Hindu traditions

గణపతిని ఇంటికి తీసుకొస్తాం.. భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తాం.. కోరిన కోరికలు నెరవేరాలని ప్రార్థిస్తాం. మరి పూజలు పూర్తయ్యాక అదే గణపతిని నీటిలో ఎందుకు నిమజ్జనం చేస్తాం? ఎంతో భక్తితో ఇంటికి తీసుకొచ్చిన దేవుడిని చివరికి నీటిలో ఎందుకు కలిపేస్తారు? దీని వెనుక కేవలం ఆచారం మాత్రమే ఉందా? లేక మనకు అర్థం కాని ఆధ్యాత్మిక సందేశం ఏదైనా ఉందా? శాస్త్రోక్త సంప్రదాయాలను పరిశీలిస్తే.. గణేశ నిమజ్జనం వెనుక ప్రకృతి, జీవితం గురించి చెప్పే ఓ గొప్ప భావన కనిపిస్తుంది.శాస్త్రోక్త సంప్రదాయాల ప్రకారం.. గణపతి విగ్రహాన్ని మట్టి వంటి సహజ పదార్థాలతో తయారు చేయడం వెనుక ప్రత్యేకమైన అర్థం ఉంది. ప్రకృతి నుంచి తీసుకున్న మట్టితో గణపతి రూపాన్ని తయారు చేసి, కొంతకాలం భక్తితో పూజించిన తర్వాత తిరిగి అదే ప్రకృతిలో కలిపేస్తారు. పండితుల వివరణ ప్రకారం.. ఇది ప్రకృతిలో జరిగే సహజ మార్పును గుర్తుచేస్తుంది. పుట్టుక, జీవితం, చివరికి ప్రకృతిలో కలిసిపోవడం.. ప్రతి జీవికి, ప్రతి రూపానికి సహజమైన పరిణామమే అనే విషయాన్ని గణపతి నిమజ్జనం గుర్తుచేస్తుంది.నీటిలోనే నిమజ్జనం ఎందుకు చేస్తారు?భారతీయ సంప్రదాయాల్లో నీటికి ఎంతో ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. నీటిని జీవానికి ఆధారంగా, పవిత్రతకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. నీరు ఎక్కడ ఉంటే అక్కడ జీవం ఉంటుంది. ఎండిపోయిన నేలకు వర్షం పడితే మళ్లీ పచ్చదనం చిగురించినట్లే.. నీరు కొత్త జీవానికి నాంది పలుకుతుంది. అలా గణపతి విగ్రహాన్ని నీటిలో నిమజ్జనం చేయడంతో.. ప్రకృతి నుంచి తీసుకున్నది తిరిగి ప్రకృతికే చేరుతుందనే భావనను సూచిస్తుందని పండితులు చెబుతున్నారు. మట్టి విగ్రహం నీటిలో క్రమంగా కరిగి సహజ పదార్థాల్లో కలిసిపోవడం కూడా ప్రకృతిలో ప్రతీది లీనం అనే భావనకు ప్రతీకగా చూడవచ్చు.ఎన్నవరోజు నిమజ్జనం చేయాలి?గణపతిని ఎన్ని రోజులకు నిమజ్జనం చేయాలనే విషయంలో కూడా ఒకే విధానం లేదు. అయితే, కుటుంబ సంప్రదాయాలు, ప్రాంతీయ ఆచారాలను బట్టి నిమజ్జనం చేసే రోజు మారుతూ ఉంటుంది. కొందరు ఒకటిన్నర రోజునే నిమజ్జనం చేస్తే.. మరికొందరు 3, 5, 7, 9 లేదా 10వ రోజున నిమజ్జనం చేస్తారు. అంటే పదో రోజునే తప్పనిసరిగా నిమజ్జనం చేయాలనే నియమం అన్ని ప్రాంతాల్లో ఒకేలా ఉండదు. ఆయా ప్రాంతాల్లో తరతరాలుగా వస్తున్న ఆచారాలకు అనుగుణంగా గణపతి నిమజ్జనం జరుగుతుంది.ఇక గణేశ నిమజ్జనం మనకు చెప్పే అసలు సందేశం మన జీవితంతో ముడిపడి ఉందన్న విషయం వేద పండితులు ఈ పండుగతో మనకు పదే పదే గుర్తుచేస్తున్నారు. ఎంత అందమైన రూపమైనా శాశ్వతం కాదు. అలాగే మనం సంపాదించే సంపద, హోదా, పేరు కూడా శాశ్వతంగా మనతో ఉండవు. ప్రకృతి నుంచి తీసుకున్నదాన్ని తిరిగి ప్రకృతికే అందించడంతో.. జీవితంలో ఏదీ శాశ్వతం కాదనే విషయాన్ని ఈ ఆచారం గుర్తుచేస్తుంది.గణపతిని భక్తితో ఆహ్వానించినట్టే.. సమయం వచ్చినప్పుడు అదే భక్తితో సాగనంపడం కూడా జీవితంలో ఒక భాగమేనని చెబుతున్నారు. వచ్చినదాన్ని కృతజ్ఞతతో స్వీకరించడం.. సమయం వచ్చినప్పుడు వదిలేయడం.. మనం నేర్చుకున్న మంచి విషయాలను మాత్రం జీవితాంతం మనతో తీసుకెళ్లడం.. ఇదే గణేశ నిమజ్జనం మనకు అందించే అందమైన జీవిత సందేశం.ఇదీ చదవండి: మహాలయ పక్షం వచ్చేసింది.. ఈ 15 రోజులు ఏం చేయాలో తెలుసా?

ప్రతి ఏటా భాద్రపద మాసంలో పౌర్ణమి తర్వాత వచ్చే కృష్ణ పక్షాన్ని (15 రోజులను) మహాలయ పక్షం లేదా పితృపక్షం అని పిలుస్తారు. హిందూ సంప్రదాయంలో మహాలయ పక్షాలు లేదా పితృ పక్షం అనేది గతించిన మన పితృదేవతలను (పూర్వీకులను) స్మరించుకుంటూ, వారికి కృతజ్ఞతగా శ్రాద్ధకర్మలు, తర్పణాలు అర్పించడానికి కేటాయించిన అత్యంత పవిత్రమైన రోజులు. మహాలయ పక్షాల విశిష్టత, పురాణ నేపథ్యం, ఆచరించాల్సిన విధులకు సంబంధించిన సమగ్ర సమాచారం... హిందూ ధర్మం ప్రకారం, మరణించిన మన తల్లిదండ్రులు, తాతముత్తాతల ఆత్మల శాంతికోసం ప్రతి ఏటా వారి తిథి నాడు ఆబ్దికం నిర్వహిస్తారు. అయితే, ఏవైనా కారణాల వల్ల ఆయా తిథులలో శ్రాద్ధకర్మలు నిర్వహించలేకపోయిన వారు, ఈ 15 రోజుల మహాలయ పక్షంలో ఏ రోజైనా తర్పణాలు ఇవ్వవచ్చు. ఈ సమయంలో యమధర్మరాజు పితృదేవతలను తమ వారసుల నుంచి పూజలు అందుకోవడానికి భూలోకానికి అనుమతిస్తారని, వారు తమ సంతానం ఇచ్చే పిండప్రదానాల కోసం ఆకలిదప్పులతో ఎదురు చూస్తుంటారని గరుడ పురాణం చెబుతోంది.పురాణ నేపథ్యం (కర్ణుడి కథ)మహాలయ పక్షాల ప్రాధాన్యత గురించి ఒక ఆసక్తికరమైన కథ ఉంది. మహాభారత యుద్ధంలో కర్ణుడు మరణించిన తర్వాత స్వర్గానికి చేరుకుంటాడు. అక్కడ అతనికి తినడానికి ఆహారానికి బదులుగా బంగారం, వెండి, రత్నాలు లభిస్తాయి. ఆకలి దప్పులతో అలమటించిన కర్ణుడు దీనికి గల కారణాన్ని యమధర్మరాజును అడగ్గా... కర్ణుడు తన జీవితకాలంలో ఎంతో దానం చేసినప్పటికీ, అన్నదానం చేయలేదని, అలాగే పితృదేవతలకు తర్పణాలు అర్పించని ఫలితమే అదంతా అని తెలుపుతాడు.తన పూర్వీకులెవరో తెలియకపోవడం వల్లే అలా చేయలేకపోయానని కర్ణుడు చెప్పడంతో, యముడు అతనికి 15 రోజుల పాటు భూలోకానికి వెళ్లేందుకు అనుమతిస్తాడు. ఆ సమయంలో కర్ణుడు భూమిపైకి వచ్చి తన పితృదేవతలకు శ్రాద్ధ కర్మలు నిర్వహించి, అన్నదానం చేయడం వల్ల తిరిగి స్వర్గంలో అన్న పానీయాలు పొందుతాడు. ఆ పక్షందినాలే మహాలయ పక్షాలు.ఏ తిథి రోజు శ్రాద్ధం పెడితే ఎలాంటి ఫలితమంటే..?మహాలయ పక్షాల్లోని 15 రోజుల్లో ఒక్కో తిథికి ఒక్కోప్రత్యేకత ఉంది. శాస్త్రాల ప్రకారం ఆయా రోజుల్లో తర్పణాలు ఇస్తే కలిగే ఫలితాలు:పాడ్యమి: ధన్రపాప్తి కలుగుతుంది.విదియ: ఉత్తమ సంతానం కలుగుతుంది.తదియ: వ్యాపార, ఉద్యోగాల్లో ప్రగతి లభిస్తుంది.చవితి: శతృ భయం తొలగిపోతుంది.పంచమి: బంగారం, వెండి వంటి సంపదలు లభిస్తాయి.షష్ఠి: సమాజంలో కీర్తి ప్రతిష్ఠలు పెరుగుతాయి.సప్తమి: నాయకత్వ లక్షణాలు, అధికార బలం చేకూరతాయి.అష్టమి: బుద్ధి వికాసం, బ్రహ్మజ్ఞానం లభిస్తాయి.నవమి: మాతృశ్రాద్ధానికి శ్రేష్ఠమైనది, మంచి జీవిత భాగస్వామి లభిస్తుంది. దశమి: కోరిన కోరికలన్నీ నెరవేరుతాయి.ఏకాదశి: వేద విజ్ఞానం లభిస్తుంది.ద్వాదశి: వంశాభివృద్ధి జరుగుతుంది.త్రయోదశి: అపారమైన సంపద, పశులాభం.చతుర్దశి: ప్రమాదాలు, ఆకస్మిక మరణాలు (బలవన్మరణాలు) పొందిన వారికి ఈ రోజు శ్రాద్ధం పెట్టాలి. అమావాస్య (సర్వపితృఅమావాస్య): పక్షం రోజులు చేయలేని వారు ఈ ఒక్క రోజు శ్రాద్ధం పెట్టినా, పూర్వీకులందరి ఆశీస్సులు లభిస్తాయని ప్రతీతి. పితృదోషాలు – పరిహారాలుకుటుంబంలో ఎవరికైనా అకాల మరణాలు సంభవించినా, లేదా పెద్దలకు సరిగ్గా ఆబ్దికాలు నిర్వహించకపోయినా ఆ కుటుంబానికి పితృదోషం చుట్టుకుంటుందని, దీనివల్ల ఇంట్లో నిరంతరం కలహాలు, వివాహం ఆలస్యం కావడం, అప్పుల పాలు కావడం, సంతాన లేమి, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్య సమస్యలు ఎదురవుతాయనీ శాస్త్ర కథనం.పరిహారాలుమహాలయ పక్షాల సమయంలో నది తీరాలలో లేదా పుణ్యక్షేత్రాలలో తిల హోమం, నారాయణ బలి పూజ ఆచరించడం ద్వారా పితృదోషాలు తొలగిపోతాయి. ఈ రోజుల్లో బ్రాహ్మణులకు స్వయంపాకం (బియ్యం, కూరగాయలు) దానం చేయడం, పేదలకు అన్నదానం చేయడం అత్యంత పుణ్యప్రదం. కాకులకు, గోవులకు రోజూ ఆహారం పెట్టడం వల్ల పితృదేవతలు తృప్తి చెందుతారు. ఈ పితృ పక్షాల సమయంలో కేవలం పితృదేవతల ఆరాధనకే సమయాన్ని కేటాయిస్తారు. భక్తిశ్రద్ధలతో మన పూర్వీకులను స్మరిస్తూ ఈ మహాలయ పక్షంలో తర్పణాలు అర్పించి వారి ఆశీస్సులు పొందడం శ్రేయస్కరం.ఇదీ చదవండి: ముగ్గురు గురువులు: ఒక దొంగ.. ఒక కుక్క.. ఓ చిన్నారి..!

భారతీయ సంప్రదాయంలో ఎదుటి వ్యక్తిని కలవగానే ముందుగా చేసే పని ‘నమస్కారం’. ఇది కేవలం ఒక పలకరింపు మాత్రమే కాదు, మన సంస్కృతిలో భాగమైన గౌరవానికి, ఆత్మీయతకు ప్రతీక. గుడిలో భగవంతుడిని దర్శించుకున్నా, ఇంట్లో పెద్దలను కలిసినా రెండు చేతులు జోడించి నమస్కరించడం మన ఆనవాయితీ. అసలు ఇలా రెండు చేతులూ ఎందుకు జోడించాలి..? దీని వెనుక ఉన్న పరమార్థం ఏమిటో తెలుసుకుందాం..‘నమస్తే’ అనే పదంలో దాగిన ఆంతర్యం..సంస్కృత పదాలైన ‘నమః‘, ‘తే’ కలయికతో ‘నమస్తే’ ఏర్పడింది. ‘నమః’ అంటే నాలోని అహంకారాన్ని వదిలిపెట్టడం, ‘తే‘ అంటే మీకు. అంటే.. ‘నా అహాన్ని విడిచిపెట్టి మీకు శిరస్సు వంచి నమస్కరిస్తున్నాను‘ అని అర్థం. హిందూ ధర్మం ప్రకారం ప్రతి జీవిలోనూ దైవాంశ ఉంటుంది. అందుకే ఎదుటి వ్యక్తికి నమస్కరించడం ద్వారా, వారిలో కొలువై ఉన్న పరమాత్మను స్మరించుకుంటున్నామని మన శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.రెండు చేతులు ఎందుకు జోడించాలి..?ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాల ప్రకారం.. కుడి చేయి సానుకూల సూర్య శక్తికి, ఎడమ చేయి గ్రహించే చంద్ర శక్తికి ప్రతీకలు. ఈ రెండు చేతులను ఏకం చేసినప్పుడు శరీరంలోని నాడులు సమతుల్యమై, మనసుకు ప్రశాంతత చేకూరుతుంది. చేతులు జోడించే భంగిమ ఎదుటివారి పట్ల మనకు ఉన్న వినమ్రతను, శరణాగతి భావాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది బంధాల్లో ఆత్మీయతను పెంచుతుంది.నమస్కరించే సరైన విధానం..శాస్త్రాల ప్రకారం, రెండు చేతులను ఛాతీకి దగ్గరగా ఉంచి, తలను కొద్దిగా వంచి నమస్కరించాలి. ఇలా చేయడం వల్ల మనసులో వినయం ఇనుమడిస్తుంది. దేవుడికి లేదా వయసులో పెద్దవారికి నమస్కరించేటప్పుడు కళ్లు మూసుకుని భక్తి శ్రద్ధలతో ప్రణామం చేయడం అత్యంత మంగళకరం.నమస్కారం వెనుక ఉన్న శాస్త్రీయ కారణాలు..నమస్కారం చేయడం వెనుక కేవలం ఆధ్యాత్మిక కోణమే కాదు, బలమైన శాస్త్రీయ కారణాలు కూడా దాగి ఉన్నాయి. రెండు చేతుల వేళ్ల చివర్లు ఒకదానికొకటి తాకినప్పుడు చేతుల్లోని ఒత్తిడి బిందువులు ఉత్తేజితం అవుతాయి. అలా ఆక్యుప్రెషర్‌.. జరిగి నేరుగా కళ్లు, చెవులు, మెదడుకు అనుసంధానమై ఉంటాయి. దీనివల్ల నమస్కరించిన వ్యక్తిని ఎక్కువ కాలం గుర్తుంచుకునే అవకాశం ఉంటుందని విజ్ఞాన శాస్త్రం చెబుతోంది.నమస్కారంలో ఎలాంటి భౌతిక స్పర్శ ఉండదు కాబట్టి, అంటువ్యాధులు వ్యాపించే అవకాశం చాలా తక్కువ. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమస్కారానికి ఎంతో గుర్తింపు ఉంది. నేడు యోగాతో పాటు భారతీయ సంస్కృతికి ఉన్న ఆదరణ వల్ల, విదేశీయులు సైతం భౌతిక దూరం పాటిస్తూనే గౌరవాన్ని వ్యక్తం చేసే ఈ ‘నమస్తే’ సంప్రదాయాన్ని ఎంతో ఆసక్తిగా, భక్తితో పాటిస్తున్నారు. మన సంప్రదాయాలను గౌరవిద్దాం, భావితరాలకు అందిద్దాం..– పసుపులేటి శ్రీలక్ష్మినిర్వహణ : డి.వి.ఆర్‌. భాస్కర్‌

సాక్షి, మంగళూరు : హిందూ మత సంప్రదాయలకు ఫిదా అయిన అమెరికా అమ‍్మాయి కన‍్నడ యువకుడిని వివాహం చేసుకుంది. కన‍్నడ యవకుడు, అమెరికా అమ‍్మాయి ఇద‍్దరూ ప్రేమించుకున్నారు. హిందూ సంస‍్కృతి, సంప్రదాయాలపట‍్ల అమితంగా ఆకర్షితురాలైన ఆమె హిందూ సంప్రదాయబద‍్దంగా పెళ్లి చేకుంది. ఈ సంఘటన మంగుళూరులో బుధవారం చోటుచేసుకుంది. మంగళూరులోని పుత్తూరు ప్రాంతానికి చెందిన విక్రమ్‌ కామత్‌ అమెరికా అమ్మాయి కరోలిన్‌ మార్గరేట్‌ రోవ్లిని వివాహం చేసుకున్నాడు. విక్రమ్‌ కామత్‌ అమెరికలో ఉన్న ప్రవేట్‌ కంపెనిలో డెరెక్టర్‌గా విధులు నిర్వహిస్తున్నాడు. గడిచిన నాలుగు సంవత్సరాలుగా ఇదే కంపెనిలో విధులు నిర్వహిస్తున్న కరోలిన్‌ మార్గరేట్‌ ఇద్దరు మొదట మంచి స్నేహితులుగా ఉంటూ అనంతరం ఇద్దరు ప్రేమించుకున్నారు. హిందూ సాంప్రదాయం అంటె ఇష్టమున్న కరోలిన్‌ ఇక్కడ పెళ్ళి చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకుంది.  దాంతో మంగళూరుకు వచ్చిన ఇద్దరు పుత్తూరులోని కళ్లారేలో ఉన్న రఘువంశ నివాసంలో బుధవారం హిందూ సాంప్రదాయ పద్దతిలో కన్నడ అబ్బాయి, అమెరికా అమ్మాయి ఇద్దరు వివాహం చేసుకున్నారు. వివాహానికి ముందు కరోలిన్‌ను పుత్తూరుకు చెందిన గోపీకృష్ణ శణై, రాధిక శణై అనే దంపతులు దత్తత తీసుకుని అనంతరం ఈ దంపతులు కన్యాదానం చేసి పెళ్ళి జరిపించారు. ఈ నూతన దంపతుల వివాహ వేడుకలను, వివిద ధార్మిక కార్యక్రమాలను వేదమూర్తి దివాకర్‌ భట్‌ సాంప్రదాయ పద్దతిలో నిర్వహించారు. ఈ పెళ్ళి వేడుకలను పూర్తిగా అమెరికాలో ఉన్న కరోలిన్‌ తల్లిదండ్రులు విడియో కాన‍్ఫరెన్స్‌ ద్వారా తిలకించారు. ఈ హిందూ సాంప్రదాయ పెళ్ళి వేడుకల సందర‍్భగా కరోలిన్‌ పేరును విశాఖగా మార్చి నామకరణం చేశారు. దాంతో అమెరికా అమ్మాయి, కన్నడ అబ్బాయి ఇద్దరు హిందూ సాంప్రదాయ పద్దతిలో ఒక ఇంటివారు అయ్యారు.  


 మైలలో ఉన్నప్పుడు తీసిన మట్టితో రాష్ట్రానికి అరిష్టం: ఎమ్మెల్యే చెవిరెడ్డి
 
  తిరుపతి రూరల్: ‘‘హిందూమత సంప్రదాయాలు, ఆచారాలను ముఖ్యమంత్రి మంటగలుపుతున్నారు. ఆయనకు దేవుడంటే భయమూ భక్తీ లేదు. అంతా నాటకమే. ఈనెల 8న చంద్రబాబు పెద్దనాన్న కుమారుడు మృతిచెందారు. దీంతో ‘అంటు’లో ఉన్న ఆయన సాక్షాత్తు టీటీడీ కల్యాణమండపంలో హోమాలు, పూజలు ఎలా చేస్తారు?’’ అని  వైఎస్సార్ సేవాదళ్ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు, చంద్రగిరి ఎమ్మెల్యే డాక్టర్ చెవిరెడ్డి భాస్కర్‌రెడ్డి  ప్రశ్నించారు. అంటులో ఉన్న చంద్రబాబు తీసుకువచ్చే మట్టి, నీళ్ల వల్ల నూతన రాజధానికి అరిష్టం కలుగుతుందన్నారు. మంగళవారం తిరుపతిలో ఏర్పాటు చేసిన విలేకరుల సమావేశంలో సీఎం తీరుపై ఆయన మండిపడ్డారు.