అతిథి... అనుబంధాల అక్షయపాత్ర!

ఈ అనంత విశ్వ గమనంలో మానవుడు కేవలం ఒక వ్యక్తి కాదు, అతడొక సామాజిక అనుబంధాల సంగమ స్థానం. భారతీయ జీవన వేదంలో ఆతిథ్యం అనేది కేవలం ఒక బాధ్యత కాదు, అది ఒక అనురాగ మంత్రం. మన సంస్కృతి విశ్వానికి అందించిన మహోన్నత సందేశం ‘అతిథి దేవో భవ’. అంటే గడప తొక్కిన వ్యక్తిని దైవ స్వరూపంగా దర్శించడం. 

ఆతిథ్యం, ఉపకారం– ఈ రెండూ ఉన్నతోన్నత సంస్కారానికి నిలువెత్తు తార్కాణాలు. ఒకరికి ఆతిథ్యమిచ్చే అవకాశం రావడం, మరొకరికి ఉపకరించే సందర్భం దొరకడం అనేది మనిషి చేసుకున్న గొప్ప అదృష్టం. పరిచయం లేని వ్యక్తిని కూడా ఆత్మీయంగా అక్కున చేర్చుకోగల ఈ గుణమే సామాన్యుడిని సైతం ‘మనీషి’గా రూపాంతరం చెందిస్తుంది.

శ్రీరామచంద్రుని అచంచలమైన ప్రేమను పొందిన నిషాదరాజు గుహుడి గాథ ఇందుకు ఒక అద్భుత నిదర్శనం. రాజభోగాలను వదిలి కారడవుల పాలైన రాముడిని, గంగా తీరంలో గుహుడు సాదరంగా ఆహ్వానించాడు. అది రాజకోటలో దొరికే విందు కాదు, ఒక సామాన్య అడవి బిడ్డ హృదయం నుండి ఉబికిన ఆత్మీయ ఆలింగనం. ఆ కష్టకాలంలో గుహుడు అందించిన నిస్వార్థమైన ఆతిథ్యాన్ని, ఆత్మీయమైన ఉపకారాన్ని రాముడు తన జీవితాంతం మరువలేదు. 

అందుకే అయోధ్యకు తిరిగి వెళ్లే సమయంలోనూ, గుహుడు నా ‘ఆత్మసఖుడు’ అని పలికి, హనుమంతుడి ద్వారా ప్రత్యేకంగా క్షేమవార్తలు పంపాడు. ఆటవికుడైనా సరే, ఆతిథ్యమనే ఉత్తమ మనస్తత్వం ఉంటే సాక్షాత్తు ఆ పరమాత్ముని హృదయంలోనే శాశ్వత స్థానం సంపాదించుకోవచ్చని గుహుడు నిరూపించాడు. పదార్థం ఏమున్నదనేది కాదు, పరిమళించే భావం ఏమిటనేదే ఆతిథ్యపు పరమార్థం.

‘వసుధైవ కుటుంబకం’ అనేది మన నినాదం మాత్రమే కాదు, అది మన ఆత్మగౌరవం. ఆతిథ్యం కేవలం ఆహారాన్ని అందించడం కాదు, ఆత్మీయతను పంచడం. అలసిపోయిన బాటసారికి చెట్టు నీడ ఎంతటి సేదను ఇస్తుందో, ఆపదలో ఉన్న గుండెకు మన ఆత్మీయమైన పలకరింపు అంతటి ప్రాణవాయువును అందిస్తుంది. 

ఎదుటివారికి ఉపకరించే స్థితిలో మనం ఉన్నామంటే, అది మన శక్తి కాదు.. మనకు లభించిన ఒక దివ్యమైన అవకాశం. వైఫల్యం ఎదురైనప్పుడు మనల్ని రక్షించేది మన సంపద కాదు, మనం సంపాదించుకున్న నమ్మకమైన గుండెలే. చీకటిలో తోడుండే నీడలా, ఎడారిలో దొరికే సెలయేరులా ఆత్మీయ బంధాలు మనిషిని బతికిస్తాయి.

ఆత్మీయత లేని విందు ఆత్మ లేని శరీరం వంటిది. మన గడప తొక్కే ప్రతి అతిథిలో ఆ పరమాత్మను దర్శిద్దాం, ప్రతి ఉపకారంలోనూ సార్థకతను వెతుక్కుందాం. మానవత్వమే మార్గంగా, మమకారమే ప్రాణంగా లోకకల్యాణం కోసం అడుగులు వేద్దాం.

లోపల అహంకారం లేని ఆత్మీయతే ఈ ప్రపంచాన్ని నడిపే ఇంధనం. గూడు లేని పక్షికి కొమ్మ ఆసరా అయినట్లు, గమ్యం తెలియని ప్రయాణికుడికి మన ఆత్మీయత ఒక వెలుగు బాట కావాలి. సముద్రపు అలలు తీరాన్ని తాకినట్లు, మన ప్రేమ ఎదుటివారి హృదయాన్ని తాకాలి. అపరిచితులను కూడా ఆత్మీయులుగా మార్చుకోగల గుణమే మన భారతీయతకు అసలైన సంతకం.

– కె. భాస్కర్‌ గుప్తా వ్యక్తిత్వ వికాస నిపుణులు