ఐటీ రిటర్న్స్‌కు భారీ స్పందన..

2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఆదాయపు పన్ను రిటర్నుల దాఖలుకు భారీ స్పందన లభించింది. 2026-27 అసెస్‌మెంట్‌ ఇయర్‌ (AY 2026-27) కోసం జూలై 31 నాటికి 5.9 కోట్లకు పైగా ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు (ITRs) దాఖలైనట్లు ఆదాయపు పన్ను శాఖ వెల్లడించింది. సాధారణంగా ఆడిట్‌ అవసరం లేని వ్యక్తులు, హిందూ అవిభక్త కుటుంబాల (HUFs) రిటర్నులు దాఖలుకు గడువు జూలై 31తో ముగిసింది.

ఈ సందర్భంగా పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఆదాయపు పన్ను శాఖ ‘ఎక్స్‌’ వేదికగా కృతజ్ఞతలు తెలిపింది. సకాలంలో రిటర్నులు దాఖలు చేయడం పన్ను చెల్లింపుదారుల విశ్వాసం, అనుసరణను ప్రతిబింబిస్తోందని పేర్కొంది.

ఐటీఆర్‌-1లో స్వల్ప తగ్గుదల

అందుబాటులో ఉన్న గణాంకాలను పరిశీలిస్తే ఐటీఆర్‌-1 (సహజ్‌) దాఖలులో గత ఏడాదితో పోలిస్తే స్వల్ప తగ్గుదల కనిపించింది. ఈసారి సుమారు 3.15 కోట్ల ఐటీఆర్‌-1లు దాఖలయ్యాయి. గత ఏడాది ఇదే సమయానికి ఈ సంఖ్య సుమారు 3.3 కోట్లుగా ఉంది. మరోవైపు ఐటీఆర్‌-2 దాఖలులు గత ఏడాది స్థాయికి దగ్గరగా ఉన్నట్లు సమాచారం.

కొత్త పన్ను విధానంలో రూ.12 లక్షల వరకు సాధారణ ఆదాయంపై రిబేట్‌ ప్రయోజనం అందుబాటులోకి రావడం ఐటీఆర్‌-1 దాఖలులపై కొంత ప్రభావం చూపినట్లు నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా పన్ను చెల్లించాల్సిన బాధ్యత లేని కొంతమంది వ్యక్తులు రిటర్న్‌ దాఖలు చేయాల్సిన అవసరం లేకపోవడంతో ఫైలింగ్స్‌లో స్వల్ప మార్పు కనిపించవచ్చు.

ఐటీఆర్‌-3, ఐటీఆర్‌-4కు ఇంకా గడువు

జూలై 31 గడువు అన్ని రకాల పన్ను చెల్లింపుదారులకు వర్తించదు. వ్యాపారం లేదా వృత్తి ద్వారా ఆదాయం పొందే, ఆడిట్‌ అవసరం లేని అర్హత కలిగిన పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఐటీఆర్‌-3, ఐటీఆర్‌-4 దాఖలు గడువు ఆగస్టు 31 వరకు ఉంది. ఆదాయపు పన్ను శాఖ కూడా ఐటీఆర్‌-4కు ఆగస్టు 31నే గడువుగా పేర్కొంది.

ఆడిట్‌ అవసరమయ్యే కేసులకు వేర్వేరు గడువులు ఉంటాయి. అందువల్ల మొత్తం ఐటీఆర్‌ ఫైలింగ్స్‌ సంఖ్య రానున్న వారాల్లో మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.

ఐటీఆర్‌-1, ఐటీఆర్‌-2 ఎవరికి?

ఐటీఆర్‌-1 (సహజ్‌) ప్రధానంగా నివాస భారతీయ వ్యక్తులు ఉపయోగించే సరళీకృత రిటర్న్‌ ఫారం. మొత్తం ఆదాయం రూ.50 లక్షల వరకు ఉండి జీతం/పెన్షన్‌, ఇంటి ఆస్తి, ఇతర ఆదాయాలు, నిర్దిష్ట పరిమితుల్లో మూలధన లాభాలు, రూ.5,000 వరకు వ్యవసాయ ఆదాయం ఉన్న అర్హత కలిగిన వ్యక్తులు దీనిని దాఖలు చేయవచ్చు.

ఐటీఆర్‌-2 వ్యాపారం లేదా వృత్తి ద్వారా ఆదాయం లేని వ్యక్తులు, హెచ్‌యూఎఫ్‌లు ఉపయోగించే ఫారం. ఐటీఆర్‌-1కు అర్హత లేని, అయితే వ్యాపారం/వృత్తి ఆదాయం లేని వ్యక్తులు ఇందులో రిటర్న్‌ దాఖలు చేస్తారు. ఉదాహరణకు కొన్ని రకాల మూలధన లాభాలు ఉన్నవారికి ఐటీఆర్‌-2 వర్తిస్తుంది.

గడువు దాటితే?

జూలై 31లోపు రిటర్న్‌ దాఖలు చేయలేకపోయిన అర్హత కలిగిన పన్ను చెల్లింపుదారులు డిసెంబర్‌ 31 వరకు బిలేటెడ్‌ రిటర్న్‌ దాఖలు చేయవచ్చు. అయితే ఆదాయం రూ.5 లక్షలకు మించితే సాధారణంగా రూ.5,000 వరకు, రూ.5 లక్షలలోపు ఉంటే రూ.1,000 ఆలస్య రుసుము వర్తించవచ్చు. పన్ను బకాయిలపై వడ్డీ కూడా పడే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల గడువు ముగిసినా ఇంకా రిటర్న్‌ దాఖలు చేయాల్సినవారు వీలైనంత త్వరగా బిలేటెడ్‌ రిటర్న్‌ సమర్పించడం మంచిది.

Thank you, taxpayers! 🙏🇮🇳

Over 5.9 Crore ITRs filed for AY 2026–27 by July 31st! 

Your trust and timely compliance provide the energy that fuels India’s growth.@nsitharamanoffc @officeofPCM @FinMinIndia @PIB_India pic.twitter.com/aShMxcuqOW

— Income Tax India (@IncomeTaxIndia) August 1, 2026