అప్పుల వసూళ్లకూ రూల్స్ ఉన్నాయి!

సమకాలీన ఆర్థిక వ్యవస్థలో వ్యక్తిగత అవసరాల కోసమో, వ్యాపార విస్తరణ కోసమో బ్యాంకులు లేదా నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీల (ఎన్‌బీఎఫ్‌సీ) నుంచి రుణాలు తీసుకోవడం సాధారణం. అయితే, కొన్ని అనివార్య కారణాల వల్ల సకాలంలో ఈఎంఐలు చెల్లించలేనప్పుడు రికవరీ ఏజెంట్ల నుంచి ఎదురయ్యే వేధింపులు రుణగ్రహీతలను తీవ్ర మానసిక క్షోభకు గురిచేస్తున్నాయి. రుణాన్ని తిరిగి వసూలు చేసుకునే హక్కు ఆర్థిక సంస్థలకు ఉన్నప్పటికీ దానికి చట్టపరమైన పరిమితులు, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ) నిర్దేశించిన నిబంధనలు ఉన్నాయి. రుణగ్రహీతలు తమ హక్కుల పట్ల అవగాహన కలిగి ఉండటం ప్రస్తుత తరుణంలో ఎంతో అవసరం.

ఆర్‌బీఐ నిబంధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?

• రికవరీ ఏజెంట్లు రుణగ్రహీతలకు ఫోన్ చేయాలన్నా లేదా వారి ఇంటికి/కార్యాలయానికి వెళ్లాలన్నా ఉదయం 7 గంటల నుంచి రాత్రి 7 గంటల లోపు మాత్రమే వెళ్లాలి. అంతకుమించి ఇతర సమయాల్లో ఫోన్లు చేయడం లేదా ఇళ్లపైకి వెళ్లడం ఆర్‌బీఐ నిబంధనల ప్రకారం ఉల్లంఘనే అవుతుంది.

• రుణగ్రహీతలను శారీరకంగానో, మానసికంగానో వేధించడం, దూషించడం, బెదిరింపులకు గురిచేయడం పూర్తిగా నిషిద్ధం. సామాజికంగా వారి ప్రతిష్టకు భంగం కలిగించేలా ప్రవర్తించకూడదు.

• ఒక వ్యక్తి తీసుకున్న రుణం తాలూకు వివరాలను వారి కుటుంబ సభ్యులకు, స్నేహితులకు లేదా సహోద్యోగులకు వెల్లడించి వారిని ఇబ్బంది పెట్టే హక్కు రికవరీ ఏజెంట్లకు లేదు.

• రుణగ్రహీతను కలిసే ఏజెంట్ కచ్చితంగా సదరు బ్యాంక్ లేదా ఫైనాన్స్ సంస్థ జారీ చేసిన అధికారిక గుర్తింపు కార్డు, అథరైజేషన్ లెటర్‌ను కలిగి ఉండాలి.

వేధింపులు ఎదురైతే రుణగ్రహీతలు ఏం చేయాలి?

• ఏజెంట్లు అసభ్యంగా మాట్లాడినా, బెదిరించినా ఆ ఫోన్ కాల్స్‌ను రికార్డ్ చేయడం లేదా వారి ప్రవర్తనను వీడియో తీయడం వంటి ఆధారాలను భద్రపరుచుకోవాలి. ఇవి భవిష్యత్తులో ఫిర్యాదు చేయడానికి బలాన్ని ఇస్తాయి.

• రికవరీ ఏజెంట్ల ప్రవర్తనపై మొదట సదరు రుణం ఇచ్చిన బ్యాంక్ లేదా ఫైనాన్స్ సంస్థ ‘గ్రీవెన్స్ రీడ్రెస్సల్ అధికారి’కి లిఖితపూర్వకంగా ఫిర్యాదు చేయాలి.

• బ్యాంక్‌కు ఫిర్యాదు చేసిన 30 రోజుల్లోగా సరైన స్పందన రాకపోయినా లేదా వారు ఇచ్చిన పరిష్కారం సంతృప్తికరంగా లేకపోయినా రుణగ్రహీతలు నేరుగా ఆర్‌బీఐ ఇంటిగ్రేటెడ్ అంబుడ్స్‌మన్‌ను ఆశ్రయించవచ్చు.

• ఆన్‌లైన్ (cms.rbi.org.in) ద్వారా కూడా సులభంగా ఫిర్యాదు నమోదు చేయవచ్చు. నిబంధనలు ఉల్లంఘించినట్లు రుజువైతే సదరు ఆర్థిక సంస్థలపై ఆర్‌బీఐ జరిమానాలు విధిస్తుంది.

• తీవ్రమైన బెదిరింపులు, శారీరక దాడి లేదా వ్యక్తిగత గౌరవానికి భంగం కలిగించే చర్యలు ఎదురైనప్పుడు స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్‌లో ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదు చేసే హక్కు రుణగ్రహీతకు ఉంటుంది.

చివరగా..

రుణం తీసుకున్నప్పుడు దానిని తిరిగి చెల్లించాల్సిన నైతిక, చట్టపరమైన బాధ్యత రుణగ్రహీతపై కచ్చితంగా ఉంటుందని గుర్తుంచుకోవాలి. ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఉన్నప్పుడు బ్యాంకులను సంప్రదించి లోన్ రీస్ట్రక్చరింగ్ లేదా వాయిదాల పొడిగింపు వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను కోరవచ్చు. అయితే, కేవలం డిఫాల్టర్ అయినంత మాత్రాన ఒక వ్యక్తి తన ఆత్మగౌరవాన్ని, ప్రాథమిక హక్కులను కోల్పోతాడని అర్థం కాదు. చట్టం పరిధిలోనే రికవరీ ప్రక్రియ జరగాలి. ఆర్థిక క్రమశిక్షణ ఎంత ముఖ్యమో, మన హక్కుల పట్ల అవగాహన కలిగి ఉండటం కూడా అంతే ముఖ్యం.

ఇదీ చదవండి: ఏఐ ఎందుకో వెనుకబడింది?