జిల్లాలో సాగు ఇలా..
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అనుసరిస్తున్న వైఖరితో వ్యవసాయ రంగం కుప్పకూలిపోతోంది. రైతులకు రాయితీతో విత్తనాల సరఫరా నుంచి తప్పుకుంది. విత్తనం కొనుగోలు నుంచి పంట ఉత్పత్తుల విక్రయం వరకు రైతులను ఖర్మకు వదిలేసింది. పండించిన పంటలకు గిట్టుబాటు ధరలు దేవుడెరుగు.. కనీసం ప్రభుత్వం ప్రకటించిన మద్దతు ధరలను అమలు చేయడంలో చేతులెత్తేసింది. వైఎస్సార్సీపీ ప్రభుత్వంలో పంట ఉత్పత్తులకు ధరలు ఆకాశం వైపు సూచికలు ఉంటే.. టీడీపీ పాలనలో పాతాళానికి సూచిస్తున్నాయి. మరో వైపు సాగు పెట్టుబడులు పెరుగుతుంటే.. ధరలు దిగజారిపోవడంతో రైతులు సాగుకు సెలవు ప్రకటిస్తున్న పరిస్థితి నెలకొంది. జిల్లాలో మినుము సాగు ఇందుకు అద్దం పడుతోంది.
ఉదయగిరి: టీడీపీ అధికారంలోకి వచ్చిన ఏడాదిన్నర కాలంలో వ్యవసాయ రంగం పూర్తిగా కుదేలైపోయింది. వ్యవసాయ, ఉద్యాన పంట ఉత్పత్తుల పరిస్థితి చూస్తే దారుణంగా పతనమై రైతులు అల్లల్లాడుతుంటే.. రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి కనీసం చీమ కుట్టినట్లు కూడా లేదు. వైఎస్సార్సీపీ ప్రభుత్వ హయాంలో అన్ని రకాల పంటలకు గిట్టుబాటు ధరలు కల్పించేందుకు ధరల స్థిరీకరణ నిధిని ఏర్పాటు చేయడంతో సూచికలు ఆకాశం వైపు పరుగులు తీశాయి. టీడీపీ ఏడాదిన్నర పాలనలో ధరలు ఏ స్థాయికి పతనమయ్యాయో చూస్తే.. పథకం ప్రకారం వ్యవసాయ రంగాన్ని కనుమరుగు చేసే కుట్ర కనిపిస్తోంది. రైతులు ఒక్కొక్కరుగా సేద్యం నుంచి తప్పుకుంటున్న పరిస్థితి అనివార్యమవుతోంది.
జిల్లాలో 38 మండలాలు ఉండగా దాదాపు 25 మండలాల్లో మినుము సాగు జరుగుతోంది. ప్రధానంగా ఉదయగిరి, వింజమూరు, ఆత్మకూరు, పొదలకూరు, కందుకూరు వ్యవసాయ సబ్ డివిజన్ల్లో ఎక్కువగా ఖరీఫ్, రబీ సీజన్లో మినుము సాగు చేస్తున్న పరిస్థితి ఉంది. డెల్టా ప్రాంతాల రైతులు సైతం మెట్ట ప్రాంతంలో భూములు కౌలుకు తీసుకొని సాగు చేసేవారు. గతంలో పెట్టుబడులు తక్కువగా ఉండడం, దిగుబడి బాగా ఉండడంతో లాభాలు గడించేవారు. దీంతో మినుము పంట రైతుల ఇంట కాసులు పండించింది. ఖరీఫ్లో చాలా తక్కువ సాగు చేస్తుండగా, వర్షాధారం కింద రబీలో అత్యధిక విస్తీరణంలో సాగు జరుగుతోంది. గడిచిన నాలుగేళ్లలో సాగు పరిశీలిస్తే.. జిల్లాలో సాధారణ సాగు విస్తీరణం 14,333 ఎకరాలు కాక 2022–23లో 18,788 ఎకరాలు సాగు చేశారు. అప్పుడు క్వింటా ధర రూ.9 వేలు వరకు పలికింది. 2023–24లో సకాలంలో వర్షాలు కురకపోవడంతో 10 వేల ఎకరాల్లోనే సాగు చేశారు. ఆ ఏడాది కూడా ఽక్వింటా ధర రూ.8 వేలకు పైబడి పలికింది. 2024–25లో టీడీపీ అధికారంలోకి రావడం, ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకం కొరవడింది. కనీసం రాయితీతో మినుములు సరఫరా చేయకుండా చేతులెత్తేసింది. దీంతో సాగు విస్తీరణం గనీయంగా పడిపోయింది. కేవలం 3 వేల ఎకరాల్లో మాత్రమే సాగు చేపట్టారు. టీడీపీ అధికారంలోకి వచ్చాక పంట ఉత్పత్తులకు ధరలు కల్పించడంలో చేతులెత్తేయడంతో ధరలు పూర్తిగా పతనమయ్యాయి. క్వింటా రూ.5ే వేలకు కొనే దిక్కు లేకుండా పోయింది. దీనికి తోడు దిగుబడులు తగ్గడంతో రైతులు అనాసక్తత వ్యక్తం చేస్తున్నారు. దీంతో రైతులు తీవ్ర నష్టాలు చవిచూశారు. ఈ సీజన్లో కూడా కేవలం 4 వేల ఎకరాల్లో మాత్రమే సాగు చేస్తున్నారు.
క్రాప్ హాలిడే దిశగా అన్నదాతలు
కూటమి ప్రభుత్వం కొలువు తీరిన వెంటనే రైతు వ్యతిరేక విధానాలకు శ్రీకారం చుట్టింది. గ్రామ స్థాయిలో ఉన్న రైతుసేవా కేంద్రాలు (గతంలో ఆర్బీకే)లను నిర్వీర్యం చేస్తూ అక్కడ ఉన్న సిబ్బందిని క్రమబద్ధీకరణ పేరుతో డెల్టా ప్రాంతాలకు బదిలీ చేశారు. దీంతో అనేక ఆర్బీకేల్లో సిబ్బంది లేక మూతపడ్డాయి. ఎరువులు, పురుగు మందులు సరఫరా పూర్తిగా ఆగిపోయింది. రాయితీతో విత్తనాల సరఫరాకు మంగళం పలికింది. ఉచిత పంట బీమా అటకెక్కింది. ప్రకృతి విపత్తల సమయంలో ఇచ్చే పెట్టుబడి సహాయం ఊసేలేదు. కేంద్రం ప్రకటించిన కనీస మద్దతు ధర కొనుగోలు చేసే పరిస్థితులు లేవు. పోనీ ప్రభుత్వ ఆధ్యర్యంలో కొనుగోలు కేంద్రాల ఊసే లేదు. రైతులు పంటల సాగు కోసం కేంద్రంతో సంబంధం లేకుండా ప్రతి ఏడాది ఇస్తామన్న రూ.20 వేలు గతేడాదిలో ఇవ్వలేదు. ఈ ఏడాదిలో వరి సాగు రైతులకు మాత్రమే అందజేసింది. దీంతో మినుము సాగుతో నష్టాలు తప్పు వని భావించిన రైతులు మినుము సాగుపై క్రాప్ హాలిడే ప్రకటించే దిశలో ఆలోచన చేస్తున్నారు.
గతంలో 18,788 ఎకరాలు
ప్రస్తుతం 3 వేల ఎకరాల్లోపే..
భారీగా పెరిగిన
పెట్టుబడి వ్యయం
దొరకని గిట్టుబాటు ధరలు
వైఎస్సార్సీపీ పాలనలో
క్వింటా రూ.9 వేలు
ప్రస్తుతం రూ.5 వేల లోపే!
గతంలో రాయితీ విత్తనాలు సరఫరా
ఇప్పుడా ఊసే లేదు
ధరల స్థిరీకరణకు చర్యలు చేపట్టని ప్రభుత్వం
క్రాప్ హాలిడే ప్రకటించిన రైతులు
గతంలో రాయితీతో మినుము విత్తనాలు
వైఎస్సార్సీపీ ప్రభుత్వం మినుము సాగు చేసే రైతులకు అవసరం మేరకు రాయితీపై విత్తనాలు ఆర్బీకేల ద్వారా సరఫరా చేసింది. దుక్కిల్లో వేసేందుకు రసాయనిక ఎరువులు, తెగుళ్లు, చీడ పీడల నివారణకు ఉపయోగించే మందులు స్థానిక ఆర్బీకేల్లో తక్కువ ధరకుల అందించింది. పైగా ప్రకృతి విపత్తుల నేపథ్యంలో పంట నష్టం జరిగితే ఉచిత పంట బీమా పథకం ద్వారా రైతులకు నష్ట పరిహారం అందజేసింది. కేంద్రం ప్రభుత్వం ప్రకటించిన కనీస మద్దతు ధరకు కొనుగోలు చేసేందుకు మార్క్ఫెడ్ ఆధ్వర్యంలో కొనుగోలు కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేసింది. దీంతో రైతులకు కొంతమేర సాగు భారం తగ్గేది. దీంతో సొంత భూములు ఉన్న రైతులు సాగు చేసి ఎంతో కొంత లాభాలు గడించేవారు.
గతేడాది మినుములో తీవ్ర నష్టాలు
గతేడాది 15 ఎక రాల్లో మినుము సాగు చేశాను. ఒక ఎకరానికి సాగుకు పెట్టుబడి రూ.20 వేలు వరకు అయింది. కానీ దిగుబడి కేవలం 2 క్వింటాలు వచ్చింది. ఒక క్వింటా ధర రూ.4 వేలకు మాత్రమే కొన్నారు. నాకు రూ.1.5 లక్షలు నష్టం వచ్చింది. ఈ ఏడాది మినుము సాగు చేయలేదు. మెట్ట భూమి అంతా బీడుగా వదిలివేశాం. అనేక మంది రైతులు క్రాప్హాలిడే ప్రకటించి, సాగు చేపట్ట లేదు.
– మాధవరెడ్డి, వరికుంటపాడు
భారీగా నష్టాలు
ఒక ఎకరం మినుము సాగు చేయాలంటే కనీసం రూ.20 వేలు పెట్టుబడి అవుతోంది. ఎకరానికి సగటున 2.5 క్వింటాలు మాత్రమే దిగుబడి వస్తోంది. కనీస మద్దతు ధర (ఎంఎస్పీ రూ.7800)కు ఉంటే అసలైన వచ్చే అవకాశం ఉంది. వైఎస్సార్సీపీ ప్రభుత్వంలో మద్దతు ధర కంటే అదనంగా ఉండడంతో రైతులు ఆర్థికంగా బలపడ్డారు. టీడీపీ పాలనలో మద్దతు ధర కంటే తక్కువగా రూ. 5 వేలు మాత్రమే కొనుగోలు చేయడంతో బాగా నష్టాపోయారు. దీంతో రైతులు మినుము సాగుపై ఆసక్తి చూపడం లేదు.
జిల్లాలో సాగు ఇలా..
జిల్లాలో సాగు ఇలా..


