరళలో పౌరసమాజం తమ  హక్కుల సాధనకు రాజకీయ నేతలను ప్రశ్నించడం శుభపరిణమమన్నారు. అలరించిన కామెడీ ప్రముఖ టీవీ యాంకర్‌ అజీమ్‌ బనత్‌వాలా సమకా లీన అంశాలు, రాజకీయా లపై నిర్వహించిన లైవ్‌ కామెడీ షో ఆహూతులను అలరించింది. దేశం లో చోటుచేసుకుంటున్న మతపరమైన అసహనం, గోరక్షణ పేరుతో సాగుతున్న ఆకృత్యాలు వంటి వాటిపై తనదైన శైలిలో సెటైర్లు వేస్తూ అందరినీ నవ్వించడంతో పాటు ఆలోచింపజేయడం ఈ కార్యక్రమానికి ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలిచింది. 

ఇలా కుతూహలాన్ని రేకెత్తించే మరిన్ని ప్రశ్న లు.. వాటికి సమాధానాలకు బుధవారం హైదరాబాద్‌లోని ‘శిల్పకళా వేదిక’సాక్ష్యంగా నిలిచింది. జాతిపిత మహాత్మా గాంధీ 150వ జయంతి సం దర్భంగా ఏర్పాటు చేసిన ‘మంథన్‌ సంవాద్‌’లో దేశంలో ప్రస్తుత పరిస్థితులు.. ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలపై పలువురు తమ భావాలు వెల్లడిం చారు. ఆర్థిక వ్యవస్థ లక్ష్యాలు మందగమనంపై కేంద్ర ఆర్థిక సలహాదారు కె.వి.సుబ్రమణియన్‌ తన గళాన్ని వినిపించారు. కశ్మీర్‌ పరిస్థితిపై చరిత్రకారుడు శ్రీనాథ్‌ రాఘవన్‌ తనదైన విశ్లేషణ చేశారు. ఈ కాలానికి గాంధీతత్వం ఎలా అనుసరణీయమో ప్రొఫెసర్‌ సుదర్శన్‌ అయ్యంగార్‌ వివరించారు. భారత రాజ్యాంగం ప్రజలకిచ్చిన హక్కులేంటి.. వాటిని కాపాడుకునేందుకు అంద రూ గళమెత్తాల్సిన అవసరమేంటన్న దానిపై సుప్రీంకోర్టు న్యాయవాది మేనక గురుస్వామి ఉపన్యసించారు.    – సాక్షి, హైదరాబాద్‌  అందరూ రాజ్యాంగ పరిరక్షకులే ఇంకొకరి స్వాతంత్య్రంపై నిర్బంధాలు విధిస్తే పౌరులు తమకేంటని అనుకుంటే పొరపాటేనని.. భవిష్యత్తులో అది వారి స్వేచ్ఛ ను హరించే అవకాశం ఉంటుందని సుప్రీంకోర్టు సీనియర్‌ న్యాయవాది మేనక గురుస్వామి అన్నారు. హక్కుల ఉల్లంఘన జరిగిన ప్రతిసారి న్యాయస్థానాల్లో సవాల్‌ చేయడం ద్వారా రాజ్యాంగాన్ని కాపాడుకోవాలని సూచించారు. జమ్మూ, కశ్మీర్‌లో రెండు నెలలుగా ప్రజలకు వైద్య సేవలు అందట్లేదని, అధికారాన్ని ప్రశ్నించేందుకు, హక్కులను కాపాడుకునేందుకు అందు బాటులో ఉన్న అత్యంత శక్తిమంతమైన హెబియస్‌ కార్పస్‌ పిటిషన్లకూ దిక్కులేకుండా పోతోందన్నారు. ఎమర్జెన్సీ సమయం లోనూ ఈ పిటిషన్లపై 24 గంటల్లో విచారణ జరిగేదని గుర్తు చేశారు. – మేనక గురుస్వామి అందుకోదగ్గ లక్ష్యమే 2014–19 మధ్య కాలంలో 7.5 శాతం సగటు వృద్ధితో ముందుకెళ్తున్న భారత్‌.. ప్రధాని మోదీ ఆశిస్తున్నట్లు ఐదు ట్రిలియన్‌ డాలర్ల లక్ష్యాన్ని అందుకోవడం అసాధ్యమేమీ కాదని కె.వి.సుబ్రమణియన్‌ స్పష్టం చేశారు. ఈ లక్ష్యం చేరాలంటే ఏటా ఎనిమిది శాతం వృద్ధి రేటు, కొన్ని విధానపర మార్పులు అవసరమని తెలిపారు. జీడీపీపై ప్రభుత్వం ఇస్తున్న అంకెలు సరైనవేనని భావిస్తు న్నట్లు చెప్పారు. ఆర్థిక మంద గమనాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు పెట్టుబడులను ఆకర్షిం చాల్సిన అవసరముందని, ఇది ఉత్పాదకతను పెంచు తుందని.. ఫలితంగా మరిన్ని ఉద్యోగాలు, ఎగుమతులు జరు గుతాయని.. వీటన్నింటి కారణంగా వస్తు, సేవలకు డిమాండ్‌ పెరిగి ఆర్థిక వ్యవస్థ మరిన్ని పెట్టుబడులు ఆకర్షిస్తుందని వివరించారు.     – కె.వి.సుబ్రమణియన్‌ 1953లోనే తూట్లు జమ్మూ, కశ్మీర్‌కు స్వయం ప్రతిపత్తి కల్పించే 370 అధికరణ రద్దు సాంకేతికంగా 2019లో జరిగినా.. ఆ చట్టం తాలూకు అసలు స్ఫూర్తికి 1953లోనే తూట్లు మొదలయ్యాయని చరిత్రకారుడు, మాజీ సైనికాధికారి శ్రీనాథ్‌ రాఘవన్‌ తెలిపారు. స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పుడు భారత ప్రధానిగా నెహ్రూ స్థానంలో సర్దార్‌ వల్లభ్‌ భాయ్‌ పటేల్‌ ఉండి ఉంటే కశ్మీర్‌ సమస్య వచ్చి ఉండేది కాదనే వారు.. ఆనాటి కేబినెట్‌ సమావేశాల వివరాలు చదువుకోవాలని, 370 అధికరణ రూపకల్పనలో అప్పటి రక్షణ మంత్రి అయిన వల్లభ్‌భాయ్‌ పటేల్‌ ఎంత కీలక పాత్ర పోషించారో.. అప్పటి కేంద్ర మంత్రి శ్యామాప్రసాద్‌ ముఖర్జీ ఎలా మద్దతిచ్చారో తెలుసుకోవాలని హితవు పలికారు. 1953లో షేక్‌ అబ్దుల్లాను నెహ్రూ గద్దె దింపడంతోనే 370 అధికరణ స్ఫూర్తికి తూట్లుపడటం మొదలైందని, తర్వాతి కాలంలో రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల పేరుతో భారత రాజ్యాంగం ముప్పావు వంతు అక్కడ అమల్లోకి వచ్చిందని తెలిపారు.     – శ్రీనాథ్‌ రాఘవన్‌ ఐదు ట్రిలియన్‌ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ అవసరమా? ప్రపంచం ప్రస్తుతం ఎదుర్కొంటున్న వ్యక్తిగత, సామాజిక, ప్రాకృతిక సమస్యలకు మహాత్మాగాంధీ ఎప్పుడో సమాధానం చెప్పారని.. ఈ కాలంలోనూ గాంధీతత్వం అనుసరణీయమన్నారు సుదర్శన్‌ అయ్యంగార్‌. మహాత్ముడి సిద్ధాం తాలను పరిపూర్ణంగా ఆచరించడం ఈ కాలపు అవసరమని తెలిపారు. ఐదు ట్రిలియన్‌ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థపై అందరూ మాట్లాడుతున్నారని.. కానీ అది ఎందుకన్న ప్రశ్న మాత్రం ఎవరూ వేయకపోవడం శోచనీయమన్నారు. ఒకరమైన ఆందోళ నకరమైన వాతావరణం నెలకొన్న ఈ తరుణంలో అధికారంలో ఉన్న వారికి కీలకమైన ప్రశ్నలు వేయాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.     – సుదర్శన్‌ అయ్యంగార్‌