బ్యాంక్ ఖాతాపై కన్నేసే సైబర్ కిరాతకులు

మీ ఈమెయిల్ బాక్స్‌లో ఒక నోటిఫికేషన్... ‘మీ పేరుతో కొత్త బ్యాంక్ ఖాతా ప్రారంభమైంది’ అని ఉందా? లేదా మీ బ్యాంక్ స్టేట్‌మెంట్‌ను పరిశీలిస్తే మీకు తెలియని లావాదేవీలు కనిపిస్తున్నాయా? అయితే మీరు ప్రమాదంలో ఉన్నట్లే. టెక్నాలజీ పెరుగుతున్న కొద్దీ సైబర్ నేరగాళ్లు సామాన్యుల కష్టార్జితాన్ని దోచుకోవడానికి సరికొత్త ఎత్తుగడలు వేస్తున్నారు. 

ఫెడరల్ ట్రేడ్ కమిషన్ (ఎఫ్‌టీసీ) నివేదిక ప్రకారం, వినియోగదారులు సైబర్‌ మోసాల వల్ల 2024లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 12.5 బిలియన్‌ డాలర్లు (రూ.1 లక్ష కోట్లకు పైగా) డబ్బు కోల్పోయారు. ఇది అంతకుముందు ఏడాదితో పోలిస్తే 25 శాతం ఎక్కువ. ఈ నేపథ్యంలో ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాల్సిన ప్రధాన బ్యాంకింగ్ మోసాలు, వాటి నుంచి తప్పించుకునే మార్గాలపై ప్రత్యేక కథనం.

నేరగాళ్లు అనుసరిస్తున్న ఏడు వినూత్న పద్ధతులు

1. నకిలీ బ్యాంక్ వెబ్‌సైట్లు

అచ్చం మీ బ్యాంక్ వెబ్‌సైట్‌లాగే కనిపించే నకిలీ సైట్‌లను స్కామర్లు సృష్టిస్తారు. అధిక వడ్డీ ఆశ చూపి లేదా మీ ఖాతా బ్లాక్ అయ్యిందని భయపెట్టి మిమ్మల్ని లాగిన్ అయ్యేలా చేస్తారు. మీరు అక్కడ ఇచ్చే యూజర్ ఐడీ, పాస్‌వర్డ్ నేరుగా నేరగాళ్ల చేతికి వెళ్తాయి.

జాగ్రత్త: వెబ్‌సైట్ అడ్రస్‌లో ‘https://’ ఉందో లేదో చూడండి. బ్యాంక్ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌ను మాత్రమే వాడండి.

2. ప్రమాదకరమైన యాప్‌లు, ఎక్స్‌టెన్షన్లు

ఉపయోగకరంగా కనిపించే కొన్ని థర్డ్ పార్టీ యాప్‌లు మీ ఫోన్‌లోని డేటాను దొంగిలిస్తాయి. ఇవి మీ కీబోర్డ్ ఎంట్రీలను (కీస్ట్రోక్స్‌) ట్రాక్ చేసి మీ బ్యాంక్ వివరాలను స్కామర్లకు తెలియజేస్తాయి.

జాగ్రత్త: ప్లే స్టోర్ లేదా యాపిల్ స్టోర్ నుంచి అధికారిక బ్యాంకింగ్ యాప్‌లను మాత్రమే డౌన్‌లోడ్ చేసుకోండి. యాంటీ-వైరస్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను వాడండి.

3. ఫోన్ కాల్స్, మెసేజ్‌లు

‘మీ కేవైసీ అప్ డేట్ చేయకపోతే అకౌంట్ ఆగిపోతుంది’ అంటూ వచ్చే ఫోన్ కాల్స్ లేదా ఎస్ఎంఎస్‌లతో జాగ్రత్త. బ్యాంక్ ప్రతినిధులమని నమ్మిస్తూ మీ ఓటీపీ లేదా పిన్ నంబర్ అడుగుతారు.

జాగ్రత్త: బ్యాంకులు ఎప్పుడూ ఫోన్‌లో వ్యక్తిగత సమాచారం అడగవు. అనుమానం వస్తే వెంటనే కాల్ కట్ చేసి నేరుగా మీ బ్రాంచ్‌ను సంప్రదించండి.

4. ఓవర్ పేమెంట్ స్కామ్

మీరు ఏదైనా వస్తువు అమ్మకానికి పెట్టినప్పుడు కొనుగోలుదారు పొరపాటున ఎక్కువ మొత్తానికి చెక్ ఇచ్చానని చెప్పి మిగిలిన మొత్తాన్ని తిరిగి పంపమని కోరతాడు. మీరు డబ్బు పంపిన తర్వాత ఆ చెక్ బౌన్స్ అవుతుంది.

జాగ్రత్త: గుర్తుతెలియని వ్యక్తుల నుంచి వచ్చే చెక్కులు క్లియర్ అయ్యే వరకు వేచి ఉండండి. అనుమానాస్పద లావాదేవీలను ప్రోత్సహించకండి.

5. ఎంప్లాయిమెంట్‌ మోసాలు

వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్ ఉద్యోగాల పేరుతో నేరగాళ్లు మిమ్మల్ని సంప్రదిస్తారు. జీతం పంపడానికి లేదా క్లయింట్లకు డబ్బు బదిలీ చేయడానికి మీ వ్యక్తిగత బ్యాంక్ ఖాతాను వాడమంటారు. ఇలా చేయడం ద్వారా మిమ్మల్ని మనీ లాండరింగ్ కేసుల్లో ఇరికించే ప్రమాదం ఉంది.

జాగ్రత్త: పేరున్న సంస్థలు ఎప్పుడూ ఉద్యోగి వ్యక్తిగత ఖాతాలను వ్యాపార లావాదేవీలకు వాడవు. అధికారిక వెబైసైట్‌ల్లో కంపెనీ క్రెడెన్షియల్స్ చెక్ చేయండి.

6. అనధికార ఖాతాలు

మీ ఆధార్ లేదా పాన్ వివరాలను దొంగిలించి మీ పేరుతో ఇతర బ్యాంకుల్లో ఖాతాలు తెరుస్తారు. వీటి ద్వారా అక్రమ లావాదేవీలు జరిపి మీ క్రెడిట్ స్కోర్‌ను దెబ్బతీస్తారు.

జాగ్రత్త: మీ క్రెడిట్ రిపోర్ట్‌ను తరచుగా తనిఖీ చేయండి. మల్టీ-ఫ్యాక్టర్ అథెంటికేషన్ (ఎంఎఫ్‌ఏ) తప్పనిసరిగా ఆన్ చేసుకోండి.

మోసపోయారా? వెంటనే ఇలా చేయండి!

• వెంటనే మీ బ్యాంక్ కస్టమర్ కేర్‌కు ఫోన్ చేసి ఖాతాను లేదా కార్డును బ్లాక్ చేయించండి.

• సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్ట్ చేసేందుకు భారతదేశంలో 1930కు కాల్ చేయండి లేదా ‘cybercrime.gov.in’లో ఫిర్యాదు చేయండి.

• భవిష్యత్తులో చట్టపరమైన ఇబ్బందులు రాకుండా ఉండేందుకు స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి.

ఇదీ చదవండి: ‘న్యూడిఫై’ యాప్‌లతో కాసుల వేట!