భారత్‌లో నిరసనల సెగ.. రంగంలోకి ఐరాస.. కేంద్రానికి షాక్‌!

భారత్‌లో ఓటర్ల జాబితాలో అక్రమాలు జరిగాయనే ఆరోపణలపై ఎన్నికల సంఘం ప్రధాన కమిషనర్‌ రాజీనామా చేయాలంటూ యువత చేపట్టిన నిరసనలపై అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. నిరసనకారులపై పోలీసుల చర్యలను ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల విభాగం ప్రశ్నించగా.. ఇది భారత అంతర్గత వ్యవహారాల్లో జోక్యం చేసుకోవడమేనని విదేశాంగ శాఖ అభ్యంతరం తెలిపింది. పొరుగు దేశాల్లో నిరసనలపై జరిగిన హింసాత్మక చర్యలను పట్టించుకోకుండా భారత్‌పై విమర్శలు చేయడం ద్వంద్వ ప్రమాణాలకు నిదర్శనమని పేర్కొంది.

ఢిల్లీ సహా పలు నగరాల్లో అక్టోబర్‌ 10 నుంచి 12 వరకు జరిగిన నిరసనలు అంతర్జాతీయ మీడియాలో ప్రముఖంగా ప్రసారమయ్యాయి. గత ఆరు నెలల్లో రెండోసారి యువత నేతృత్వంలోని కాక్రోచ్‌ జనతా పార్టీ (సీజేపీ) ఆందోళనలకు దిగింది. మధ్య ఢిల్లీలో నిరసనలకు అనుమతి నిరాకరించడంతో భారీగా పోలీసులు మోహరించారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆంక్షలు విధించడంతోపాటు ఇంటర్నెట్‌ సేవలను నిలిపివేశారు. బారికేడ్లు దాటి ముందుకు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించిన నిరసనకారులను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు. 47 మందికి పైగా జర్నలిస్టులను నిర్బంధించడంపై జర్నలిస్టుల రక్షణ కమిటీ (సీపీజే) అభ్యంతరం తెలిపింది. వారిలో కొందరిపై దాడులు జరిగినట్లు ఆరోపించింది.

ఈ వ్యవహారంపై భారత సుప్రీంకోర్టు పోలీసుల తీరును తప్పుబట్టింది. నిరసనకారులను మరోసారి అదుపులోకి తీసుకున్న ఘటనపై కోర్టు ధిక్కరణ అంశాన్ని కూడా పరిశీలించడం ప్రారంభించింది. మరోవైపు, భారత్‌ ప్రజాస్వామ్యానికి తల్లి అని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ పేర్కొన్నారు. దేశంలో 100కు పైగా భాషలు, సుమారు 80 వేల నమోదిత వార్తాపత్రికలు, ప్రచురణలు, 1,000కుపైగా ఉపగ్రహ టీవీ ఛానళ్లు ఉన్నాయని, యూట్యూబ్‌, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ వినియోగదారుల సంఖ్య 500 మిలియన్లకు మించిందని వివరించారు.

తోసిపుచ్చిన భారత విదేశాంగ శాఖ 
అయితే, ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్‌ కార్యాలయం నిరసనలకు ముందు, ఆ సమయంలో ప్రదర్శనకారులు, పౌర సమాజ ప్రతినిధులు, న్యాయవాదులు, జర్నలిస్టులను సామూహికంగా అరెస్టు చేసినట్లు వచ్చిన నివేదికలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. పోలీసులు సంయమనం పాటించాలని కోరింది. ఈ వ్యాఖ్యలను భారత విదేశాంగ శాఖ తోసిపుచ్చింది. శాంతియుతంగా సమావేశమయ్యే హక్కుకు రాజ్యాంగం రక్షణ కల్పిస్తోందని, స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ, స్వేచ్ఛాయుత మీడియా దేశ ప్రజాస్వామ్యానికి బలమని తెలిపింది.

పాకిస్థాన్‌, బంగ్లాదేశ్‌, నేపాల్‌, శ్రీలంకల్లో గతంలో జరిగిన నిరసనల్లోనూ ప్రాణనష్టం చోటుచేసుకున్న విషయాన్ని భారత్‌ ప్రస్తావించింది. అయితే, ఆయా ఘటనలపై ఐరాస మానవ హక్కుల సంస్థ గతంలో నివేదికలు విడుదల చేసింది. భారత్‌లో యువత నిరసనలకు నిరుద్యోగం, విద్యారంగ సమస్యలు, అంతర్జాతీయ పరిణామాలు, వలసలపై పెరుగుతున్న ఆంక్షలు, వాతావరణ మార్పులు, కృత్రిమ మేధ ప్రభావంపై ఆందోళనలు కారణమవుతున్నాయని విశ్లేషణ పేర్కొంది.

ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్యంగా భారత్‌ తనను తాను అభివర్ణించుకుంటున్న నేపథ్యంలో, నిరసనల సమయంలో పోలీసుల చర్యలు, ఇంటర్నెట్‌ నిలిపివేత, జర్నలిస్టుల నిర్బంధం వంటి అంశాలు అంతర్జాతీయ పరిశీలనకు గురవుతున్నాయి. యువత అసంతృప్తికి దారితీస్తున్న కారణాలను ప్రభుత్వం ఎలా పరిష్కరిస్తుందన్నది కీలకంగా మారింది.